Tháp Chương Sơn còn gọi là tháp Vạn Phong Thành Thiện, xây dựng trên đỉnh núi Ngô Xá, xã Yên Lợi, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cũ (nay là xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình). Tháp được xây từ năm 1108-1117 dưới thời vua Lý Nhân Tông, cách ngày nay hơn 900 năm.
Đầu thế kỷ XV, giặc Minh sang xâm lược nước ta đã phá hủy tháp Vạn Phong Thành Thiện. Cuối năm 1966 đầu năm 1967, Bảo tàng Nam Hà (cũ) phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam tiến hành khai quật phế tích tháp Chương Sơn với diện tích hơn 900m2 và thu được nhiều hiện vật tại đây.
Đại diện Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cơ sở 2 (phường Nam Định) cho biết, trong số hàng trăm hiện vật chất liệu đá cấu thành tháp Chương Sơn xây dựng vào đầu thời Lý thế kỷ XII, được khai quật trên núi Ngô Xá (năm 1966-1967) thì thành bậc lan can (hay tay vịn thành bậc) là một trong số ít hiện vật hiện vật còn tương đối nguyên vẹn về hình thức và độc đáo về hoa văn trang trí.
“Đây không chỉ là hiện vật gốc độc bản có niên đại thời Lý tại Nam Định mà còn là tiêu bản duy nhất phát hiện ở Việt Nam hiện nay”, vị cán bộ nhấn mạnh.
Theo các tài liệu nghiên cứu, thành bậc lan can dáng hình hộp, chiều dài 205cm, cao 46cm, dày 17cm, một đầu vuông, một đầu chéo nhọn lên trên. Thành bậc được chia làm hai phần, phần trên hai mặt chạm nổi hình 14 vũ nữ (mỗi bên 7 vũ nữ).
Tất cả các vũ nữ đều trong tư thế múa dâng hoa, thân hình chia làm 3 khúc chao mạnh về phía trước, một chân co, một chân duỗi thẳng. Đầu các vũ nữ ngả hẳn về phía sau, đội mũ nhiều tầng trang trí hoa văn, búi tóc bồng nổi cao.
Khuôn mặt các vũ nữ hình trái xoan đầy đặn, trong tư thế nhìn chính diện. Hai tay dang rộng ra hai bên, khuỷu tay co gập đưa song song ngang đầu. Tay trái cầm một nụ sen lớn, tay phải cầm một dải lụa. Xiêm áo mềm mại ôm sát người. Cổ tay, cổ chân đeo trang sức và thắt các dải lụa mềm mại.
Phần dưới tuy cũng trang trí ở hai mặt nhưng cách trang trí khác nhau. Một mặt chạm kín bằng hoa văn chủ đạo là hoa sen xen hoa cúc uốn lượn hình sin, bên cạnh hoa văn phụ trợ hình dấu hỏi và hoa văn tay mướp.
Mặt còn lại khớp với bậc lên xuống, vì thế hoa văn được trang trí ở khoảng trống giữa mỗi bậc và đề tài giống với mặt trước. Ở mặt này có hai mộng khoét sâu vào thân bậc dùng để lắp ghép.
Cán bộ bảo tàng chia sẻ thêm, thời điểm phát hiện thành bậc lan can bị vỡ một miếng nhỏ ở đầu chéo thành bậc. Đây là cấu kiện ghép ở 2 bên thành của bậc lên xuống tháp Chương Sơn.
“Qua đặc điểm tạo hình và chức năng của hiện vật, không chỉ hình dung được quy mô to lớn bề thế của tháp Chương Sơn, mà còn là cơ sở để nghiên cứu dựng lại cấu tạo kiến trúc của bảo tháp”, vị cán bộ nói.
Vị cán bộ cho biết thêm, các đề tài hoa văn trang trí, đặc biệt là hình tượng người được thể hiện trên hiện vật thành bậc lan can đã cung cấp nhiều thông tin có giá trị về nghệ thuật tạo hình, tư duy thẩm mỹ, về trang phục, trang sức, nghề thủ công chạm khắc truyền thống…
Đồng thời, hiện vật này cũng phản ánh mối quan hệ, sự giao lưu, ảnh hưởng văn hoá giữa quốc gia Đại Việt thời Lý với các nền văn hoá lớn như Chăm Pa, Trung Quốc và Ấn Độ trong lịch sử.
Thành bậc lan can thời Lý đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2015. Hiện nay, bảo vật độc nhất vô nhị này của Việt Nam đang lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cơ sở 2, phục vụ nghiên cứu khoa học, lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc và cho người dân và du khách tham quan.
Anh Lê Quang Hoàng (Thanh Hóa) sau khi được nghe thuyết minh về Bảo vật quốc gia Thành bậc lan can đã vô cùng bất ngờ và thích thú. “Các họa tiết hoa văn, nhất là hình các vũ nữ được trạm khắc trên đá một cách tinh xảo, hiếm có tác phẩm nào có được đường nét như vậy. Chưa kể, sự sâu xa của họa tiết người với trang phục có sự giao thoa văn hóa với các nước trong khu vực của nước ta thời bấy giờ”, anh Hoàng tâm sự.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa phê duyệt quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng - Thái Bình đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó lần đầu đưa ra phương án chi tiết xây dựng các đập trên dòng chính sông Hồng nhằm dâng mực nước mùa cạn, tạo nguồn cấp nước ổn định và cải thiện môi trường cho Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ.
Theo quy hoạch, hai công trình trọng tâm là đập Xuân Quan (vùng giáp Hưng Yên - Hà Nội) trên sông Hồng và đập Long Tửu (Đông Anh) trên sông Đuống. Các đập này có nhiệm vụ điều tiết, kiểm soát dòng chảy, nâng mực nước trong mùa khô để phục vụ nhiều mục tiêu.
Cụ thể, việc dâng nước sẽ đảm bảo vận hành ổn định các cống lấy nước quan trọng: cống Xuân Quan với lưu lượng 75 m3/s cấp cho hệ thống Bắc Hưng Hải; cống Long Tửu 28 m3/s vào hệ thống Bắc Đuống; cống Liên Mạc 36 m3/s vào sông Nhuệ và cống Cẩm Đình khoảng 8-13 m3/s vào sông Đáy.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng nhờ hệ thống này, nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp được duy trì, đồng thời bổ sung dòng chảy để cải thiện môi trường nước, góp phần làm sống lại các dòng sông như Nhuệ, Đáy, Tô Lịch, Ngũ Huyện Khê.
Các đập cũng tạo điều kiện để loạt trạm bơm ven sông như Bạch Hạc, Đại Định, Phù Sa, Thanh Điềm, Đan Hoài, Ấp Bắc vận hành đúng thiết kế, với tổng công suất khoảng 100 m3/s. điều hiện nay gặp khó do mực nước sông Hồng xuống thấp.
Ngoài chức năng thủy lợi, việc duy trì mực nước còn được kỳ vọng cải thiện cảnh quan, môi trường, đồng thời mở ra khả năng phát triển giao thông đường thủy, du lịch và dịch vụ dọc sông Hồng. Các công trình cũng giúp kiểm soát tỷ lệ phân lưu giữa sông Hồng và sông Đuống, phối hợp với các hồ chứa thượng nguồn để đảm bảo cấp nước và đẩy mặn cho khu vực hạ du.
Một lợi ích khác là giảm nhu cầu xả nước tăng cường từ các hồ thủy điện thượng lưu trong vụ Đông Xuân, qua đó sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên nước và góp phần đảm bảo an ninh năng lượng.
Bên cạnh hai đập chính, quy hoạch còn đặt ra các hướng nghiên cứu tiếp theo. Trong đó có phương án xây dựng thêm đập trên sông Đà hoặc sông Hồng để đảm bảo lấy nước qua cống Lương Phú tối thiểu 60 m3/s, bổ sung nước cho sông Tích, sông Đáy và phục vụ đa mục tiêu như cấp nước, phát điện, giao thông thủy nhưng không ảnh hưởng đến thoát lũ.
Ngoài ra, một công trình điều tiết trên sông Đào cũng được nghiên cứu nhằm kiểm soát dòng chảy phân lưu sang sông Đáy, cải thiện khả năng tiêu thoát lũ cho khu vực này.
Giải pháp xây đập được đặt trong bối cảnh hệ thống thủy lợi vùng đồng bằng đang chịu áp lực ô nhiễm lớn, đặc biệt là Bắc Hưng Hải. Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, mỗi ngày có khoảng 539.000 m³ nước thải xả vào hệ thống, phần lớn chưa qua xử lý. Khi dòng chảy suy yếu do thiếu nước bổ sung từ sông Hồng, khả năng tự làm sạch gần như không còn.
Báo cáo tháng 2/2026 của Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường cho thấy nhiều điểm ô nhiễm vượt xa quy chuẩn. Tại Xuân Thụy (Hưng Yên), nồng độ amoni lên tới 25,6 mg/l, cao hơn 85 lần mức cho phép; tại Bình Lâu (Hải Phòng) vượt hơn 70 lần. Hàm lượng oxy hòa tan chỉ khoảng 2 mg/l, thấp hơn nhiều so với ngưỡng tối thiểu để duy trì hệ sinh thái thủy sinh.
Quy hoạch dự kiến tổng vốn thực hiện khoảng 148.900 tỷ đồng, trong đó hơn 60.800 tỷ đồng triển khai trước năm 2030. Các công trình sẽ được xem xét đầu tư theo lộ trình, phù hợp khả năng huy động nguồn lực.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá việc xây dựng các đập trên sông Hồng không chỉ nhằm giải bài toán thiếu nước mà còn là bước đi dài hạn để phục hồi hệ sinh thái sông, đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững cho toàn vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Thông tin từ đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam tại Venezuela, ngày 2.7 (theo giờ địa phương), đoàn tiếp tục được tổ chức thành các mũi khác nhau, triển khai tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt trong thảm họa động đất kép tại khu vực Playa Grande (bang La Guaira) của Venezuela.
Các mũi cũng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm khi nhận được đề nghị hỗ trợ từ gia đình nạn nhân.
Cũng trong ngày 2.7, thiếu tướng Phạm Văn Tỵ, Phó cục trưởng Cục Cứu hộ, Cứu nạn (Bộ tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam), chỉ huy đoàn cứu hộ, cứu nạn, thông báo tới các thành viên trong đoàn rằng đại tướng Nguyễn Tân Cương, Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đã gửi lời hỏi thăm, động viên và biểu dương tinh thần nỗ lực của đoàn trong tham gia khắc phục hậu quả động đất tại Venezuela những ngày qua.
Đại tướng Nguyễn Tân Cương đề nghị đoàn tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được, thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả, góp phần thể hiện sinh động phương châm, quan điểm đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta, đóng góp nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong các hoạt động ứng phó thảm họa toàn cầu, cũng như khẳng định mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đối tác toàn diện tốt đẹp giữa Việt Nam và Venezuela.
Lực lượng quân đội và công an quyết tâm chạy đua với thời gian trong tìm kiếm nạn nhân
ẢNH: HOÀNG VŨ
Chia sẻ với báo chí tại hiện trường thực hiện nhiệm vụ ngày 2.7, thiếu tướng Phạm Văn Tỵ nhấn mạnh tới sự đoàn kết, gắn bó chặt chẽ giữa lực lượng quân đội và công an của Việt Nam trong tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn tại khu vực Playa Grande. Hai lực lượng chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm và xác định quyết tâm chạy đua với thời gian trong tìm kiếm nạn nhân.
Tính đến ngày 1.7 (theo giờ địa phương), đoàn cứu hộ, cứu nạn Việt Nam tại Venezuela đã đưa tổng cộng 23 nạn nhân ra khỏi đống đổ nát tại bang La Guaira (Venezuela).
Tại Venezuela, đoàn Việt Nam được Cơ quan điều phối của Venezuela bố trí nơi đóng quân (dựng nhà bạt ở và sinh hoạt) ven bờ biển, cách sân bay quốc tế Maquetia khoảng 4 km; giao khu vực thực hiện nhiệm vụ là P.Playa Grande, Q.Catia La Mar, bang La Guaira (cách nơi đóng quân khoảng 10 km về phía tây).
Hiện trường đoàn được giao tác nghiệp nằm trong vùng tâm thảm họa, gồm khu nhà cao tầng trên dốc, dễ xảy ra sạt, trượt, khả năng vẫn sẽ còn dư chấn, nguy cơ sập đổ thứ cấp rất cao; điều kiện thời tiết phức tạp (nắng nóng, oi bức, có mưa giông bất chợt); thời gian sinh hoạt lệch múi giờ sau 11 tiếng so với giờ Việt Nam; mất điện trên diện rộng, thông tin liên lạc hạn chế, thiếu máy móc hạng nặng, nhiều vị trí phải đào bới thủ công kết hợp thiết bị chuyên dụng.
Đoàn đã khắc phục mọi khó khăn, sắp xếp nơi ăn ở, vận chuyển và kiểm tra trang thiết bị, nhu yếu phẩm, vật tư y tế, chó nghiệp vụ. Các thành viên đoàn Việt Nam đều bảo đảm sức khỏe, tinh thần, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Cầu Trần Hưng Đạo là dự án giao thông trọng điểm của Hà Nội, được khởi công hôm 9-10-2025.
Công trình có tổng mức đầu tư 15.967 tỉ đồng với chiều dài hơn 4,1km, trong đó cầu chính vượt sông Hồng dài trên 800m.
Cây cầu đóng vai trò kết nối khu vực trung tâm với phía đông thủ đô, góp phần giảm tải giao thông qua sông Hồng.
Trong dự án này, UBND phường Hồng Hà (Hà Nội) được giao giải phóng mặt bằng với tổng diện tích thu hồi trên địa bàn phường là 44.486,8m², tương ứng 335 trường hợp. Đây là khu vực đặt ra nhiều thách thức nhất bởi mật độ dân cư rất cao, nằm ở khu vực trung tâm thành phố.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện UBND phường Hồng Hà cho biết mặc dù khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung phức tạp, đến nay tỉ lệ hộ dân đồng ý bàn giao mặt bằng đạt 99,1%.
Phường cũng đã hoàn thành phê duyệt 100% phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, bảo đảm đúng quy định và tiến độ đề ra.
Ghi nhận ngày 5-5, máy móc đang được huy động đồng loạt để phá dỡ các công trình. Nhiều hộ dân hối hả di dời đồ đạc.
Trong suốt kỳ nghỉ lễ vừa qua, đơn vị thi công phá dỡ đã tập trung huy động tối đa nhân lực, phương tiện để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, gồm 5 máy cẩu xúc cỡ lớn, 20 xe tải loại 20 tấn và gần 50 công nhân tổ chức thi công liên tục theo 3 ca/ngày.
Trong khi đó trên công trường cầu vượt sông và đường dẫn, tranh thủ những lúc thời tiết thuận lợi, nhà thầu chia ca làm việc với cường độ cao, không để gián đoạn. Đến nay nhiều trụ cầu đã thành hình, đảm bảo yêu cầu vượt lũ tiểu mãn.
