Bác sĩ tiết lộ lợi ích bất ngờ của giấc ngủ trưa 20 phút

Tối 17.5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, cùng ngày Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo dịch bệnh sốt xuất huyết do virus Ebola (bệnh Ebola) do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Conggo và Uganda đã được xác định là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.

Đây là cảnh báo y tế quan trọng để các quốc gia tăng cường giám sát, phát hiện sớm và chuẩn bị ứng phó, tuy nhiên không có nghĩa là dịch đã lan rộng toàn cầu.

Theo WHO, tính đến ngày 16.5, tại Cộng hòa dân chủ Conggo đã ghi nhận 8 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ có liên quan tại tỉnh Ituri.

Tại Uganda, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 trường hợp tử vong tại Kampala. Cả hai trường hợp đều là người đi từ Cộng hòa dân chủ Conggo.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, cập nhật thường xuyên thông tin từ WHO, cơ quan đầu mối thực hiện Điều lệ y tế quốc gia và tăng cường giám sát tại các cơ sở y tế và kiểm dịch y tế tại các cửa khẩu.

Bộ Y tế khuyến cáo người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.

Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời.

Người dân không hoang mang, theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và WHO. Bộ Y tế sẽ tiếp tục cập nhật tình hình và hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp với diễn biến dịch bệnh.

Theo Cục Phòng bệnh, bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.

Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm: sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày.

Tin Gốc: Thanh Niên

Một nghiên cứu vừa đăng trên tạp chí khoa học Neuropsychopharmacology tiếp tục phát hiện thêm một tác dụng đáng chú ý của cà phê.

Nghiên cứu do Phó giáo sư Sreedharan Sajikumar và tiến sĩ Lik-Wei Wong thuộc Đại học Quốc gia Singapore thực hiện, tập trung vào vùng CA2 của hồi hải mã - khu vực não đóng vai trò quan trọng trong học tập và trí nhớ.

Trong thí nghiệm, các nhà khoa học cho chuột thiếu ngủ 5 giờ uống cà phê pha loãng với nước theo nhu cầu tự do suốt 7 ngày.

Kết quả cho thấy, thiếu ngủ làm gián đoạn độ dẻo dai của khớp thần kinh tại vùng CA2. Điều này khiến sự giao tiếp giữa các tế bào thần kinh suy yếu, từ đó ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng ghi nhớ.

Điểm đáng chú ý là caffeine có thể đảo ngược những tổn thương trên. Khi được bổ sung caffeine, các kết nối thần kinh bị suy giảm do thiếu ngủ dần phục hồi, đồng thời độ dẻo dai của khớp thần kinh cũng trở lại mức bình thường, theo trang khoa học Scitech Daily.

Phát hiện này cho thấy caffeine có thể tác động trực tiếp đến các cơ chế thần kinh liên quan đến trí nhớ.

Các kết quả nghiên cứu tiếp tục khẳng định vai trò thiết yếu của giấc ngủ đối với sức khỏe nhận thức. Đồng thời, việc chứng minh caffeine có thể phục hồi các con đường thần kinh bị ảnh hưởng bởi thiếu ngủ cũng mở ra tiềm năng mới trong điều trị các rối loạn nhận thức.

Tiến sĩ Wong nhấn mạnh: Thiếu ngủ không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm gián đoạn các mạch trí nhớ quan trọng. Tuy nhiên, caffeine có thể đảo ngược những gián đoạn này ở cả cấp độ phân tử và hành vi, qua đó cho thấy thêm một lợi ích đáng kể của chất này đối với não bộ.

Nghiên cứu mới cho thấy caffeine có thể góp phần sửa chữa các kết nối thần kinh bị tổn thương do thiếu ngủ, từ đó hỗ trợ bảo vệ trí nhớ và mở ra triển vọng mới trong lĩnh vực điều trị các rối loạn nhận thức.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tham dự sự kiện có GS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế), Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, Trưởng Ban cố vấn thường trực; PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế); cùng đông đảo lãnh đạo, bác sĩ, chuyên gia nhiều lĩnh vực đến từ các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM.

Tại buổi họp báo, ban tổ chức sẽ chính thức ra mắt và giới thiệu Hội đồng cố vấn chuyên môn của chương trình.

Trong khuôn khổ sự kiện còn diễn ra hội thảo với chủ đề "Kinh tế bạc thúc đẩy hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe", với nhiều bài tham luận và một phiên thảo luận. Nội dung tập trung vào các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ - đã thay mặt Ban Tổ chức bày tỏ niềm vinh dự khi, cùng với Văn phòng Bộ Y tế và các đơn vị đồng hành, chính thức ra mắt chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh".

Đây không chỉ là một chương trình truyền thông, mà còn là một nỗ lực nhằm thúc đẩy một tư duy mới về sức khỏe quốc gia. Tư duy này đã được khẳng định trong Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe toàn dân: chuyển từ "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện", lấy người dân làm trung tâm.

Trong nhiều năm qua, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong công tác khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một điều rất rõ: người dân chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi đã mắc bệnh, thì chi phí sẽ cao hơn, rủi ro lớn hơn và chất lượng cuộc sống cũng bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Xuất phát từ thực tế đó, chương trình "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" ra đời với một mục tiêu giản dị nhưng mang ý nghĩa lâu dài: đưa tinh thần của các chính sách y tế đến gần hơn với người dân bằng những hành động cụ thể, dễ tiếp cận và có khả năng thay đổi hành vi.

Nhà báo Trần Xuân Toàn chia sẻ với thông điệp xuyên suốt: "Người dân khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng", chương trình được kỳ vọng sẽ: nâng cao nhận thức cộng đồng về sống khỏe chủ động; thúc đẩy chăm sóc sức khỏe theo vòng đời; góp phần hình thành và phát triển một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững.

Bên cạnh đó, chương trình sẽ được xây dựng xoay quanh ba trụ cột chính:

Thứ nhất nâng cao nhận thức - thay đổi hành vi. Thông qua hệ sinh thái của Báo Tuổi Trẻ và các cơ quan báo chí, truyền thông bạn, chúng tôi sẽ triển khai các tuyến bài chuyên sâu về sức khỏe toàn diện (các câu chuyện truyền cảm hứng về thay đổi thói quen tốt trong sinh hoạt hàng ngày như: thói quen ăn uống/thói quen vận động/thói quen sinh hoạt).

Các chiến dịch truyền thông đại chúng về phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động, sức khỏe tinh thần. Các nội dung đa nền tảng, từ báo in, báo điện tử đến mạng xã hội và video. Mục tiêu là giúp người dân hiểu rằng: "Giữ gìn sức khỏe là một lựa chọn mỗi ngày, không phải là phản ứng khi có bệnh".

Thứ hai là kết nối hệ sinh thái y tế - đưa dịch vụ đến gần người dân. Với sự đồng hành của Bộ Y tế và Sở Y tế TP.HCM, dự án sẽ: tăng cường truyền thông về y tế cơ sở, bác sĩ gia đình; giới thiệu các mô hình chăm sóc sức khỏe hiệu quả; kết nối người dân với các dịch vụ khám, tư vấn, tầm soát sớm. Qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu: mỗi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe một cách liên tục.

Thứ ba là tạo ra các nền tảng tương tác và lan tỏa cộng đồng. Dự án không dừng lại ở việc "truyền thông một chiều", mà hướng tới: các diễn đàn, tọa đàm, hội thảo chuyên đề; các chương trình tương tác trực tuyến giữa chuyên gia và người dân; các chiến dịch cộng đồng về lối sống khỏe

"Chúng tôi mong muốn hình thành một cộng đồng cùng hành động vì sức khỏe, nơi mỗi cá nhân vừa là người thụ hưởng, vừa là người lan tỏa", ông Toàn nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, trong suốt năm 2026, chương trình sẽ triển khai một chuỗi hoạt động đa dạng, liên tục và có chiều sâu:

-Chuyên trang "Cẩm nang sống khỏe", một kênh thông tin y tế chính thống, cung cấp kiến thức thiết thực về phòng bệnh, dinh dưỡng, vận động và các giải pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại.

-Chuỗi hội thảo, podcast, talkshow chuyên đề tạo không gian trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và người dân về các vấn đề sức khỏe toàn dân, từ chính sách đến thực hành.

-Các minigame tương tác cộng đồng khuyến khích người dân xây dựng thói quen sống khỏe thông qua những hình thức gần gũi, dễ tiếp cận và có tính lan tỏa cao.

-Sự kiện "10.000 bước chân - Thay đổi cuộc sống", một hoạt động thể thao cộng đồng quy mô lớn, truyền đi thông điệp: sống khỏe bắt đầu từ những hành động đơn giản mỗi ngày, qua đó khuyến khích người dân hình thành thói quen vận động thường xuyên.

-Hoạt động "Chuyến xe sức khỏe", mang các dịch vụ khám, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc thiết yếu đến với người dân vùng sâu, vùng xa, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận y tế và lan tỏa giá trị nhân văn của chương trình.

Phát biểu tại buổi họp báo, GS.TS Phan Trọng Lân - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương - bày tỏ vinh dự và cho rằng chương trình có ý nghĩa quan trọng góp phần thúc đẩy một cách tiếp cận phù hợp về chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn hiện nay.

Đó là chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; chú trọng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.

"Chúng ta không thể chờ đến khi người dân mắc bệnh mới can thiệp, mà phải bắt đầu từ việc giữ cho người dân khỏe mạnh ngay từ khi còn khỏe; phát hiện sớm nguy cơ, can thiệp sớm, quản lý sức khỏe liên tục, và nâng cao chất lượng sống ở từng giai đoạn của cuộc đời"- ông Lân nói.

GS Trọng Lân cho rằng, hiệu quả lớn nhất không chỉ nằm ở chỗ xử lý tốt khi bệnh xảy ra, mà quan trọng hơn là loại bỏ, ngăn ngừa được nguy cơ trước khi bệnh xuất hiện, giảm được bệnh tật trước khi phải điều trị, giúp người dân sống khỏe hơn, sống lâu hơn, sống có chất lượng hơn.

"Được vinh dự, tín nhiệm trong ban cố vấn, chúng tôi cùng chương trình tư vấn các nội dung truyền thông về sức khỏe phù hợp, khoa học, có kiểm chứng và phù hợp với thực tiễn Việt Nam; là cầu nối giữa khoa học, chính sách và thực tiễn; kết nối giữa tri thức chuyên môn với ngôn ngữ truyền thông, để người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận và có thể chuyển hóa thành hành vi có lợi cho sức khỏe; từng bước đưa chương trình trở thành một sáng kiến có chiều sâu chuyên môn, có uy tín xã hội, và có khả năng đồng hành lâu dài cùng người dân trong hành trình chăm sóc sức khỏe chủ động"- GS Trọng Lân cho biết.

GS Trọng Lân còn nêu bối cảnh hiện nay, người dân tiếp cận thông tin rất nhanh, rất rộng, nhưng cũng phải đối mặt với không ít thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng trong lĩnh vực sức khỏe. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi thông tin sai có thể dẫn đến nhận thức sai, lựa chọn sai và hành vi sai, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Do đó, vai trò của báo chí chính thống, của các cơ quan truyền thông có trách nhiệm xã hội, cùng với sự đồng hành của cơ quan chuyên môn và đội ngũ chuyên gia, là hết sức quan trọng.

Ông Lân kỳ vọng rằng dự án "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" sẽ từng bước trở thành một kênh thông tin tin cậy, chuẩn xác, dễ tiếp cận, giúp người dân hiểu đúng hơn, hành động đúng hơn và chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe.

Một Việt Nam khỏe mạnh không chỉ là một Việt Nam kiểm soát tốt bệnh tật, mà còn là một Việt Nam trong đó mỗi người dân có cơ hội tiếp cận thông tin đúng, dịch vụ phù hợp và các điều kiện cần thiết để bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe ngay từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ