Anh T.H.T (26 tuổi, ở TP.HCM, nhân viên văn phòng) cho biết trước đây anh luôn cố ngồi thẳng lưng, mở vai và ngực khi làm việc để tránh gù, đau lưng. Tuy nhiên, chỉ sau 15 – 20 phút, anh vẫn bị đau lưng và phải đổi tư thế khác.
Cô N.T.B.N (46 tuổi, ở TP.HCM, nội trợ, có bệnh nền thoát vị đĩa đệm) chia sẻ: “Tôi hay ngồi coi điện thoại, lâu lâu cũng hay được con cái nhắc là nên ngồi thẳng hoặc mang đai nịt lưng để giảm áp lưng lên cột sống. Nhưng áp dụng rồi vẫn thấy không cải thiện mấy nên tôi hay đứng lên đi lại, làm vài việc vặt cho giãn lưng rồi mới ngồi tiếp”.
Theo bác sĩ Nguyễn Trường Vĩ, Khoa Ngoại Thần kinh Cột sống, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), ngồi đúng tư thế giúp giảm áp lực lên cột sống, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định việc có đau lưng hay không. Đau lưng còn liên quan đến nhiều nguyên nhân như ngồi quá lâu, ít vận động khiến cơ lưng – bụng suy yếu, căng thẳng kéo dài hoặc các bệnh lý sẵn có như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm.
Bác sĩ Trường Vĩ cho hay, thừa cân, ăn uống dư thừa năng lượng cũng làm tăng tải lên đĩa đệm và khớp cột sống. Một số thói quen xấu như hút thuốc lá có thể thúc đẩy thoái hóa cột sống sớm ở người trẻ. Khi hệ cơ nâng đỡ cột sống không đủ khỏe, cột sống vẫn phải chịu áp lực lớn dù ngồi đúng tư thế.
Ngoài ra, nhiều người nghĩ mình ngồi đúng nhưng vẫn có các sai lệch nhỏ như cúi đầu về phía màn hình, rướn cổ, với tay liên tục, cúi người bấm điện thoại hoặc dùng bàn ghế không phù hợp chiều cao cơ thể. Những thói quen này lâu dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống cổ, lưng và các nhóm cơ nâng đỡ cột sống.
“Giữ nguyên một tư thế đúng quá lâu cũng có thể gây hại cho cột sống. Khi cơ thể bất động nhiều giờ, áp lực lên đĩa đệm, khớp và cơ quanh cột sống tăng dần; các cơ vùng cổ, vai, lưng phải hoạt động liên tục nên dễ co cứng, giảm tuần hoàn máu và gây đau mỏi. Đồng thời, bất động kéo dài còn làm giảm sự linh hoạt tự nhiên của cột sống. Vì vậy, quan trọng không phải là cố giữ một tư thế chuẩn suốt nhiều giờ mà là duy trì tư thế phù hợp, kết hợp thay đổi tư thế và đứng dậy vận động thường xuyên”, bác sĩ Vĩ nói.
Theo bác sĩ Vĩ, có khá nhiều thói quen tưởng chừng nhỏ nhưng lại khiến cột sống phải chịu tải lệch và áp lực tích tụ theo thời gian, như:
Điều nguy hiểm là các thói quen trên thường không gây đau ngay lập tức mà âm thầm tạo áp lực tích lũy lên cột sống theo thời gian.
Nếu đau lưng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ngày càng nặng, người bệnh không nên chủ quan. Cần đặc biệt lưu ý khi cơn đau kèm các dấu hiệu như:
Theo bác sĩ Trường Vĩ, đây có thể là dấu hiệu của thoát vị đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh hoặc thoái hóa cột sống. Nếu đã nghỉ ngơi, thay đổi tư thế hay tập luyện nhưng cơn đau không cải thiện, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân. Phát hiện sớm các vấn đề cột sống sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ tiến triển mạn tính.
Bác sĩ Gaurav Singh Bhandari, giám đốc kiêm trưởng khoa chỉnh hình và thay khớp, Bệnh viện chuyên khoa Dharamshila Narayana (Ấn Độ), đã chỉ cách đúng để ra khỏi giường vào buổi sáng.
Bác sĩ Bhandari nêu lên mối lo ngại về thói quen phổ biến là đột ngột bật lên và ngồi thẳng dậy khỏi giường: Kiểu ngồi dậy đột ngột có thể chính là lý do khiến bạn cảm thấy những cơn đau lưng khó chịu vào buổi sáng, theo tờ Hindustan Times.
Ông cho biết sai lầm lớn nhất là ngay lập tức đứng dậy từ tư thế nằm, vì động tác này buộc cột sống phải gập lại ngay lập tức, gây ra áp lực rất lớn lên vùng lưng dưới trước khi các cơ bắp đủ "tỉnh táo" để chịu được tải trọng.
Bác sĩ Bhandari giải thích: Trong suốt thời gian ngủ, cột sống ở trạng thái hoàn toàn không chịu tải, thư giãn; các đĩa đệm giữa các đốt sống tích trữ nước và giãn nở. Đến sáng, các cơ tương đối cứng và những đĩa đệm tích nước khiến cột sống tạm thời ít chịu đựng được các chuyển động đột ngột, bật mạnh.
Điều khiến nhiều người ngạc nhiên là không có sự khác biệt lớn giữa bên trái và bên phải. Bác sĩ Bhandari hướng dẫn trình tự để đứng dậy an toàn như sau:
Lăn nhẹ nhàng: Lăn nhẹ nhàng sang bên nào bạn cảm thấy thoải mái nhất.
Gập gối: Nhấc nhẹ đầu gối về phía ngực.
Chống tay: Thay vì dùng cơ lưng để kéo mình lên, hãy chống tay đẩy phần thân trên khỏi nệm một cách có kiểm soát. Điều này giúp giữ cho cột sống thẳng hàng thay vì bị vặn xoắn.
Tạm dừng trong vài giây: Khi đã ngồi trên mép giường, hãy giữ nguyên tư thế đó trong vài giây để cho phép huyết áp và cột sống thích nghi với tư thế thẳng đứng, theo Hindustan Times.
Khi đã sẵn sàng để đứng dậy, hãy tập trung vào việc sử dụng cơ chân để tạo lực cho chuyển động. Tránh cúi gập người về phía trước một cách đột ngột để "nâng" mình lên.
Khoảnh khắc người bệnh chơi viola ngay trong khu cấp cứu
Trong video dài hơn 4 phút, người phụ nữ mặc trang phục bệnh nhân, tay cầm cây viola và trình diễn bản nhạc nhẹ nhàng. Âm nhạc vang lên khiến nhiều người có mặt dừng lại theo dõi. Một số bệnh nhân, người nhà và nhân viên y tế đã ghi lại khoảnh khắc này bằng điện thoại.
Nhân vật trong video là nghệ sĩ viola Nguyệt Thu, hiện đang điều trị tại bệnh viện. Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà cho biết quyết định chơi đàn xuất phát từ trải nghiệm cá nhân sau thời gian được chăm sóc tại đây.
"Sau khoảng thời gian được các y bác sĩ chăm sóc, tôi cảm nhận rõ sự tận tình trong công việc của họ. Tôi muốn gửi lời tri ân bằng chính ngôn ngữ mà mình theo đuổi là âm nhạc", bà nói.
Theo nghệ sĩ Nguyệt Thu, việc lựa chọn bản nhạc Song from the Secret garden không chỉ xuất phát từ cảm xúc cá nhân mà còn gắn với ý nghĩa của dịp đặc biệt khi diễn ra đúng vào ngày công tác xã hội.
"Tôi chọn bản nhạc này như một lời tri ân. Tôi nghĩ đến hình ảnh một khu vườn với nhiều loại hoa khác nhau, mỗi bông mang một màu sắc và hương thơm riêng. Ở bệnh viện cũng vậy, có những người tỏa sáng nhưng cũng có những người làm việc thầm lặng. Tất cả đều góp phần tạo nên một môi trường chung", bà chia sẻ.
Nữ nghệ sĩ cho rằng phòng công tác xã hội là một phần quan trọng trong "khu vườn" ấy.
"Phòng công tác xã hội làm rất nhiều việc nhưng thường âm thầm. Tôi muốn thông qua bản nhạc này để gửi lời cảm ơn đến họ. Mỗi người trong bệnh viện đều đang đóng góp một phần nhỏ của mình và chính những điều nhỏ đó tạo nên giá trị lớn cho xã hội", bà cười nói.
Bên cạnh đó, nghệ sĩ Nguyệt Thu cũng chia sẻ về trải nghiệm của mình trong không gian bệnh viện, nơi tồn tại nhiều trạng thái cảm xúc đan xen.
"Ở bệnh viện, nhiều khi âm thanh xung quanh khiến người ta căng thẳng. Khi tôi chơi đàn, tôi thấy lòng mình dễ chịu hơn và mọi người cũng có thể dừng một chút để thư giãn", bà chia sẻ.
Đưa âm nhạc vào bệnh viện như phương pháp hỗ trợ điều trị
Nghệ sĩ Nguyệt Thu cho biết, đây không phải là lần đầu tiên bà chơi đàn trong bệnh viện. Hoạt động lần này nằm trong chuỗi dự án âm nhạc chữa lành mà nữ nghệ sĩ đang theo đuổi, tiếp nối các chương trình đã triển khai từ năm 2024 với mục tiêu đưa âm nhạc đến gần hơn với môi trường y tế.
Khác với nhiều hoạt động hướng đến bệnh nhân, nghệ sĩ Nguyệt Thu lựa chọn tập trung vào đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế, những người thường xuyên làm việc trong điều kiện áp lực cao.
"Chúng ta thường dành nhiều sự quan tâm cho bệnh nhân, nhưng những người làm việc trong bệnh viện cũng chịu áp lực rất lớn. Tôi mong âm nhạc có thể giúp họ có những khoảng thời gian thư giãn, dù chỉ trong chốc lát", bà chia sẻ.
Từ cách tiếp cận này, hoạt động của nữ nghệ sĩ không chỉ dừng lại ở một khoảnh khắc mang tính cá nhân mà còn đặt ra một góc nhìn khác về vai trò của âm nhạc trong môi trường chăm sóc sức khỏe.
Theo các chuyên gia, bên cạnh điều trị thể chất, việc hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế là yếu tố ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc gia tăng. Những hoạt động như âm nhạc có thể góp phần tạo ra khoảng cân bằng cần thiết trong môi trường làm việc đặc thù.
Ghi nhận từ đoạn video lan truyền cho thấy, dù không có sân khấu hay sự chuẩn bị cầu kỳ, phần trình diễn vẫn thu hút sự chú ý của nhiều người có mặt tại bệnh viện. Âm nhạc vang lên trong không gian quen thuộc đã tạo nên một trải nghiệm khác biệt so với thường ngày.
"Tôi không nghĩ đó là một buổi biểu diễn. Tôi không cần sân khấu, chỉ muốn chơi đàn một cách tự nhiên để gửi đi thông điệp của mình", bà nhấn mạnh mong muốn kết nối qua âm nhạc.
Nhiều người e ngại "quan hệ nhiều sẽ hao sinh lực". Thực tế, cơ thể nam giới không có một "giới hạn chuẩn" áp cho tất cả. Có người hồi phục nhanh, có người cần lâu hơn. Điều quan trọng không nằm ở số lần mà ở cảm giác sau đó. Nếu vẫn khỏe, thoải mái, không đau, không kiệt sức thì thường không đáng lo. Ngược lại, nếu mệt rã rời, đau, khó cương ở lần sau hoặc hôm sau vẫn hụt sức rõ rệt thì nên chú ý.
Quan hệ nhiều lần trong một đêm không hẳn là bất thường. Sau xuất tinh có "thời kỳ trơ", là lúc cơ thể cần hồi phục trước khi cương và đạt cực khoái lại. Thời gian này khác nhau ở mỗi người và thường dài hơn theo tuổi. Nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy đây là hiện tượng bình thường, dao động lớn giữa các cá nhân, từ vài chục phút đến 3-4 giờ. Vì vậy, có người quan hệ nhiều lần trong một đêm, có người chỉ một lần.
Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc này, nếu trong khả năng chịu đựng, gây "yếu sinh lý" lâu dài. Điều dễ xảy ra là mệt tạm thời, giảm hưng phấn ở lần sau do cơ thể chưa hồi phục. Lần thứ hai hay ba khó hơn lần đầu là bình thường, không đồng nghĩa sinh lý suy giảm.
Vấn đề đáng lo không phải "nhiều lần" mà là "quá sức". Nếu có đau, rát, sưng, đau tinh hoàn, tiểu buốt, mất cương kéo dài hoặc mệt lả, nên khám nam khoa vì có thể liên quan chấn thương, viêm hoặc rối loạn cương. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa kiểm soát cũng cần thận trọng khi quan hệ lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn.
Xuất tinh nhiều lần không làm "hết tinh" hoặc giảm khả năng có con. Nghiên cứu trên Basic and Clinical Andrology, xuất tinh thường xuyên có thể làm một số chỉ số tinh dịch như tổng số tinh trùng giảm tạm thời trong ngắn hạn, nhưng không có nghĩa là làm mất khả năng sinh sản.
TS.BS.CK2 Trà Anh DuyTrung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health
