Trong nhiều năm, Google gần như là lựa chọn mặc định của người dùng Internet khi cần tìm kiếm thông tin. Tuy nhiên sự xuất hiện ngày càng dày đặc của các tính năng AI trong Google Search đang tạo ra những phản ứng trái chiều từ cộng đồng người dùng.
Một số người dùng cho rằng các câu trả lời do AI tạo ra đôi khi khiến trải nghiệm tìm kiếm trở nên phức tạp hơn, từ đó thúc đẩy sự quan tâm trở lại đối với các công cụ tìm kiếm tập trung vào quyền riêng tư như DuckDuckGo.
Từ năm 2024, Google liên tục mở rộng AI Overviews, tính năng sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo phần tóm tắt xuất hiện phía trên kết quả tìm kiếm truyền thống, giúp người dùng nhanh chóng nhận được câu trả lời mà không cần truy cập nhiều trang web khác nhau. Tuy nhiên không phải ai cũng hài lòng với sự thay đổi này.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, trên các diễn đàn công nghệ như Reddit, Hacker News và mạng xã hội X, nhiều người dùng cho biết họ muốn quay lại trải nghiệm tìm kiếm đơn giản hơn với danh sách liên kết truyền thống. Một số ý kiến cho rằng AI khiến việc tìm kiếm mất đi tính chủ động, trong khi những người khác lo ngại về độ chính xác của các câu trả lời được tạo tự động.
Bên cạnh đó một bộ phận người dùng không phản đối trí tuệ nhân tạo, nhưng muốn có quyền lựa chọn cách tìm kiếm thông tin. Sự gia tăng của các tính năng AI mặc định trên Google Search được cho là một trong những nguyên nhân khiến nhiều người tìm đến các công cụ tìm kiếm thay thế.
Hơn hết, những tranh cãi này xuất hiện trong bối cảnh Google đang chịu áp lực rất lớn từ cuộc đua AI với OpenAI, Microsoft và Anthropic. Việc tích hợp AI sâu hơn vào công cụ tìm kiếm được xem là một trong những chiến lược quan trọng nhằm duy trì vị thế dẫn đầu của Google.
Tuy nhiên sự thay đổi quá nhanh cũng khiến một bộ phận người dùng cảm thấy bị “ép” sử dụng AI, ngay cả khi họ chỉ muốn tìm kiếm theo cách truyền thống.
Trong bối cảnh đó, DuckDuckGo đang nhận được nhiều sự chú ý hơn từ cộng đồng công nghệ. Và số liệu do chính DuckDuckGo công bố gần đây cho thấy số lượt cài đặt ứng dụng của hãng tại Mỹ tăng trung bình 18,1% trong giai đoạn 20 đến 25-5, đạt đỉnh 30,5% vào ngày 25-5.
Trên iPhone, tốc độ tăng trưởng có thời điểm gần 70%, trong khi lượng truy cập phiên bản tìm kiếm không sử dụng AI (noai.duckduckgo.com) cũng tăng tới 27,7%.
Khác với Google, DuckDuckGo xây dựng hình ảnh xoay quanh quyền riêng tư và trải nghiệm tìm kiếm tối giản. Công cụ này không theo dõi lịch sử tìm kiếm của người dùng để phục vụ quảng cáo cá nhân hóa như cách các nền tảng lớn thường làm.
Một trong những điểm được người dùng đánh giá cao là DuckDuckGo vẫn ưu tiên hiển thị các liên kết tìm kiếm truyền thống, giúp họ dễ dàng truy cập trực tiếp tới nguồn thông tin gốc thay vì đọc phần tóm tắt do AI tạo ra.
Điều này đặc biệt thu hút nhóm người dùng công nghệ, nhà báo, lập trình viên và những người thường xuyên cần kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.
Dù vậy, DuckDuckGo không hoàn toàn đứng ngoài làn sóng AI. Công ty cũng đã giới thiệu một số tính năng AI riêng như Duck.ai, cho phép người dùng tương tác với các mô hình ngôn ngữ mà vẫn đảm bảo các cam kết về quyền riêng tư.
Theo giới quan sát, xu hướng chuyển sang các công cụ tìm kiếm thay thế chưa đủ lớn để đe dọa vị thế thống trị của Google. Tuy nhiên, phản ứng từ người dùng cho thấy cuộc đua AI trong lĩnh vực tìm kiếm vẫn còn nhiều tranh cãi.
Theo Báo cáo Mối đe dọa Toàn cầu 2026 của CrowdStrike, số lượng các cuộc tấn công mạng có sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo) đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 89% so với cùng kỳ năm trước. Công nghệ AI giờ đây giúp tin tặc tối ưu hóa hoàn toàn quy trình quét lỗ hổng và lập bản đồ tấn công tự động. Hệ quả là tốc độ đột nhập trung bình của tội phạm mạng đã giảm xuống chỉ còn 29 phút trong năm 2025, nhanh hơn 65% so với năm 2024.
Cá biệt, hệ thống đã ghi nhận những chiến dịch tấn công bằng AI thực hiện thành công chỉ trong 27 giây. Thực tế này đặt ra thách thức mới cho giới công nghệ, khi các giải pháp phòng vệ truyền thống không còn đủ nhanh để đối phó với tốc độ và sự tinh vi của những dòng mã độc thế hệ mới.
Trước đây, quy tắc sao lưu dữ liệu 3-2-1 được coi là "tiêu chuẩn vàng" đối với mọi tổ chức để đảm bảo an toàn thông tin. Mô hình này yêu cầu doanh nghiệp duy trì ít nhất 3 bản sao dữ liệu (gồm 1 bản gốc và 2 bản sao lưu), lưu trữ trên 2 loại phương tiện khác nhau (như đám mây công cộng và hạ tầng tại chỗ), và có ít nhất 1 bản sao được lưu trữ ngoại vi (off-site) để phòng ngừa thảm họa tại chỗ.
Tuy nhiên, tại triển lãm Computex 2026, các chuyên gia an ninh mạng nhận định mô hình 3-2-1 vẫn đáp ứng được nhu cầu dự phòng cơ bản nhưng đã bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng trước làn sóng ransomware ứng dụng AI. Ông Henry Nguyễn, Quản lý Kinh doanh Synology Việt Nam phân tích: "Các cuộc tấn công hiện nay không chỉ mã hóa dữ liệu chính, mà còn chủ đích nhắm thẳng vào cả hệ thống sao lưu. Nếu các bản sao lưu truyền thống vẫn kết nối trực tiếp với môi trường vận hành, mã độc AI có thể dễ dàng lây nhiễm chéo, tiến hành ghi đè, chỉnh sửa hoặc xóa sạch toàn bộ dữ liệu dự phòng chỉ trong tích tắc".
Khảo sát thực tế từ Synology cho thấy, có tới 55% doanh nghiệp tại khu vực Đông Á từng trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mã độc tống tiền trong những năm gần đây. Lỗ hổng lớn nhất trong tư duy phòng chống mã độc của nhiều tổ chức hiện nay là xem việc hoàn thành sao lưu như điểm kết thúc, mà bỏ quên năng lực khôi phục. Nhiều hệ thống dự phòng nhưng chưa từng được kiểm tra định kỳ, thiếu cơ chế cô lập mạng... khiến doanh nghiệp bị động và mất khả năng đưa hệ thống trở lại quỹ đạo vận hành khi sự cố xảy ra.
Để giải quyết sự đe dọa từ hành vi tấn công có dùng AI, xu hướng kiến trúc an ninh mạng hiện nay đang dịch chuyển sang mô hình nâng cấp 3-2-1-1-0 kết hợp cùng các giải pháp công nghệ chuyên dụng. So với quy tắc cũ, mô hình mới bổ sung hai biến số cốt lõi: con số "1" thứ hai đại diện cho việc thiết lập bản sao lưu bất biến (Immutable Backup) và số "0" cuối cùng mang ý nghĩa đảm bảo quy trình phục hồi hoàn toàn không xảy ra sai sót (Zero-error).
Trong mô hình mới, tính năng sao lưu bất biến sẽ đóng vai trò như chiếc khóa an toàn, ngăn chặn mọi hành vi ghi đè, sửa đổi hoặc xóa dữ liệu từ bên ngoài, kể cả khi tin tặc chiếm được quyền quản trị cao nhất của hệ thống. Trong khi đó, con số 0 yêu cầu hệ thống phải sở hữu cơ chế tự động kiểm tra, chạy thử nghiệm bản khôi phục và áp dụng giải pháp cách ly nghiêm ngặt để chắc chắn dữ liệu sạch luôn sẵn sàng đưa vào vận hành.
Nhằm hiện thực hóa tiêu chuẩn bảo mật khắt khe mới, các doanh nghiệp công nghệ đã phát triển các hệ sinh thái bảo vệ đa lớp, ví dụ việc phối hợp giữa hai dòng giải pháp ActiveProtect Appliances (APA) và dòng thiết bị PAS (Premium Availability Storage). Chia sẻ với Thanh Niên, ông Henry Nguyễn cho biết PAS tập trung vào việc bảo vệ đa lớp ở cấp độ mạng và phần cứng, cung cấp hiệu năng xử lý cao, độ trễ thấp trên kiến trúc all-NVMe để giải quyết áp lực "nghẽn cổ chai" khi doanh nghiệp vận hành các mô hình AI nội bộ (Private AI), vốn sản sinh ra khối lượng dữ liệu phi cấu trúc khổng lồ.
Ngược lại, hệ thống ActiveProtect Appliances lại đóng vai trò là "pháo đài" phục vụ cho chiến lược sao lưu và phục hồi toàn diện hơn, vận hành trên hệ điều hành riêng biệt và tách biệt khỏi môi trường sản xuất chính. Điều này giúp ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm chéo của mã độc, bảo vệ tính toàn vẹn của các bản sao lưu, kể cả khi các lớp phòng thủ như tường lửa hay phần mềm diệt virus bị xuyên thủng.
Xu hướng kết hợp giữa phần cứng chuyên dụng và phần mềm thông minh không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản số cốt lõi trước làn sóng tấn công bằng AI, mà còn hỗ trợ đắc lực cho việc tuân thủ các quy định pháp lý nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu cá nhân đang trở thành vấn đề được quan tâm nhiều hiện nay, trong đó có Việt Nam. Giới chuyên gia khuyến nghị, trong giai đoạn 2026 - 2030, thay vì đầu tư rời rạc hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng đám mây công cộng tiềm ẩn nhiều rủi ro, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy theo hướng "xây nền trước, mở rộng sau", thiết kế lại kiến trúc lưu trữ có năng lực tự khôi phục ngay từ đầu để đảm bảo tính sống còn cho hoạt động kinh doanh liên tục.
Chị Ngọc Hà (Hà Nội) hôm 25/4 cho biết nhận được một tin nhắn từ một số di động trong nước thông báo "xe bạn có vi phạm", sau đó được yêu cầu truy cập một trang web để xử lý ngay.
Thấy tên miền có chữ "Dichvucong", chị tưởng thật và truy cập. Lúc này, website với tên miền cùng giao diện "Cổng dịch vụ công quốc gia", thông báo xe chị vi phạm lỗi "Đỗ xe gây cản trở", cùng số tiền phạt 50.000 đồng. Website cũng có tính năng cho phép người dùng nộp tiền luôn, bằng cách nhập các thông tin như số thẻ, tên chủ thẻ, ngày hết hạn, mã CVV.
"Thấy số tiền cũng nhỏ nên tôi định nộp luôn, nhưng lúc đó không mang thẻ nên không nhớ thông tin để nhập, nếu không có thể đã mất hết tiền", chị Hà nói.
Tuần trước, nhiều người cũng nhận được các tin nhắn tương tự. Theo Công an TP Hà Nội, đây là chiêu lừa đảo nhằm chiếm quyền kiểm soát thẻ và rút tiền trong tài khoản, thông qua việc nhắn tin thông báo lỗi vi phạm "phạt nguội" chưa xử lý và yêu cầu mọi người truy cập vào đường link giả mạo để kiểm tra và nộp phạt.
"Trang website này có đường link vào giao diện thiết kế giống Cổng dịch vụ công quốc gia để tạo lòng tin. Khi nạn nhân nhập thông tin thẻ ngân hàng (Số thẻ, mã OTP), các đối tượng sẽ chiếm quyền kiểm soát thẻ và rút tiền trong tài khoản", cảnh báo nêu.
Công an TP Hà Nội cũng khẳng định hiện nay không có hình thức thông báo vi phạm trật tự an toàn giao thông qua tin nhắn hoặc điện thoại. Các trường hợp vi phạm sẽ được gửi thông báo bằng văn bản, mời chủ phương tiện, tổ chức, cá nhân có liên quan đến trụ sở cơ quan Công an làm việc. Ngoài ra, người dân có nhu cầu tra cứu vi phạm hành chính có thể truy cập trang thông tin điện tử của Cục Cảnh sát giao thông hoặc qua VNeTraffic.
Tình trạng lừa đảo qua tin nhắn và website giả mạo diễn ra nhiều năm nay, nhưng liên tục thay đổi về cách thức và kịch bản, khiến nhiều người bị lừa. Các tin nhắn này có thể được phát tán qua các trạm BTS giả hoặc các thuê bao không chính chủ. Thời gian gần đây, các nhà mạng đang tiến hành xác nhận và xác thực thông tin thuê bao nhằm ngăn chặn tình trạng sim không chính chủ này.
Người dân được khuyến nghị cần nâng cao cảnh giác trước các website giả mạo ngân hàng, cơ quan nhà nước, sàn thương mại điện tử hay dịch vụ quen thuộc để đánh cắp tài khoản và tiền; chỉ truy cập địa chỉ chính thức, kiểm tra kỹ tên miền, chứng chỉ bảo mật và các dấu hiệu bất thường về giao diện, ngôn ngữ; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin cá nhân cho bất kỳ trang web nào chưa được xác minh. Khi nghi ngờ bị lừa, cần khóa tài khoản và báo cơ quan chức năng ngay.
Quy định này được thực hiện nhằm rà soát thị trường, thắt chặt quản lý thông tin người dùng và ngăn ngừa các hành vi gian lận công nghệ.
Việc triển khai Thông tư 08/2026/TT-BKCN đã tạo điều kiện để người dân chủ động tra cứu toàn bộ danh sách số điện thoại đăng ký dưới tên mình. Cơ chế này cho phép người dùng xác nhận các số thuê bao di động đang thực tế sử dụng, đồng thời phát hiện và loại bỏ những đầu số nằm ngoài tầm kiểm soát.
Tính đến thời điểm hiện tại, hệ thống đã ghi nhận khoảng 1,6 triệu số điện thoại được người dân xác nhận là không sử dụng chính chủ. Trên cơ sở dữ liệu đó, doanh nghiệp viễn thông đã rà soát, gửi thông báo yêu cầu người dùng cải chính thông tin, ký lại hợp đồng và thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt theo đúng quy định.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của chiến dịch là vẫn còn hơn 25 triệu thuê bao đã được đồng bộ thông tin lên hệ thống VNeID nhưng chưa được người dân bấm xác nhận trạng thái chính chủ. Theo quy định của Cục Viễn thông, nếu quá thời hạn 15.6.2026 mà chủ thuê bao vẫn bỏ qua bước xác nhận, các nhà mạng sẽ khóa chiều gọi đi và nhắn tin SMS đối với các số điện thoại này.
Bên cạnh hạn chót xác thực, Thông tư 08 cũng bổ sung quy định áp dụng từ ngày 15.6.2026 đối với các trường hợp thay đổi thiết bị đầu cuối. Cụ thể, khi người dùng chuyển thẻ SIM sang điện thoại mới hoặc thay thế eSIM, hệ thống sẽ yêu cầu thực hiện lại quy trình quét sinh trắc học khuôn mặt. Biện pháp kiểm soát này tương tự quy trình xác thực đang áp dụng cho các tài khoản ngân hàng và tài khoản VNeID, đảm bảo số điện thoại luôn gắn liền với chính chủ.
Quy định mới được kỳ vọng hạn chế tối đa rủi ro cho chủ thuê bao trong các tình huống mất hoặc thất lạc thiết bị nhưng chưa kịp báo khóa tổng đài, ngăn chặn việc kẻ xấu chiếm đoạt quyền truy cập để thực hiện hành vi lừa đảo. Đại diện Cục Viễn thông đánh giá việc chủ động xác minh không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân, mà còn thúc đẩy môi trường viễn thông an toàn, minh bạch, phục vụ cho tiến trình chuyển đổi số.
Trước dự báo về việc hàng triệu khách hàng có thể bị gián đoạn liên lạc sau ngày 15.6, các nhà mạng lớn như Viettel và VNPT đang tập trung nguồn nhân lực để đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ. Nhiều tổ công tác lưu động đã được thành lập để hỗ trợ trực tiếp tại nhà cho nhóm đối tượng là người cao tuổi và những người yếu thế trong xã hội nhằm hoàn thành thủ tục xác thực theo đúng dòng thời gian quy định.
