“Các cuộc đàm phán đã tiến triển theo cơ chế Iran có thể rút khỏi thỏa thuận nếu Tehran nhận thấy bất kỳ sự gián đoạn nào trong việc tiếp cận các tài sản bị đóng băng.
Nói cách khác, cơ chế tiếp cận 12 tỉ USD này phải đóng vai trò cho sự đảm bảo việc thực thi thỏa thuận”, truyền thông Iran nhấn mạnh.
Trong 12 tỉ USD này, 6 tỉ USD là “các khoản tiền của Iran đã bị đóng băng trước đây” và 6 tỉ USD còn lại là “khoản tiền mới phải được giải phóng trong giai đoạn này”.
Theo truyền thông Iran, quốc gia Hồi giáo này “không có ý tưởng bước vào tiến trình đàm phán, ký kết thỏa thuận và rồi một lần nữa lại mất quyền tiếp cận tài sản của mình nếu một cuộc chiến khác nổ ra”.
Trong khi đó, Hãng thông tấn Tasnim cho hay tổng cộng 24 tỉ USD tài sản của Iran có thể được giải phóng nếu Tehran và Washington đạt thỏa thuận. Một nửa trong số đó sẽ được giải phóng khi thỏa thuận được công bố.
Cùng ngày, các hãng truyền thông Iran đưa tin Mỹ và Iran vẫn đang tiếp tục đàm phán, bất chấp việc nhiều quan chức cấp cao của nước này đe dọa leo thang nếu Israel tiếp tục triển khai các đợt tấn công vào Lebanon.
Theo đó, Hãng tin Mehr cho biết Iran vẫn đang xem xét bản dự thảo đề xuất cuối cùng về một thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ và chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào với các bên trung gian. Giới chức Iran đang xem xét đề xuất này một cách thận trọng vì “thiếu niềm tin” ở Mỹ.
“Lịch sử hành động thiếu thiện chí của Mỹ và sự mất lòng tin lâu dài khiến Iran nhìn nhận vấn đề này hết sức nghiêm ngặt. Dựa trên những kinh nghiệm trước đây, Iran đang tìm kiếm những lợi ích cụ thể và thực chất”, một quan chức nói với Mehr.
Về phía Mỹ, Hãng tin Reuters dẫn lời Tổng thống Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang diễn ra, bất chấp có thông tin cho rằng Tehran đã tạm dừng các cuộc thương lượng gián tiếp với Washington.
Theo Hãng tin Reuters ngày 26-4, trong thời gian qua xung quanh nhà máy điện hạt nhân Chernobyl nhiều lần ghi nhận các hoạt động quân sự trên không, trong đó có tên lửa và máy bay không người lái bay gần khu vực này.
Một sự cố xảy ra vào năm ngoái đã làm hư hại lớp bảo vệ của "Mái vòm an toàn mới" (New Safe Confinement - NSC) công trình được xây dựng để che chắn lò phản ứng số 4 bị phá hủy.
Trong bối cảnh đó lễ tưởng niệm 40 năm thảm họa Chornobyl năm nay thêm ý nghĩa, khi những lo ngại về an toàn hạt nhân một lần nữa được nhắc đến.
Bộ Ngoại giao Ukraine trong tuần này cho rằng thảm họa năm 1986 là hệ quả của một thí nghiệm lò phản ứng vi phạm quy trình an toàn và sau đó không được công bố đầy đủ thông tin.
Hệ quả của vụ nổ và tan chảy tại lò phản ứng số 4 vào rạng sáng 26-4-1986 vẫn kéo dài đến hôm nay.
Hàng triệu người bị phơi nhiễm phóng xạ, hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa và nhiều khu vực rộng lớn bị ô nhiễm.
Hàng nghìn người sau đó đã chết vì các bệnh liên quan đến phóng xạ như ung thư, dù tổng số liệu người chết và tác động lâu dài vẫn còn gây tranh cãi.
Để kiểm soát lượng chất thải phóng xạ khổng lồ, năm 2016 một mái vòm thép và bê tông được lắp đặt bao phủ lớp "quan tài xây vội" từ năm 1986.
Tuy nhiên theo các quan chức, sự cố vào tháng 2-2025 đã làm thủng lớp kín của công trình này.
Không ghi nhận rò rỉ phóng xạ sau vụ tấn công, nhưng Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu cho biết cần ít nhất 500 triệu euro để sửa chữa nhằm tránh hư hại lâu dài.
Trước đó, công tố viên nhà nước cấp cao của Ukraine nói rằng radar nước này đã phát hiện ít nhất 92 máy bay không người lái bay trong phạm vi 5 km quanh khu vực mái vòm kể từ tháng 6-2024.
Hiện nay khu vực nhà máy hạt nhân cách thủ đô Kiev khoảng 100 km về phía bắc, nằm trong vùng cấm rộng 2.600 km², vẫn được kiểm soát chặt chẽ. Theo ghi nhận của Reuters, nơi đây khá tĩnh lặng, bao quanh là rừng.
Lực lượng Vệ binh Quốc gia tuần tra thường xuyên, trong khi khoảng 2.250 nhân viên làm việc theo ca nhiều ngày để giám sát quá trình ngừng hoạt động của nhà máy. Lò phản ứng cuối cùng đã dừng từ năm 2000.
Bên trong, phòng điều khiển của lò phản ứng số 4 hiện tối mù và phủ đầy các thiết bị thời Liên Xô cũ đã hư hỏng, hoen gỉ.
Trong khi đó xung quanh khu vực nhà máy và thành phố bỏ hoang Prypiat, các loài động vật như nai sừng tấm và ngựa hoang xuất hiện ngày càng nhiều, cho thấy thiên nhiên đang dần quay trở lại.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ cấm các tàu này đi qua eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẽ tiếp tục hợp tác với những quốc gia tuân thủ quy định của Iran.
Theo dự báo của truyền thông Iran, dự kiến sẽ có thêm nhiều tàu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này trong “những giờ tới”. Trước đó vào ngày 26-5, IRGC thông báo đã có 25 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ vừa qua.
Giới phân tích nhận định Iran có vẻ vẫn muốn duy trì mức độ kiểm soát cao đối với eo biển Hormuz bất chấp tiến trình hòa bình với Mỹ đã có nhiều tiến triển.
Cùng ngày 27-5, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết một tên lửa chống hạm do Iran sản xuất “rất có thể” đã được sử dụng trong vụ tấn công nhằm vào một tàu hàng của nước này tại eo biển Hormuz hồi đầu tháng.
Thứ trưởng Ngoại giao Hàn quốc Park Yoon Joo nói rằng Seoul đã đưa ra đánh giá trên dựa trên các phân tích kỹ thuật, bao gồm hình dạng đầu đạn, động cơ và màu sắc khói khí thải, theo Hãng tin Yonhap.
Ông Park cho hay “nhiều bằng chứng khác nhau đều hướng về phía Iran”, nhưng lưu ý Hàn Quốc vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng về thủ phạm và động cơ tấn công.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã triệu tập Đại sứ Iran để thông báo về kết quả điều tra và gửi công hàm phản đối.
Về phía Tehran, Đại sứ Iran tại Hàn Quốc Saeed Koozechi đã phủ nhận vai trò của Iran trong vụ tấn công tàu Hàn Quốc, cũng như khẳng định quốc gia này không tham gia vào vụ việc.
Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, ngày 4/4 cảnh báo "cánh cổng địa ngục sẽ mở ra" đối với Mỹ và Israel nếu hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.
Bình luận được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa "giáng địa ngục" xuống Iran, trừ khi Tehran đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước ngày 6/4.
Một quan chức quốc phòng Israel cấp cao ngày 4/4 cho biết nước này đang chuẩn bị tấn công hạ tầng năng lượng của Iran, song đang chờ Mỹ bật đèn xanh.
Theo tờ Wall Street Journal của Mỹ, nhiều cố vấn cấp cao những ngày qua trình bày với ông Trump rằng nhà máy điện cùng các cây cầu tại Iran là "mục tiêu quân sự chính đáng", việc phá hủy chúng có thể làm tê liệt chương trình hạt nhân và tên lửa của nước này. Ông Trump đã đồng ý với lập luận đó.
Mỹ ngày 2/4 tấn công cây cầu nối thành phố Karaj với thủ đô Tehran, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng. Các quan chức Mỹ khẳng định công trình này có thể được dùng để chuyển tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và những vật tư quân sự khác.
Ông Trump sau đó một ngày cảnh báo Mỹ có thể mở thêm những đòn tấn công nghiêm trọng hơn, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của hơn 90 triệu người dân Iran. "Quân đội Mỹ thậm chí chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại tại Iran, tiếp theo sẽ là các cây cầu rồi đến nhà máy điện", ông cho biết.
Tuy nhiên, một số quan chức quốc phòng và cựu quan chức Mỹ nhận định với WSJ rằng việc tập kích hạ tầng của đối phương để gây áp lực buộc họ phải đàm phán, hay gửi tín hiệu chính trị là không hợp pháp. Họ nhấn mạnh hoạt động này chỉ được diễn ra nếu chúng cần thiết để mang lại lợi thế quân sự cụ thể, không có phương pháp nào khả thi hơn và đảm bảo không gây ra thiệt hại quá mức cho dân thường.
Khi được hỏi về thông tin này, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định nhiệm vụ của cơ quan là đảm bảo rằng ông Trump có mọi lựa chọn quân sự trong khả năng.
Cuộc chiến bắt đầu từ 28/2 đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng, chủ yếu ở Iran và Lebanon. Trước khi xung đột nổ ra, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột.
