Tháp Chương Sơn còn gọi là tháp Vạn Phong Thành Thiện, xây dựng trên đỉnh núi Ngô Xá, xã Yên Lợi, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cũ (nay là xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình). Tháp được xây từ năm 1108-1117 dưới thời vua Lý Nhân Tông, cách ngày nay hơn 900 năm.
Đầu thế kỷ XV, giặc Minh sang xâm lược nước ta đã phá hủy tháp Vạn Phong Thành Thiện. Cuối năm 1966 đầu năm 1967, Bảo tàng Nam Hà (cũ) phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam tiến hành khai quật phế tích tháp Chương Sơn với diện tích hơn 900m2 và thu được nhiều hiện vật tại đây.
Đại diện Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cơ sở 2 (phường Nam Định) cho biết, trong số hàng trăm hiện vật chất liệu đá cấu thành tháp Chương Sơn xây dựng vào đầu thời Lý thế kỷ XII, được khai quật trên núi Ngô Xá (năm 1966-1967) thì thành bậc lan can (hay tay vịn thành bậc) là một trong số ít hiện vật hiện vật còn tương đối nguyên vẹn về hình thức và độc đáo về hoa văn trang trí.
“Đây không chỉ là hiện vật gốc độc bản có niên đại thời Lý tại Nam Định mà còn là tiêu bản duy nhất phát hiện ở Việt Nam hiện nay”, vị cán bộ nhấn mạnh.
Theo các tài liệu nghiên cứu, thành bậc lan can dáng hình hộp, chiều dài 205cm, cao 46cm, dày 17cm, một đầu vuông, một đầu chéo nhọn lên trên. Thành bậc được chia làm hai phần, phần trên hai mặt chạm nổi hình 14 vũ nữ (mỗi bên 7 vũ nữ).
Tất cả các vũ nữ đều trong tư thế múa dâng hoa, thân hình chia làm 3 khúc chao mạnh về phía trước, một chân co, một chân duỗi thẳng. Đầu các vũ nữ ngả hẳn về phía sau, đội mũ nhiều tầng trang trí hoa văn, búi tóc bồng nổi cao.
Khuôn mặt các vũ nữ hình trái xoan đầy đặn, trong tư thế nhìn chính diện. Hai tay dang rộng ra hai bên, khuỷu tay co gập đưa song song ngang đầu. Tay trái cầm một nụ sen lớn, tay phải cầm một dải lụa. Xiêm áo mềm mại ôm sát người. Cổ tay, cổ chân đeo trang sức và thắt các dải lụa mềm mại.
Phần dưới tuy cũng trang trí ở hai mặt nhưng cách trang trí khác nhau. Một mặt chạm kín bằng hoa văn chủ đạo là hoa sen xen hoa cúc uốn lượn hình sin, bên cạnh hoa văn phụ trợ hình dấu hỏi và hoa văn tay mướp.
Mặt còn lại khớp với bậc lên xuống, vì thế hoa văn được trang trí ở khoảng trống giữa mỗi bậc và đề tài giống với mặt trước. Ở mặt này có hai mộng khoét sâu vào thân bậc dùng để lắp ghép.
Cán bộ bảo tàng chia sẻ thêm, thời điểm phát hiện thành bậc lan can bị vỡ một miếng nhỏ ở đầu chéo thành bậc. Đây là cấu kiện ghép ở 2 bên thành của bậc lên xuống tháp Chương Sơn.
“Qua đặc điểm tạo hình và chức năng của hiện vật, không chỉ hình dung được quy mô to lớn bề thế của tháp Chương Sơn, mà còn là cơ sở để nghiên cứu dựng lại cấu tạo kiến trúc của bảo tháp”, vị cán bộ nói.
Vị cán bộ cho biết thêm, các đề tài hoa văn trang trí, đặc biệt là hình tượng người được thể hiện trên hiện vật thành bậc lan can đã cung cấp nhiều thông tin có giá trị về nghệ thuật tạo hình, tư duy thẩm mỹ, về trang phục, trang sức, nghề thủ công chạm khắc truyền thống…
Đồng thời, hiện vật này cũng phản ánh mối quan hệ, sự giao lưu, ảnh hưởng văn hoá giữa quốc gia Đại Việt thời Lý với các nền văn hoá lớn như Chăm Pa, Trung Quốc và Ấn Độ trong lịch sử.
Thành bậc lan can thời Lý đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2015. Hiện nay, bảo vật độc nhất vô nhị này của Việt Nam đang lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cơ sở 2, phục vụ nghiên cứu khoa học, lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc và cho người dân và du khách tham quan.
Anh Lê Quang Hoàng (Thanh Hóa) sau khi được nghe thuyết minh về Bảo vật quốc gia Thành bậc lan can đã vô cùng bất ngờ và thích thú. “Các họa tiết hoa văn, nhất là hình các vũ nữ được trạm khắc trên đá một cách tinh xảo, hiếm có tác phẩm nào có được đường nét như vậy. Chưa kể, sự sâu xa của họa tiết người với trang phục có sự giao thoa văn hóa với các nước trong khu vực của nước ta thời bấy giờ”, anh Hoàng tâm sự.
Sáng 15/7, tại phiên chất vấn về vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm, đại biểu Nguyễn Văn Thường (tổ đại biểu số 12) cho biết qua thực tế và phóng sự được HĐND TP Hà Nội trình chiếu cho thấy tình trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định, không bảo đảm thời gian cách ly vẫn diễn ra tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp khắc phục để người dân không còn lo ngại về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong rau hằng ngày.
Đối với phường Phúc Lợi, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm khi các vi phạm liên quan sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định trên địa bàn phường đã được HĐND thành phố chất vấn từ năm 2025, đến nay vẫn tái diễn.
Trả lời chất vấn về tình trạng "rau vừa phun thuốc bảo vệ thực vật đã được thu hoạch, đưa ra thị trường tiêu thụ chỉ sau một ngày", bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Chủ tịch UBND phường Phúc Lợi, thừa nhận địa phương có một phần trách nhiệm trong công tác quản lý địa bàn khi tình trạng này chưa được xử lý dứt điểm.
Theo bà Hằng, nội dung nêu trên là vấn đề tái chất vấn, từng được phản ánh đầu năm 2025, trước thời điểm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành. Sau khi thành lập phường mới, phường đã thành lập Ban chỉ đạo an toàn thực phẩm và đưa ra nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để kiểm soát địa bàn.
Chủ tịch phường Phúc Lợi cho biết trên địa bàn chỉ còn một phần nhỏ diện tích đất nông nghiệp, chủ yếu tập trung tại tổ dân phố số 1, có khoảng 30 hộ dân sản xuất nông nghiệp theo quy mô nhỏ, mang tính chất tự sản xuất trên phần đất của gia đình.
Trước những hình ảnh và phản ánh về tình trạng rau vừa phun thuốc đã được đưa đi tiêu thụ, lãnh đạo phường Phúc Lợi cho biết địa phương nghiêm túc tiếp thu và xác định đây là điểm nghẽn. "Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tập trung kiểm soát, tăng cường công tác quản lý và thậm chí tiến hành xử phạt nhằm hạn chế việc tái vi phạm hành vi này", bà Hằng cam kết.
Trả lời chất vấn về vấn đề thuốc bảo vệ thực vật, ông Lê Thanh Nam, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết sở thường xuyên phối hợp với các địa phương kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh và nguồn cung cấp. Tuy nhiên, qua thực tế kiểm tra và phóng sự tại phiên chất vấn, vẫn còn những tồn tại trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Ông Nam thông tin từ đầu năm đến nay, ngành đã tổ chức gần 300 hội nghị tuyên truyền, vận động và phối hợp kiểm tra, giám sát, song, công tác nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân cần được đẩy mạnh hơn nữa.
Về giải pháp lâu dài, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hiện các vùng sản xuất an toàn và cơ sở đủ điều kiện đã được cấp mã số vùng trồng, nhưng mới áp dụng đối với các vùng có diện tích lớn.
Ông Nam cho biết thời gian tới, thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ đến từng vùng sản xuất nhỏ lẻ, gắn với mã QR; người dân phải cập nhật quá trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phục vụ truy xuất nguồn gốc và công tác quản lý. Hà Nội phấn đấu hoàn thành việc kết nối cơ sở dữ liệu dùng chung trong năm 2027.
Theo đại diện Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP HCM, chương trình diễn ra trong hai ngày 13-14/6, nhằm phát huy truyền thống "hộ quốc an dân" của Phật giáo Việt Nam, hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Chiều 13/6, tăng ni, Phật tử thành phố tham dự khóa lễ trì tụng kinh Địa Tạng tại công viên. Sáng hôm sau, lễ tưởng niệm anh linh các liệt sĩ, đồng bào yêu nước được tổ chức tại đây.
Đến 13h30 cùng ngày, trai đàn chẩn tế, kỳ siêu các liệt sĩ và đồng bào yêu nước được cử hành dưới sự chủ trì của Hòa thượng Thích Lệ Trang, Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Trị sự Phật giáo TP HCM.
Lễ tưởng niệm diễn ra trong bối cảnh công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành cũ đang được tập trung thực hiện. Từ các bức ảnh tư liệu ghi cảnh chôn cất liệt sĩ, đồng bào hy sinh trong Chiến dịch Mậu Thân 1968 tại những hố chôn tập thể ở nghĩa trang này, Bộ Tư lệnh TP HCM đã phát thông báo tìm nhân chứng để xác định vị trí, phục vụ công tác quy tập.
Hòa thượng Thích Lệ Trang là một trong các nhân chứng cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng. Ông từng có thời gian dài tu học, trụ trì tại chùa Định Thành, nằm gần Nghĩa trang Đô Thành cũ, thường xuyên đến khu vực này hỗ trợ người dân thực hiện các nghi thức tâm linh. Từ những trải nghiệm đó, hòa thượng đã cung cấp thông tin về địa thế, cấu trúc và hiện trạng khu nghĩa trang trước đây.
Tại hội thảo xác minh thông tin tìm kiếm mộ liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng hôm 8/6, đại diện Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, cho biết nhóm nghiên cứu nhận định trong công viên hiện có ba rãnh mộ tập thể, quy mô khoảng 900 liệt sĩ và đồng bào.
Các vị trí này nằm gần nhà truyền thống, khu trò chơi thiếu nhi và hồ câu cá. Trong đó, rãnh mộ rộng khoảng 500 m2 phía sau nhà truyền thống, gần hồ câu cá, được đánh giá có cơ sở khoa học và thực tiễn rõ nhất để triển khai tìm kiếm.
Tháng 11 năm ngoái, Ban Trị sự Phật giáo TP HCM cũng phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hòa Hưng tổ chức lễ kỳ siêu, tưởng niệm các liệt sĩ, chiến sĩ và đồng bào từng được an táng tại Nghĩa trang Đô Thành cũ.
Ngày 12/5, tại kỳ họp thứ 2 khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, HĐND tỉnh Tây Ninh đã thông qua nghị quyết thống nhất chủ trương chuyển giao UBND TPHCM làm cơ quan chủ quản một số dự án giao thông kết nối giữa hai địa phương.
Cụ thể, Tây Ninh thống nhất để TPHCM làm cơ quan chủ quản dự án xây dựng quốc lộ 50B (đoạn từ đường Phạm Hùng đến ranh giới tỉnh Tây Ninh), trong đó gồm hạng mục xây mới cầu Cần Giuộc và đường dẫn vào cầu thuộc địa bàn tỉnh Tây Ninh.
Bên cạnh đó là dự án xây dựng đường trục Đông - Tây (đường Võ Văn Kiệt nối dài), đoạn từ quốc lộ 1 đến ranh giới tỉnh Tây Ninh, bao gồm hạng mục xây mới cầu Kênh Xáng Nhỏ thuộc địa bàn tỉnh Tây Ninh.
Hai dự án còn lại được Tây Ninh thống nhất chuyển TPHCM làm cơ quan chủ quản gồm: Dự án xây dựng cầu Rạch Dơi (bao gồm cầu bắc qua sông Rạch Dơi và đường dẫn phía tỉnh Tây Ninh) và dự án xây dựng tuyến đường, cầu kết nối số 1 (quốc lộ 56B) trên địa bàn TPHCM và tỉnh Tây Ninh.
Dự án quốc lộ 50B là tuyến giao thông huyết mạch mới kết nối TPHCM - Tây Ninh - Đồng Tháp, có tổng chiều dài khoảng 55km, quy mô 6 làn xe. Tuyến đường được kỳ vọng giảm tải cho quốc lộ 1 và quốc lộ 50, đồng thời tăng khả năng kết nối khu vực phía Tây TPHCM với tỉnh Tây Ninh. Tổng mức đầu tư dự kiến hơn 5.200 tỷ đồng.
Trong khi đó, dự án xây dựng đường trục Đông - Tây (đường Võ Văn Kiệt nối dài) từ quốc lộ 1 đến ranh giới tỉnh Tây Ninh có tổng mức đầu tư 15.975 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách thành phố, thuộc nhóm A dự án đầu tư công.
Theo báo cáo, tuyến đường có điểm đầu tại nút giao quốc lộ 1 (khu vực Tân Kiên), điểm cuối giáp ranh tỉnh Tây Ninh, đi qua xã Tân Nhựt, xã Bình Lợi của TPHCM và xã Đức Hòa của tỉnh Tây Ninh. Tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 15,1km.
Đối với dự án cầu Rạch Dơi, cây cầu mới dự kiến dài khoảng 452m, rộng 15m; phần đường dẫn dài 300m, rộng 29m. Chi phí giải phóng mặt bằng phía TPHCM khoảng 265 tỷ đồng, phía tỉnh Long An trước đây (nay thuộc tỉnh Tây Ninh) khoảng 85 tỷ đồng.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM cho biết cầu Rạch Dơi dự kiến khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2028.
Khi hoàn thành, cầu Rạch Dơi sẽ góp phần tạo thuận lợi cho người dân đi lại, tăng kết nối giao thông khu vực phía Nam TPHCM với tỉnh Tây Ninh thông qua tuyến đường Lê Văn Lương.
Với dự án tuyến đường và cầu kết nối số 1 (quốc lộ 56B), phía TPHCM sẽ đầu tư cầu kết nối cùng đoạn đường dài khoảng 0,5km đến nút giao ĐT744. Phía tỉnh Tây Ninh sẽ đầu tư đoạn tuyến dài khoảng 9,4km, quy mô 4-6 làn xe, phạm vi giải phóng mặt bằng từ 31m đến 40m.
