Tại talkshow về vai trò của hướng dẫn viên trong khuôn khổ Ngày hội Du lịch TP.HCM 2026 diễn ra ngày 4.4, phần giao lưu với khán giả thu hút sự chú ý bởi hàng loạt câu hỏi hấp dẫn. Khi du lịch tự túc, AI, Google Maps… ngày càng phổ biến, nhiều bạn trẻ thẳng thắn đặt vấn đề nghề hướng dẫn viên liệu còn “đất sống” hay không.
Đặng Phạm Thị Trang, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến (TP.HCM), cho biết hiện nay giới trẻ quen tự đặt vé, lên ChatGPT để lên lịch trình chuyến, chọn điểm đến qua review trên mạng, tự dò đường bằng Google Maps, nên băn khoăn vai trò của hướng dẫn viên sẽ thay đổi thế nào.
Cùng mối quan tâm đó, Lê Thị Xuân Quỳnh, sinh viên Trường ĐH Sài Gòn (TP.HCM), chia sẻ bản thân học ngành ngôn ngữ Anh và mong muốn trở thành hướng dẫn viên trong tương lai. Tuy vậy, cô bạn vẫn lo nghề này còn triển vọng hay không và người trẻ cần rèn luyện gì để đủ tự tin bước vào nghề.
Không chỉ sinh viên, một số người đã có chứng chỉ hành nghề cũng bối rối về cách bắt đầu. Chị Phan Hường (35 tuổi), ngụ P.An Khánh (TP.HCM), cho biết dù đã có thẻ hướng dẫn viên và bằng tiếng Nhật, chị vẫn loay hoay chưa biết tìm tour, tiếp cận doanh nghiệp hay bắt đầu từ đâu. Chị cũng băn khoăn khi tuổi không còn quá trẻ, liệu mình có còn cơ hội và được du khách đón nhận hay không.
Những băn khoăn ấy cho thấy sức hút của nghề vẫn còn, nhưng con đường bước vào nghề này không hề dễ dàng.
Trả lời những câu hỏi của bạn trẻ, anh Lê Hữu Phước (32 tuổi), làm việc tại Saigontourist, giải 3 Hội thi Hướng dẫn viên du lịch giỏi TP.HCM năm 2025, cho rằng AI hay công nghệ không thể thay thế hoàn toàn người hướng dẫn viên trong một chương trình tour.
Theo anh Phước, công nghệ có thể hỗ trợ du khách lên lịch trình, xác định điểm đến, tìm đường đi, nhưng mới chỉ dừng ở mức cung cấp thông tin. Còn hướng dẫn viên là người dẫn dắt cảm xúc cho cả hành trình.
Anh Phước nói giá trị của nghề không chỉ nằm ở việc đưa khách đến đúng nơi, mà còn ở cách kể chuyện, truyền tải thông tin, giúp du khách hiểu sâu hơn về vùng đất họ đi qua.
Anh Phước nhấn mạnh một chuyến đi trọn vẹn không đơn thuần là ghé đủ các điểm tham quan, mà còn là cảm giác được đồng hành, được lắng nghe, được kết nối với nơi mình đặt chân tới. Đó là phần việc công nghệ chưa thể làm thay.
Bên cạnh cảm xúc, anh Phước cho rằng trách nhiệm cũng là yếu tố rất khác biệt. AI có thể gợi ý đi đâu, ăn gì, nhưng không thể đứng ra chịu trách nhiệm cho sự an toàn của đoàn khách, không thể lo từng bữa ăn, giấc ngủ hay xử lý khi khách gặp vấn đề sốt, ho, đau bụng…
Trong thực tế, một chuyến đi luôn có thể phát sinh thay đổi vì thời tiết, lịch trình, phương tiện hoặc các sự cố bất ngờ. Anh Phước nói rằng lúc đó, sự linh hoạt, kinh nghiệm và khả năng ứng biến của hướng dẫn viên mới là điều quyết định.
Với câu hỏi làm sao để bắt đầu và đi đường dài với nghề, anh Nguyễn Minh Thắng (32 tuổi), làm việc tại Saigontourist, giải nhất Hội thi Hướng dẫn viên du lịch giỏi TP.HCM năm 2025, cho rằng người mới vào nghề cần chủ động tiếp cận doanh nghiệp qua mạng xã hội, fanpage công ty lữ hành, tham gia câu lạc bộ du lịch hoặc sự kiện chuyên ngành như ngày hội du lịch. Với hướng dẫn viên freelance, nếu làm tốt ở những tour đầu tiên và tạo được ấn tượng đẹp với doanh nghiệp và khách, cơ hội đi tiếp sẽ mở ra.
Theo anh Thắng, nghề hướng dẫn viên không chỉ có những hình dung đẹp như được đi nhiều nơi, ở resort sang trọng hay được ăn nhiều món ngon; người làm nghề còn phải đối diện với áp lực kiến thức, khả năng thuyết trình, kỹ năng xử lý tình huống, cường độ làm việc cao… “Người mới thường lo không biết kiến thức của mình đã đủ chưa, có đủ tự tin hay không, nhưng chính quá trình làm nghề sẽ rèn cho họ sự bản lĩnh”, anh nói.
Đúc kết từ trải nghiệm thực tế, anh Thắng cho rằng để trở thành một hướng dẫn viên giỏi cần có 3 yếu tố là niềm tin, bản lĩnh và tình yêu nghề.
Theo anh Thắng, niềm tin sẽ giúp người trẻ dám bước vào nghề, còn bản lĩnh giúp họ đi qua những áp lực và thử thách. Cuối cùng, tình yêu nghề là điều giữ họ ở lại, kể cả khi phải dậy từ 2 – 3 giờ sáng để đi tour, về nhà rất khuya hoặc làm việc với cường độ dày đặc mà vẫn giữ năng lượng tích cực.
Còn chị Trần Thị Thu Hiền (30 tuổi), làm việc tại Vietravel, giải nhì Hội thi Hướng dẫn viên du lịch giỏi TP.HCM năm 2025, cho rằng sức hút của hướng dẫn viên không nằm hoàn toàn ở ngoại hình mà ở cái duyên riêng của mỗi người. Đó có thể là nụ cười, lối nói chuyện duyên dáng, sự hài hước, tử tế hay điềm tĩnh. Vì vậy, người làm nghề không nên tự ti về ngoại hình hay quá lo tuổi tác sẽ trở thành rào cản.
Theo 3 diễn giả, trong bối cảnh khách thích đi tự túc hơn, AI lên ngôi, hướng dẫn viên không mất đi vai trò vốn có, mà họ đang buộc phải chuyên nghiệp, giàu cảm xúc và tạo nhiều giá trị hơn cho du khách bằng chính trải nghiệm, sự tử tế và trách nhiệm của mình.
Đặng Thị Thúy Hằng (27 tuổi, hiện đang sinh sống và làm việc tại P.Long Bình, TP.HCM trước đây TP.Thủ Đức), hiện kinh doanh mèo cảnh tại nhà. Bên cạnh công việc chính, cô còn xây dựng video vlog (dạng nhật ký cá nhân được trình bày dưới dạng video) chia sẻ về hành trình câu cá của mình và nhận được nhiều sự quan tâm của cư dân mạng cùng sở thích.
Hằng cho biết mình đến với câu cá khá tình cờ. Ban đầu, cô chỉ xem đây là hoạt động giải trí sau giờ làm. Tuy nhiên, càng trải nghiệm, cô càng nhận ra bộ môn này giúp bản thân học được tính kiên nhẫn, khả năng tập trung và có thêm thời gian nghỉ ngơi sau những bộn bề thường ngày.
“Lần đầu mình đi câu là theo người quen, lúc đó chưa biết gì nên khá lóng ngóng, từ cách móc mồi đến thả cần. Nhưng cảm giác chờ cá cắn rất hồi hộp, đến khi cá dính câu thì mình bất ngờ và thích thú”, Hằng kể.
Từ những trải nghiệm đầu tiên, cô dần bị cuốn hút bởi cảm giác chờ đợi và niềm vui khi thu được thành quả. Sau này, Hằng bắt đầu đầu tư thời gian nhiều hơn cho sở thích đặc biệt này.
Theo cô gái, việc một bạn nữ theo đuổi câu cá có thể chưa quá phổ biến, nhưng điều đó không khiến cô bận tâm. “Mỗi người sẽ có sở thích riêng. Với mình, câu cá mang lại sự bình tĩnh, giúp mình tập trung và cân bằng lại cuộc sống. Chính sự khác biệt đó lại khiến mình thấy thú vị”, cô chia sẻ.
Hiện nay, Hằng thường dành khoảng 1-2 buổi mỗi tuần để đi câu, tùy lịch làm việc. Mỗi chuyến đi, cô chuẩn bị cần câu, mồi, phụ kiện cần thiết, đồ ăn nhẹ và luôn kiểm tra thời tiết trước khi xuất phát.
Theo Hằng, chi phí cho sở thích này khá linh hoạt, tùy cách mỗi người theo đuổi. Bản thân cô ưu tiên trải nghiệm nên không đầu tư quá tốn kém.
Không giống nhiều người thường đi câu theo nhóm, Hằng lại quen với việc đi một mình. Theo cô, đó là khoảng thời gian hiếm hoi bản thân được hoàn toàn thả lỏng và tập trung vào hiện tại.
“Đi câu một mình giúp mình thấy tự do và thoải mái hơn. Mình thích nhất là cảm giác chờ đợi. Khoảng thời gian đó giúp mình rèn sự kiên nhẫn và tập trung. Khi cá cắn câu thì cảm giác rất đã, như mọi sự chờ đợi đều xứng đáng”, Hằng nói.
Cô cũng thừa nhận không phải chuyến đi nào cũng có thành quả. Có những ngày ngồi hàng giờ nhưng chiếc phao vẫn đứng yên, không một lần động đậy. “Có khi mình ngồi cả buổi mà không dính con nào, nhưng không thấy phí thời gian. Với mình, câu cá là để tận hưởng quá trình. Những buổi trắng tay lại khiến mình muốn quay lại chinh phục hơn".
Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất của Hằng là lần câu được con cá chép nặng khoảng 8kg tại sông Đồng Nai. Thành quả đó khiến cô càng thêm yêu thích bộ môn này.
Dù vậy, cô cũng không ít lần gặp tình huống dở khóc dở cười. “Có lần mình chuẩn bị rất kỹ, đến nơi mới phát hiện quên mang cần câu. Lúc đó vừa buồn cười vừa bất lực, coi như chuyến đó đi ngắm cảnh luôn”, Hằng kể.
Với những ý kiến cho rằng câu cá là sở thích của nam giới, cô gái trẻ cho rằng đó chỉ là quan niệm quen thuộc từ trước đến nay. “Mình nghĩ ai thích thì đều có thể theo đuổi, không quan trọng nam hay nữ”, cô bày tỏ.
Nguyễn Mạnh Hùng (Khu công nghiệp Việt Yên, tỉnh Bắc Giang), cho rằng hình ảnh một cô gái trẻ ngồi câu cá vẫn còn khá hiếm gặp. “Thường các bạn nữ hay ngại nắng, nên khi thấy bạn này theo đuổi sở thích như vậy mình khá bất ngờ”, anh nói.
Tuy nhiên, theo anh Hùng mỗi người đều có sở thích riêng và không nên bị giới hạn bởi định kiến. “Như mình thích câu cá thì người khác có thể thích trang điểm, miễn là họ thấy vui là được”.
Trong khi đó, Đặng Hữu Tài (thôn Mông Thượng, xã An Hưng, TP.Hải Phòng) cho rằng đam mê không phụ thuộc vào giới tính hay độ tuổi. “Khi đã là sở thích thì không phân biệt nam hay nữ. Miễn phù hợp với bản thân, mọi người cứ nên hết mình với điều mình yêu thích”, anh chia sẻ.
Hơn 15 năm kể từ mùa giải Press Beauty đầu tiên, nhiều hoa khôi học viện báo chí năm nào đã bước qua ánh đèn sân khấu để xây dựng sự nghiệp, phần lớn vẫn gắn bó với báo chí, truyền thông. Tuy nhiên, cũng có những hoa khôi đã lựa chọn lối đi riêng, hoàn toàn khác biệt.
Đến hiện tại, Trần Huyền Anh (32 tuổi) là hoa khôi Học viện Báo chí duy nhất mang quân hàm Thiếu tá. Huyền Anh là cựu sinh viên lớp báo Truyền hình K32A1, hoa khôi Press Beauty 2013. "Tôi đang là phóng viên, biên tập viên Báo Quân đội nhân dân, cấp bậc: Thiếu tá Quân nhân chuyên nghiệp", Huyền Anh chia sẻ ngắn gọn về công việc của mình.
Cô đã có 10 năm công tác tại Báo Quân đội nhân dân. Hoa khôi báo chí năm 2013 chia sẻ với một phóng viên tại một cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện như Báo Quân đội nhân dân, đòi hỏi bản thân cô và đồng nghiệp phải trang bị nhiều kỹ năng khác nhau, đáp ứng nhiều vị trí, thực hiện nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất một sản phẩm báo chí.
Có lúc cô thu thập tin tức tại hiện trường, có khi cô sẽ đảm nhận vai trò biên tập viên. Cô còn có nhiệm vụ MC các bản tin, tọa đàm tại trường quay của báo và phải đáp ứng nhiệm vụ của quay phim, của kỹ thuật viên hậu kỳ, kỹ xảo, đồ họa… tùy hoàn cảnh tác nghiệp.
Huyền Anh bộc bạch làm báo trong môi trường quân đội rất đặc thù, đặc biệt đối với phóng viên nữ. Từ vương miện Press Beauty đến bản lĩnh của người làm báo trong màu áo lính là một hành trình nhiều kỷ niệm. Cô vinh dự tác nghiệp tại nhiều sự kiện lớn của đất nước và quân đội như các kỳ Hội thao quân sự quốc tế Army Games, sự kiện 80 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, A50, A80…
Trần Huyền Anh đã lập gia đình năm 2017. "Ông xã tôi cũng là đồng nghiệp, hiện là phóng viên Phòng Chính trị, Ban Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam. Chúng tôi có 2 em bé, 1 trai 1 gái", Huyền Anh cho biết.
Bùi Diễm Quỳnh, nữ sinh lớp Báo ảnh K30 là người đăng quang Press Beauty năm 2011. Sau khi tốt nghiệp, Diễm Quỳnh trở thành tiếp viên của hàng không Vietnam Airlines. Dù không còn xuất hiện thường xuyên trước truyền thông song nhan sắc và màn thi tài năng của Diễm Quỳnh hơn 10 năm trước vẫn được nhiều người nhắc nhớ mỗi khi nói về những mùa Press Beauty đầu tiên.
Cô nàng chia sẻ: "Học ngành báo chí giúp tôi rèn luyện kỹ năng giao tiếp, lắng nghe để hướng dẫn hành khách, giải thích các quy định an toàn hoặc xử lý những tình huống phát sinh trên chuyến bay". Nhờ khả năng quan sát, Quỳnh có thể thấu hiểu nhu cầu của hành khách, tạo cảm giác thoải mái và mang đến chất lượng dịch vụ tốt hơn.
Ngoài ra, học nghề báo cũng rèn luyện cho Diễm Quỳnh tác phong chuyên nghiệp, khả năng làm việc dưới áp lực và xử lý thông tin nhanh chóng. Hoa khôi Học viện Báo chí và Tuyên truyền năm 2011 nói: "Trong môi trường hàng không, những kỹ năng này giúp tôi bình tĩnh giải quyết các tình huống khẩn cấp, phối hợp hiệu quả với đồng nghiệp và đảm bảo an toàn cho hành khách".
Hoa khôi Đoàn Thị Linh lại lựa chọn con đường kinh doanh sau khi tốt nghiệp đại học. Cô đăng quang hoa khôi Tài sắc nữ sinh báo chí năm 2014.
"Hiện tại, tôi đang tận hưởng một hành trình mới, bận rộn với nhiều vai trò hơn: một người mẹ, một người làm kinh doanh trong lĩnh vực làm đẹp và một người luôn không ngừng học hỏi để phát triển bản thân", Đoàn Thị Linh, CEO Kyunglab nói.
Hiện tại, điều khiến cô cảm thấy hạnh phúc là mỗi ngày được nhìn thấy con lớn lên, được nhiệt huyết với công việc mình yêu thích và tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng phụ nữ.
Nhắc đến một trong những Hoa khôi Press Beauty thành công nhất trong lĩnh vực báo chí, nhiều người sẽ nhớ ngay đến Nguyễn Thị Phương Thanh - hoa khôi đầu tiên của cuộc thi được tổ chức vào năm 2010. Cô hiện đang là biên tập viên Ban thời sự VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam.
"Tôi vẫn làm VTV1, dẫn, đi quay, biên tập... tính ra 15 năm làm báo rồi. Một ngày làm việc của tôi bắt đầu từ sáng sớm và kết thúc khoảng 12 giờ đêm, sau khi xong bản tin thời sự cuối ngày", Biên tập viên Phương Thanh chia sẻ. Công việc áp lực nhưng cô yêu công việc của mình, áp lực đó là động lực để nữ biên tập viên nỗ lực hơn mỗi ngày.
Đoàn Mỹ Anh đăng quang ngôi vị Hoa khôi cuộc thi Tài sắc nữ sinh báo chí năm 2012 khi đang là sinh viên năm nhất, lớp truyền hình K31A1. Cuối 2016, cô rời Việt Nam, sang London du học thạc sĩ, sau đó tiếp tục đến Boston, lập gia đình, sinh con…
Đầu năm 2025, Hoa khôi Press Beauty 2012 trở về Việt Nam sau 8 năm học tập và làm việc ở nước ngoài, trở lại với niềm đam mê của mình. "Hiện tôi đang làm biên tập viên tại kênh Truyền hình đối ngoại quốc gia Vietnam Today và MC freelance", Mỹ Anh nói.
Từ sáng sớm tinh mơ, khi phố phường còn ngái ngủ, sinh viên tình nguyện Tiếp sức mùa thi đã có mặt trước cổng trường thi. Trên tay là những tấm bảng nhỏ ghi lời chúc: "Bình tĩnh nhé!", "Cố lên nhé!", "Chúc bạn làm bài thật tốt!". Những câu chữ giản dị ấy không làm thay được bài thi, nhưng lại có sức mạnh kỳ lạ. Chúng như một cái nắm tay vô hình, như một lời động viên ấm áp giúp các thí sinh bớt đi lo lắng, thêm vững tin để bước vào phòng thi.
Giữa cái nắng gay gắt của tháng sáu hay những cơn mưa bất chợt đầu mùa, sinh viên tình nguyện vẫn miệt mài đứng đó. Người phát chai nước mát, người trao hộp sữa nhỏ, người gửi chiếc khăn lạnh, người chuẩn bị những cây bút, cục gôm, thước kẻ cho những thí sinh lỡ quên dụng cụ học tập. Tất cả đều hoàn toàn miễn phí. Đó không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn là sự sẻ chia chân thành giữa những con người chưa từng quen biết.
Có những thí sinh bước vào điểm thi với tâm trạng căng thẳng. Có những phụ huynh đứng ngoài cổng trường thấp thỏm không yên. Sự hiện diện của các bạn sinh viên đã làm dịu đi phần nào những lo âu ấy. Các em hỗ trợ phân luồng giao thông, giữ gìn trật tự, che nắng, che mưa cho thí sinh và phụ huynh. Những việc làm tưởng như rất nhỏ nhưng lại mang giá trị lớn lao bởi nó xuất phát từ trái tim biết yêu thương và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Điều đáng quý hơn cả là người trẻ đang được thắp sáng bằng sự cống hiến. Trong những ngày nghỉ hè, thay vì lựa chọn những niềm vui riêng, các bạn trẻ lại chọn đứng dưới nắng nóng, chọn những giờ trực kéo dài, chọn sự vất vả để mang lại niềm vui và sự an tâm cho người khác. Chính sự lựa chọn ấy làm nên vẻ đẹp của thanh niên Việt Nam, sống có ích, biết cho đi và biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên sự thuận tiện của bản thân.
Nhìn màu áo xanh tình nguyện giữa dòng người tấp nập, chúng ta cảm nhận rõ hơn những giá trị tốt đẹp vẫn đang hiện hữu trong cuộc sống hôm nay. Giữa nhịp sống hiện đại với biết bao bộn bề lo toan, giữa thế giới công nghệ đôi khi khiến con người trở nên xa cách, vẫn có những trái tim trẻ đang âm thầm kết nối yêu thương bằng những hành động cụ thể và thiết thực. Các em đã góp phần làm cho xã hội trở nên văn minh hơn, nhân ái hơn và đáng sống hơn.
"Tiếp sức mùa thi" không đơn thuần là một chương trình tình nguyện. Đó là bài học sinh động về lòng nhân ái. Đó là minh chứng đẹp đẽ cho truyền thống "thương người như thể thương thân" của dân tộc Việt Nam. Đó cũng là nơi những hạt giống tử tế được gieo vào lòng người, để rồi từ đó lan tỏa thành những cánh đồng yêu thương rộng lớn.
Xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến các sinh viên tình nguyện. Cảm ơn những nụ cười luôn nở trên môi, cảm ơn những giọt mồ hôi lặng lẽ rơi dưới nắng hè, cảm ơn những bước chân không quản ngại khó khăn để đồng hành cùng các thí sinh trên hành trình chinh phục ước mơ. Xin cảm ơn Đoàn thanh niên, Hội Sinh viên và tất cả những đơn vị đã chung tay làm nên chương trình đầy ý nghĩa này. Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên một nét đẹp rất riêng của giáo dục và của thanh niên Việt Nam.
Mỗi mùa thi rồi sẽ khép lại. Những đề thi sẽ được cất đi. Những hàng rào trước cổng trường sẽ trở về vẻ bình yên thường nhật. Nhưng hình ảnh màu áo xanh tình nguyện vẫn sẽ còn ở lại trong lòng mọi người như một ký ức đẹp. Bởi giữa cuộc đời rộng lớn này, điều làm nên giá trị của con người không chỉ là những gì ta nhận được, mà còn là những gì ta trao đi.
"Tiếp sức mùa thi" chính là một đóa hoa đẹp của lòng nhân ái, là một dấu son của tuổi trẻ, là hương thơm ngọt lành góp phần làm cho cuộc đời này trở nên ấm áp hơn, tử tế hơn và đáng yêu hơn.
