Nhận định trên được Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm đưa ra trong cuộc trao đổi với Tuổi Trẻ về kết quả một năm thực hiện nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân (KTTN).
* Thưa ông, sau một năm thực hiện nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển KTTN, đâu là những kết quả có thể đong đếm được?
– Khu vực KTTN đã được định vị là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, nhận thức cả hệ thống chính trị và toàn xã hội với khu vực này đã có sự chuyển biến rất rõ.
Thực tiễn sau một năm triển khai nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, khu vực KTTN đã có những chuyển biến rõ nét.
Nghị quyết đã tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp và kinh doanh. Ngay sau khi nghị quyết số 68 được ban hành và được thể chế hóa thông qua chương trình hành động của Chính phủ, khí thế khởi sự kinh doanh lan tỏa mạnh mẽ, thể hiện rõ qua số lượng doanh nghiệp (DN), hộ kinh doanh đăng ký mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh so với trước đó.
Từ tháng 5-2025 đến hết năm 2025, có khoảng 18.000 DN thành lập mới/tháng, số DN quay trở lại hoạt động đạt hơn 8.300 DN/tháng.
Tính chung năm 2025, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực KTTN ước đạt gần 6,4 triệu tỉ đồng, tăng 77,8% so với cùng kỳ năm trước.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, đà này tiếp tục được duy trì. Cả nước có gần 75.000 DN thành lập mới, với tổng vốn đăng ký hơn 730.000 tỉ đồng và tạo việc làm gần 400.000 lao động.
Bên cạnh đó, có hơn 48.000 DN quay trở lại hoạt động, nâng tổng số DN gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 123.000 DN, tăng 36,7%.
Những kết quả trên cho thấy nghị quyết số 68 đã củng cố niềm tin, khơi thông động lực kinh doanh và thúc đẩy khu vực KTTN phát triển.
Bên cạnh đó, cùng với đà phục hồi kinh tế và niềm tin gia tăng của khu vực KTTN, việc chuẩn bị thành công lộ trình nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt có bước khởi sắc sau khi nghị quyết số 68 được ban hành. Tính đến hết tháng 4-2026, tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường đạt khoảng 10,5 triệu tỉ đồng, cao nhất từ trước đến nay, tương đương khoảng 82% GDP cả nước năm 2025.
Kết quả phục hồi và tăng trưởng sản xuất – kinh doanh của khu vực KTTN tác động tích cực tới thu ngân sách. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách ước đạt hơn 1,1 triệu tỉ đồng, tăng 15,2% so với cùng kỳ.
Việc triển khai nghị quyết số 68 còn tạo hiệu ứng lan tỏa trong huy động nguồn lực xã hội, thu hút các tập đoàn tư nhân lớn tham gia đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược, quan trọng quốc gia. Nghị quyết góp phần định hình lại cấu trúc phát triển của khu vực KTTN, gia tăng vai trò của khu vực này trong thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong trung và dài hạn.
* Nghị quyết 68 đặt trọng tâm vào cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính (TTHC) và chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, vậy kết quả sau một năm thế nào?
– Ngay từ đầu tháng 4, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết về cắt giảm (bãi bỏ), phân cấp và đơn giản hóa các TTHC, điều kiện kinh doanh thuộc các lĩnh vực quan trọng như tư pháp, đầu tư, môi trường.
Đồng thời, Thủ tướng đã ban hành 15 quyết định phê duyệt phương án cắt giảm TTHC, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 bộ, dự kiến sẽ bãi bỏ 606 TTHC, đơn giản hóa 2.479 TTHC.
Ngoài ra, một điểm cải cách lớn trong Luật Đầu tư vừa được Quốc hội thông qua là rà soát, cắt giảm mạnh danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, Quốc hội cắt giảm 38 ngành, nghề và điều chỉnh phạm vi 20 ngành, nghề, phù hợp với tinh thần nghị quyết 68.
Luật Đầu tư cũng bổ sung các quy định để làm rõ nguyên tắc xác định điều kiện đầu tư kinh doanh, qua đó sàng lọc, phân định các ngành, nghề thực sự cần “tiền kiểm” và chuyển các ngành, nghề có thể kiểm soát bằng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật do cấp có thẩm quyền ban hành sang cơ chế “hậu kiểm”.
Không dừng lại ở đó, giữa tháng 5 vừa qua, Chính phủ đã ban hành 3 nghị quyết đặc thù về phân quyền, cắt giảm, đơn giản TTHC, điều kiện kinh doanh của 11 ngành, lĩnh vực và các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc để thời gian tới tiếp tục đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh.
* Tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai, mặt bằng cho khu vực KTTN cũng là một yêu cầu nghị quyết 68 đặt ra, điều này đã được cụ thể hóa ra sao?
– Tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh là một trong những điểm nghẽn lớn, kéo dài với khu vực KTTN, đặc biệt là DN nhỏ và vừa.
Tính đến hết năm 2025, cả nước có 324 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với khoảng 68.000ha đất công nghiệp, 153 khu đang trong quá trình xây dựng, dự kiến bổ sung khoảng 32.600ha đất công nghiệp thời gian tới.
Tỉ lệ lấp đầy tại các khu công nghiệp đã hoạt động khoảng 78,8%. Đúng là DN nhỏ và vừa thường gặp bất lợi hơn trong cạnh tranh thuê đất, thuê nhà xưởng so với các DN lớn.
Nghị quyết 68 đã xác định tạo thuận lợi cho KTTN tiếp cận các nguồn lực về đất đai, vốn, nhân lực chất lượng cao. Trong đó, đặt yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo thuận lợi cho khu vực KTTN tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh, đồng thời có cơ chế, chính sách phù hợp để kiểm soát biến động giá đất, nhất là giá đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.
Thời gian tới, trọng tâm là phải đưa chính sách hỗ trợ DN tư nhân tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất đi vào thực chất, chuyển từ cách tiếp cận hỗ trợ chung sang hỗ trợ cụ thể.
Các địa phương cần nhanh chóng bố trí, dành quỹ đất cho các DN nhỏ và vừa theo quy định tại nghị quyết 198 năm 2025 của Quốc hội, song song đó cần xây dựng cơ chế vận hành và có chủ thể chịu trách nhiệm.
Về phía Bộ Tài chính, trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10-2026, sẽ tiếp tục nghiên cứu theo hướng quy định rõ hơn trách nhiệm của địa phương, cơ chế công khai quỹ đất, phương thức hỗ trợ và nhóm đối tượng ưu tiên.
* Sau một năm thực hiện nghị quyết 68, theo ông đâu là những việc cần làm quyết liệt hơn?
– DN cảm nhận sự thay đổi không chỉ qua thông điệp đồng hành, mà qua thủ tục thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn, khả năng tiếp cận nguồn lực tốt hơn và sự chủ động hơn từ cơ quan nhà nước. Vì vậy, cần tập trung mạnh vào tổ chức thực hiện và đo lường hiệu quả chính sách bằng chính trải nghiệm của DN, hộ kinh doanh.
Tôi cho rằng thông điệp xuyên suốt, nhất quán, không thay đổi trong phát triển KTTN là lấy DN làm trung tâm – lấy hiệu quả làm thước đo – lấy kết quả thực tế làm đánh giá cuối cùng.
Giá vàng thế giới bất ngờ đảo chiều tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 20/5 sau khi thị trường đón loạt tín hiệu mới từ Trung Đông. Giá dầu lao dốc gần 6%, lợi suất trái phiếu Mỹ hạ nhiệt và đồng USD suy yếu đã giúp dòng tiền quay lại với kim loại quý chỉ một ngày sau cú bán tháo mạnh.
Theo Kitco, vàng giao ngay có lúc lên quanh 4.542 USD/ounce, tăng hơn 1,3%, trong khi bạc bật gần 3%, lên khoảng 75,8 USD/ounce. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư liên tục điều chỉnh kỳ vọng khi căng thẳng địa chính trị giảm nhiệt nhưng áp lực lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn chưa biến mất.
Giá dầu giảm mạnh, vàng lập tức hồi phục
Thị trường kim loại quý bật tăng trở lại sau khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Kitco, hai siêu tàu chở dầu Iraq hướng sang Trung Quốc đã đi qua khu vực này an toàn, trong khi một tàu chở dầu Kuwait cũng được ghi nhận đang di chuyển qua tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.
Ba tàu dầu vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu, đánh dấu lượng dầu rời vùng Vịnh trong một ngày lớn nhất kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran leo thang hồi tháng 2. Thông tin này khiến giá dầu Brent giảm gần 6%, kéo theo áp lực lạm phát dịu xuống.
Trên thị trường tài chính, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng lùi về dưới 4,6%, trong khi đồng USD suy yếu. Đây là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho vàng và bạc. Khi lợi suất trái phiếu giảm, chi phí cơ hội nắm giữ vàng thấp hơn, giúp kim loại quý hấp dẫn trở lại.
Tuy nhiên, biên bản cuộc họp Fed cuối tháng 4 cho thấy cơ quan này vẫn lo ngại rủi ro lạm phát liên quan tới giá năng lượng và Trung Đông. Thị trường quyền chọn hiện phản ánh khoảng 30% khả năng Fed còn tăng lãi suất trước quý I/2027.
Điều đó khiến vàng rơi vào trạng thái khá đặc biệt. Mỗi khi lợi suất tăng mạnh, giá vàng chịu áp lực điều chỉnh. Nhưng ngay khi lợi suất dịu xuống, lực mua lại xuất hiện rất nhanh.
Trong khi vàng hồi phục, chứng khoán Mỹ cũng bật tăng mạnh sau 3 phiên giảm liên tiếp. Chỉ số S&P 500 tăng 1,1%, Nasdaq tăng 1,5%, còn nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ Russell 2000 bật tới 2,6%. Diễn biến này cho thấy khẩu vị rủi ro trên thị trường đang cải thiện, nhưng giới đầu tư vẫn chưa rời bỏ hoàn toàn tài sản trú ẩn như vàng.
Vàng giảm về 4.500 USD nhưng phố Wall chưa bi quan
Một trong những điểm gây chú ý nhất trên thị trường hiện nay là việc nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn giữ quan điểm tích cực với vàng dù kim loại quý vừa điều chỉnh khá mạnh. Theo GoldSilver, Bank of America tiếp tục dự báo vàng có thể lên 6.000 USD/ounce. Với mặt bằng hiện tại quanh 4.500 USD, mức dự báo này tương đương dư địa tăng khoảng 33%.
Luận điểm của ngân hàng này tập trung vào 3 yếu tố chính gồm thâm hụt tài khóa kéo dài của Mỹ, nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương và sự suy giảm niềm tin đối với trái phiếu kho bạc Mỹ như tài sản trú ẩn truyền thống.
Đáng chú ý, Goldman Sachs cũng không xem nhịp giảm hiện tại là tín hiệu tiêu cực. Ngân hàng này gọi vùng giá quanh 4.500 USD là “vùng tích lũy”, nơi các tổ chức lớn đang mua vào thay vì bán tháo. Theo Goldman Sachs, nhu cầu mua vàng từ ngân hàng trung ương toàn cầu hiện vẫn ở mức cao nhất nhiều thập kỷ. Đây được xem là lớp hỗ trợ quan trọng mỗi khi thị trường xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn.
Diễn biến của bạc cũng đang phản ánh phần nào tâm lý này. Trong phiên 20/5, bạc tăng gần 3%, nhanh hơn vàng. Theo Kitco, phe mua bạc đang hướng tới vùng 76,7-77 USD/ounce, trước khi nhắm tới mốc 78 USD.
Ở chiều ngược lại, vàng hiện đang đối mặt vùng cản quan trọng quanh 4.552-4.572 USD/ounce. Nếu vượt được khu vực này, thị trường có thể hướng lên vùng 4.600 USD.
Ngoài câu chuyện lãi suất hay Trung Đông, giới phân tích cho rằng thị trường vàng hiện còn chịu tác động từ một thay đổi lớn hơn liên quan tới hệ thống giao dịch kim loại quý toàn cầu.
Theo GoldSilver, Hong Kong (Trung Quốc) dự kiến ra mắt nền tảng thanh toán bù trừ vàng mới vào tháng 7 với sự hợp tác từ Sàn giao dịch vàng Thượng Hải. Hệ thống này hỗ trợ thanh toán bằng nhân dân tệ song song với USD và hoạt động ngoài mạng lưới định giá truyền thống như LBMA hay COMEX.
Động thái này diễn ra cùng lúc với xu hướng gia tăng giao dịch hàng hóa bằng các đồng tiền ngoài USD giữa nhiều nền kinh tế lớn. Giới quan sát cho rằng những thay đổi đó chưa tác động ngay tới giá vàng trong ngắn hạn, nhưng đang tạo nền tảng nhu cầu vật chất lớn hơn cho thị trường kim loại quý trong nhiều năm tới.
Đó cũng là lý do nhiều tổ chức tài chính vẫn duy trì quan điểm lạc quan với vàng ngay cả khi giá liên tục biến động mạnh theo lợi suất và chính sách lãi suất của Fed.
Chỉ vài ngày trước trận đấu giữa Croatia và Anh, Majda Praiz bất ngờ nhận được email thông báo người bán không thể giao 2 tấm vé mà vợ chồng cô đã thanh toán từ nhiều tháng trước. Để không bỏ lỡ trận đấu, họ buộc phải mua vé mới với giá cao hơn gần 1.000 USD.
Đây không phải trường hợp cá biệt. Khi World Cup 2026 bước vào giai đoạn các trận đấu loại trực tiếp, nhu cầu săn vé tăng mạnh khiến nhiều người tìm đến thị trường bán lại. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mua được vé khi kênh chính thức khan hiếm là những rủi ro không phải ai cũng lường trước.
Theo Kiplinger, Praiz mua 2 vé trên StubHub từ tháng 12 năm ngoái với giá 1.671 USD. Thời điểm đó, vé chưa hiển thị số ghế do FIFA chưa phát hành vé chính thức. Người bán kỳ vọng sẽ nhận được vé sau đó để chuyển giao cho khách.
Đến sát ngày diễn ra trận đấu, giao dịch đổ vỡ khi người bán không thể cung cấp vé như cam kết. "Tôi thực sự hoảng loạn", Praiz nói.
StubHub đề nghị hoàn tiền, nhưng điều đó không bù đắp được các chi phí phát sinh. Chuyến đi đã được lên kế hoạch từ trước, trong khi giá 2 vé cùng hạng mua trực tiếp từ FIFA lúc này đã tăng lên khoảng 2.500 USD. Tính cả chi phí di chuyển và lưu trú, tổng chi phí của chuyến đi lên tới khoảng 3.000 USD.
Rủi ro từ những chiếc "vé ma"
Theo công ty dịch vụ pháp lý LegalShield, 35% người tiêu dùng từng gặp sự cố khi mua vé sự kiện. Trong số đó, khoảng một phần ba cho biết những tấm vé được gắn nhãn "đã xác minh" vẫn bị từ chối tại cổng kiểm soát.
Đáng chú ý, 68% cho biết từng mua phải "vé ma", tức người bán thực tế chưa sở hữu tấm vé vào thời điểm đăng bán hoặc không thể giao vé đúng cam kết, chứ không nhất thiết là vé giả. Điều này cho thấy rủi ro của thị trường bán lại không chỉ đến từ hành vi lừa đảo mà còn xuất phát từ chính cơ chế giao dịch.
Khi vé chính thức trở nên khan hiếm, nhiều người tìm đến các nền tảng như StubHub, SeatGeek, Ticketmaster hay Vivid Seats. Tuy nhiên, không phải nền tảng nào cũng hoạt động giống nhau. Ticketmaster vừa là đơn vị phân phối vé chính thức vừa hỗ trợ chuyển nhượng, trong khi StubHub chủ yếu đóng vai trò kết nối người mua và người bán.
Điều đó đồng nghĩa việc một tấm vé xuất hiện trên nền tảng không đồng nghĩa người bán đã thực sự sở hữu vé hoặc chắc chắn có thể chuyển giao thành công.
Theo điều khoản của StubHub, nền tảng có thể hỗ trợ giải quyết tranh chấp và hoàn tiền theo chương trình FanProtect Guarantee, nhưng không đảm bảo sự tồn tại hay tính hợp lệ của những tấm vé do người dùng đăng bán. Người bán vi phạm có thể bị phạt tới 100% giá trị giao dịch hoặc phải bồi hoàn toàn bộ chi phí phát sinh mà nền tảng bỏ ra để xử lý sự cố.
Bài học tài chính cho người mua vé
Thị trường thứ cấp hoạt động dựa trên niềm tin, nhưng cũng là nơi các lỗ hổng kỹ thuật dễ bị khai thác. Nhiều sự cố không chỉ đến từ vé giả, mà còn từ các lỗi đồng bộ hóa dữ liệu giữa hệ thống phát hành gốc và các trang web chuyển nhượng.
Các chuyên gia tài chính cá nhân khuyến cáo, với những sự kiện có nhu cầu cao, người tiêu dùng cần đặc biệt tỉnh táo trước các bẫy lừa đảo tinh vi. Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet (IC3) thuộc FBI từng nhiều lần cảnh báo về các website giả mạo FIFA, được thiết kế tinh vi để đánh cắp thông tin thẻ tín dụng hoặc bán các gói VIP ảo.
Để tránh rơi vào tình cảnh dở khóc dở cười, người hâm mộ cần lưu ý:
Ưu tiên kênh chính thức: Website của ban tổ chức (FIFA) luôn là kênh an toàn tuyệt đối, tránh được mọi rủi ro về vé không hợp lệ.
Hiểu rõ cơ chế bảo vệ: Nếu buộc phải dùng sàn trung gian, hãy đọc kỹ điều khoản hoàn tiền và xác minh uy tín của nền tảng đó.
Cảnh giác với giá quá rẻ: Những lời chào mời giá "hời" cho các trận đấu tâm điểm thường là dấu hiệu nhận biết hàng đầu của lừa đảo.
Đại diện một nền tảng bán lại chia sẻ rằng, dù luôn nỗ lực sàng lọc và áp dụng các mức phạt nặng lên người bán gian lận, nhưng sự phức tạp của thị trường vé toàn cầu khiến các rủi ro vẫn tồn tại. Với người tiêu dùng, cách bảo vệ ví tiền tốt nhất vẫn là sự thận trọng trước khi nhấn nút "thanh toán", thay vì đặt cược vào những cơ hội thiếu kiểm chứng.
Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam (Vietlott) bắt đầu bán vé số đầu tiên từ tháng 7/2016. Hôm 1/6 - sau gần 10 năm kinh doanh, đơn vị này cho biết đã trả thưởng gần 31.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,18 tỷ USD. Trong đó, hơn một nửa là các giải Jackpot của sản phẩm Mega và Power, với tổng giá trị trả thưởng gần 18.340 tỷ đồng.
Theo thống kê của Vietlott, 533 khách hàng đã trúng các giải thưởng Jackpot tiền tỷ của hai sản phẩm Mega, Power với tổng giá trị gần 12.180 tỷ đồng. Trong số này, 130 người trở thành "tỷ phú Vietlott" thông qua kênh mua vé trên điện thoại (SMS), còn 403 người mua vé tại đại lý truyền thống.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Với các loại xổ số còn lại, công ty này ghi nhận 144 người trúng giải trên 1 tỷ của Max 3D với tổng giá trị 224 tỷ đồng. Tương tự, Max 3D Pro có 77 người trúng với 262 tỷ.
Lotto 5/35 ghi nhận 80 người trúng giải hơn 1 tỷ đồng với tổng giá trị 460 tỷ. Loại hình Keno có 13 người trúng tiền tỷ, với tổng giá trị khoảng 28 tỷ đồng.
Như vậy, sau 10 năm, 847 khách hàng đã trúng các giải thưởng từ 1 tỷ đồng trở lên với 6 loại hình xổ số của Vietlott. Tổng số tiền trả thưởng cho nhóm khách hàng này khoảng 13.152 tỷ đồng.
Về hoạt động kinh doanh, Vietlott đạt doanh thu lũy kế 58.000 tỷ đồng. Riêng năm ngoái, đơn vị này thu 9.686 tỷ, tương ứng mức bình quân 26,5 tỷ mỗi ngày. 2026 cũng là năm đầu tiên Vietlott đặt mục tiêu doanh thu trên 10.000 tỷ đồng kể từ khi ra mắt đến nay.
Hiện tại, Vietlott có hơn 6.100 điểm bán hàng tại 34 tỉnh, thành phố. Công ty đồng thời duy trì hệ thống bán vé qua điện thoại với hơn 4 triệu tài khoản dự thưởng. Doanh nghiệp này cũng đóng góp cho ngân sách các địa phương gần 16.000 tỷ đồng từ 2016 đến nay.
Thời gian sắp tới, công ty dự kiến ra mắt thêm kênh bán xổ số qua Internet. Vietlott là doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính đại diện sở hữu 100% vốn.