Tên lửa Oreshnik của Nga chủ yếu mang tính phô diễn sức mạnh. Những loại vũ khí khác của Nga mới là mối đe dọa nghiêm trọng hơn đối với Ukraine, người đứng đầu văn phòng tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov phát biểu tại diễn đàn quốc tế Security Architecture.
“Chúng tôi đang đối mặt với những vấn đề cấp bách hơn, đó là tên lửa Iskander, thứ đã trở nên quá quen thuộc với chúng tôi; các tổ hợp S-400 được sử dụng để tấn công mục tiêu mặt đất; tên lửa hành trình phóng từ trên không và trên biển; và cả UAV”, ông Budanov nói.
Ông nhấn mạnh rằng Nga hiện có nguồn dự trữ rất lớn đối với các loại vũ khí này. Tuy nhiên, ông cho rằng, Ukraine sẽ không bị lung lay tinh thần trước các đòn tập kích hỏa lực liên tục của Nga trong những năm qua.
Trong cuộc tập kích hiệp đồng nhằm vào Kiev rạng sáng 24/5, Nga đã sử dụng hệ thống tên lửa siêu vượt âm Oreshnik. Sau cuộc tấn công, một lượng lớn mảnh vỡ đã được thu hồi và chuyển cho các chuyên gia để phân tích chi tiết.
Sau đó, các chuyên gia phương Tây cũng tham gia nghiên cứu những mảnh vỡ của loại tên lửa mới này. Đặc biệt, một số bộ phận của Oreshnik đã được chuyển cho tình báo Mỹ để tiếp tục đánh giá.
Phía Mỹ cho rằng việc Nga sử dụng loại tên lửa này là một bước leo thang mới của Điện Kremlin trong cuộc chiến. Tuy nhiên, vụ phóng cũng giúp Ukraine và các đồng minh thu thập được nhiều dữ liệu về đặc tính thực tế của một trong những loại vũ khí bí mật nhất của Nga.
Nga lần đầu sử dụng Oreshnik để tập kích nhằm vào Dnipro ngày 21/11/2024. Lần sử dụng thứ hai diễn ra ngày 9/1, khi tên lửa đánh trúng tỉnh Lviv trong một cuộc tấn công hiệp đồng lớn hơn.
Giống như nhiều hệ thống vũ khí khác của Nga, Oreshnik có thể mang cả đầu đạn hạt nhân lẫn đầu đạn thông thường. Trước đó, Ukraine từng mô tả tên lửa này đạt tốc độ khoảng 13.600km/h.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố rằng Oreshnik là không thể bị đánh chặn và có sức công phá mạnh mẽ, ngay cả khi chỉ được trang bị đầu đạn thông thường.
Nhà lãnh đạo Nga khẳng định rằng các đầu đạn tách rời của Oreshnik lao xuống với tốc độ cao và không thể bị ngăn lại, đồng thời cho rằng việc sử dụng nhiều đầu đạn như vậy trong một cuộc tập kích thông thường có thể gây sức công phá tương đương một đòn hạt nhân.
Về bản chất, cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đã chuyển sang giai đoạn tiêu hao. Giờ đây, các bên đều đang tìm cách gia tăng áp lực lên đối phương. Nga với tiềm lực quân sự áp đảo, đang tung hàng loạt hỏa lực nhằm vào mục tiêu của Ukraine và trên thực tế các tên lửa đạn đạo của Moscow đang khiến Kiev cạn kiệt vũ khí đánh chặn hiệu quả.
Nga sẽ không sử dụng Oreshnik một cách ồ ạt vì giá thành, uy lực của tên lửa này. Tuy nhiên, sau khi Nga cảnh báo tập kích vào trung tâm ra quyết định của Ukraine, khả năng tên lửa này được triển khai là vẫn có thể xảy ra. Đây có thể được xem là thông điệp nhằm gia tăng sức ép lên đối thủ trong thời gian tới.
Theo Hãng tin Reuters, Nga và Ukraine ngày 15-5 đã trao đổi mỗi bên 205 tù binh chiến tranh, một phần trong thỏa thuận gắn với lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng cho biết đây là bước đầu tiên trong kế hoạch trao đổi tù binh quy mô lớn hơn, sau khi Kiev và Matxcơva đồng ý trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. "205 người Ukraine đã trở về nhà. Phần lớn trong số họ bị giam giữ từ năm 2022", ông Zelensky viết trên Telegram.
Theo Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR), nhiều quân nhân được trả tự do từng tham gia phòng thủ thành phố cảng Mariupol trước khi nơi này thất thủ vào tay Nga năm 2022. Kiev cũng đưa về nước hàng chục sĩ quan cùng nhiều binh sĩ và hạ sĩ quan.
Cùng ngày, hai nước đồng thời trao đổi thi thể các quân nhân tử trận. Nga trao trả cho Ukraine 526 thi thể và nhận lại 41 thi thể từ phía Kiev.
Cả Nga và Ukraine đều cảm ơn UAE đã đứng ra làm trung gian cho cuộc trao đổi. Bộ Quốc phòng Nga cho biết các quân nhân Nga sau khi được trao trả hiện ở Belarus để nhận hỗ trợ y tế và tâm lý.
Một trong những quân nhân Ukraine được trả tự do, Yevhen Yeremenko, bày tỏ sự hạnh phúc khi trở về sau bốn năm bị giam giữ, nhưng vẫn lo lắng cho những đồng đội còn ở lại.
"Vẫn còn nhiều người đang chờ được trở về. Xin đừng quên họ", anh nói với Reuters.
Các cuộc trao đổi tù binh hiện là một trong số ít kết quả cụ thể đạt được từ các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Nga và Ukraine, trong bối cảnh nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài sang năm thứ năm vẫn rơi vào bế tắc.
Trước đó, lệnh ngừng bắn từ ngày 9 đến 11-5 nhân dịp Ngày Chiến thắng tại Nga liên tục xuất hiện cáo buộc vi phạm từ cả hai phía.
Chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn kết thúc, Nga mở cuộc tập kích đường không quy mô lớn vào Ukraine với hơn 1.500 máy bay không người lái và hàng chục tên lửa.
Trong khi đó, Ukraine cũng tăng cường đáp trả bằng các đợt tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu khí và hạ tầng năng lượng trên lãnh thổ Nga.
Tờ Khmer Times ngày 18.5 dẫn lời Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho hay chính phủ nước này đang tiến hành cải cách sâu rộng trong quân đội bằng cách giảm số lượng sĩ quan, tăng số lượng binh lính và loại bỏ các bộ phận, văn phòng chồng chéo nhằm tăng cường năng lực quốc phòng về lâu dài.
Ông Hun Manet cho biết những cải cách quốc phòng mới nhất dựa trên nguyên tắc "tinh gọn bộ máy chỉ huy, mở rộng lực lượng" nhằm nâng cao hiệu quả và tăng cường năng lực.
Ông cho hay Bộ Quốc phòng Campuchia có kế hoạch loại bỏ các cục, vụ và văn phòng dư thừa, đồng thời sáp nhập một số chức năng vào các cơ cấu hiện có. Các đơn vị quân sự và tác chiến có chức năng chồng chéo cũng sẽ được tinh gọn.
Các vị trí không cần thiết và những chức năng trùng lặp sẽ bị loại bỏ từ trên xuống dưới. "Nếu một cơ quan có thể đảm nhiệm công việc thì không cần hai cơ quan. Một bên nên được sáp nhập vào bên còn lại", ông phát biểu tại buổi lễ kỷ niệm Ngày Cựu chiến binh và Người về hưu hôm 16.5.
Ông cho biết Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Hoàng gia Campuchia (RCAF) trước đây có khoảng 6.000 sĩ quan, nhưng con số này đã giảm còn khoảng 2.000 và sau cùng sẽ được cắt xuống còn khoảng 600 người.
"Đây là cuộc cải cách của chúng ta. Cơ cấu mới được tổ chức ở mọi cấp chỉ huy không được quá cồng kềnh. Chúng ta cần từng bước tinh gọn", ông nói.
Thủ tướng Hun Manet cũng đề cập việc bổ nhiệm đại tướng Mak Sarun làm Tổng cục trưởng Tổng cục Trang thiết bị kỹ thuật, thay cho trung tướng Chao Phirith, cho hay việc bổ nhiệm lãnh đạo dựa trên năng lực và thành tích thay vì thâm niên.
Theo ông, tướng Sarun có kinh nghiệm ở tiền tuyến, từng học tại Nga và có chuyên môn kỹ thuật vững cùng tầm nhìn rõ ràng đối với lĩnh vực quốc phòng.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Campuchia cũng nhấn mạnh kế hoạch tăng quân số thông qua việc triển khai luật nghĩa vụ quân sự.
Ông Hun Manet nhấn mạnh rằng cải cách quốc phòng không chỉ là tái cơ cấu tổ chức mà còn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực của lực lượng vũ trang để bảo vệ chủ quyền tốt hơn và đáp ứng các thách thức an ninh hiện đại.
"Chúng tôi không muốn xảy ra xung đột. Hiện lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi sát sao", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói trong cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 5/5.
Theo ông Hegseth, chiến dịch dẫn đường tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz chỉ tạm thời và mang tính phòng vệ.
"Chúng tôi không thể để Iran chặn các quốc gia vô tội và hàng hóa của những quốc gia đó khỏi tuyến đường biển quốc tế. Nếu tấn công quân đội Mỹ hoặc tàu thương mại vô tội, Iran sẽ phải đối mặt hỏa lực áp đảo và tàn khốc của Mỹ", người đứng đầu Lầu Năm Góc cho hay.
Tại cuộc họp báo, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố ngày 8/4, Iran đã nhắm hỏa lực vào tàu thương mại 9 lần và bắt 2 tàu container, đồng thời tấn công lực lượng Mỹ hơn 10 lần.
"Tuy nhiên, các hành động này vẫn chưa vượt ngưỡng để tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn", ông Caine nói.
Cả tướng Caine và Bộ trưởng Hegseth đều hạ thấp mức độ nghiêm trọng của những hành động quân sự mới nhất từ Iran, mô tả đó là "hỏa lực quấy rối ở mức thấp".
Dù vậy, ông Caine nhấn mạnh lực lượng Mỹ sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến quy mô lớn chống lại Iran nếu được lệnh. "Không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi là thiếu quyết tâm", tướng Caine cho hay.
Mỹ hôm 4/5 điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu thuyền đi qua Hormuz.
IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.
Đáp lại những hành động từ phía Iran, Mỹ nói rằng họ đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran, nhưng Tehran bác bỏ thông tin này.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cho rằng các hành động "vi phạm lệnh ngừng bắn" của Mỹ và đồng minh đã đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển. "Chúng tôi hiểu rằng việc kéo dài tình thế hiện tại là điều quá sức chịu đựng với Mỹ, dù Iran thậm chí còn chưa thực sự ra tay", ông đăng trên mạng xã hội.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá các diễn biến ngày 4/5 cho thấy không có giải pháp quân sự cho một cuộc khủng hoảng, đồng thời cảnh báo Mỹ và UAE không nên để "bị kéo trở lại vũng lầy".
Trong một tháng qua, dù tình hình trở nên yên ắng, việc Iran siết chặt eo biển cùng Mỹ phong tỏa các cảng của nước này đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao.
