Sáng 31.5, Thành đoàn TP.HCM tổ chức Lễ ra quân các chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè và hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026. “Mùa hè số” là điểm nhấn ấn tượng trong các chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè năm nay của thanh niên TP.HCM.
Anh Ngô Minh Hải, Thành ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bí thư Thành đoàn TP.HCM, cho biết gần 1 năm trước, trong những ngày đầu thực hiện chủ trương về sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tuổi trẻ thành phố đã bước vào một mùa hè đặc biệt – “mùa hè số”. Đó là sự thích ứng kết nối và đồng hành cùng thành phố trong không gian phát triển mới.
“Trong bối cảnh đó, các chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè của thanh niên thành phố không chỉ được duy trì mà còn được mở rộng hơn về cả địa bàn, lực lượng và nguồn lực; tiếp tục khẳng định vai trò của tổ chức Đoàn trong định hướng, dẫn dắt thanh niên đem sức trẻ và trí tuệ của mình để nhận lãnh và giải quyết những việc mới, việc khó, việc cấp thiết của thành phố. Đồng thời khẳng định khả năng thích ứng linh hoạt trước những yêu cầu mới”, anh Ngô Minh Hải nhấn mạnh.
Điểm mới của các chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè TP.HCM năm nay là việc tổ chức đội hình thanh niên tình nguyện “Mùa hè số”. Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phát huy vai trò tiên phong, xung kích của thanh niên tham gia chuyển đổi số trong hoạt động của hệ thống chính trị gắn với 3 trụ cột cốt lõi “chính quyền số, kinh tế số, xã hội số” và đồng hành nâng cao năng lực số cho người dân gắn với phong trào “Bình dân học vụ số”.
Các đội hình “Mùa hè số” sẽ tập trung đồng hành cùng địa phương hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; phổ cập kỹ năng số cơ bản cho người dân; hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến; hỗ trợ đảng viên thực hiện thủ tục hành chính số; truyền thông nâng cao nhận thức chuyển đổi số; đồng hành cùng hộ kinh doanh, tiểu thương chuyển đổi số; đưa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đến gần với người dân; hỗ trợ chỉnh lý, số hóa tài liệu, làm sạch dữ liệu.
Ngay trong lễ ra quân, hoạt động đầu tiên của “Mùa hè số” đã được triển khai, đó là ngày hội của những “Điểm chạm số” với mục tiêu đưa công nghệ tiệm cận đời sống. Ngày hội mang đến nhiều giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy phong trào “Bình dân học vụ số” thông qua 5 trạm trải nghiệm không gian số, bao gồm: công dân số, đảng viên số, kinh tế số và hộ kinh doanh, kỹ năng số cơ bản, chữ ký số.
Với 479 đội hình thanh niên tình nguyện “Mùa hè số”, các bạn sẽ phủ khắp 168 phường, xã, đặc khu của TP.HCM, mang công nghệ gõ cửa từng nhà, thúc đẩy tiến trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số toàn diện trên địa bàn.
“Mùa hè số góp phần khẳng định thanh niên thành phố không chỉ là lực lượng tham gia phong trào, mà còn là lực lượng tiên phong dẫn dắt những phương thức tình nguyện mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của TP.HCM trong giai đoạn mới”, anh Ngô Minh Hải nhấn mạnh.
Phát biểu chỉ đạo và giao nhiệm vụ tại lễ ra quân, ông Đặng Minh Thông, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM, cho biết đây là đợt xuất quân tình nguyện đầu tiên sau dấu mốc chuyển đổi mô hình hành chính. Theo Phó bí thư Thành ủy TP.HCM, hành động của thanh niên tình nguyện hôm nay chính là minh chứng rõ nét cho tinh thần tiên phong và sức sáng tạo của tuổi trẻ; thanh niên thành phố đã và đang sẵn sàng đồng hành cùng các cấp chính quyền thích ứng với yêu cầu mới, chung tay xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả, gần dân, hết lòng phục vụ nhân dân.
Ông Đặng Minh Thông đánh giá cao các chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè năm nay đã bám sát yêu cầu thực tiễn của thành phố và của đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Bên cạnh các hoạt động an sinh xã hội, chăm lo thiếu nhi, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới…, các đội hình tình nguyện đã từng bước tham gia sâu hơn vào những nhiệm vụ mới như hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, nâng cao kỹ năng số; tiên phong tham gia giải quyết những việc khó, những điểm nghẽn trong quá trình phát triển của thành phố.
“Tôi đặc biệt hoan nghênh việc triển khai đội hình “Mùa hè số” rất sát với tinh thần Nghị quyết 09 và định hướng phát triển của thành phố trong kỷ nguyên mới. Thanh niên bây giờ không chỉ là xây cầu, dựng nhà mà còn mở không gian số, nâng cao năng lực số cho người dân, giúp người dân tiếp cận công nghệ, thích ứng với nền hành chính số, kinh tế số và xã hội số”, ông Thông nhấn mạnh.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Đặng Minh Thông cho biết thành phố đang đứng trước giai đoạn phát triển mới với rất nhiều thời cơ lớn nhưng cũng đặt ra không ít thách thức.
“Thành phố cần sức trẻ, trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần cống hiến của thanh niên vì sự phát triển chung của thành phố và đất nước. Tôi mong rằng mỗi thanh niên tình nguyện hôm nay sẽ tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong, đến với nhân dân bằng sự chân thành, trách nhiệm, tinh thần phục vụ tận tụy. Trong mỗi công trình, phần việc, mỗi hoạt động hỗ trợ cộng đồng, các bạn không chỉ mang đến sức trẻ, sự nhiệt huyết mà còn lan tỏa tri thức, tinh thần sáng tạo, văn hóa ứng xử đẹp, tinh thần nhân ái và trách nhiệm công dân của thanh niên TP.HCM”, ông Thông nhắn gửi.
Các chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè năm 2026 của TP.HCM sẽ triển khai 18 chỉ tiêu trọng tâm cùng nhiều công trình phần việc thiết thực.
Nhắn gửi đến thanh niên tình nguyện trước giờ xuất quân, anh Ngô Minh Hải chia sẻ: “Tham gia tình nguyện không phải để phong trào cho đông mà phải làm việc thật, sản phẩm thật, hiệu quả thật để người dân cảm nhận được khí thế và trách nhiệm của tuổi trẻ thành phố. Các công trình sau chiến dịch phải để lại giá trị cụ thể cho cộng đồng; mỗi khi các đội hình rời khỏi địa bàn phải để lại tình cảm tốt đẹp trong lòng người dân”.
Với tinh thần ra quân đến đâu có sản phẩm đến đó, việc nào đã xác lập phải triển khai ngay, sau lễ ra quân, thanh niên tình nguyện TP.HCM đã bắt tay thực hiện những công trình, phần việc thiết thực trên các địa bàn, như: tổ chức Ngày hội “Điểm chạm số” năm 2026; triển khai các đội hình “Mùa hè số”, hỗ trợ người dân tiếp cận nền tảng số; thực hiện các phần việc của từng chương trình, chiến dịch Tình nguyện hè; tổ chức hoạt động khai mạc hè, chăm lo thiếu nhi, trao tặng công trình an sinh hỗ trợ người dân và xây dựng các không gian xanh, tuyến hẻm văn minh…
Bởi việc chọn nghề vẫn cần dựa trên năng lực thực tế, trải nghiệm và sự hiểu rõ bản thân thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trio1 tuệ nhân tạo (AI).
AI không còn đơn thuần là một công cụ công nghệ mà dường như đã đi sâu vào đời sống. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm thông tin, AI còn trở thành "cố vấn", "chuyên gia gỡ rối" trong chuyện tình cảm, công việc, chọn nghề hay gợi ý phong cách ăn mặc, ăn gì cho hợp với tâm trạng... Điều gì chưa rõ, chưa biết hoặc cần tư vấn, không ít người tìm đến ChatGPT hay Gemini. Trong đó, việc hỏi AI về nghề nghiệp phù hợp đang trở thành một xu hướng được nhiều bạn trẻ hưởng ứng.
Nguyễn Nhất Huy, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), cho biết bản thân không thể bỏ qua trào lưu nhờ ChatGPT tư vấn chọn nghề, nhất là khi Huy cũng đang định hướng nghề nghiệp tương lai cho mình. Huy nhập sở thích, tính cách cùng nguyện vọng 1 là Trường ĐH Bách khoa TP.HCM - trường yêu thích và khá gần nhà, rồi hỏi AI đâu là ngành học phù hợp nhất để xem thế nào.
Huy gõ: "nguyện vọng 1 của em với tính cách thích khám phá, vui vẻ, gợi ý cho tôi nghề (ngành) phù hợp theo học". Kết quả, ChatGPT gợi ý một loạt ngành như: "logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kỹ thuật hàng không hay quản lý công nghiệp".
Nhưng thực tế Huy lại thích Khoa học máy tính. "Dù em đã định hướng sẵn ngành muốn theo học nhưng vẫn muốn thử xem AI có đoán đúng nghề mà mình đang thích hay không, vừa vui vừa gợi mở thêm", Huy nói.
Cũng chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, Nguyễn Trần Bảo Hân, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), dự định đăng ký vào Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, theo học ngành ngôn ngữ Nhật vì yêu thích ngôn ngữ này và văn hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, Hân vẫn "nhờ" ChatGPT phân tích xem bản thân có phù hợp với ngành này không như một cách để "bắt trend" và giải trí.
Hân nhập: "Yêu văn hóa Nhật Bản, hãy gợi ý cho tôi nghề phù hợp nhất". Kết quả không có ngành ngôn ngữ Nhật mà lại ra biên – phiên dịch tiếng Nhật, hướng dẫn viên du lịch…". Hân chỉ biết cười.
Là một lập trình viên, anh Mai Thiên Vũ (26 tuổi, ngụ P.Vĩnh Hội, TP.HCM), cho biết ChatGPT hỗ trợ rất nhiều trong việc tìm hiểu kiến thức mới cũng như phục vụ công việc hằng ngày. Công cụ AI nói chung cũng giúp anh đưa ra một số giải pháp trong quá trình lập trình và xử lý thông tin.
Theo Vũ, các công cụ AI có khả năng tổng hợp dữ liệu và đưa ra nhiều gợi ý khá thú vị, gợi mở để tham khảo. "Mình cũng có quan tâm đến các trend nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hay phong cách cá nhân như ăn mặc, mua sắm, tuy nhiên việc lựa chọn nghề nghiệp vẫn phải dựa trên sự thấu hiểu bản thân và định hướng cá nhân, bởi mỗi người đều có đam mê khác nhau ở từng giai đoạn cuộc sống", Vũ chia sẻ.
Khi nói về các xu hướng nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hoặc phong cách phù hợp, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho biết Dũng cũng tham gia trend này nhưng chỉ xem chúng là thông tin tham khảo. "Con người vẫn phải là người tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình thay vì phụ thuộc vào AI", Dũng nói.
Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ hiện nay đang thay đổi để thích ứng với thời đại AI. Sự tiện lợi của các công cụ như ChatGPT giúp người dùng nhanh chóng nhận được câu trả lời cho những thắc mắc hay nhu cầu tư vấn làm đẹp, đi chơi, mua sắm, học hành, chọn nghề... Tuy nhiên, ông cho rằng AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không nên tin tưởng tuyệt đối.
"Phải luôn đối chiếu và hoài nghi các thông tin do AI cung cấp để tránh bị sai lệch hoặc phụ thuộc vào công nghệ. Hơn nữa sở thích, cảm xúc của mình vẫn quan trọng nhất. Dù giải trí hay cần kiến thức, người dùng cần biết chọn lọc thông tin và đối chiếu với thực tế thay vì tin tưởng tuyệt đối vào những gợi ý mà AI đưa ra. Bởi AI có thể cung cấp những dữ liệu thiếu chính xác hoặc bị 'phóng tác'", ông Long nhấn mạnh.
Về xu hướng chọn nghề theo gợi ý của ChatGPT, ông Long cho rằng AI chỉ nên là công cụ tham khảo. Mỗi người đều có năng lực và sở trường riêng, vì vậy việc lựa chọn nghề nghiệp cần dựa trên sự phù hợp giữa khả năng cá nhân và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. "Khi "cung" là năng lực bản thân và "cầu" là nhu cầu thị trường gặp nhau, đó sẽ là lựa chọn nghề nghiệp phù hợp và bền vững nhất", ông Long nói.
PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp cần dựa trên nhu cầu của thị trường lao động và triển vọng tương lai của ngành đó. Người trẻ nên chọn trường, ngành nghề phù hợp với khả năng cũng như nhu cầu của bản thân.
"Các bạn trẻ nên có lựa chọn phù hợp với từng giai đoạn của bản thân chứ không nên chạy theo số đông mà không tính đến khả năng chính mình và tương lai nghề nghiệp. Gợi ý của Chat GPT chỉ nên để tham khảo, vui vẻ vì đây là xu hướng của giới trẻ hiện nay. AI hữu ích và cung cấp nhiều kiến thức, thông tin, nhưng dù sao nó cũng chỉ là công cụ, không thể hiểu chính xác mình muốn gì hay cần gì", bà Hương nói.
Trả lời câu hỏi người trẻ chi tiêu gì nhiều nhất trong tháng? Lê Tuyết Sang Sang, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cho biết khoản chi lớn nhất ngoài sinh hoạt phí cơ bản (ăn ở, đi lại, học tập) của em là dành cho mỹ phẩm và thời trang. "Mỗi tháng, em thường chi khoảng 500.000 đồng đến 1 triệu đồng cho sở thích này", nữ sinh nói và cho biết hiện nguồn tài chính dựa vào gia đình là chính nên chưa xây dựng kế hoạch quản lý chi tiêu cụ thể.
Tương tự, Đỗ Minh Thư, sinh viên Trường ĐH Văn Lang, cho hay phần lớn khoản chi ngoài nhu cầu thiết yếu được dành cho mua sắm trực tuyến, chủ yếu là quần áo và mỹ phẩm. Theo Thư, nhờ tận dụng các chương trình khuyến mãi và mã giảm giá nên việc mua sắm online giúp tiết kiệm hơn. Mỗi tháng, nữ sinh chi khoảng 1-2 triệu đồng cho các mặt hàng này và nhận định đây chưa phải là khoản chi quá lớn so với khả năng tài chính của bản thân.
"Em có đi làm thêm với mức lương khá ổn để phụ chi phí cho học và sinh họat, dư ra em sẽ chi cho nhu cầu, sở thích cá nhân", Thư cho hay.
Trong khi đó, Nguyễn Tường Vy, sinh viên Trường ĐH Gia Định, thường ưu tiên dành ngân sách cho cả mua sắm và giải trí sau khi đã trừ các khoản cố định như ăn, ở, học tập, đi lại. Các khoản mua sắm chủ yếu tập trung vào mỹ phẩm, thời trang, còn giải trí là mua vé xem concert hoặc các chương trình khác. Trung bình mỗi tháng, Vy chi khoảng 500.000 đồng đến 1 triệu đồng cho mua sắm và khoảng 1 triệu đồng cho giải trí. Theo nữ sinh, tổng mức chi này chỉ chiếm khoảng một phần ba nguồn tài chính cá nhân nên phần lớn vẫn nằm trong khả năng kiểm soát.
"Tuy nhiên, có vài lần em lỡ mua sắm quá tay hay đi xem một bộ phim hay là tháng đó lại rơi vào cảnh thiếu hụt, xin thêm ba mẹ và bị trách mắng", Vy nói.
Ở góc độ người đi làm, Phạm Ngọc Vân (25 tuổi, nhân viên thống kê tại một công ty bảo hiểm, ngụ P.Tân Sơn Hòa, TP.HCM), cho biết ngoài sinh hoạt phí thì chi tiêu nhiều nhất cho mỹ phẩm và dành một phần đáng kể ngân sách cho các mối quan hệ như gặp gỡ bạn bè, cưới hỏi, tân gia, thôi nôi. Các khoản chi này chiếm khoảng 5-7% thu nhập, tương đương khoảng 1 triệu đồng/tháng. "Để tránh thiếu hụt tài chính, tôi chia thu nhập thành các quỹ cố định, những khoản phát sinh lấy phần tiền tiết kiệm từ các tháng trước bù vào", Vân nói.
Với Nguyễn Văn Long, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, khoản chi đáng chú ý nhất ngoài sinh hoạt phí là các thiết bị công nghệ phục vụ học tập như laptop, máy tính bảng, tai nghe… Do điều kiện tài chính còn phụ thuộc vào gia đình nên Long chỉ mua sắm khi thực sự cần thiết. Nam sinh cho biết bản thân luôn phân chia rõ các khoản tiền dành cho ăn uống, đi lại, sinh hoạt và tiết kiệm ngay từ đầu tháng để tránh rơi vào tình trạng "cháy túi".
"Em luôn có cuốn sổ để ghi chép chi tiêu mỗi tháng, sẽ chia cố định ra từng khoản chi và tiết kiệm dự phòng từ đầu. Nếu mà tháng này có phát sinh thì em sẽ lấy trong khoảng dự phòng của tháng trước. Còn nếu đủ trong quỹ chi tiêu của tháng thì không lấy phần tiết kiệm ra chi", Long nói.
Còn Huỳnh Ngọc Duy, sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, ưu tiên chi cho thể thao, đồ công nghệ nhỏ và một số vật dụng học tập. Theo Duy, lịch học căng thẳng khiến việc đầu tư cho các hoạt động thể chất trở nên cần thiết để nâng cao sức khỏe và giảm áp lực. Khoản chi này tương đương vài trăm nghìn đồng đến dưới 1 triệu đồng mỗi tháng.
"Em cũng có thói quen phân chia tiền thành từng khoản cụ thể như phí sinh hoạt thiết yếu, mua sắm để kiểm soát chi tiêu hiệu quả hơn. Nhưng cũng có lúc không cân bằng được do em xài quá tay cho món đồ công nghệ yêu thích, vậy là tháng đó phải ăn ké và mượn tiền bạn", Duy nói.
Trong khi đó, Phạm Đài Thế (25 tuổi, ngụ P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), cho biết ngoài nhu cầu thiết yếu, anh chi nhiều cho các hoạt động giao lưu, gặp gỡ bạn bè, đồng nghiệp. Mỗi tháng, các khoản chi cho mối quan hệ xã hội thường dao động từ 1,5-2 triệu đồng. "Để cân đối tài chính, tôi ưu tiên trích một khoản cố định vào tài khoản tiết kiệm ngay khi nhận lương, sau đó mới điều chỉnh các khoản chi tiêu còn lại tùy điều kiện thực tế. Dù vậy, cũng có tháng xài hết phần tiết kiệm, thiếu hụt do những bữa tiệc gặp bạn bè", Thế nói.
Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, Sáng lập và là Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường tài chính và bất động sản toàn cầu (P.Phương Liệt, TP.Hà Nội), nhận định kỹ năng quản lý tài chính cá nhân của nhiều người trẻ hiện nay còn hạn chế. Không ít người trong độ tuổi 18-25 có tâm lý "còn trẻ, còn nhiều thời gian", nên kiếm được bao nhiêu tiêu bấy nhiêu mà ít nghĩ đến kế hoạch dài hạn. Nhiều sinh viên vẫn phụ thuộc vào gia đình nhưng chưa có kế hoạch chi tiêu hợp lý, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng khiến họ thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính.
"Điều tôi rất ít gặp ở các bạn trẻ là những kế hoạch tài chính cho 1 năm, 3 năm hay 5 năm tới. Nhiều người không có mục tiêu tài chính rõ ràng nên luôn ở trong trạng thái mất cân đối thu - chi", ông Hiếu nói.
Theo ông Hiếu, những sai lầm phổ biến của người trẻ là chi tiêu quá nhiều cho ăn uống, giao lưu, giải trí và không chuẩn bị khoản dự phòng cho các rủi ro như bệnh tật, tai nạn. Khi không kiểm soát được chi tiêu, người trẻ rất dễ rơi vào cảnh "đầu tháng rủng rỉnh, cuối tháng cạn tiền". Để quản lý tài chính hiệu quả, mỗi người cần xây dựng kế hoạch dài hạn, kiểm soát các khoản chi và duy trì thói quen tiết kiệm. "Khoản tiền dự phòng chính là "tấm khiên an toàn" giúp ứng phó với biến cố bất ngờ, tránh rơi vào khủng hoảng tài chính khi gặp khó khăn", ông Hiếu nói.
Cùng quan điểm, chuyên gia Tài chính Lâm Minh Chánh, sáng lập AI tài chính WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM), cho rằng thay vì tiêu xài rồi mới tiết kiệm phần còn lại, hãy trích ngay ít nhất 20% thu nhập vào quỹ tích lũy ngay khi nhận lương. Phân bổ 50% cho những nhu cầu thiết yếu và 30% còn lại cho những nhu cầu mong muốn.
Tại chương trình đã diễn ra phần tọa đàm, hỏi đáp trực tiếp giữa chuyên gia và đoàn viên, thanh niên. PGS-TS Phùng Hòa Bình, nguyên Trưởng bộ môn dược học cổ truyền, Trường ĐH Dược Hà Nội, đã chỉ ra một thực tế: không chỉ các yếu tố như ô nhiễm không khí hay khói bụi, mà chính lối sống thiếu khoa học của người trẻ hiện nay cũng là nguyên nhân khiến hệ hô hấp suy giảm.
Theo phân tích của chuyên gia này, các yếu tố như: ngồi điều hòa cả ngày, uống ít nước, thường xuyên thức khuya đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp. Đáng lưu ý, đây đều là những thói quen rất phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt ở môi trường đô thị và văn phòng. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ chưa nhận thức đầy đủ mức độ tác động của chúng.
PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết ngồi điều hòa lâu khiến không khí khô và lạnh làm niêm mạc hô hấp bị khô, suy giảm lớp bảo vệ tự nhiên của phổi. Khi đó, cơ chế "tự làm sạch" hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho bụi, vi khuẩn xâm nhập; đồng thời chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng khiến đường thở nhạy cảm hơn, dễ gây ho, khô họng. Nếu kéo dài, thói quen này có thể làm hệ hô hấp suy yếu, tăng nguy cơ mắc các bệnh về phổi.
Cùng với đó, việc uống không đủ nước cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp. Nước có vai trò duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường thở, hỗ trợ quá trình làm sạch tự nhiên của phổi. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc dễ bị khô, cũng làm giảm hiệu quả "tự làm sạch" của hệ hô hấp, từ đó tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Một thói quen khác được nhắc đến là thức khuya - vấn đề phổ biến ở người trẻ hiện nay. Theo chuyên gia, việc thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng thể trạng chung mà còn làm suy giảm sức đề kháng, khiến cơ thể dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường như thay đổi thời tiết, bụi mịn hay vi khuẩn, vi rút. "Người trẻ lại là nhóm tiếp xúc nhiều với ô nhiễm, khói bụi, điều hòa, đồng thời có thói quen sinh hoạt chưa khoa học như thức khuya, ít vận động… Những yếu tố này đều tác động trực tiếp đến hệ hô hấp", PGS-TS Bình phân tích.
Trả lời các câu hỏi về những biểu hiện sớm của tình trạng suy giảm chức năng phổi, PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết các dấu hiệu như ho kéo dài, dễ hụt hơi khi vận động nhẹ, hay khàn giọng, ngứa họng, cảm giác nặng ngực… đều có thể là tín hiệu cho thấy hệ hô hấp đang gặp vấn đề. Đáng chú ý, một số biểu hiện không điển hình như da xỉn màu, thiếu sức sống, dễ bị cảm lạnh cũng là những dấu hiệu liên quan chức năng phổi.
Các bạn sinh viên đặt nhiều câu hỏi xoay quanh triệu chứng ho, như vì sao thường xuyên bị ho khi thời tiết trở lạnh, ngồi điều hòa lâu hoặc khi bị cảm cúm. Theo PGS-TS Bình, ho thực chất là phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường thở; tuy nhiên nếu tình trạng ho tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ hô hấp đang suy yếu. Đáng lưu ý, nhiều người có xu hướng chỉ tìm cách cắt cơn ho nhanh mà bỏ qua nguyên nhân gốc rễ. Theo chuyên gia, cách tiếp cận này có thể khiến tình trạng ho dễ tái phát, thậm chí chuyển thành mạn tính nếu không cải thiện chức năng hô hấp.
Từ thực tế trên, PGS-TS Bình khuyến nghị người trẻ cần thay đổi nhận thức và chủ động chăm sóc sức khỏe phổi từ sớm. Việc bảo vệ hệ hô hấp không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, duy trì vận động, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, việc chú ý xử lý sớm các triệu chứng như ho nhẹ, khô họng, ngứa họng cũng được nhấn mạnh, nhằm tránh để tình trạng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Một yếu tố mà người trẻ chưa quan tâm là hít thở đúng. Theo PGS-TS Bình, nhiều người hiện nay có xu hướng thở nông, chủ yếu bằng phần ngực trên. Trong khi đó, thở sâu với nguyên tắc "sâu, chậm, đều, êm" sẽ giúp tối ưu hóa chức năng hô hấp và cải thiện sức khỏe tổng thể. Chuyên gia này khuyến nghị mỗi người có thể dành 5 - 10 phút mỗi ngày để tập thở sâu bằng mũi, kết hợp giữ hơi và thở ra chậm rãi, qua đó giúp cơ thể hấp thụ ô xy tốt hơn và tăng hiệu quả hoạt động của phổi.
Tham gia chương trình, nhiều bạn trẻ cho biết thông qua buổi giao lưu đã giúp thanh niên tiếp cận kiến thức y khoa một cách sinh động, từ đó nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền cho những người xung quanh.
Phát biểu tại chương trình, anh Hoàng Tuấn Việt, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên VN, Trưởng ban biên tập Cổng tri thức Thánh Gióng, kêu gọi thanh niên không chỉ quan tâm sức khỏe bản thân mà còn trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, lan tỏa kiến thức chăm sóc sức khỏe tới cộng đồng. Việc tận dụng lợi thế về công nghệ, mạng xã hội và sự năng động sẽ giúp thanh niên trở thành cầu nối hiệu quả trong nâng cao nhận thức xã hội.
Anh Việt cũng nhấn mạnh mỗi bạn trẻ cần bắt đầu từ những hành động cụ thể như rèn luyện thể chất, bảo vệ môi trường sống, nâng cao sức đề kháng và chủ động phòng bệnh. "Đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho tương lai", anh Việt nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ góp phần hình thành thói quen sống khỏe, sống chủ động trong giới trẻ hiện nay.
