Thông tin từ Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) về việc đình chỉ lưu hành, thu hồi một lô sữa tắm nước hoa Xmen for boss Intense đã thu hút sự quan tâm của nhiều người tiêu dùng.
Nguyên nhân được cơ quan quản lý xác định là sản phẩm có chứa natri benzoat nhưng thành phần này không được kê khai trong công thức đã công bố. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng có một số sai sót liên quan đến việc khai báo thành phần chất bảo quản trong hồ sơ sản phẩm.
Sau thông tin trên, không ít người lo ngại natri benzoat là một hóa chất độc hại.
Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, TS Vũ Thị Tần, chuyên gia hóa học, cho biết cần phân biệt rõ giữa câu chuyện về tính an toàn của natri benzoat và câu chuyện tuân thủ quy định công bố mỹ phẩm.
“Natri benzoat không phải là chất cấm trong mỹ phẩm hay thực phẩm. Đây là chất bảo quản được sử dụng rất phổ biến trên thế giới nhằm ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn, nấm men và nấm mốc”, TS Tần cho biết.
Natri benzoat là gì?
Theo TS Vũ Thị Tần, natri benzoat (sodium benzoate) là muối natri của axit benzoic, có công thức hóa học C7H5NaO2.
Chất này được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Trong mỹ phẩm, natri benzoat thường có mặt trong sữa tắm, dầu gội, kem dưỡng da, nước tẩy trang hoặc các sản phẩm làm sạch nhằm kéo dài thời hạn sử dụng và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn trong quá trình bảo quản.
“Nếu không có chất bảo quản, mỹ phẩm rất dễ bị vi sinh vật xâm nhập sau khi mở nắp. Điều này thậm chí còn nguy hiểm hơn cho người sử dụng”, TS Tần phân tích.
Theo chuyên gia, natri benzoat được nhiều nhà sản xuất lựa chọn bởi hiệu quả bảo quản tốt, chi phí thấp và tương đối ổn định trong nhiều điều kiện sản xuất.
Natri benzoat có gây hại không?
TS Tần cho biết, ở nồng độ được cho phép, natri benzoat được đánh giá là an toàn.
Nhiều tổ chức quốc tế như Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) hay Ủy ban Chuyên gia hỗn hợp của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đều cho phép sử dụng natri benzoat trong giới hạn quy định.
Tuy nhiên, giống như nhiều phụ gia khác, việc sử dụng vượt ngưỡng hoặc tiếp xúc với lượng lớn trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các phản ứng không mong muốn.
Một số người có cơ địa nhạy cảm có thể gặp tình trạng kích ứng da, đỏ da, ngứa hoặc viêm da tiếp xúc khi sử dụng sản phẩm chứa natri benzoat.
“Những phản ứng này thường không phổ biến và chủ yếu xảy ra ở nhóm người có cơ địa dị ứng đặc biệt”, TS Tần nhận định.
Chuyên gia cho rằng người tiêu dùng không nên hoang mang khi nhìn thấy natri benzoat trong bảng thành phần của mỹ phẩm hoặc thực phẩm.
Điều quan trọng hơn là sản phẩm phải được sản xuất đúng quy chuẩn, công bố đầy đủ thành phần và được cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng.
Theo TS Tần, bản chất của vụ việc lần này không nằm ở việc natri benzoat là chất độc hại.
Vấn đề nằm ở chỗ thành phần này xuất hiện trong sản phẩm nhưng không được kê khai trong hồ sơ công bố.
“Người tiêu dùng có quyền biết chính xác những gì có trong sản phẩm họ sử dụng. Việc công bố đầy đủ thành phần là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo tính minh bạch, giúp cơ quan quản lý giám sát và giúp người tiêu dùng chủ động tránh các chất có thể gây dị ứng với bản thân”, TS Tần nhấn mạnh.
Theo chuyên gia, việc thu hồi trong trường hợp này thể hiện vai trò của cơ quan quản lý trong việc kiểm soát chất lượng và tính chính xác của hồ sơ sản phẩm, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
TS Vũ Thị Tần khuyến cáo người dân nên lựa chọn mỹ phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được công bố hợp pháp và mua tại các kênh phân phối uy tín.
Khi xuất hiện các biểu hiện bất thường như ngứa, nổi mẩn, bỏng rát hoặc kích ứng sau khi sử dụng mỹ phẩm, cần ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa da liễu.
Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 18-4 trên địa bàn xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An ghi nhận hơn 20 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao… và đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc, lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm, đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Trước đó, như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin theo thông tin ban đầu, từ sáng 17 đến sáng 18-4, các bệnh nhân nhập viện rải rác, sau đó tăng nhanh vào buổi tối. Hầu hết đều có triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Bệnh nhân nhập viện từ 4 - 85 tuổi, ngụ ở các xã của huyện Diễn Châu (cũ) như Diễn Ngọc, Diễn Hoa, Diễn Thọ, Diễn Bích.
Trong số các bệnh nhân, có khoảng 20 người có ăn bánh mì tại tiệm bánh Q. ở xã Diễn Châu. 5 trường hợp còn lại có ăn các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào… nên chưa thể khẳng định nguyên nhân cụ thể.
Sức khỏe một số người đã ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục giám sát do triệu chứng tiêu hóa còn nặng. Cơ quan chức năng đã kiểm tra cơ sở kinh doanh nghi liên quan, đồng thời lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, xác định nguyên nhân.
Trong thực tế, nhiều người lựa chọn ăn kiêng khắc nghiệt, cắt giảm calo quá mức hoặc áp dụng những cách giảm cân nhanh. Thế nhưng, họ có thể chưa hiểu rõ tác động của chúng lên cơ thể, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Những thay đổi này có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu hụt dinh dưỡng, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lâu dài. Thay vì chỉ tập trung vào cân nặng, mọi người cần nhận diện những dấu hiệu cảnh báo sau:
Một dấu hiệu rất thường gặp là cảm giác mệt mỏi kéo dài dù không vận động nhiều. Khi bị cắt giảm quá nhiều calo hoặc thiếu các dưỡng chất quan trọng như tinh bột, chất béo và protein, cơ thể sẽ không đủ năng lượng để duy trì các hoạt động cơ bản.
Lúc này, cơ thể buộc phải huy động dưỡng chất từ cơ bắp, mỡ và những mô dự trữ khác trong cơ thể. Hệ quả là gây mệt mỏi, chóng mặt, giảm tập trung, suy nhược.
Những thay đổi như tóc rụng nhiều, da khô, móng dễ gãy thường phản ánh tình trạng cơ thể thiếu chất. Khi ăn kiêng quá mức, cơ thể sẽ ưu tiên sử dụng dưỡng chất cho các cơ quan sống còn như tim, não và phổi thay vì duy trì tóc, da và móng.
Protein, vitamin B, sắt và kẽm là những thành phần quan trọng giúp duy trì sự phát triển của tóc và móng. Khi thiếu những chất này, quá trình tái tạo tế bào bị gián đoạn, khiến tóc yếu và dễ rụng, da trở nên xỉn màu và mất độ đàn hồi. Nếu giảm cân nhưng nhận thấy ngoại hình xuống sắc rõ rệt thì đó là dấu hiệu cơ thể đang thiếu hụt dinh dưỡng.
Hệ tiêu hóa phản ứng rất nhanh với những thay đổi trong chế độ ăn. Khi một người cắt giảm tinh bột hoặc rau củ, lượng chất xơ sẽ giảm đáng kể và gây táo bón. Ngược lại, nếu ăn quá nhiều protein hoặc chất béo, hệ tiêu hóa có thể bị quá tải, gây đầy bụng hoặc khó tiêu.
Bên cạnh đó, chế độ ăn không cân đối còn làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Tình trạng này dẫn đến các triệu chứng như chướng bụng, tiêu chảy hoặc khó tiêu kéo dài. Đây là biểu hiện cho thấy chế độ ăn chưa phù hợp với nhu cầu sinh lý của cơ thể, theo Healthline.
Không phải trứng cứ cho vào tủ lạnh là đủ an toàn. Thực tế, vị trí đặt trứng, nhiệt độ bảo quản hay cách cất giữ đều ảnh hưởng trực tiếp đến độ tươi và an toàn của trứng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Mọi người cần tránh các sai lầm sau khi bảo quản trứng.
Nhiều người đình có thói quen đặt trứng ở khay phía cánh cửa vì tiện khi muốn lấy ra dùng. Tuy nhiên, đây lại là vị trí có nhiệt độ thay đổi nhiều nhất trong tủ lạnh.
Mỗi lần mở cửa, hơi nóng từ bên ngoài sẽ tràn vào khiến khu vực này ấm lên nhanh hơn các ngăn bên trong. Khi nhiệt độ thay đổi liên tục, trứng dễ giảm độ tươi và vi khuẩn cũng có điều kiện phát triển thuận lợi hơn. Do đó, cách tốt là nên đặt trứng ở các ngăn bên trong tủ lạnh để giữ nhiệt độ ổn định hơn.
Ngoài ra, đóng mở cửa thường xuyên cũng khiến trứng dễ va chạm và xuất hiện các vết nứt nhỏ khó nhìn thấy bằng mắt thường. Những vết nứt này có thể tạo đường cho vi khuẩn xâm nhập vào bên trong trứng.
Khi mua trứng ở siêu thị hay cửa hàng tạp hóa, trứng thường được đặt trong hộp giấy. Đôi khi, chuyển trứng sang hộp nhựa hoặc khay đựng riêng sẽ làm tủ lạnh trông gọn gàng hơn. Tuy nhiên, hộp giấy ban đầu thực ra có vai trò bảo vệ trứng khá quan trọng.
Hộp giấy giúp hạn chế mất nước và giảm tình trạng trứng hấp thụ mùi từ các thực phẩm khác trong tủ lạnh. Vỏ trứng có cấu trúc xốp với nhiều lỗ nhỏ li ti nên có thể hấp thụ mùi từ hành, tỏi, sầu riêng hoặc các món ăn nặng mùi. Điều này có thể làm ảnh hưởng mùi vị của trứng khi chế biến.
Ngoài ra, hộp gốc còn có thông tin về ngày đóng gói và hạn sử dụng. Nếu bỏ hộp đi, nhiều người khó nhớ thời gian bảo quản.
Không ít người nghĩ rằng chỉ cần tủ lạnh vẫn có lạnh là đủ. Tuy nhiên, nhiệt độ bảo quản mới là yếu tố quan trọng quyết định độ an toàn của thực phẩm. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến cáo trứng nên được bảo quản ở nhiệt độ từ 4°C trở xuống để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn như Salmonella
Nếu nhiệt độ cao hơn 4°C, vi khuẩn có thể phát triển nhanh hơn dù trứng vẫn trông bình thường. Một số dấu hiệu cho thấy tủ lạnh có thể không đủ lạnh là đồ ăn nhanh hỏng hơn bình thường, tủ lạnh bị nhồi quá đầy khiến khí lạnh lưu thông kém hoặc cửa tủ bị mở quá thường xuyên. Để xác định nhiệt độ chính xác của tủ lạnh, thay vì chỉ cảm nhận bằng tay thì hãy dùng nhiệt kế, theo Healthline.
