Ngày 2.6, tại hội nghị toàn quốc cuối cùng trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD-ĐT nêu một trong những khó khăn là kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được tổ chức tại 34 tỉnh, TP, là kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập. Theo đó, quy mô số lượng thí sinh (TS) tại một địa phương tăng mạnh so với trước đây. Ví dụ, TP.HCM năm nay dự kiến có 150.000 TS dự thi, tăng hơn 50% so với năm 2025; Ninh Bình dự kiến khoảng 50.000 TS, tăng khoảng 4 lần so với năm 2025… “Điều này đòi hỏi các sở GD-ĐT cần chủ động xây dựng phương án, cách thức tổ chức và quản lý để bảo đảm vận hành tốt với quy mô tổ chức thi mở rộng so với các năm trước đây”, Bộ GD-ĐT nêu yêu cầu.
Tại TP.HCM, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT, cho biết mọi năm điểm thi xa nhất chỉ cách khoảng 50 km. Năm nay, sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, địa bàn xa nhất cách trung tâm hơn 200 km. Vì vậy, dự kiến sẽ vận chuyển đề thi tốt nghiệp THPT tới các điểm thi trước 1 ngày. Riêng với đặc khu Côn Đảo, TP cũng lên nhiều phương án bàn giao đề thi, gồm vận chuyển bằng đường hàng không.
Tương tự, đại diện tỉnh Quảng Ngãi cho biết sẽ vận chuyển đề thi ra đặc khu Lý Sơn sớm hơn đất liền 1 ngày để đảm bảo an toàn.
Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thị Minh Thúy cho biết đặc thù của tỉnh là có các đặc khu nên cần phương án vận chuyển đề thi phù hợp. Như với đặc khu Kiên Hải, do ít TS, các em được đưa từ đảo về đất liền. Còn đặc khu Phú Quốc có hơn 1.400 TS ở 3 điểm thi, nên tỉnh lên 3 phương án đưa đề thi ra đảo.
Cụ thể, theo bà Thúy, trong điều kiện thời tiết thuận lợi, không có mưa bão, đề thi sẽ được vận chuyển bằng tàu và phà. Ngược lại, tỉnh sẽ chuyển đề thi ra Phú Quốc bằng máy bay, xuất phát từ Cần Thơ hoặc TP.HCM. “Chúng tôi đã mua sẵn vé máy bay và chuẩn bị sẵn sàng mọi phương án”, bà Thúy cho hay.
Liên quan đến vấn đề này, ông Phạm Tiến Ngọc, đại diện Ban Cơ yếu Chính phủ – đơn vị đã phối hợp với Bộ GD-ĐT áp dụng phương thức vận chuyển đề thi về các tỉnh, thành qua hệ thống của ban, cho biết đơn vị đã xây dựng 2 hệ thống để phục vụ việc vận chuyển đề thi. Lực lượng cơ yếu đều có mặt ở các đặc khu như Côn Đảo hay Phú Quốc. Do vậy, ông Ngọc đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu, nếu chuyển đề thi ra thẳng các đặc khu qua hệ thống của Ban Cơ yếu thì sẽ không phải lo yếu tố thời tiết.
Liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi, ông Vũ Mạnh Tuân, Trưởng phòng 6, A03 (Bộ Công an), khẳng định lực lượng công an được huy động tối đa để hỗ trợ các khâu của kỳ thi; bảo đảm an ninh, an toàn đối với khâu ra đề, vận chuyển, bàn giao đề thi và bảo vệ khu vực in sao đề thi. Đồng thời, các đơn vị nghiệp vụ đã rà soát, đánh giá an ninh đối với các phần mềm phục vụ kỳ thi, kịp thời khắc phục những tồn tại nhằm bảo đảm hệ thống vận hành an toàn.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Công an đặc biệt quan tâm là chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa để phát hiện, ngăn chặn các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, an toàn kỳ thi, nhất là các hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát tán thông tin sai sự thật hoặc các hành vi vi phạm liên quan đến bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi.
Theo ông Vũ Mạnh Tuân, thực tiễn các năm gần đây, tình trạng sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận thi cử ngày càng tinh vi. Vì vậy, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường tuyên truyền, quán triệt để 100% TS, phụ huynh và cán bộ tham gia kỳ thi nắm vững các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; nhận thức rõ việc làm lộ, lọt đề thi hoặc thông tin liên quan đến đề thi không chỉ vi phạm quy chế mà còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
Đại diện Bộ Công an cũng khuyến khích các địa phương sử dụng các thiết bị kỹ thuật để phát hiện thiết bị công nghệ cao phục vụ gian lận thi cử.
Phát biểu tại hội nghị, đại diện một số địa phương, trong đó có TP.HCM, cũng cho biết kỳ thi năm nay địa phương có sử dụng phương tiện kỹ thuật để phát hiện gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao tại một số điểm thi.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ để xét công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng cho tuyển sinh ĐH, CĐ và triển khai một số chính sách mới về đào tạo nhân lực chất lượng cao. Do vậy, mục tiêu xuyên suốt của kỳ thi là bảo đảm an toàn, công bằng và chất lượng.
Đặc biệt, năm nay là năm đầu tiên thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo ông Sơn, bên cạnh những khó khăn ban đầu, mô hình mới cũng tạo nhiều thuận lợi khi chính quyền cấp xã gần trường học và học sinh hơn. Nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo như tổ chức các tổ hỗ trợ liên xã, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác tổ chức kỳ thi.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đặc biệt lưu ý không chỉ cán bộ coi thi mà tất cả lực lượng tham gia tổ chức kỳ thi đều phải được tập huấn kỹ, nắm chắc trách nhiệm, quyền hạn và quy trình xử lý tình huống, nhất là trong bối cảnh có nhiều lực lượng lần đầu tham gia theo mô hình tổ chức mới.
Liên quan đến phòng chống gian lận thi cử bằng công nghệ cao, người đứng đầu ngành giáo dục đề nghị các địa phương chủ động trang bị các thiết bị kỹ thuật phù hợp để phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức trách nhiệm cho cán bộ coi thi.
“Mục tiêu cao nhất là tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, công bằng, chất lượng và không có sai phạm xảy ra”, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nhấn mạnh.
Trưa 29-4, chúng tôi ghé thăm công trình xây dựng Trường tiểu học Bình Chuẩn 3, phường Thuận Giao, TP.HCM (Bình Dương cũ). Trong tiết trời nắng gắt, các công nhân ở đây vẫn tất bật làm việc ở nhiều khu vực khác nhau.
Đứng trước công trình đã bắt đầu có hình hài của một ngôi trường, nhiều người trong đoàn công tác của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thốt lên: "Không ngờ tiến độ xây dựng trường này lại nhanh như thế. Mới có 3 tháng mà hoàn thành hơn 60% công trình" - ông Trần Khắc Huy, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho hay.
Trường tiểu học Bình Chuẩn 3 được xây dựng trên khu đất có diện tích hơn 1ha tại đường Bình Chuẩn 13, phường Thuận Giao. Điều đặc biệt là toàn bộ kinh phí đầu tư xây dựng, mua sắm bàn ghế, trang thiết bị dạy học cho trường đều do Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt tài trợ và thực hiện theo hình thức "chìa khóa trao tay".
Ông Lê Đoàn Huy Thịnh, Giám đốc dự án xây dựng Trường tiểu học Bình Chuẩn 3, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt, thông tin: "Trường tiểu học Bình Chuẩn 3 được khởi công từ 28-1-2026 với tổng kinh phí đầu tư hơn 156 tỉ đồng. Trường có 40 phòng học và nhiều phòng chức năng như: phòng học STEM, thư viện số, phòng học ngoại ngữ, phòng dành cho học sinh học hòa nhập, nhà thể dục thể thao đa năng…
Đặc biệt, chúng tôi xây khu bếp ăn để nhà trường có thể tổ chức nấu nướng ngay tại chỗ phục vụ bữa ăn bán trú cho học sinh. Ngoài kinh phí xây dựng thì chúng tôi trang bị cả bàn ghế, dụng cụ giảng dạy, học tập cho nhà trường. Chỉ tính riêng việc mua sắm máy móc, thiết bị cho phòng học STEM và thư viện số đã hơn 6 tỉ đồng".
Cũng theo ông Thịnh: "Đến nay chúng tôi đã cất nóc khối nhà chính, riêng nhà thể dục thể thao đa năng đã xong phần kết cấu móng và gia công kèo thép. Hàng ngày có khoảng 180 công nhân làm việc hết công suất ở công trình này".
"Anh em ở đây làm cả thứ Bảy và Chủ nhật, ngày lễ cũng không nghỉ và thường tăng ca đến 22h. Tất cả để cho kịp tiến độ ngày 30-7 sẽ hoàn thiện công trình và bàn giao cho bên thụ hưởng" - ông Thịnh cho hay.
Sáng nay (29.4), Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết, ngay sau khi tiếp nhận thông tin vụ việc tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã ban hành quyết định thành lập đoàn điều tra, xử lý vụ việc; trực tiếp phối hợp chính quyền địa phương, ngành y tế và Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm triển khai các biện pháp xử lý theo quy định.
"Sở An toàn thực phẩm TP.HCM thông tin ban đầu vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm như sau: Ngay sau khi tiếp nhận thông tin vụ việc, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã ban hành quyết định thành lập đoàn điều tra, xử lý vụ việc; trực tiếp phối hợp chính quyền địa phương, ngành y tế và Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm triển khai các biện pháp xử lý theo quy định", thông báo cho biết.
Cũng theo thông tin từ Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, "Sở đã tổ chức rà soát, thống kê các trường hợp nghi ngờ ngộ độc thực phẩm; thu thập thông tin ca bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh; thực hiện điều tra dịch tễ, xác minh bữa ăn nghi ngờ; kiểm tra thực tế tại trường học và đơn vị cung cấp suất ăn; đánh giá điều kiện chế biến, bảo quản, vận chuyển thực phẩm; truy xuất nguồn gốc nguyên liệu; đồng thời lấy mẫu thực phẩm lưu, mẫu nước uống đang sử dụng để kiểm nghiệm và đã yêu cầu các cá nhân tham gia chế biến, chia suất ăn, phục vụ bữa ăn thực hiện xét nghiệm phân nhằm phục vụ công tác điều tra, xác định nguyên nhân vụ việc".
"Theo thông tin tổng hợp bước đầu, đến chiều ngày 28.4.2026, có 46 trường hợp học sinh có triệu chứng nghi ngờ ngộ độc thực phẩm đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế. Trong đó, 29 trường hợp đang điều trị nội trú và 17 trường hợp được theo dõi, điều trị ngoại trú. Hiện sức khỏe các học sinh đang được các cơ sở y tế theo dõi, chăm sóc. Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc và sẽ thông tin chính thức khi có kết quả", thông báo từ Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết.
Trước đó, Sở Y tế TP.HCM cho biết, theo báo cáo nhanh của một số cơ sở y tế, từ ngày 25.4 đến trưa ngày 27.4.2026, 4 bệnh viện trên địa bàn thành phố đã tiếp nhận loạt ca bệnh nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM. Ghi nhận tổng số 25 trường hợp có các triệu chứng rối loạn tiêu hóa điển hình như: đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số ca kèm sốt…, trong đó có 23 ca học sinh và 2 ca người lớn. Trong đó, có 1 trẻ khi nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2 có dấu hiệu sốt cao, mất nước nặng có sốc, co gồng co giật, toan nặng; sau 1 ngày điều trị tích cực (chống sốc, vận mạch cao, thở máy), trẻ đã tỉnh táo, giảm sốt, giảm tiêu lỏng, ngưng vận mạch và cai thở máy.
Hôm nay (29.4), học sinh Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm học tập trung tại trường vào buổi sáng, buổi chiều học trực tuyến tại nhà, buổi trưa không tổ chức ăn bán trú. Kế hoạch học tập như trên được duy trì từ ngày hôm qua, 28.4.
Anh Tâm (tên nhân vật đã được thay đổi), phụ huynh bé lớp 1, Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM cho biết chiều thứ sáu tuần trước (ngày 24.4), trước kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, con anh đi học về bị mệt, sốt, gia đình nghĩ là con bị mệt thông thường. Về sau, khi phụ huynh trao đổi, nói chuyện với nhau trong nhóm phụ huynh thì mới biết nhiều bé trong lớp bị sốt, ói, mệt, đau bụng, nhiều bé phải nhập viện.
Thông tin đăng tải công khai trên trang web Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm cho biết thực đơn ăn bán trú của trường hôm 24.4 có trứng vịt hấp thịt heo, cá ba sa phi lê chiên nước mắm, bầu xào tỏi, canh rong biển đậu hũ nấu thịt; món xế là sữa chua uống; tráng miệng là bánh gạo.
Suất ăn bán trú của học sinh Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm do một công ty cung cấp.
Phụ huynh mong muốn nhà trường minh bạch các thông tin liên quan vụ việc an toàn thực phẩm trong trường học để phụ huynh nắm được tình hình, vì liên quan trực tiếp đến sức khỏe trẻ em.
Cho đến nay, bà Lê Thị Ngọc Nga, Hiệu trưởng Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM chưa lên tiếng trả lời phỏng vấn báo chí về vụ việc.
Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một (associate professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là "chìa khóa" để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
"Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này", Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng "viễn tưởng" là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể - vốn được coi là "nhà máy năng lượng" của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là "công trình tiên phong" trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang "vận động" trong cơ thể.
"Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc", Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ "giả thuyết lắp ráp tế bào chất" vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
