AI và du lịch tự túc lên ngôi, liệu hướng dẫn viên có còn ‘đất sống’?

Ông Phạm Chánh Trung cho biết tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ, hơn 9.000 trường hợp phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi tại TP.HCM được nhận hỗ trợ chính sách. Việc hỗ trợ chính sách này nhằm góp phần khuyến khích các vợ chồng trẻ sinh con, nuôi dạy con.

"Cụ thể, về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 40 là 7.695 trường hợp; với định mức hỗ trợ 3 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 23 tỉ đồng. Về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 32 là 1.310 trường hợp; với định mức hỗ trợ 5 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 6,5 tỉ đồng", ông Trung thông tin.

Theo ông Trung, chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi góp phần duy trì mức sinh hợp lý và chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số.

Ông Trung cho biết: "Sau thời gian triển khai, việc đã thực hiện chi trả cho hơn 9.000 trường hợp cho thấy chính sách đã đi vào cuộc sống, nhận được sự quan tâm và đồng thuận của người dân, góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tích cực, nâng cao nhận thức về việc sinh đủ 2 con. Hệ thống triển khai từ cơ sở từng bước được hoàn thiện, việc thực hiện rà soát xác định đối tượng và chi trả ngày càng thuận lợi hơn cũng như làm tiền đề cho việc thực thi các chính sách hỗ trợ khác trong tương lai".

Cũng theo ông Trung, đây là những bước đầu tiên của chính sách khuyến sinh và cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả của chính sách cũng như các giải pháp hữu hiệu hơn và phù hợp nguyện vọng của người dân.

Chị Đỗ Thị Kim Hường (32 tuổi, ngụ đường Trường Chinh, P.Tân Bình) nói: "Nhận được 5 triệu đồng là sự khích lệ kịp thời, nhất là lúc gia đình vừa có thêm em bé. Nhưng tôi mong có thêm hỗ trợ về nhà ở xã hội hoặc vay ưu đãi, vì chi phí mua nhà mới là gánh nặng lớn nhất hiện nay".

Còn chị Hoàng Ngọc Diễm (31 tuổi, ngụ đường Man Thiện, P.Tăng Nhơn Phú) chia sẻ: "Nhận được tiền thì rất vui, nhưng nuôi con là câu chuyện dài. Tôi mong thành phố có thêm chính sách giảm học phí mầm non, hỗ trợ chi phí gửi trẻ, để phụ nữ có thể sớm quay lại làm việc mà không quá áp lực tài chính".

Đã nhận được hỗ trợ 5 triệu đồng khi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, chị Hà Thị Thu Hải (33 tuổi, ngụ đường Hồ Học Lãm, P.An Lạc) cho rằng mức hỗ trợ này còn khá khiêm tốn so với chi phí nuôi con tại đô thị lớn như TP.HCM.

Nói về điều này, ông Phạm Chánh Trung cho biết: "Chúng tôi thống nhất rằng với điều kiện sống tại một đô thị lớn như TP.HCM, 5 triệu đồng không phải là khoản chi phí lớn để nuôi con. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ ý nghĩa chính của chính sách không nằm ở việc hỗ trợ tài chính, mà là việc ghi nhận và trân trọng, động viên đối với các gia đình sinh đủ 2 con. TP.HCM khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con trong độ tuổi phù hợp, qua đó từng bước nâng mức sinh, hướng tới mục tiêu khoảng 1,6 con/phụ nữ trong thời gian tới".

Chị Trần Thị Minh Thùy (28 tuổi, ngụ đường Phạm Văn Đồng, P.Thủ Đức) chia sẻ: "Khoản hỗ trợ mang tính động viên nhiều hơn là vật chất. Điều tôi kỳ vọng là tăng thời gian nghỉ thai sản cho cả cha và mẹ, hoặc linh hoạt giờ làm để cha mẹ có thêm thời gian chăm con trong những năm đầu đời".

Chị Thùy thắc mắc liệu trong thời gian tới, TP.HCM có dự kiến mở rộng hoặc điều chỉnh chính sách như tăng mức hỗ trợ, thêm ưu đãi về nhà ở, giáo dục, y tế… để tạo động lực sinh con cho người trẻ?

Xung quanh vấn đề này, ông Trung cho biết thời gian tới TP.HCM sẽ hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, chăm sóc y tế, giáo dục, tăng mức lương tối thiểu để cải thiện đời sống gia đình, hỗ trợ mua nhà ở xã hội, miễn giảm thuế thu nhập cá nhân, tăng thời gian nghỉ thai sản, điều chỉnh thời gian giữ trẻ mầm non bắt đầu từ 6 tháng tuổi, tăng thời gian giữ trẻ ở trường học, hỗ trợ chi phí bán trú... để các cặp vợ chồng trẻ có thể thật sự yên tâm sinh con và sinh 2 con trở lên. Việc chi trả hỗ trợ sẽ được thực hiện liên tục trong quá trình triển khai chính sách. "Để đảm bảo chính sách kịp thời đến đúng đối tượng hỗ trợ, bên cạnh việc địa phương xác định, người dân phối hợp cung cấp một số giấy tờ liên quan làm căn cứ đối chiếu thông tin, xác nhận điều kiện hưởng chính sách", ông Trung nói.

Chia sẻ thêm về những rào cản lớn nhất khiến người trẻ ngại sinh con hiện nay, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM cho biết qua theo dõi thực tiễn nhiều năm đã nhận thấy nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở yếu tố nhận thức, mà chủ yếu xuất phát từ áp lực kinh tế và môi trường sống đô thị.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trên mạng xã hội hiện nay, không khó để bắt gặp những băn khoăn về chi phí viện dưỡng lão, so sánh các dịch vụ chăm sóc người già. Đáng nói đến, nhiều bài đăng là người trẻ đang tìm hiểu cho chính mình, chứ không phải cho cha mẹ hay người thân lớn tuổi.

Hồ Thị Ngọc Ánh (32 tuổi, ngụ ở đường Nguyễn Ảnh Thủ, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM) là một trong số đó. Ánh kể: "Mình đã xác định về già sẽ một mình. Sau một số biến cố cuộc sống, mình nhận ra không phải lúc nào cũng có thể dựa vào ai đó, nên nhìn cuộc sống thực tế hơn, trong đó có cả việc chuẩn bị cho tuổi già".

Với Ngọc Ánh, tự lo cho tuổi già không đồng nghĩa với bi quan: "Việc chủ động chuẩn bị khiến mình cảm thấy đang nắm quyền quyết định cuộc sống của mình". Ánh cho biết từng tìm hiểu khá kỹ vài cơ sở dưỡng lão, hỏi giá trực tiếp và biết chi phí có nơi lên tới vài chục triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn cả là môi trường sống, cách chăm sóc, dinh dưỡng và các hoạt động giải trí. "Những nơi cao cấp nhìn rất đẹp và đầy đủ, không khác gì đi nghỉ dưỡng. Mình thấy việc chọn viện dưỡng lão không đáng sợ hay buồn tủi như nhiều người nghĩ", cô nhận xét.

Lê Hoàng Phúc (29 tuổi, ngụ ở đường Trương Công Định, P.Tân Bình, TP.HCM) lại bắt đầu nghĩ đến tuổi già khi chứng kiến sức khỏe bố mẹ giảm sút. "Khoảng 1-2 năm gần đây, mình thấy ba mẹ có dấu hiệu xuống sức. Có lần ba mẹ nhập viện, tự nhiên mình nghĩ nếu sau này mình cũng vậy mà không có ai bên cạnh thì sao", Phúc chia sẻ. Từ đó, cậu bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về việc sẽ sống thế nào ở tuổi xế chiều.

Phúc thừa nhận trong sự chủ động cũng có chút lo âu. "Mình muốn tự quyết cuộc sống, không muốn làm gánh nặng cho ai, nhưng đôi lúc nghĩ vậy cũng hơi cô đơn. Thôi thì chuẩn bị trước vẫn đỡ hơn là tới lúc đó mới hoang mang", Phúc nói.

Trao đổi về hiện tượng này, tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, cho rằng việc người trẻ hiện nay nghĩ đến tuổi già từ sớm thật ra là điều dễ hiểu.

Theo bà Thúy, có nhiều lý do khiến hiện tượng này phổ biến. Trước hết là sự thay đổi trong cấu trúc gia đình. "Tỷ lệ chọn sinh một con, thậm chí chọn không sinh con đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Đây là vấn đề không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Tư duy của các bạn trẻ bây giờ là tuổi già không phụ thuộc vào con, nên họ lên kế hoạch sớm cho tương lai của mình", bà phân tích và cho biết hơn nữa, bối cảnh xã hội thời hiện đại đầy biến động, phức tạp và mơ hồ khiến người trẻ buộc phải lo xa và tính dài hơi hơn.

Một lý do nữa theo bà Thúy là bạn trẻ chứng kiến người lớn tuổi đối mặt với quá nhiều bệnh tật, từ đó chủ động chăm sóc bản thân, ăn uống lành mạnh, làm việc cân bằng để 20-30 năm tới không rơi vào tình trạng tương tự. "Tôi cho rằng đây là xu hướng tốt, tích cực, thúc đẩy các bạn trẻ chủ động bảo vệ sức khỏe, tài chính để lo cho tương lai", bà nhận xét.

Cuối cùng là tâm thế đề cao sự độc lập cá nhân. "Có những bạn trẻ còn có xu hướng nghỉ hưu sớm. Các bạn ấy càng phải tính trước về tài chính, chỗ ở, về tuổi già của mình. Đó là sự độc lập tự chủ trong tư duy cũng như trong hành động của các bạn trẻ thời nay", bà Thúy nói.

Chuyên gia tâm lý Vũ Minh Tiến, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Healthcare (P.Tân Hưng, TP.HCM) cũng cho rằng người trẻ hiện nay có xu hướng muốn kiểm soát cuộc sống của mình nhiều hơn. Họ không chỉ lập kế hoạch cho công việc, tài chính mà còn chuẩn bị cả cho tuổi già như một cách tạo cảm giác an toàn. "Đằng sau việc tìm hiểu dưỡng lão sớm không hẳn là bi quan, mà là nhu cầu được chủ động trước những bất định của cuộc sống", ông Tiến nhận định.

Tuy vậy, chuyên gia cũng cảnh báo về mặt trái. "Một số nhỏ đang có vấn đề là họ tiêu cực quá. Họ lo lắng về tuổi già, về dưỡng lão đến mức có vài nỗi sợ. Họ có thể rơi vào tình trạng rối loạn lo âu", bà Thúy phân tích.

Để xu hướng phát huy mặt tích cực thay vì biến thành nỗi sợ, bà Thúy cho rằng người trẻ cần quay về với nhu cầu tâm lý của chính mình, sau đó cụ thể hóa thành kế hoạch chi tiết: tiết kiệm ra sao, đầu tư để có thu nhập thụ động ở đâu, thay đổi lối sống thế nào, nếu muốn vào viện dưỡng lão thì sẽ chọn nơi nào.

Hồ Thị Ngọc Ánh cho biết đang lập kế hoạch cho việc dưỡng lão từ bây giờ: "Hiện tại mình có kế hoạch rõ ràng hơn về tài chính, chia ra một phần để tiết kiệm dài hạn. Như vậy về già mới có lựa chọn tốt hơn được".

Ở góc độ khác, thạc sĩ tâm lý Huỳnh Hải Huy, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light (P.Chợ Quán, TP.HCM), nói: "Mạng xã hội cũng góp phần khiến người trẻ quan tâm nhiều hơn đến chuyện tuổi già. Các nội dung về nghỉ hưu sớm, sống độc thân hay viện dưỡng lão cao cấp xuất hiện liên tục khiến nhiều người bắt đầu hình dung và lên kế hoạch cho tương lai từ rất sớm". Ông Huy lưu ý: "Tuy nhiên, điều quan trọng là giữ tâm lý cân bằng, xem đây là sự chuẩn bị tích cực thay vì để nỗi sợ cô đơn hay sợ già chi phối cuộc sống hiện tại".

Tiến sĩ Thúy nhấn mạnh cần đầu tư từ sức khỏe tinh thần, học cách cân bằng cảm xúc, cho đến đầu tư về tài chính dài hạn và xây dựng mối quan hệ xã hội, tích cực kết nối với gia đình, bạn bè để không cô đơn khi về già. "Nội lực mỗi người cần xây dựng gồm ba yếu tố: thể lực, trí lực và tâm lực. Ba yếu tố này bạn luôn luôn đầu tư, luôn luôn rèn luyện, thì không sợ áp lực tuổi già", bà nói thêm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chiều 19.5, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị gặp gỡ đối thoại giữa lãnh đạo Bộ KH-CN với đoàn viên thanh niên 4V1M (4 viện, 1 bộ: Bộ KH-CN, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM).

Tham dự chương trình có ông Vũ Hải Quân, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ KH-CN; anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.

Tại buổi đối thoại, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ sự trăn trở lớn nhất của mình là làm sao ngày càng có nhiều bạn trẻ lựa chọn con đường nghiên cứu khoa học. Theo ông, nếu không có lực lượng trẻ dấn thân vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thì sẽ không thể tạo ra sự phát triển bền vững cho đất nước.

Từ kinh nghiệm giảng dạy môn Phương pháp nghiên cứu khoa học trong nhiều năm, Bộ trưởng cho biết câu hỏi ông thường nhận được nhất từ sinh viên là: "Em có làm nghiên cứu được không?". Ông khẳng định bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu hành trình khoa học nếu có quyết tâm và sự kiên trì.

Chia sẻ câu chuyện của chính mình, Bộ trưởng kể rằng ông xuất thân từ một trường phổ thông ở huyện, điều kiện học tập còn nhiều khó khăn, tiếng Anh gần như bắt đầu từ con số 0 khi vào đại học. Tuy nhiên, nhờ niềm say mê với môn đồ họa máy tính, ông đã kiên trì tự học bằng cách mang từ điển vào thư viện để dịch từng trang sách tiếng Anh. Theo ông, sự kiên trì, kiên định và không bỏ cuộc là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người làm khoa học.

"Tôi là một người học lực rất bình thường nhưng vẫn có thể làm nghiên cứu được thì ai cũng có thể làm được", Bộ trưởng nói với các sinh viên.

Bộ trưởng cũng chia sẻ triết lý nghiên cứu khoa học nên bắt đầu từ những "thách thức nhỏ" và tạo ra các "chiến thắng nhỏ". Theo ông, những kết quả nhỏ nhưng trọn vẹn sẽ tạo động lực để người trẻ tiếp tục theo đuổi hành trình dài hơi. Cùng với đó là việc hình thành tư duy khoa học, tư duy giải quyết vấn đề thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cơ chế.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò của tư duy khoa học và tư duy giải quyết vấn đề. Theo ông, người làm khoa học không được đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cơ chế khi gặp khó khăn, mà phải luôn tìm cách vượt qua rào cản. Tư duy ấy chỉ có thể hình thành thông qua quá trình rèn luyện liên tục.

Trả lời câu hỏi "Liệu em có thành công không?", Bộ trưởng Vũ Hải Quân đưa ra 5 yếu tố quan trọng đối với người trẻ trên hành trình khoa học.

Đầu tiên là phải có tầm nhìn. Ông kể rằng từ khi còn học phổ thông, ông đã mơ ước trở thành giáo sư đại học. Chính khát vọng ấy trở thành "la bàn" định hướng cho toàn bộ hành trình học tập và nghiên cứu sau này.

Yếu tố thứ hai là "tâm thế mở", tức luôn sẵn sàng học hỏi, không tự mãn với năng khiếu hay trí thông minh của bản thân. Bộ trưởng nhấn mạnh thành công không đến từ tố chất bẩm sinh mà là kết quả của quá trình rèn luyện, tích lũy và lao động nghiêm túc.

Yếu tố thứ ba là quy tắc "10.000 giờ". Theo ông, để trở thành chuyên gia thực thụ trong một lĩnh vực, mỗi người cần đầu tư thời gian dài làm việc liên tục và chuyên sâu.

Thứ tư là xây dựng mạng lưới quan hệ, cộng đồng học thuật và đồng nghiệp cùng chia sẻ tầm nhìn. Bộ trưởng cho rằng những mối quan hệ tích cực trong nghiên cứu khoa học có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp. Đặc biệt là mỗi bạn trẻ phải kế hoạch hành động cụ thể.

Liên quan chính sách hỗ trợ người trẻ, Bộ trưởng cho biết, Bộ KH-CN đang xây dựng các chương trình riêng dành cho sinh viên tài năng, nhà khoa học trẻ và học viên sau đại học. Dự kiến từ tháng 9 tới, các chương trình hỗ trợ này sẽ bắt đầu được triển khai nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho thế hệ trẻ nghiên cứu, sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ.

Dịp này, 5 tổ chức Đoàn của Bộ KH-CN; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Đại học Quốc gia Hà Nội; Đại học Quốc gia TP.HCM đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác.

Chương trình nhằm tăng cường phối hợp trong các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, tổ chức các diễn đàn học thuật, hoạt động tình nguyện chuyên môn và phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ.

Tin Gốc: Thanh Niên