“Năm 2007, khi lương tháng của chỉ khoảng 3 triệu đồng, tôi quyết định mua một lô đất ở TP HCM với giá 375 triệu đồng. Thời điểm đó, đây là số tiền rất lớn so với khả năng tài chính của tôi. Phần lớn tiền mua đất là tôi vay từ họ hàng.
Những năm đầu, tôi khá áp lực vì vừa phải trang trải cuộc sống vừa lo trả nợ. May mắn là sau đó thu nhập của tôi tăng lên, đồng thời tôi cũng tìm được một số cách làm ăn để có thêm nguồn thu bên ngoài. Nhờ vậy, đến năm 2014, tôi trả hết toàn bộ khoản nợ đã vay trước đó.
Đến nay nhìn lại, đó có lẽ là một trong những quyết định tài chính đúng đắn nhất của tôi. Lô đất tôi mua với giá 375 triệu đồng năm ấy hiện đã có người trả khoảng 10 tỷ đồng. Tính ra sau 19 năm, giá trị bất động sản của tôi tăng hơn 26 lần. Nếu chia theo lãi kép, mức tăng trưởng trung bình khoảng 19% mỗi năm.
Con số này cao hơn rất nhiều so với lãi suất gửi tiết kiệm, lợi nhuận từ nhiều hoạt động kinh doanh thông thường hay thậm chí là không ít khoản đầu tư chứng khoán. Tôi vui vì tài sản của mình tăng giá mạnh. Nhưng đi cùng niềm vui đó lại là một nỗi trăn trở. Dù đang nắm giữ một tài sản có giá trị lớn, nhưng đến giờ tôi vẫn chỉ là một người đi làm thuê hưởng lương.
Nhiều người nói tôi có thể bán đất để khởi nghiệp hoặc đầu tư vào lĩnh vực khác. Thế nhưng tôi lại không dám. Có lẽ vì tôi sợ đánh đổi một tài sản đã tích lũy được sau nhiều năm bằng một kế hoạch kinh doanh chưa chắc thành công. Thế nên, mảnh đất vẫn nằm đó, còn tôi vẫn tiếp tục công việc đi làm thuê hàng ngày của mình.
>> Tôi cầm 2 tỷ mua nhà Bình Dương dù đi làm Quận 2
Đôi khi, tôi thấy mình ở trong một nghịch lý khá phổ biến hiện nay: tài sản nhà đất tăng giá rất mạnh nhưng không tạo ra dòng tiền thực tế. Tôi giàu hơn trên giấy tờ so với nhiều năm trước, nhưng cuộc sống và công việc về cơ bản vẫn không khác là bao”.
Đó là nỗi trăn trở của độc giả Minhkhang xung quanh câu chuyện đầu tư bất động sản. Thực tế, nhiều năm qua, giá bất động sản tại nhiều khu vực tăng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ tăng thu nhập, lãi suất tiết kiệm hay nhiều kênh đầu tư truyền thống, giúp không ít người trở thành “triệu phú nhà, đất” mà không cần kinh doanh hay đầu tư chuyên nghiệp. Tuy nhiên, khi giá trị tài sản nằm chủ yếu trên giấy tờ, nhiều người lại rơi vào tình cảnh sở hữu khối tài sản trị giá hàng tỷ, thậm chí hàng chục tỷ đồng nhờ đất đai, nhưng cuộc sống hàng ngày vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tiền lương.
Theo nhiều báo cáo gần đây, nhóm lao động trẻ có thu nhập phổ biến khoảng 15-30 triệu đồng mỗi tháng, trong khi giá một căn nhà tại TP HCM hiện nay đã lên tới 4-5 tỷ đồng (từ 80-100 triệu đồng mỗi m2), thậm chí 8-9 tỷ đồng ở nhiều khu vực. Khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà là quá lớn khiến ngay cả khi có hỗ trợ từ gia đình hoặc vay ngân hàng, việc sở hữu nhà với họ vẫn rất khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng an cư mà còn làm suy giảm động lực phát triển cá nhân.
Một người mẹ ở Hà Nội từng tâm sự với tôi rằng chị mất gần hai tháng mới nhận ra con trai lớp 8 của mình đang gặp áp lực học tập. Không phải vì đứa trẻ giấu giếm, mà vì cả nhà gần như không còn nói chuyện với nhau mỗi ngày. Buổi sáng ai cũng vội đi làm, đi học. Buổi tối, mỗi người lại chìm vào thế giới riêng của mình trên chiếc điện thoại cá nhân. "Tôi cứ nghĩ con vẫn ổn. Đến khi giáo viên chủ nhiệm gọi điện thì mới biết con đã mất ngủ nhiều tuần", chị kể.
Tôi vẫn nhớ, ngày trước, bữa cơm gia đình là nơi mọi người trong gia đình kể cho nhau nghe những chuyện xảy ra trong ngày. Đó không chỉ là những câu chuyện vu vơ mà là cách cả gia đình hiểu nhau hơn. Đó là hệ thống cảnh báo sớm giúp cha mẹ nhận ra con đang vui hay buồn, gặp khó khăn hay đang có dấu hiệu lệch chuẩn. Khi những cuộc trò chuyện ấy biến mất, gia đình mất đi công cụ kết nối quan trọng nhất.
Điều nghịch lý là công nghệ được sinh ra để kết nối con người, nhưng trong rất nhiều trường hợp, nó đang khiến những người gần nhau nhất trở nên xa cách. Chúng ta có thể nhắn tin cho người ở nửa kia trái đất chỉ trong vài giây nhưng lại không biết hôm nay con mình đang nghĩ gì? Chúng ta có thể cập nhật trạng thái của hàng trăm người trên mạng xã hội nhưng không biết người bạn đời của mình đang chịu áp lực gì trong công việc? Đó là nghịch lý của thời đại số.
Có một thực tế mà nhiều phụ huynh không muốn thừa nhận: nhiều gia đình hiện nay đang để điện thoại làm thay một phần vai trò của cha mẹ. Khi trẻ quấy khóc, chúng ta đưa điện thoại để con nín. Khi cha mẹ bận việc, chúng ta đưa điện thoại để con bớt làm phiền. Khi muốn con ngồi yên, ta tiếp tục đưa điện thoại để giải quyết. Lâu dần, chiếc điện thoại trở thành người bạn thân nhất của trẻ. Trong khi cha mẹ trở thành những người xuất hiện ngày càng ít trong đời sống tinh thần của con.
Trẻ em học cách sống từ những gì chúng nhìn thấy mỗi ngày. Nếu cha mẹ luôn cầm điện thoại trên tay, trẻ sẽ cho rằng đó là hành vi bình thường. Nếu bữa cơm gia đình luôn im lặng vì màn hình, trẻ sẽ nghĩ đó là cách một gia đình vận hành. Và rồi đến một ngày, khi cha mẹ muốn con lắng nghe mình, đứa trẻ lại không còn thói quen trò chuyện nữa. Bởi suốt nhiều năm, chúng được dạy rằng màn hình quan trọng hơn cuộc đối thoại.
>> Tôi cấm điện thoại, bắt con học suốt ba tháng nghỉ hè
Một người cha từng than phiền với tôi: "Con tôi suốt ngày ôm điện thoại". Tôi hỏi: "Anh dùng điện thoại bao nhiêu tiếng mỗi ngày?". Anh cười, không dám trả lời. Nhiều bậc phụ huynh hiện nay muốn con bỏ điện thoại nhưng chính họ lại không rời được điện thoại. Họ muốn con đọc sách nhưng bản thân hiếm khi mở một cuốn sách. Họ muốn con trò chuyện nhưng cả buổi tối lại chỉ lo trả lời tin nhắn riêng.
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà công việc có thể theo con người về tận nhà qua một tin nhắn. Mạng xã hội có thể chen vào mọi khoảng thời gian trống. Những thông báo liên tục khiến nhiều người tưởng rằng mình luôn bận rộn. Và rồi không ít gia đình rơi vào tình trạng cùng sống dưới một mái nhà nhưng ít khi thực sự hiện diện bên nhau.
Điều cần thiết là tạo ra những "vùng thời gian bất khả xâm phạm" dành riêng cho gia đình. Đó có thể là 30 phút của bữa tối không điện thoại; một buổi cuối tuần không bị công việc làm gián đoạn; một khoảng thời gian mà mọi thành viên được quyền nói về niềm vui, nỗi buồn, những điều còn băn khoăn trong cuộc sống mà không sợ bị ngắt lời hay phán xét.
Nếu tối nay bạn có dịp ngồi chung mâm cơm với những người thân yêu, hãy thử dành cho nhau một khoảng thời gian trọn vẹn, không công việc, không mạng xã hội, không điện thoại. Biết đâu trong cuộc trò chuyện ấy, bạn sẽ nhận ra người bạn đời của mình đang mang một nỗi lo chưa từng nói ra. Biết đâu bạn sẽ hiểu hơn những áp lực mà con đang đối mặt ở trường học. Biết đâu cha mẹ đang có những tâm sự mà lâu nay chưa có dịp chia sẻ. Và cũng biết đâu, chính người thân của bạn đã chờ đợi khoảnh khắc được lắng nghe ấy từ rất lâu rồi.
Tôi không biết từ bao giờ, chúng ta có lệ là người đi xa, đi chơi từ đâu về là phải có quà. Nếu như đi núi mua mật ong, thịt gác bếp... để lâu được thì không nói làm gì.
Như gia đình tôi mới đây, sau khi tắm biển và ăn uống thỏa thích, vợ tôi đi dạo một vòng mua về một thùng hải sản tươi ướp đá lạnh gần 5 triệu đồng. Đi xe khách nên khệ nệ khiêng, bất tiện. Mà đi ôtô tự lái thì có khi chật chội vì còn phải để valy và đồ đạc khác.
Về đến nhà chưa kịp soạn quần áo cũ ra giặt thì phải chia phần vì sợ để lâu mất tươi. Khi đem qua cho bà chị, bà chị hỏi bao nhiêu tiền một kg thì than trời vì cái đại lý hải sản kế bên nhà chị bán rẻ hơn 50 nghìn một kg. Vợ tôi chậc lưỡi, thôi kệ. Quan trọng hơn là hải sản mua về ướp đá ăn không ngon như ở biển. Cảm quan chung của vợ chồng tôi là vậy.
Không bàn đến chuyện mua hớ vài chục nghìn một kg hay mất công xách nặng. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn là áp lực vô hình: Đi đâu về cũng phải có cái gì đó ra trò để biếu.
Nếu không sẽ ngại với người thân, ngại với bạn bè, thậm chí ngại với chính mình sợ rằng chuyến đi sẽ bị đánh giá là đi mà không biết mang cái gì về.
Thói quen đi đâu cũng phải có quà đem về còn vô tình biến du lịch, vốn là để nghỉ ngơi, trải nghiệm thành một chuỗi nhiệm vụ. Đi chơi nhưng trong đầu luôn có một checklist: Mua gì cho nhà nội, mua gì cho nhà ngoại, mua gì cho đồng nghiệp. Kết quả là thay vì tận hưởng trọn vẹn, ta dành thời gian để lo nghĩ vì những điều đó.
Sau lần đó, tôi tự đặt ra một nguyên tắc khi đi xa: Chỉ mua khi thật sự muốn mua, và món quà phải có ý nghĩa với cả người cho lẫn người nhận. Nếu không, tôi chọn không mua gì cả.
Trước đây tôi hay đi tuyến Cần Giờ sang Vũng Tàu, tuy thú vị nhưng mất thời gian gấp đôi bình thường. Biết tin có tuyến xe buýt 172 (Bến Thành - bến xe Vũng Tàu), chúng tôi háo hức lên kế hoạch đi thử.
Trước khi đi, tôi lên mạng tìm hiểu và cẩn thận nhắn tin hỏi tổng đài vị trí trạm xe gần nhà nhất. Nhân viên tổng đài báo trạm ở "Chung cư New City". Tôi bắt xe công nghệ đến nơi mới biết đó là điểm dừng của xe lượt về TP.HCM, còn điểm đón đi Vũng Tàu ở bên kia đường. Đại lộ Mai Chí Thọ là con đường lớn, mỗi lần đi không đúng vị trí thì rất khó sang đường. May nhờ tài xế xe công nghệ rành đường, chạy lòng vòng 15 phút tôi mới đến đúng trạm đón.
Địa chỉ ghi trên bảng trạm chờ là "Cây xanh số 372, Mai Chí Thọ". Với địa chỉ này, Google Map không thể định vị, bởi vị trí chính xác của điểm đó phải là số 388 Mai Chí Thọ. Chúng tôi đứng đọc bảng thông tin thì ghi là 10 phút một chuyến nhưng đợi hơn một tiếng dưới trời nắng chang chang không có chuyến xe nào. Cuối cùng chúng tôi phải lội bộ 1 cây số tới trạm bắt xe khách đi Vũng Tàu.
Lần thứ hai, chúng tôi hỏi tổng đài kỹ hơn về chuyến xe và ra trạm đợi, khoảng hơn 30 phút sau thì có xe. Hôm đó là ngày 30 Tết nên xe rất vắng vì tuyến này chủ yếu chở khách đi làm ở Trung tâm hành chính. Tuy nhiên, tài xế chạy giữa đường thì lại ngừng ở trạm dừng chân dù trong lịch trình chuyến xe không có. Tôi hỏi tổng đài thì tổng đài cũng xác nhận là tuyến 172 này chạy suốt.
Lượt về, chúng tôi ra bến, cũng phải đợi hơn một tiếng mới có xe dù đến đúng giờ. Một gia đình khác đứng đợi ở trạm quốc lộ 51 thì cũng phải đợi dưới trời nắng gay gắt mà không có cột biển báo, không có mái che.
Sau này, khi hỏi những bạn rành xe buýt, tôi được biết do số lượng xe chưa đủ, tài xế cũng thiếu nên tuyến 172 chỉ chạy vào giờ cao điểm. Dịp Tết thì tài xế nghỉ về quê nhiều nên còn bỏ chuyến, xe nằm trong bến. Gần đây đã có thông tin tuyến xe buýt 172, 171 hè năm 2026 sẽ đổi sang xe Kim Long B40ev lớn hơn.
Chúng tôi mong là ngoài nâng cấp xe chất lượng tốt còn phải tăng số chuyến, các trạm dừng phải có cột chờ kèm địa chỉ chính xác để khách tìm trên Google map và bắt xe công nghệ đến trạm thuận tiện. Song song đó, cần có truyền thông nhiều hơn nữa về tuyến xe buýt này, trong dịp tết xe miễn phí vé hoàn toàn trong 3 ngày nhưng rất ít khách đi dù rất đông người kéo đến Vũng Tàu du lịch.
