Ngày 29-5, tại kỳ họp thứ 3 Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII, các đại biểu đã biểu quyết thông qua chính sách thu hút và ưu đãi đối với bác sĩ, dược sĩ trên địa bàn tỉnh.
Theo chính sách mới của tỉnh Gia Lai, bác sĩ, dược sĩ đáp ứng các điều kiện cụ thể theo quy định sẽ được hưởng mức hỗ trợ một lần cao nhất lên tới 550 – 650 triệu đồng nếu có học vị tiến sĩ, học hàm phó giáo sư, giáo sư.
Đối với bác sĩ chuyên khoa cấp 2, dược sĩ chuyên khoa cấp 2, mức hỗ trợ một lần khi về tỉnh công tác từ 350 – 450 triệu đồng.
Với nhóm thạc sĩ, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa cấp 1, dược sĩ chuyên khoa cấp 1, mức hỗ trợ từ 250 – 350 triệu đồng.
Còn nhóm bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy, mức hỗ trợ một lần từ 100 – 250 triệu đồng tùy theo xếp hạng kết quả đào tạo khi ra trường.
Ngoài ra, mức hỗ trợ cụ thể cho từng trường hợp (ngoại trừ nhóm tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư) được xếp theo các nhóm 1, 2, 3 tương ứng với phân nhóm các cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước về y tế, cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế của tỉnh.
Trong đó, nhóm 1 được hưởng mức ưu đãi cao nhất là cơ sở y tế điều trị bệnh đặc thù như lao phổi, tâm thần; đơn vị sự nghiệp bảo trợ xã hội; trung tâm pháp y; các trung tâm y tế, trạm y tế đóng tại địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, xã biên giới.
Nhóm 2 là khối văn phòng Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Dân số; Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn, Pleiku; Bệnh viện 331; các trung tâm kiểm soát bệnh tật, kiểm nghiệm thuốc, giám định y khoa; các trung tâm y tế khu vực, các trạm y tế không thuộc vùng núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhóm 3 được hưởng ưu đãi mức thấp nhất là các bệnh viện tuyến tỉnh như Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh; Bệnh viện Đa khoa Gia Lai; Bệnh viện Đa khoa khu vực Bồng Sơn; Bệnh viện Mắt; Bệnh viện Nhi; Bệnh viện Sản – Nhi.
Việc hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên bác sĩ, dược sĩ có trình độ chuyên môn cao; bác sĩ, dược sĩ về công tác tại tuyến y tế cơ sở.
Ngoài chính sách hỗ trợ một lần, tỉnh Gia Lai còn có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà ở tối đa 5 năm và ưu tiên mua nhà ở xã hội. Nhân lực diện thu hút được ưu tiên bố trí công việc phù hợp với năng lực, sở trường và ngành nghề đào tạo. Được tạo điều kiện môi trường làm việc, đầu tư thiết bị, phương tiện làm việc thuận lợi.
Bên cạnh đó, những bác sĩ, dược sĩ thuộc đối tượng thu hút còn được hưởng chính sách ưu đãi hằng tháng bằng hệ số theo mức tiền lương cơ sở. Trong đó, người có học hàm phó giáo sư, giáo sư được hưởng hệ số tiền lương từ 3 – 3,5 lần, trình độ tiến sĩ từ 1,5 – 2 lần.
Hệ số ưu đãi đối với người có trình độ bác sĩ, dược sĩ cấp 1, cấp 2 và thạc sĩ, bác sĩ nội trú từ 1 – 1,8 lần; bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy có hệ số ưu đãi 0,8 – 1,3 lần. Ngoài ra, bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp chính quy còn có hệ số phụ cấp khi công tác tại vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trạm y tế xã phường.
Với việc triển khai chính sách hỗ trợ thu hút, ưu đãi như trên, tỉnh dự kiến dành kinh phí 81 tỉ đồng để thực hiện trong năm 2026. Trong đó, 66 tỉ đồng dành cho chính sách ưu đãi bác sĩ, dược sĩ; 12 tỉ đồng cho chính sách thu hút bác sĩ, dược sĩ và 3 tỉ đồng hỗ trợ tiền thuê nhà.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, thời gian qua tỉnh đã có những chính sách đãi ngộ thu hút nhân lực ngành y tế, giúp nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Nhưng thực trạng nguồn nhân lực y tế hiện nay vẫn còn hạn chế về số lượng, chất lượng, làm ảnh hưởng tới việc cung ứng dịch vụ y tế cho người dân. Đặc biệt là tình trạng thiếu bác sĩ ở các lĩnh vực y tế chuyên khoa, kỹ thuật cao và tuyến y tế cơ sở.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Sông Mã đặt sonde bàng quang cho bệnh nhân rồi chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La điều trị. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính cho thấy bàng quang vỡ, trong ổ bụng bệnh nhân có nhiều dịch và máu cục.
Ngày 29/4, bác sĩ Nguyễn Văn Trọng, Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu - Nam học, cho biết bệnh nhân bị chấn thương bụng kín vỡ bàng quang, được phẫu thuật cắt lọc mép vết vỡ và khâu phục hồi bàng quang hai lớp.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục tốt, sức khỏe ổn định và có thể đi tiểu bình thường trở lại. Anh cho hay đã nhịn đi tiểu trong uống chầu nhậu. Bác sĩ nhận định có thể bàng quang bệnh nhân đầy nước tiểu dẫn đến vỡ khi anh ngã.
Vỡ bàng quang là cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm và thường gặp, có thể gây viêm phúc mạc nước tiểu, nhiễm trùng - nhiễm độc và diễn biến nặng nếu chậm trễ xử trí. Phần lớn nguyên nhân do say rượu hoặc tai nạn giao thông ngã khi người bệnh uống nhiều bia rượu, bàng quang căng đầy do nhịn tiểu.
"Thành bàng quang rất mỏng, khi chứa đầy nước tiểu, nếu chấn thương sức ép bên trong bị tăng cao đột ngột, chỉ cần một lực tác động nhẹ cũng dẫn đến vỡ bàng quang", bác sĩ giải thích.
Bác sĩ khuyến cáo nhịn tiểu là một thói quen không tốt cho sức khỏe. Về lâu dài, nhịn tiểu có thể dẫn đến rối loạn tiểu tiện, viêm nhiễm hệ tiết niệu, sỏi thận, suy thận... Do vậy, tuyệt đối không nên nhịn tiểu, nhất là sau khi uống nhiều rượu bia. Trường hợp sau khi ngã bị đau bụng dưới, bí tiểu hay tiểu ra máu, phải đến ngay bệnh viện để điều trị kịp thời.
Mức hỗ trợ này được Bộ Y tế nêu trong dự thảo Nghị quyết về ban hành cơ chế chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 (Ninh Bình). Dự thảo lấy ý kiến đến hết ngày 2/5, dự kiến trình Chính phủ thông qua vào tháng 5.
Bộ Y tế đánh giá trong giai đoạn đầu vận hành hai bệnh viện ở cơ sở 2, lượng người bệnh chưa ổn định, nguồn thu chưa đủ chi trả thu nhập thường xuyên. Việc chi khoản thu hút nhân lực là cần thiết để người lao động yên tâm công tác khi phải làm việc xa nhà, đi lại nhiều, chi phí sinh hoạt còn khó khăn. Do đó, Bộ đề xuất ngân sách nhà nước hỗ trợ khoảng 1.150 tỷ đồng cho nhân viên, người lao động tại hai bệnh viện cơ sở 2 trong ba năm (2026-2028).
Theo đề xuất, mức chi phí thu hút bình quân mỗi tháng cho y, bác sĩ về cơ sở 2 làm việc là 15,6 triệu đồng. Số tiền hỗ trợ điều dưỡng là 12,2 triệu đồng, còn các vị trí khác như hành chính, hộ lý nhận 11,6 triệu. Các mức đề xuất này dựa trên trình độ đại học, vị trí việc làm, bằng mức lương và các khoản phụ cấp theo lương, trích nộp bảo hiểm trung bình theo mức lương hiện được hưởng của cơ sở 1 cho mỗi người lao động.
Bên cạnh đó, người lao động tại hai bệnh viện cơ sở 2 được hỗ trợ chi phí thuê nhà lưu trú tối đa 2,5 triệu đồng/tháng. Còn chi phí vận chuyển, đi lại giữa Hà Nội - Ninh Bình, Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ 3,6 triệu đồng/ngày/xe. Tuy nhiên hiện chưa rõ "xe" trong diện hỗ trợ là xe gì, hoạt động như thế nào.
"Khoản hỗ trợ này vừa bảo đảm công bằng giữa hai cơ sở, vừa giúp bệnh viện duy trì đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu vận hành và nhiệm vụ được giao", theo Bộ Y tế.
Lý giải về đề xuất này, Bộ Y tế cho biết giai đoạn đầu vận hành hai bệnh viện cơ sở 2, số lượng người lao động thường trực và lưu trú dài ngày lớn trong khi điều kiện sinh hoạt còn hạn chế. Vì vậy, ngân sách nhà nước cần hỗ trợ chi phí nhà ở để bảo đảm đời sống và ổn định nhân lực, nhất là đối với lực lượng luân chuyển làm việc theo hình thức đi về cuối tuần. Bộ Y tế cũng đánh giá với khoảng cách xa, nhu cầu đi lại thường xuyên giữa hai cơ sở phát sinh chi phí lớn vượt khả năng tự chi trả của người lao động, do đó cần có cơ chế hỗ trợ chi phí vận chuyển.
Bệnh viện cơ sở 2 cũng được đề xuất xếp hạng, cấp chuyên môn kỹ thuật tương ứng với hạng, cấp chuyên môn kỹ thuật của cơ sở 1. Lý do, nếu không được xếp cấp và hạng tương đương sẽ dẫn đến việc cơ sở 2 chỉ là cơ sở cấp cơ bản và tiếp nhận khám chữa bệnh ban đầu bảo hiểm y tế (BHYT). Tình huống này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các bệnh viện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình và các tỉnh lân cận - là nơi tiếp nhận khám, chữa bệnh ban đầu đối với loại hình BHYT.
Ngoài ra, cơ sở 2 không tương đương về hạng với cơ sở 1 sẽ dẫn đến chênh lệch về phụ cấp đối với lãnh đạo khoa phòng đồng thời ảnh hưởng đến tâm lý làm việc của người lao động do bị coi là đang làm việc cơ sở có hạng thấp hơn.
Bộ Y tế cũng đề xuất được chuyển người bệnh trực tiếp giữa cơ sở 1 và cơ sở 2, xác định đúng trình tự chuyển giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT. Hai cơ sở 1 và 2 không phải ký hợp đồng với nhau khi chuyển người bệnh hoặc chuyển mẫu bệnh phẩm để thực hiện dịch vụ cận lâm sàng hay chuyển giao kỹ thuật. Thông thường hai đơn vị y tế độc lập phối hợp chuyển bệnh cần ký hợp đồng hợp tác với nhau.
Dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức khởi công năm 2015 với quy mô 1.000 giường mỗi nơi. Đưa cơ sở 2 của hai bệnh viện này vào hoạt động được xem là giải pháp chiến lược nhằm giảm tải cho bệnh viện tại Hà Nội, đồng thời giúp hàng chục triệu người dân tại Ninh Bình, Thanh Hóa và khu vực lân cận được tiếp cận dịch vụ y tế kỹ thuật cao ngay tại địa phương.
Tuy nhiên, cả hai công trình tạm dừng thi công từ năm 2021 khiến nhiều hạng mục xuống cấp. Thanh tra Chính phủ từng kết luận dự án có nhiều vi phạm về đầu tư, đấu thầu, gây lãng phí hơn 1.200 tỷ đồng. Bộ Công an đã khởi tố 7 bị can liên quan đến sai phạm tại hai dự án này.
Hôm 14/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu xử lý dứt điểm vướng mắc, hoàn thiện thủ tục và đưa hai bệnh viện Bạch Mai 2, Việt Đức 2 vào hoạt động trong quý II/2026.
Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Đào Xuân Cơ xác nhận đơn vị đã hoàn tất khâu chuẩn bị nhân lực và thiết bị. Hơn 600 nhân viên y tế từ Hà Nội đã đăng ký luân chuyển, kết hợp cùng đội ngũ tuyển mới để vận hành 325 giường bệnh và hai phòng mổ cấp cứu.
Còn lãnh đạo bệnh viện Việt Đức xác định việc xây dựng cơ sở 2 không đơn thuần là mở rộng diện tích mà nhằm hoàn thiện 4 trụ cột là hạ tầng, trang thiết bị, con người và cơ chế vận hành. Bệnh viện đề xuất khởi động 30% công suất, tương đương 300 giường bệnh. Khi hệ thống hoạt động ổn định, đơn vị sẽ mở rộng quy mô theo nhu cầu thực tế.
TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng thuộc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết nhiều người lầm tưởng thiết bị này giúp loại bỏ hoàn toàn mỡ nên ăn uống thả ga. Thực tế, sản phẩm chỉ "giảm dầu" so với cách chiên truyền thống chứ không thể biến thức ăn chế biến sẵn thành món ăn lành mạnh. Bác sĩ Giang nhấn mạnh việc người dân thường xuyên tiêu thụ đồ chiên bằng phương pháp nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ thừa năng lượng, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp.
Người dùng cũng đối mặt với nhiều rủi ro khi lười làm sạch khay chiên sau mỗi lần nấu. Dầu mỡ và vụn thức ăn tích tụ lâu ngày dưới tác động của quá trình nung nóng lặp đi lặp lại sẽ sinh ra các gốc tự do cùng chất oxy hóa gây bệnh cho cơ thể. Chuyên gia khuyến cáo mỗi gia đình cần rửa sạch khay ngay sau khi dùng, đồng thời thay mới dụng cụ ngay khi nhận thấy lớp chống dính bong tróc.
Một sai lầm phổ biến khác là cài đặt nhiệt độ quá cao hoặc thời gian quá lâu làm đồ ăn cháy xém, từ đó tạo ra nhiều hợp chất bất lợi. Người dân nên hạn chế dùng mức nhiệt trên 200 độ C trong thời gian dài. Chuyên gia gợi ý mức nhiệt an toàn cho rau củ và khoai tây là 160-175 độ C trong 10-20 phút; cá cùng hải sản khoảng 170-180 độ C trong 10-15 phút; thịt gia cầm cần 180 độ C trong 15-25 phút tùy kích thước. Quá trình nấu đòi hỏi người nội trợ đảo đều thực phẩm và tránh xếp chồng lên nhau để luồng khí nóng lưu thông tốt nhất.
Bác sĩ Giang khẳng định đây không phải là cỗ máy thần kỳ giúp người dùng ăn uống vô tư mà vẫn khỏe mạnh. Yếu tố quyết định sức khỏe nằm ở việc chọn nguồn nguyên liệu tươi sống, kiểm soát khẩu phần ăn, hạn chế đồ chế biến sẵn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối.
