Ngày 29-5, tại kỳ họp thứ 3 Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII, các đại biểu đã biểu quyết thông qua chính sách thu hút và ưu đãi đối với bác sĩ, dược sĩ trên địa bàn tỉnh.
Theo chính sách mới của tỉnh Gia Lai, bác sĩ, dược sĩ đáp ứng các điều kiện cụ thể theo quy định sẽ được hưởng mức hỗ trợ một lần cao nhất lên tới 550 – 650 triệu đồng nếu có học vị tiến sĩ, học hàm phó giáo sư, giáo sư.
Đối với bác sĩ chuyên khoa cấp 2, dược sĩ chuyên khoa cấp 2, mức hỗ trợ một lần khi về tỉnh công tác từ 350 – 450 triệu đồng.
Với nhóm thạc sĩ, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa cấp 1, dược sĩ chuyên khoa cấp 1, mức hỗ trợ từ 250 – 350 triệu đồng.
Còn nhóm bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy, mức hỗ trợ một lần từ 100 – 250 triệu đồng tùy theo xếp hạng kết quả đào tạo khi ra trường.
Ngoài ra, mức hỗ trợ cụ thể cho từng trường hợp (ngoại trừ nhóm tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư) được xếp theo các nhóm 1, 2, 3 tương ứng với phân nhóm các cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước về y tế, cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế của tỉnh.
Trong đó, nhóm 1 được hưởng mức ưu đãi cao nhất là cơ sở y tế điều trị bệnh đặc thù như lao phổi, tâm thần; đơn vị sự nghiệp bảo trợ xã hội; trung tâm pháp y; các trung tâm y tế, trạm y tế đóng tại địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, xã biên giới.
Nhóm 2 là khối văn phòng Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Dân số; Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn, Pleiku; Bệnh viện 331; các trung tâm kiểm soát bệnh tật, kiểm nghiệm thuốc, giám định y khoa; các trung tâm y tế khu vực, các trạm y tế không thuộc vùng núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhóm 3 được hưởng ưu đãi mức thấp nhất là các bệnh viện tuyến tỉnh như Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh; Bệnh viện Đa khoa Gia Lai; Bệnh viện Đa khoa khu vực Bồng Sơn; Bệnh viện Mắt; Bệnh viện Nhi; Bệnh viện Sản – Nhi.
Việc hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên bác sĩ, dược sĩ có trình độ chuyên môn cao; bác sĩ, dược sĩ về công tác tại tuyến y tế cơ sở.
Ngoài chính sách hỗ trợ một lần, tỉnh Gia Lai còn có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà ở tối đa 5 năm và ưu tiên mua nhà ở xã hội. Nhân lực diện thu hút được ưu tiên bố trí công việc phù hợp với năng lực, sở trường và ngành nghề đào tạo. Được tạo điều kiện môi trường làm việc, đầu tư thiết bị, phương tiện làm việc thuận lợi.
Bên cạnh đó, những bác sĩ, dược sĩ thuộc đối tượng thu hút còn được hưởng chính sách ưu đãi hằng tháng bằng hệ số theo mức tiền lương cơ sở. Trong đó, người có học hàm phó giáo sư, giáo sư được hưởng hệ số tiền lương từ 3 – 3,5 lần, trình độ tiến sĩ từ 1,5 – 2 lần.
Hệ số ưu đãi đối với người có trình độ bác sĩ, dược sĩ cấp 1, cấp 2 và thạc sĩ, bác sĩ nội trú từ 1 – 1,8 lần; bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy có hệ số ưu đãi 0,8 – 1,3 lần. Ngoài ra, bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp chính quy còn có hệ số phụ cấp khi công tác tại vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trạm y tế xã phường.
Với việc triển khai chính sách hỗ trợ thu hút, ưu đãi như trên, tỉnh dự kiến dành kinh phí 81 tỉ đồng để thực hiện trong năm 2026. Trong đó, 66 tỉ đồng dành cho chính sách ưu đãi bác sĩ, dược sĩ; 12 tỉ đồng cho chính sách thu hút bác sĩ, dược sĩ và 3 tỉ đồng hỗ trợ tiền thuê nhà.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, thời gian qua tỉnh đã có những chính sách đãi ngộ thu hút nhân lực ngành y tế, giúp nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Nhưng thực trạng nguồn nhân lực y tế hiện nay vẫn còn hạn chế về số lượng, chất lượng, làm ảnh hưởng tới việc cung ứng dịch vụ y tế cho người dân. Đặc biệt là tình trạng thiếu bác sĩ ở các lĩnh vực y tế chuyên khoa, kỹ thuật cao và tuyến y tế cơ sở.
Nhiều người có thói quen thức dậy, uống một cốc nước rồi đi bộ ngay khi chưa ăn sáng hoặc chưa uống cà phê. Với hình thức đi bộ nhẹ hoặc vừa phải, đây là lựa chọn khá phù hợp và tốt cho sức khỏe, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Đi bộ trước, uống cà phê sau cũng phù hợp với những người dạ dày dễ cồn cào nếu uống cà phê lúc bụng đói. Ngoài ra, đi bộ ngoài trời vào buổi sáng còn giúp cơ thể tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên, điều chỉnh đồng hồ sinh học và giúp tinh thần tỉnh táo hơn.
Trong khi đó, với những người thường đi bộ nhanh, đi bộ đường dài hoặc tập luyện với cường độ cao hơn, uống cà phê trước có thể mang lại một số lợi ích. Caffeine là chất kích thích hệ thần kinh trung ương, có khả năng làm giảm cảm giác mệt mỏi và cải thiện tỉnh táo.
Nhiều bằng chứng nghiên cứu cho thấy caffeine có khả năng cải thiện hiệu suất ở một số hình thức vận động sức bền và bài tập cường độ cao.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa càng uống nhiều cà phê càng tốt. Uống quá nhiều có thể khiến tim đập nhanh, bồn chồn hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Nếu muốn thử cách này, mọi người chỉ nên uống lượng vừa phải và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Sau khi thức dậy, cơ thể tự động tăng tiết cortisol, loại hoóc môn giúp duy trì sự tỉnh táo vào buổi sáng. Ở một số người, nạp caffeine ngay khi vừa ngủ dậy có thể ảnh hưởng đến nồng độ cortisol, có thể dẫn đến tình trạng hồi hộp, run tay, buồn nôn hoặc cảm giác mệt sau đó. Nếu gặp tình trạng này, hãy đợi khoảng 30 - 60 phút sau khi thức dậy hãy uống cà phê.
Đặc biệt, những người bị viêm dạ dày hoặc trào ngược dạ dày thực quản nên chú ý phản ứng của cơ thể. Trong trường hợp đó, đi bộ trước, ăn sáng nhẹ rồi uống cà phê sau bữa ăn sẽ là lựa chọn dễ chịu hơn, theo Healthline.
Trong Thông tư 13/2026 vừa được Bộ Y tế ban hành, phế cầu và HPV là hai trong 4 loại vaccine mới được bổ sung vào chương trình tiêm chủng quốc gia giai đoạn 2024-2030.
Trước đó, vaccine ngừa virus Rota đã được thử nghiệm quy mô nhỏ từ cuối năm 2024 và sẽ mở rộng vào năm 2026; vaccine ngừa cúm dự kiến áp dụng từ năm 2030.
Như vậy, từ năm 2026, số bệnh truyền nhiễm có vaccine miễn phí sẽ tăng lên 13 bệnh, bao gồm: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản B, tiêu chảy do virus Rota, các bệnh do phế cầu và ung thư cổ tử cung.
Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng. HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam lẫn nữ.
Vaccine phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Với vaccine HPV, tiêm chủng ở độ tuổi 9-14 cho hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư.
Ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.
Vaccine HPV sẽ được thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn tỉnh đầu tiên tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.
Hiện vaccine HPV có giá khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều; vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng giúp trẻ em, đặc biệt ở vùng khó khăn, tiếp cận công bằng hơn với dịch vụ y tế dự phòng.
Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh năm 2005 và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.
Cách ăn mặc hay tính cách "nam tính" hoặc "mềm mại" ở trẻ không đủ để kết luận các bé thuộc LGBTQ+. Đây chỉ là biểu hiện cá tính trong quá trình phát triển, có thể thay đổi theo thời gian.
LGBTQ+ là các chữ cái viết tắt của Lesbian (đồng tính nữ), Gay (đồng tính nam), Bisexual (song tính luyến ái), Transgender (chuyển giới) và Queer (có xu hướng tính dục và bản dạng giới khác biệt, không nhận định mình theo bất kỳ nhãn nào) hoặc Questioning (đang trong giai đoạn tìm hiểu bản thân). Dấu + thể hiện sự tồn tại đa dạng của các nhóm khác trong cộng đồng như asexual, pansexual...
Theo y học và tâm lý học hiện đại, xu hướng tính dục (LGB) và bản dạng giới (T) không được xem là bệnh lý hay rối loạn. Hiệp hội Tâm lý Mỹ hay Tổ chức Y tế Thế giới đều đã khẳng định điều này. Càng không có cơ sở khoa học để xem LGBTQ+ là "trái tự nhiên" hay "lỗi hệ điều hành" của con người.
Nhiều người cho rằng cái gì phổ biến mới là "tự nhiên", nhưng sinh học không đơn giản như vậy. Nhiều nghiên cứu cho thấy xu hướng tính dục chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố di truyền và môi trường, không có một "gene đồng tính" duy nhất và tỷ lệ người từng có quan hệ cùng giới không hề hiếm. Hành vi này được ghi nhận ở nhiều loài động vật, cho thấy tự nhiên vốn đa dạng, không chỉ có một khuôn mẫu.
Cũng có lầm tưởng vấn đề tâm lý ở người LGBTQ+ xuất phát từ bản thân họ, nhưng thực tế yếu tố gây hại chủ yếu là kỳ thị, định kiến và áp lực xã hội. Những trải nghiệm như bị phân biệt đối xử hay bị ép "chuyển đổi" xu hướng có liên quan đến nguy cơ cao hơn về trầm cảm, sang chấn và ý nghĩ tự sát.
Với con bạn, điều quan trọng nhất lúc này không phải "gắn nhãn", mà là quan sát sự phát triển, tạo môi trường an toàn để trẻ thể hiện bản thân, đồng thời đồng hành, lắng nghe thay vì lo lắng quá sớm về tương lai. Điều dễ gây tổn thương cho trẻ không phải việc các em khác biệt, mà là áp lực, kỳ thị hoặc việc bị ép thay đổi, không được sống đúng với bản thân.
