Sắp đến lễ Phật đản (31/5) nhưng không thể thực hành nghi thức phóng sinh cầu bình an, chị Minh Hường, 30 tuổi, ở Hà Nội chuyển 60.000 đồng cho một tài khoản trên mạng, nhờ thả 20 con cá xuống sông trong buổi phát trực tiếp (livestream) của người này.
Thói quen thả cá ngày rằm, mùng một của chị Hường tạm ngừng từ cuối năm 2024 do nhà xa sông và bận chăm con. Giữa năm 2025, chị xem một phiên livestream phóng sinh trên mạng xã hội. Thấy chủ kênh ngồi cạnh dòng sông, đọc đúng tên người gửi tiền và chắp tay khấn trước khi thả cá, chị nhắn tin xin số tài khoản.
Với giá 3.000 đồng mỗi con cá trê hoặc chạch, chị nhẩm tính việc này tiết kiệm thời gian đi lại và tìm nguồn nước. “Tôi được trực tiếp nhìn họ đếm cá thả xuống sông, yên tâm không bị lừa”, chị Hường nói.
Kể từ đó, mỗi tháng chị chi 100.000 đồng cho dịch vụ này.
Từng gửi tiền cho các nhóm thiện nguyện làm dịch vụ phóng sinh nhưng lo lắng vì không có hình ảnh chứng minh, Minh Hân, 22 tuổi, ở TP HCM chuyển sang đặt dịch vụ qua livestream trên TikTok. Nữ sinh viên cho biết các kênh này hoạt động hàng ngày, cung cấp cá nhỏ giá 3.000 đồng một con hoặc cá lớn theo giá thị trường. “Sự tiện lợi giúp tôi dễ dàng thực hiện mong muốn, miễn mình thành tâm”, Hân nói.
Khảo sát của VnExpress ghi nhận dịch vụ “phóng sinh trực tuyến” xuất hiện từ dịp Lễ Vu Lan (Rằm tháng 7) năm 2025 và duy trì đến nay. Các phiên livestream vào những ngày Rằm, Mùng 1 âm lịch hàng tháng thường thu hút hàng nghìn người theo dõi.
Trưa 26/5, một phiên livestream trên mạng xã hội TikTok đã nhận đặt hàng của hàng trăm người. Chủ kênh ngồi bên bờ sông, liên tục nói: “Các bác bình luận thông tin để em thả cá và đọc văn khấn”. Sau vài suất miễn phí, chủ kênh gợi ý người xem “hồi hướng công đức” cần quét mã QR chuyển khoản.
Anh Quốc Bình, chủ một kênh livestream phóng sinh hoạt động từ giữa năm 2025, cho biết mỗi phiên thu hút vài trăm người xem, thả từ vài trăm đến 1.000 con cá. Ngày thường, anh phát sóng 6 tiếng, riêng ngày rằm và mùng một kéo dài khoảng 12 tiếng.
Hữu Mạnh, thành viên đội thiện nguyện tại An Giang, thường xuyên nhận tiền mua cá thả xuống sông Tiền từ những người bận rộn. Sau khi nhận yêu cầu, nhóm anh Mạnh sẽ chụp ảnh cá đã mua kèm hóa đơn để khách kiểm chứng.
Tuy nhiên, dịch vụ đang gây ra những tranh luận trái chiều. Một bên ủng hộ sự tiện lợi, đề cao tâm ý người hướng thiện. Phía đối diện lo ngại nguy cơ trục lợi, lừa đảo từ các tài khoản ẩn danh, đồng thời đánh giá việc vắng mặt trực tiếp làm suy giảm sự thành tâm.
Từng coi phóng sinh trực tuyến là tiện lợi, Ngọc Linh, 29 tuổi, ở Ninh Bình cho biết cô thất vọng khi chứng kiến người làm dịch vụ đổ thẳng chậu cá xuống một con kênh nước đen kịt. “Nghe nhiều người cảnh báo về việc cá vừa thả lập tức bị bắt lại mang đi bán, tôi quyết định dừng việc chuyển khoản”, Linh kể.
Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đào tạo Văn hóa Truyền thống, cho biết phóng sinh chịu ảnh hưởng từ tinh thần từ bi của Phật giáo, nuôi dưỡng lòng thương yêu, giảm sát nghiệp. Khởi thủy của phong tục này, người dân thường mua (giải cứu) các loài vật sắp bị giết hại, mang đến môi trường phù hợp để thả kèm tâm niệm cầu an.
Dịch vụ phóng sinh trực tuyến ra đời từ nhịp sống hiện đại bận rộn, không hoàn toàn mang tính tiêu cực. Tuy nhiên, việc công khai số tiền, xướng tên liên tục trên sóng trực tiếp khiến giá trị cốt lõi biến tướng thành hành vi biểu diễn tâm linh. “Việc nhờ người phóng sinh hộ thiếu minh bạch tiềm ẩn rủi ro lừa đảo, tạo tâm lý ỷ lại rằng chỉ cần chuyển tiền là xong việc thiện”, ông Hiển nói.
Chuyên gia cũng chỉ ra nghịch lý khi nhu cầu tăng cao kích thích thị trường đánh bắt và việc thả sinh vật sai môi trường đang đe dọa hệ sinh thái. Tháng 5/2026, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành văn bản chấn chỉnh tình trạng phóng sinh sai cách, khuyến khích thực hành tín ngưỡng gắn với bảo vệ đa dạng sinh học.
“Phóng sinh trong thời hiện đại cần hiểu rộng ra bao gồm bảo vệ môi trường, hạn chế sát sinh, giúp đỡ con người và lan tỏa năng lượng tích cực”, vị chuyên gia nói.
Phó giáo sư Bùi Hoài Sơn, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, cho biết hoạt động phóng sinh khi biến thành kinh doanh sinh lời sẽ triệt tiêu ý nghĩa gốc và dung túng hành vi sát sinh. Ông khuyến nghị người dân hướng tới ủng hộ các tổ chức bảo vệ động vật, giữ gìn môi trường thay vì chạy theo các trào lưu trên mạng.
Hạt điều giàu magie, giúp hỗ trợ hệ thần kinh khỏe mạnh và góp phần thư giãn mạch máu hiệu quả.
Bên cạnh đó, các chất béo không bão hòa đơn và đa trong hạt điều còn hỗ trợ quá trình hình thành tế bào não, từ đó giúp cải thiện trí nhớ.
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá hạt điều là nguồn cung cấp dưỡng chất quan trọng, hỗ trợ cơ thể tăng cường sản sinh collagen tự nhiên.
Theo các chuyên gia tại Cleveland Clinic, hạt điều chứa nhiều đồng, kẽm và protein - những thành phần cần thiết cho quá trình hình thành collagen, giúp da săn chắc, giảm nếp nhăn và duy trì độ đàn hồi.
Không chỉ tốt cho làn da, hạt điều còn hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tim mạch nhờ hàm lượng chất béo không bão hòa đơn, giúp giảm cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL).
Chuyên gia dinh dưỡng Kathy McManus cho biết, việc bổ sung một lượng nhỏ các loại hạt mỗi ngày có thể góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Để tận dụng tốt lợi ích của hạt điều, chuyên gia khuyến nghị:
Dùng khoảng 20-30g hạt điều mỗi ngày.
Ưu tiên hạt điều rang không muối.
Kết hợp cùng trái cây hoặc sữa chua để tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
Hạt điều không phải là "thực phẩm thần kỳ", nhưng nếu sử dụng hợp lý và duy trì đều đặn, đây là lựa chọn đơn giản giúp hỗ trợ làm đẹp da và bảo vệ tim mạch lâu dài.
Hạt mắc ca
Hạt mắc ca là nguồn cung cấp dồi dào chất béo lành mạnh, chất chống oxy hóa và nhiều dưỡng chất thiết yếu, góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tổng thể. Việc bổ sung loại hạt này vào thực đơn hằng ngày không chỉ tăng hương vị mà còn nâng cao giá trị dinh dưỡng cho bữa ăn.
So với nhiều loại hạt khác như: hạnh nhân, hạt điều hay hạt óc chó, hạt mắc ca có hàm lượng chất béo cao hơn nhưng phần lớn là chất béo không bão hòa đơn. Loại chất béo này được chứng minh có khả năng giảm cholesterol xấu (LDL) và tăng cholesterol tốt (HDL), từ đó, hỗ trợ bảo vệ tim mạch.
Ngoài ra, hạt mắc ca còn mang lại lợi ích cho những người mắc bệnh đái tháo đường (tiểu đường) loại 2 hoặc hội chứng chuyển hóa, bao gồm tình trạng huyết áp cao và mỡ bụng dư thừa.
Đáng chú ý, hạt mắc ca chứa tocotrienols - một dạng vitamin E có khả năng bảo vệ tế bào não khỏi stress oxy hóa, liên quan đến các bệnh như Alzheimer và Parkinson.
Bên cạnh đó, axit oleic cùng các hợp chất chống oxy hóa, flavonoid trong hạt mắc ca còn giúp giảm viêm, hỗ trợ chức năng nhận thức và tăng cường sức khỏe tim mạch.
Trước bình minh tại thị trấn Xinqiao, Thượng Hải, hàng trăm người ngoài 50 tuổi tập trung quanh hàng rào kim loại. Nam giới mang theo xẻng, thuổng. Phụ nữ xách túi đựng giẻ lau, dụng cụ vệ sinh. Phía trên lối vào, ánh đèn huỳnh quang hắt sáng tấm biển mang dòng chữ "Trạm việc làm tự do".
Xinqiao là một trong khoảng 9.000 điểm do chính phủ Trung Quốc hỗ trợ thành lập trên khắp đại lục để quản lý 240 triệu lao động tự do. Nhóm này hiện chiếm 30% tổng lực lượng lao động và đang gia tăng chủ yếu do ngành bất động sản suy thoái và xu hướng tự động hóa tại các nhà máy khiến nhiều công nhân mất việc.
Ông Xu, 66 tuổi, rời quê nhà Chu Khẩu, tỉnh Hà Nam đến Thượng Hải từ một thập kỷ trước. Đó là thời điểm các nhà máy bắt đầu giảm tuổi tuyển dụng xuống dưới 40. Gần 5 năm qua, ông đến trạm mỗi sáng chờ các công việc chân tay như dọn rác, đào mương. Thu nhập mỗi ngày dao động 160-200 tệ (khoảng 610.000-770.000 đồng). Ông Xu kể có thời điểm ông không nhận được việc làm suốt nhiều ngày, trong khi vẫn phải trả tiền thuê nhà 50 tệ mỗi ngày. "Đó là những công việc vất vả, lương thấp nhất mà thanh niên không bao giờ làm", ông Xu nói.
Khoảng 6h sáng, những chiếc xe tải của chủ thầu rời đi, mang theo những công nhân trẻ khỏe. Ông Xu quyết định chờ thêm một giờ, sau đó quay về phòng trọ.
Tại trung tâm dịch vụ việc làm đường Thượng Xuyên, Phố Đông (Thượng Hải), ông Tu Keliang, quản lý một văn phòng môi giới, cho biết lượng người tìm việc đã giảm mạnh do thị trường ảm đạm. Các doanh nghiệp hiện ưu tiên thuê nhân công theo giờ để cắt giảm chi phí bảo hiểm xã hội. Trong thị trường này, tuổi tác là rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp từ chối lao động trên 40 tuổi, kể cả những người có chứng chỉ nghề hợp lệ.
Tại trung tâm, một thợ điện 47 tuổi vừa không trúng tuyển vì chủ thầu yêu cầu nhân sự "khoảng 34-35 tuổi". Cùng lúc, một phụ nữ 38 tuổi phản ánh muốn đổi việc vì lương thấp. Ông Tu khuyên cô nên hạ mức mong muốn. "Lương hiện tại khoảng 6.500 tệ. Đừng kỳ vọng thu nhập như vài năm trước", ông Tu cho biết.
Ông Zhao Litao, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Đông Á (Đại học Quốc gia Singapore), đánh giá làn sóng lao động trẻ tham gia thị trường lao động phổ thông, ít đòi hỏi tay nghề đã đẩy người lớn tuổi vào tình thế cạnh tranh. "Thanh niên thích nghi tốt và khỏe mạnh hơn, khiến lao động lớn tuổi phải lùi về phía sau", ông Zhao nói.
Sự bùng nổ của các trạm việc làm diễn ra cùng giai đoạn lao động di cư liên tỉnh giảm từ 78,6 triệu người (năm 2014) xuống 68,4 triệu người (năm 2024). Theo Giáo sư Sun Zhongwei từ Đại học Sư phạm Hoa Nam, khách tìm đến trạm chủ yếu là nam giới cuối 50 tuổi và nữ giới ngoài 40, có trình độ học vấn thấp. Họ gồm nông dân, thợ tự do, thợ xây hoặc công nhân nhà máy mất việc.
Khi các nền tảng công nghệ như giao đồ ăn đã bão hòa, trạm việc làm trực tiếp trở thành bến đỗ cuối cùng. Dù vậy, giáo sư Sun cho biết mối nguy lớn nhất của nhóm này là tai nạn lao động. Các công việc như khuân gạch, dọn xà bần thường chỉ kéo dài khoảng 30 phút. Người sử dụng lao động từ chối mua bảo hiểm cho khoảng thời gian ngắn này. Về phía công nhân, việc tự đóng bảo hiểm vượt quá khả năng tài chính của họ.
Không có bảo hiểm, người lao động tự gánh hậu quả khi gặp tai nạn. Quỹ hưu trí thành thị yêu cầu đóng góp từ 15 năm trở lên, khiến lao động tuổi 50-60 với lịch sử việc làm đứt đoạn không đủ điều kiện tham gia. Khi hết khả năng làm việc chân tay, họ về quê, sống dựa vào khoản lương hưu nông thôn 100-200 tệ mỗi tháng và trợ cấp từ con cái.
Nhà nghiên cứu Zhao Litao đánh giá các trạm việc làm mang lại điều kiện chờ đợi tốt hơn, giúp bảo trì hệ thống đô thị. "Các trạm này không giải quyết tận gốc vấn đề nhưng giúp quản lý hậu quả", ông nói.
Giáo sư Sun cho rằng thế hệ lao động hiện tại lớn lên trong nghèo khó, nên lao động là bản năng sinh tồn. Họ sẽ làm việc chừng nào cơ thể còn cho phép.
Trở lại trạm Xinqiao lúc rạng sáng, đám đông dần thưa thớt. Ông Xu nhặt đồ nghề bước về phòng trọ, chờ qua ngày. Sáng hôm sau, ông lại ra trạm.
Theo lời kể của các nhân chứng, do trời mưa lớn trong ngày nên các vị khách phải ngồi giữa vùng nước ngập để ăn cỗ.
Được biết, đám cưới diễn ra tại huyện Hợp Dương của thành phố Vị Nam (tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc). Một khách mời họ Vương cho biết, trước đó trời mưa không ngớt suốt nhiều giờ đồng hồ.
Sau khi xong xuôi thủ tục rước dâu, khu vực tổ chức tiệc cưới cũng ngập nước. Mực nước đã vượt quá mắt cá chân tới mức nhân viên phục vụ phải lội nước, bê thức ăn tới từng bàn.
Dù điều kiện không thuận lợi, gia đình chú rể quyết định vẫn tổ chức buổi hôn lễ như bình thường. Khoảng 200 đến 300 khách mời tới dự. Bất chấp mưa lớn, mọi người đều ăn uống nhiệt tình. Không ai bỏ về giữa chừng và tiệc cưới kéo dài tới 15h.
Theo chia sẻ của chú rể, do thời tiết bất lợi nên quan khách có mặt tại buổi tiệc phải chờ đợi khá lâu mới được dùng bữa. Tuy nhiên tất cả đều là anh em bạn bè, người thân và hàng xóm của cô dâu chú rể nên không ai rời tiệc. Họ đều muốn ở lại chung vui với cặp đôi tân lang tân nương.
Khoảnh khắc hàng trăm khách mời bị nước mưa tràn vào ngập tới mắt cá chân, vẫn vui vẻ dùng bữa đã gây sốt trên nhiều nền tảng mạng xã hội tại quốc gia tỷ dân. Nhiều người còn nói vui rằng, đám cưới gặp nước là biểu tượng của may mắn vì nước mang tài lộc, có ý nghĩa tốt đẹp.
"Tiệc cưới với hơn 30 bàn. Trời mưa giúp tiết trời mát mẻ hơn. Chúng tôi ăn uống cũng vui vẻ để chúc phúc cho cặp đôi trẻ", một khách mời họ Triệu chia sẻ.
Theo Đài Khí tượng thành phố Vị Nam, vào lúc 11h37 ngày 17/5, đơn vị đã phát đi cảnh báo mưa lớn cấp xanh. Dự báo cho thấy, khu vực phía nam và trung tâm thành phố sẽ có mưa to. Một số nơi có thể xuất hiện mưa rất to.
Các khu vực gồm quận Lâm Vị, quận Hoa Châu, thành phố Hoa Âm và huyện Đồng Quan được dự báo lượng mưa vượt quá 50mm. Do mưa lớn nên các chuyên gia cũng lên tiếng cảnh báo người dân cần chú ý phòng tránh.
Trước đó tại Trung Quốc từng có những đám cưới tổ chức đúng ngày mưa lớn, gây ra tình huống dở khóc dở cười.
Đó là trường hợp của cặp đôi ở Quế Lâm, tổ chức cưới vào đúng thời điểm mưa lũ lịch sử hồi tháng 7/2024.
Theo Cơ quan khí tượng thủy văn địa phương, đây là trận mưa lớn nhất tại thành phố Quế Lâm kể từ năm 1998 trở lại đây.
Vào thời điểm cô dâu đang trên đường tới đám cưới thì khu vực này bắt đầu ngập lụt sau nhiều ngày mưa lớn. Tuy nhiên, cặp đôi vẫn quyết tâm tổ chức lễ cưới đúng thời gian dự kiến vì đó là "ngày đẹp".
Tại Trung Quốc, đặc biệt là các vùng nông thôn, nơi giá trị truyền thống còn đậm nét, người dân tin rằng đám cưới phải được xem trước ngày, tổ chức đúng dịp tốt lành. Họ tin rằng nếu thay đổi có thể mang tới điều kém may mắn.
Đoạn video được người dân địa phương ghi lại cho thấy cô dâu trên đường trở về nhà sau khi trang điểm thì trận lũ khiến chiếc xe suýt bị cuốn đi. Họ may mắn gặp được đội lính cứu hỏa hỗ trợ. Sau đó, xe cứu hỏa di chuyển mất 20 phút để đi hết quãng đường khoảng 20km.
Do nước ngập nên chú rể phải mượn tạm một chiếc thuyền tự chế của người dân địa phương làm xe dâu. Đoạn video được người đi đường ghi lại cho thấy cô dâu mặc váy cưới ngồi trên thuyền. Trong khi đó, chú rể và bố ruột cô dâu xắn cao quần, đẩy thuyền vượt lũ.
Về phần mình, cô dâu (không tiết lộ danh tính) cho biết dù mực nước đã dâng cao ngang ngực nhưng lễ cưới không thể trì hoãn vì "mọi thứ đều được lên kế hoạch từ trước".
Tuy nhiên, cô gái cũng tỏ ra ngại ngần vì không muốn làm phiền tới khách mời. Được biết, không ít người phải vượt quãng đường xa và rất vất vả mới tới được lễ cưới.
