Trên NBC, ông Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel đang giết hại nhân dân Iran và nhắc lại việc Israel – Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn từng đạt được để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6-2025.
“Và giờ quý vị lại muốn yêu cầu ngừng bắn một lần nữa sao? Mọi chuyện không diễn ra như vậy”, ông Araghchi nói.
Trước đó, đáp lại kế hoạch hòa bình 15 điểm từ Washington, phía Iran tuyên bố thỏa thuận chỉ có thể đạt được “theo những điều kiện của chúng tôi”.
Hãng tin Reuters dẫn Đài truyền hình nhà nước IRIB nói một quan chức ẩn danh cho biết Tehran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm từ Mỹ mà họ nhận được thông qua Pakistan. Theo đó, Iran sẽ chỉ “chấm dứt chiến tranh khi chúng tôi quyết định như vậy và khi các điều kiện của riêng chúng tôi được đáp ứng”.
Trong một tuyên bố khác về kế hoạch này, chính ông Araghchi nói các đề xuất đã được “chuyển đến các cấp chính quyền cao nhất của đất nước”, nhưng Iran “hiện chưa có ý định đàm phán”.
Hãng thông tấn Fars của Iran nói Mỹ đưa ra đề xuất ngừng bắn 48 giờ vào ngày 2-4, thông qua một quốc gia thứ ba.
“Vào ngày 2-4, Mỹ đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 48 giờ thông qua một trong những quốc gia thân hữu”, Fars cho biết. Cũng theo Fars, Iran đã không trả lời bằng văn bản mà thay vào đó đáp trả “trên thực địa” bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công dữ dội.
Từ phía Mỹ, tối 1-4, phát biểu ở một buổi gây quỹ tại Washington, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Iran vẫn quan tâm đến đạt được một thỏa thuận.
“Họ đang đàm phán, và họ rất muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ ngại nói ra vì nghĩ rằng họ sẽ bị chính người dân của mình giết”, ông Trump nói. “Họ cũng sợ rằng họ sẽ bị chúng ta giết”. Ngoài ra ông còn đùa rằng hiện không ai muốn lãnh đạo Iran vì sợ bị Mỹ ám sát.
Đáp lại kế hoạch 15 điểm của Mỹ, kế hoạch 5 điểm mà Iran đưa ra để ngưng chiến bao gồm chấm dứt chiến sự, chấm dứt hành động ám sát các quan chức Iran, đảm bảo không có cuộc chiến nào khác được khởi xướng chống lại họ, bồi thường cho cuộc xung đột hiện tại, và công nhận quyền kiểm soát của Iran với eo biển Hormuz.
Cho tới nay, Mỹ và Israel đã không hề có bất kỳ động thái trả lời nào với kế hoạch này.
Đây là tình trạng mà nhà bình luận người Ấn Độ K S Dakshina Murthy, được trang The Federal dẫn lại, nhận xét là: “Iran và Mỹ không hề đối thoại với nhau, mà đang mắng vào mặt nhau”.
Thái độ nghi kỵ của Tehran là hoàn toàn dễ hiểu sau khi họ đã hai lần bị tấn công trong không đầy một năm qua giữa lúc thương lượng đang diễn ra với Mỹ. Israel và Mỹ cũng đã giết chết nhiều lãnh đạo cấp cao nhất của Iran. “Chúng tôi có trải nghiệm rất thảm khốc với ngoại giao Mỹ”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với trang tin Ấn Độ India Today ngày 31-3.
Giữa những nỗ lực ngoại giao nửa vời, Mỹ tiếp tục tập trung quân đội tại Trung Đông. Ít nhất 1.000 quân từ sư đoàn không vận 82 đã được cử đến khu vực, theo Reuters, cùng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn thủy thủ khác.
Sự kiện tham mưu trưởng lục quân Mỹ, tướng Randy George “từ chức” vào ngày 2-4 cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ sẽ triển khai bộ binh, bước leo thang đặc biệt nghiêm trọng trong cuộc chiến.
Các diễn tiến dồn dập không khỏi khiến đề xuất “ngừng bắn 48 tiếng” trở nên đáng ngờ: Đó là khoảng thời gian vừa đủ cho một chiến dịch dọn dẹp thực địa và lựa chọn điểm đổ bộ.
Việc triển khai thêm quân diễn ra khi chính quyền Trump có thể đang xem xét kế hoạch tấn công và chiếm đóng đảo Kharg, nơi nắm giữ 90% lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran, để gây áp lực buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
Sư đoàn không vận 82 đặc biệt tinh nhuệ được mệnh danh là “mũi giáo” của quân đội Mỹ nhờ khả năng tác chiến đặc biệt, với nhiệm vụ chuyên môn xoay quanh khái niệm tác chiến “phá cửa mà vào” (Forcible Entry) – tức nhảy dù xuống vùng kiểm soát của kẻ thù để chiếm giữ các vị trí chiến lược mở đường cho đại quân.
Là đơn vị duy nhất của Mỹ duy trì một tiểu đoàn luôn ở trạng thái “trực chiến trong 18 giờ”, sư đoàn không vận 82 chuyên trị các tình huống khẩn cấp, như nhảy dù đêm và chiếm đóng đầu cầu hàng không.
Các tiền bối của sư đoàn hiện tại chính là những người lính Mỹ đã nhảy dù xuống Normandy ngay trước giờ G trong chiến dịch D-Day để ngăn chặn quân Đức tiếp viện cho lực lượng phòng thủ bờ biển.
Đáp lại, Iran đã cảnh báo họ sẽ ném bom rải thảm vào chính lãnh thổ của mình, nếu cần thiết, để đáp trả “bất kỳ binh sĩ Mỹ nào cả gan đổ bộ”, theo Fars.
Phát biểu trên được đưa ra sau khi truyền thông Nga đề nghị ông Peskov bình luận về nhận định của Phó tổng thống Mỹ JD Vance rằng cuộc xung đột Ukraine "chẳng còn mấy ý nghĩa" và hai bên đang "mặc cả từng km lãnh thổ".
Ông Peskov cho hay một khi quân đội Nga hoàn tất mục tiêu kiểm soát Donbass, tiến trình đàm phán với Ukraine sẽ bắt đầu, nhưng dự đoán quá trình này sẽ diễn ra "phức tạp, tốn công sức và không thể đẩy nhanh được".
Kyiv chưa bình luận về thông tin trên. Trong khi đó, vài ngày trước, Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã kiểm soát làng Dibrova thuộc Donetsk và Miropolskoye ở tỉnh Sumy.
Moscow tiếp tục kêu gọi Kyiv rút quân "một cách hòa bình" khỏi các vùng lãnh thổ mà Nga tuyên bố sáp nhập từ năm 2022, đồng thời khẳng định sẽ kiểm soát Donbass "bằng mọi cách".
Phía Ukraine bác bỏ các yêu cầu trên. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho rằng việc Ukraine rút khỏi Donbass sẽ đe dọa an ninh châu Âu và từ chối mọi nhượng bộ lãnh thổ trong quá trình đàm phán với Nga.
TASS hôm 14.4 dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong 24 giờ qua, lực lượng nước này đã tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông phục vụ quân đội Ukraine, cũng như 142 điểm tập kết quân sự của đối phương.
Cũng theo số liệu mới nhất từ phía Nga, quân đội Ukraine cùng thời gian đã tổn thất khoảng 1.180 binh sĩ trên toàn bộ các mặt trận.
Ukraine chưa bình luận về thông tin trên, nhưng quân đội chính quyền Kyiv cho hay đã tấn công các cơ sở chứa máy bay không người lái (UAV) của Nga tại khu vực Donetsk hiện do Nga kiểm soát. Vũ khí được sử dụng trong những đợt tấn công này là tên lửa hành trình SCALP và bom dẫn đường.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng thông báo UAV tấn công đã bắn trúng các kho đạn của Nga tại Zaporizhzhia và Donetsk. Moscow chưa bình luận về thông tin này.
Cũng trong ngày 14.4, trong khuôn khổ chuyến thăm Berlin của Tổng thống Zelensky, Đức cam kết tài trợ cung cấp "hàng trăm" tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất cho Ukraine. Đồng thời hai nước ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng, nâng cấp quan hệ song phương lên đối tác chiến lược, Reuters đưa tin.
Thỏa thuận hướng đến mở rộng hợp tác quân sự trên nhiều lĩnh vực then chốt như phòng không, vũ khí tầm xa, UAV và đạn dược.
Phát biểu tại cuộc họp báo chung diễn ra cùng ngày, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho hay hơn bao giờ hết, hai nước càng muốn học hỏi lẫn nhau nhiều hơn. Nhà lãnh đạo thêm rằng cả hai nước đều nhất trí triển khai nhiều lĩnh vực hợp tác, trong đó có sản xuất UAV chung.
Thỏa thuận còn bao gồm bản ghi nhớ giữa hai bộ quốc phòng về trao đổi dữ liệu quân sự điện tử. Ông Merz cũng cho hay một số thỏa thuận hợp tác khác đã được ký trong cùng ngày.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng có cuộc làm việc với người đồng cấp Ukraine Mykhailo Fedorov, nhân vật được cho có vai trò thúc đẩy phát triển công nghệ UAV quân sự của Ukraine.
Tổng thống Donald Trump đã tới Trung Quốc vào tối 13/5 tham gia chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày, nơi các cuộc đàm phán quan trọng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra.
Theo các chuyên gia về ngôn ngữ hình thể, cuộc gặp đầu tiên giữa 2 nhà lãnh đạo cho thấy tính chất quan trọng của chuyến đi, với các cuộc đàm phán có thể định hình cục diện thế giới.
Theo tiến sĩ Lillian Glass, các hành động và biểu cảm của ông Trump trong những phút đầu của cuộc gặp cho thấy ông coi trọng chuyến đi này.
Ví dụ, bà Glass cho rằng, cái bắt tay mạnh mẽ giữa 2 nhà lãnh đạo cho thấy họ coi trọng cuộc gặp thượng đỉnh và kỳ vọng vào kết quả cuối cùng sẽ đạt được.
Bà nói với Mirror: “Khi ông Trump đứng cạnh ông Tập và họ bắt tay, ông ấy hơi nghiêng người về phía ông Tập, thể hiện sự thân thiện và gần gũi với ông Tập. Đó cũng là một khoảnh khắc giàu cảm xúc khác đối với ông Trump, điều có thể thấy qua biểu cảm khuôn mặt của ông ấy".
“Đây không phải điều chúng ta thường thấy ở ông Trump. Nó cho thấy đây là một trong những chuyến đi quan trọng nhất mà ông thực hiện và ông ấy không xem nhẹ nó", bà nhận định.
Chuyên gia ngôn ngữ hình thể cho rằng việc ông Trump không cười nhiều càng cho thấy mức độ quan trọng của cuộc gặp này.
Tiến sĩ Glass nói: “Có một cú bắt tay rất mạnh mẽ trong bức ảnh tiếp theo, khi ông Tập nhìn trực tiếp vào ông Trump, đó là dấu hiệu tích cực. Ông Tập có vẻ thả lỏng hơn, còn ông Trump một lần nữa cho thấy sự quan trọng của cuộc gặp khi ông ấy không cười nhiều".
Mặt khác, màn chào đón ông Trump của Trung Quốc thể hiện sự quan trọng của cuộc gặp thượng đỉnh. Lễ đón tại Đại lễ đường Nhân dân có nghi thức quân sự, 21 phát đại bác chào mừng và quốc ca của 2 nước được lực lượng quân nhạc Trung Quốc trình diễn.
Hàng chục học sinh Trung Quốc nhảy lên reo hò khi hai nhà lãnh đạo đi ngang qua, khiến ông Trump vỗ tay hưởng ứng. Bà Glass cho biết, ông Trump chào đám đông bằng động tác giơ tay đặc trưng, đồng thời trông “xúc động và cuốn theo cảm xúc” trước khung cảnh chào đón.
“Tôi đặc biệt ấn tượng với những đứa trẻ đó. Những đứa trẻ ấy thật tuyệt vời… và tôi biết chúng đại diện cho rất nhiều điều đối với các bạn", ông Trump phát biểu mở đầu hội nghị thượng đỉnh.
Nghi lễ tiếp đón công phu này tự thân đã là một thông điệp gửi tới Washington rằng Bắc Kinh coi trọng chuyến thăm và mong muốn quan hệ nồng ấm hơn.
Theo SCMP, trong cuộc gặp, ông Trump và ông Tập có một số khoảnh khắc thể hiện sự gần gũi trong suốt lễ đón. Hai ông nhiều lần vỗ vai nhau và trò chuyện ngắn, cho thấy tình bạn mà ông Trump từ lâu vẫn thường nhắc tới.
Lãnh đạo Mỹ một lần nữa nhấn mạnh mối quan hệ này trong cuộc hội đàm, nói rằng họ có “mối quan hệ tuyệt vời” và “đã luôn hòa hợp ngay cả khi xuất hiện khó khăn”.
“Ông là một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Tôi nói điều đó với mọi người… Đôi khi có người không thích việc tôi nói như vậy, nhưng tôi vẫn nói, vì đó là sự thật", ông Trump nói về ông Tập.
Mất hơn 5 năm để tàu thăm dò Perseverance của NASA vượt qua 41,92 km trên những địa hình khắc nghiệt của bề mặt sao Hỏa, tức gần chạm đến ngưỡng chiều dài của một cuộc thi marathon, theo NASA.
Hiện tàu thăm dò giữ kỷ lục đi xa nhất là Opportunity trên bề mặt sao Hỏa cũng của NASA, nhưng mất đến gần 15 năm để đi được 45,16 km. Trong khi đó, Perseverance mới chỉ hoạt động khoảng 1/3 thời gian đó, nhưng chỉ còn cách kỷ lục của Opportunity 3,2 km.
Ông Steve Lee, quyền quản lý dự án Perseverance hoàn toàn tự tin rằng tàu thăm dò này sẽ phá kỷ lục trên trong thời gian tới.
Perseverance đáp xuống hõm chảo Jezero hồi tháng 2.2021 và mất 3 năm tiếp theo để thám hiểm bên trong miệng hố rộng khoảng 45 km. Và tàu thăm dò tiếp tục mất hơn 3 tháng để leo lên sườn phía tây của hõm chảo, đến được vành ngoài của miệng hố vào tháng 12.2024.
Giờ đây, Perseverance đang thám hiểm một khu vực ngay bên ngoài rìa của Jezero gọi là "Lac de Charmes". Theo NASA, khu vực này đại diện cho một số địa hình có giá trị lớn nhất về khía cạnh khoa học mà tàu thăm dò Mỹ từng đến.
Các nhà khoa học cho rằng hàng tỉ năm trước, Lac de Charmes có một vùng hồ và đồng bằng châu thổ sông, đồng nghĩa khu vực này có thể vẫn còn giữ những dấu hiệu của sự sống dưới dạng vi khuẩn.
Và do Lac de Charmes nằm bên ngoài miệng hố, khu vực có thể ít chịu ảnh hưởng bởi sự hình thành của hõm chảo và được hy vọng vẫn bảo tồn được những dấu vết cổ xưa.
Ngày 11.5, Perseverance đã chụp và gửi về ảnh selfie mới ở vùng Lac de Charmes, trong đó có hình ảnh một mỏm đá có tên "Arathusa". Kết quả phân tích kết cấu của mỏm đá cho thấy nơi này chủ yếu được cấu tạo từ vật liệu dung nham đông đặc và nhiều khả năng còn cổ xưa hơn cả miệng hố Jezero.
Sau khi hoàn tất việc nghiên cứu Arathusa, tàu thăm dò Perseverance di chuyển theo hướng tây bắc đến khu Arbot, nơi tàu đang phân tích những mỏm đá khác.
Kể từ đây, Perseverance sẽ di chuyển theo hướng nam đến "Gardevarri", khu vực có kết cấu đá hình thành từ dung nham nguội đi và chứa thông tin về lịch sử hoạt động núi lửa của sao Hỏa. Các thông tin thu thập được tại đây sẽ giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về những quá trình địa chất quy mô lớn trên hành tinh đỏ.
Sau Gardevarri, Perseverance sẽ tiến về hướng đông nam đến vùng có tên "Hẻm núi hát", nơi đội ngũ khoa học của NASA hy vọng có thể tìm được những manh mối về lớp vỏ đời đầu của sao Hỏa.
NASA dự kiến tàu thăm dò sẽ hoàn tất chặng marathon đầu tiên trong tháng 5. Phía Mỹ hiện chưa có kế hoạch sẽ sớm chấm dứt sứ mệnh của Perseverance.
