Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư (LS) công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, NN-MT) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Theo dự thảo, LS công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan CAND, sĩ quan QĐND, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề LS để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước theo quy định của pháp luật.
Những người này sẽ tham gia tố tụng với tư cách LS, tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.
Để trở thành LS công, ứng viên phải có trình độ cử nhân luật trở lên; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp; đã được đào tạo LS công, trừ trường hợp được miễn đào tạo theo quy định.
Về chế độ đãi ngộ, LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng; được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm công việc theo quy định của pháp luật; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Đáng chú ý, LS có trên 10 năm kinh nghiệm hành nghề LS được tuyển dụng làm LS công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, LS-TS Hà Hải, Phó chủ nhiệm Đoàn LS TP.HCM, bày tỏ sự đồng tình với chủ trương xây dựng chế định LS công. Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo, LS Hà Hải cho rằng phạm vi đối tượng được công nhận LS công cần cân nhắc và nên bổ sung thêm Ủy ban MTTQ VN.
Lý giải đề xuất này, ông cho biết, từ ngày 1.7.2025, các tổ chức chính trị – xã hội và hội quần chúng chính thức trở về ngôi nhà chung MTTQ VN, như Liên đoàn LS VN, Hội Luật gia VN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, Hội Nông dân VN, Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật VN…
“Trong bối cảnh đó, nhu cầu về LS công để tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các tổ chức này là rất lớn. Do đó tôi cho rằng thí điểm về LS công nếu bỏ qua vai trò của MTTQ sẽ là một khiếm khuyết rất lớn về thực tiễn, ảnh hưởng đến kết quả thí điểm”, LS Hà Hải nói.
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết Sở hoàn toàn ủng hộ với đề xuất cần có LS công như dự thảo. Bởi theo bà, ngoài các đội ngũ là bộ phận pháp chế hiện làm việc tại các cơ quan nhà nước, có thêm LS công là những người được đào tạo bài bản để chuyên làm công việc của một LS sẽ giúp được rất nhiều trong việc tham mưu, tư vấn pháp lý cho nhà nước.
“Nếu được Quốc hội thông qua, LS công ra đời sẽ hỗ trợ rất nhiều trong công việc cho các sở, ban ngành. Tôi tin rằng nếu nhà nước có chế độ đãi ngộ xứng đáng thì chúng ta sẽ thu hút được nguồn lực LS có kinh nghiệm thực tiễn đang hoạt động bên ngoài và các chuyên gia là giảng viên ở các trường luật”, bà Ngọc chia sẻ.
Theo tờ trình dự thảo của Bộ Tư pháp, tại Nghị quyết số 66 năm 2025 của Bộ Chính trị chỉ đạo “nghiên cứu, hình thành chế định LS công và cơ chế có điều kiện cho phép viên chức được hành nghề LS; thu hút, tiếp nhận chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, luật gia, LS giỏi vào khu vực công”.
Cũng theo Bộ Tư pháp, trong thời gian qua, số lượng vụ kiện hành chính tăng hằng năm (năm 2020 số vụ án hành chính đã thụ lý hơn 9.000 vụ, năm 2023 hơn 10.000 vụ và năm 2024 là hơn 12.000 vụ). So sánh số vụ án hành chính được thụ lý năm 2024 so với năm 2020 thì tỷ lệ tăng 31%, trung bình mỗi năm tăng gần 8%. Trong thời gian 5 năm (2020 – 2024), án hành chính được giải quyết chỉ đạt tỷ lệ 52%. Một trong những nguyên nhân là do các cơ quan còn thiếu nhân sự chuyên trách, chưa được tập huấn nghiệp vụ và kinh nghiệm tham gia tố tụng.
Tỷ lệ các vụ kiện hành chính mà tòa tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính vẫn còn ở mức cao. Theo thống kê của TAND tối cao, năm 2020, tỷ lệ án hành chính tuyên hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính lần lượt là 25% và 8,5%; năm 2024, tỷ lệ này lần lượt là 29% và 10%.
Những con số trên phản ánh những hạn chế trong việc kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, hạn chế trong tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích của nhà nước. Nhiều vụ việc cơ quan nhà nước không cử được người tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa.
Không chỉ có án hành chính, hiện nay tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế (trong khuôn khổ WTO hay các hiệp định thương mại tự do), tranh chấp về công pháp quốc tế (tranh chấp biên giới, lãnh thổ…) đang ngày càng trở nên phổ biến và phức tạp đối với các quốc gia, trong đó có VN.
Đối với lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp, trở thành “điểm nóng” gây áp lực lớn cho các cơ quan có thẩm quyền.
Trong bối cảnh trên, việc hình thành đội ngũ LS công được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao chất lượng xử lý vụ việc, hạn chế sai sót, giảm tình trạng khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.
Ngày 5.6, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Dương Đức Hoài Khánh, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi thành phố Huế cho biết vừa có văn bản đề nghị UBND xã Lộc An chỉ đạo đơn vị có liên quan tạm dừng các hoạt động (du lịch, phương tiện thủy nội địa, phương tiện cơ giới...) trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi hồ Truồi vì chưa được cấp phép theo quy định.
Ông Dương Đức Hoài Khánh cho biết, đề nghị liên quan đến việc tạm dừng một số hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi hồ Truồi dựa trên quy định của luật Thủy lợi.
Theo đó, luật quy quy định rõ, các hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi phải được cấp có thẩm quyền cấp phép hoạt động.
Tuy nhiên, thời gian qua, một số phương tiện du lịch, phương tiện thủy nội địa, phương tiện cơ giới... đã hoạt động, lưu thông trong phạm vi quản lý hồ Truồi nhưng chưa được cấp phép.
Việc yêu cầu dừng hoạt động, chờ bổ sung giấy phép nhằm đảm bảo an toàn trong hoạt động du lịch và vận chuyển, lưu thông của các phương tiện thủy nội địa.
Hồ Truồi được công nhận điểm du lịch ngày 29.11.2019 và được Sở Giao thông - Vận tải tỉnh Thừa Thiên - Huế cũ (nay là Sở Xây dựng thành phố Huế) cấp phép tại đây có bến thuyền, bãi đỗ xe, tuy nhiên đến ngày 31.12.2025 bến thuyền này hết hạn.
Bến thuyền đóng vai trò là điểm trung chuyển hành khách qua điểm du lịch nổi tiếng như Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã và những con thác hoang sơ dưới chân núi Bạch Mã. Mùa hè, hoạt động du lịch tại đây rất náo nhiệt.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Võ Đại Thắng, Chủ tịch UBND xã Lộc An cho biết chính quyền địa phương đã có chỉ đạo liên quan đến việc tạm dừng các hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi hồ Truồi.
Ông Thắng cho biết UBND xã cũng đã có buổi làm việc với Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Vườn quốc gia Bạch Mã, hợp tác xã khai thác du lịch và Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi thành phố Huế về việc họp rà soát liên quan tài sản, tìm phương án và đề xuất các đơn vị liên quan việc cấp phép hoạt động bến thủy này.
Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Nội dung dự thảo đề xuất thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí thuê một phần mặt bằng ở lòng đường, vỉa hè để kinh doanh.
Theo đó, phí thuê lòng đường, vỉa hè được xác định theo Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND, áp dụng trên các tuyến phố tại 4 quận nội thành trước sáp nhập đơn vị hành chính gồm Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Đống Đa và các phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm là 45.000 đồng/m2/tháng.
Phí thuê tại các phố chính thuộc các quận Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm là 40.000 đồng/m2/tháng.
Các tuyến phố còn lại của các xã, phường trên và thuộc TX.Sơn Tây trước sáp nhập có giá thuê 25.000 đồng/m2/tháng. Các khu vực ngoại thành khác là 20.000 đồng/m2/tháng.
Cũng theo dự thảo nghị quyết, thời gian thí điểm cho thuê vỉa hè đối với tuyến phố chỉ tối đa 2 năm, và có thể được xem xét gia hạn tiếp 2 lần, mỗi lần không quá 2 năm. Các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh được thuê sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè không quá 1 năm. Họ cũng có thể được gia hạn nhiều lần, nhưng mỗi lần tối đa 1 năm.
Sở Xây dựng đề xuất thí điểm cho thuê vỉa hè theo 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu tiên tại một số tuyến phố ở phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam. Sau đó, ở các giai đoạn tiếp tiếp, việc thí điểm mở rộng ra một số phố của các phường trong khu vực Vành đai 1 và cuối cùng là Vành đai 3.
Sở Xây dựng cho rằng, việc thí điểm cho thuê vỉa hè có trả phí giúp cá nhân, hộ kinh doanh có điều kiện mở rộng kinh doanh, hạn chế tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trái phép. Đồng thời, ngân sách nhà nước cũng có thể tăng nguồn thu.
Trong dự thảo, Sở Xây dựng nêu ra nhiều tiêu chí để tuyến phố được thí điểm thực hiện việc cho phép sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Cụ thể, tuyến phố thí điểm phải không thuộc phạm vi bảo tồn di tích lịch sử văn hóa; không có điểm ùn tắc giao thông, điểm đen về tai nạn giao thông.
Tuyến phố dự kiến có chiều rộng vỉa hè rộng từ 3 m trở lên, đồng thời đảm bảo vỉa hè sau khi bố trí lối đi cho người đi bộ (rộng tối thiểu 1,5 m), bố trí cho các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đô thị, các mục đích giao thông thì vẫn còn một phần diện tích để sử dụng tạm thời cho việc kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Ngoài ra, vỉa hè phải có kết cấu ổn định, đã hoàn chỉnh theo thiết kế được duyệt. Vỉa hè thí điểm cũng là nơi có tiềm năng phát triển du lịch, kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Đặc biệt, phải có ít nhất 50% tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh có quyền sử dụng nhà ở, công trình xây dựng tại tuyến phố đồng thuận việc thực hiện thí điểm…
Đối với tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh để được thí điểm thuê vỉa hè dự kiến phải thuộc diện có quyền sử dụng nhà ở, công trình trên tuyến phố được cho phép thực hiện thí điểm hoặc tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh được chủ sở hữu, chủ sử dụng hợp pháp của nhà ở, công trình cho thuê để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Cạnh đó, các tổ chức, cá nhân phải có đăng ký kinh doanh; có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm; phải trang bị camera giám sát đảm bảo giám sát phạm vi phần lòng đường, vỉa hè dự kiến thực hiện thí điểm và phải được UBND cấp phường cấp phép, chấp thuận.
Thời gian vừa qua, TP.Hà Nội tăng cường lập lại trật tự đô thị giúp vỉa hè thông thoáng. Dù nhiều lúc vắng bóng lực lượng chức năng đi kiểm tra nhưng nhiều cơ sở kinh doanh vẫn "không dám thò bất kể thứ gì ra vỉa hè", khiến doanh thu sụt giảm.
Trước tình trạng trên, nhiều tiểu thương bày tỏ mong muốn thành phố sớm có chính sách cho thuê vỉa hè hợp pháp.
Sáng 7/4, tại khoa cấp cứu Bệnh viện đa khoa Bình Thuận, anh Đỗ Tuấn Kiệt (SN 2003, trú xã Phan Rí Cửa), một trong những người bị thương với chẩn đoán gãy xương đòn, vẫn còn run khi kể lại vụ tai nạn chiều hôm trước.
Chia sẻ với Dân trí, anh Kiệt cho biết, nhóm 16 ngư dân trên xe đều cùng quê xã Chí Công cũ, nay là xã Phan Rí Cửa, làm nghề lặn sò thuê cho một chủ tàu địa phương. Hàng ngày, họ được xe hợp đồng đưa đón từ nhà vào khu vực La Gi để xuống ghe ra biển làm việc, đến đầu giờ chiều cùng ngày quay về.
“Chiều hôm đó, xe đến đón như mọi ngày. Sau khi lên xe, ai cũng mệt nên nằm nghỉ, nhiều người ngủ thiếp đi”, anh Kiệt kể.
Khi xe chạy từ hướng Mũi Né về Phan Rí, đến khu vực ngã ba Bàu Trắng (xã Hòa Thắng), anh Kiệt nhận thấy phương tiện có dấu hiệu bất thường khi không giảm tốc, chạy thẳng thay vì rẽ.
“Tôi thấy lạ nên hỏi thì tài xế bất ngờ la lên xe mất thắng”, anh Kiệt nhớ lại.
Tiếng tri hô khiến nhiều người giật mình tỉnh giấc. Không khí trên xe lập tức trở nên hỗn loạn, hoảng loạn bao trùm. Một số người tìm cách bám víu, số khác cố gắng mở cửa thoát thân.
“Chỉ trong chưa đầy một phút, xe lao rất nhanh xuống dốc. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, ai cũng hoảng sợ”, anh Kiệt nói.
Theo lời nạn nhân, cú va chạm mạnh khiến chiếc xe vỡ nát, nhiều người bị văng ra ngoài, một số mắc kẹt bên trong. Các bao sò chất trên xe đổ dồn, đè lên người khiến nhiều nạn nhân bị thương nặng hơn.
Trong lúc hỗn loạn, anh Kiệt hoảng sợ tìm cách nhảy ra ngoài xe. Sau cú tiếp đất, anh bị chấn thương vùng vai, đau dữ dội và nhanh chóng được đưa đi cấp cứu.
“Hiện tình trạng của em đã đỡ hơn, các bác sĩ đang theo dõi thêm”, anh Kiệt cho biết.
Trước đó, tối 6/4, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị đã trực tiếp đến Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận thăm hỏi các nạn nhân.
Ông Nguyễn Hồng Hải trao tiền hỗ trợ đến người thân của các nạn nhân với mức 5 triệu đồng/trường hợp tử vong, 2 triệu đồng/người bị thương. Lãnh đạo UBND xã Hòa Thắng cũng trao 3 triệu đồng/trường hợp tử vong; 1 triệu đồng/người bị thương.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, tài xế điều khiển phương tiện có giấy phép lái xe hợp lệ, không có nồng độ cồn hay ma túy. Bước đầu, người này khai nhận xe bị hỏng phanh khi đang lưu thông.
Như Dân trí đã đưa tin, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 15h30 ngày 6/4, trên tuyến đường qua thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng.
Ô tô khách biển số 86H-045.xx do tài xế Trần Thanh Sơn điều khiển, lưu thông hướng Mũi Né - Phan Rí, đến địa điểm trên đột ngột chuyển hướng, lao xuống vực bên đường. Tai nạn làm 4 người tử vong, 10 người phải nhập viện cấp cứu.
4 người tử vong gồm: Đỗ Văn Hải, SN 2004, trú tại thôn Hiệp Đức 2, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Văn Cường, SN 2003, trú tại thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Văn Đạt, SN 2013, trú tại thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Tấn Khoa, SN 2000, trú tại thôn Hà Thuỷ 3, xã Phan Rí Cửa.
Trong số 10 nạn nhân nhập viện cấp cứu, 4 người bị gãy chân, tay, số còn lại bị thương phần mềm các mức độ khác nhau.
Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra.
