Trên NBC, ông Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel đang giết hại nhân dân Iran và nhắc lại việc Israel – Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn từng đạt được để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6-2025.
“Và giờ quý vị lại muốn yêu cầu ngừng bắn một lần nữa sao? Mọi chuyện không diễn ra như vậy”, ông Araghchi nói.
Trước đó, đáp lại kế hoạch hòa bình 15 điểm từ Washington, phía Iran tuyên bố thỏa thuận chỉ có thể đạt được “theo những điều kiện của chúng tôi”.
Hãng tin Reuters dẫn Đài truyền hình nhà nước IRIB nói một quan chức ẩn danh cho biết Tehran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm từ Mỹ mà họ nhận được thông qua Pakistan. Theo đó, Iran sẽ chỉ “chấm dứt chiến tranh khi chúng tôi quyết định như vậy và khi các điều kiện của riêng chúng tôi được đáp ứng”.
Trong một tuyên bố khác về kế hoạch này, chính ông Araghchi nói các đề xuất đã được “chuyển đến các cấp chính quyền cao nhất của đất nước”, nhưng Iran “hiện chưa có ý định đàm phán”.
Hãng thông tấn Fars của Iran nói Mỹ đưa ra đề xuất ngừng bắn 48 giờ vào ngày 2-4, thông qua một quốc gia thứ ba.
“Vào ngày 2-4, Mỹ đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 48 giờ thông qua một trong những quốc gia thân hữu”, Fars cho biết. Cũng theo Fars, Iran đã không trả lời bằng văn bản mà thay vào đó đáp trả “trên thực địa” bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công dữ dội.
Từ phía Mỹ, tối 1-4, phát biểu ở một buổi gây quỹ tại Washington, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Iran vẫn quan tâm đến đạt được một thỏa thuận.
“Họ đang đàm phán, và họ rất muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ ngại nói ra vì nghĩ rằng họ sẽ bị chính người dân của mình giết”, ông Trump nói. “Họ cũng sợ rằng họ sẽ bị chúng ta giết”. Ngoài ra ông còn đùa rằng hiện không ai muốn lãnh đạo Iran vì sợ bị Mỹ ám sát.
Đáp lại kế hoạch 15 điểm của Mỹ, kế hoạch 5 điểm mà Iran đưa ra để ngưng chiến bao gồm chấm dứt chiến sự, chấm dứt hành động ám sát các quan chức Iran, đảm bảo không có cuộc chiến nào khác được khởi xướng chống lại họ, bồi thường cho cuộc xung đột hiện tại, và công nhận quyền kiểm soát của Iran với eo biển Hormuz.
Cho tới nay, Mỹ và Israel đã không hề có bất kỳ động thái trả lời nào với kế hoạch này.
Đây là tình trạng mà nhà bình luận người Ấn Độ K S Dakshina Murthy, được trang The Federal dẫn lại, nhận xét là: “Iran và Mỹ không hề đối thoại với nhau, mà đang mắng vào mặt nhau”.
Thái độ nghi kỵ của Tehran là hoàn toàn dễ hiểu sau khi họ đã hai lần bị tấn công trong không đầy một năm qua giữa lúc thương lượng đang diễn ra với Mỹ. Israel và Mỹ cũng đã giết chết nhiều lãnh đạo cấp cao nhất của Iran. “Chúng tôi có trải nghiệm rất thảm khốc với ngoại giao Mỹ”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với trang tin Ấn Độ India Today ngày 31-3.
Giữa những nỗ lực ngoại giao nửa vời, Mỹ tiếp tục tập trung quân đội tại Trung Đông. Ít nhất 1.000 quân từ sư đoàn không vận 82 đã được cử đến khu vực, theo Reuters, cùng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn thủy thủ khác.
Sự kiện tham mưu trưởng lục quân Mỹ, tướng Randy George “từ chức” vào ngày 2-4 cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ sẽ triển khai bộ binh, bước leo thang đặc biệt nghiêm trọng trong cuộc chiến.
Các diễn tiến dồn dập không khỏi khiến đề xuất “ngừng bắn 48 tiếng” trở nên đáng ngờ: Đó là khoảng thời gian vừa đủ cho một chiến dịch dọn dẹp thực địa và lựa chọn điểm đổ bộ.
Việc triển khai thêm quân diễn ra khi chính quyền Trump có thể đang xem xét kế hoạch tấn công và chiếm đóng đảo Kharg, nơi nắm giữ 90% lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran, để gây áp lực buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
Sư đoàn không vận 82 đặc biệt tinh nhuệ được mệnh danh là “mũi giáo” của quân đội Mỹ nhờ khả năng tác chiến đặc biệt, với nhiệm vụ chuyên môn xoay quanh khái niệm tác chiến “phá cửa mà vào” (Forcible Entry) – tức nhảy dù xuống vùng kiểm soát của kẻ thù để chiếm giữ các vị trí chiến lược mở đường cho đại quân.
Là đơn vị duy nhất của Mỹ duy trì một tiểu đoàn luôn ở trạng thái “trực chiến trong 18 giờ”, sư đoàn không vận 82 chuyên trị các tình huống khẩn cấp, như nhảy dù đêm và chiếm đóng đầu cầu hàng không.
Các tiền bối của sư đoàn hiện tại chính là những người lính Mỹ đã nhảy dù xuống Normandy ngay trước giờ G trong chiến dịch D-Day để ngăn chặn quân Đức tiếp viện cho lực lượng phòng thủ bờ biển.
Đáp lại, Iran đã cảnh báo họ sẽ ném bom rải thảm vào chính lãnh thổ của mình, nếu cần thiết, để đáp trả “bất kỳ binh sĩ Mỹ nào cả gan đổ bộ”, theo Fars.
Theo kênh Al Jazeera, quân đội Israel ngày 28-4 tiếp tục tiến hành các đợt không kích và pháo kích dữ dội tại miền nam Lebanon, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vẫn còn hiệu lực.
Cụ thể, các nguồn tin ghi nhận nhiều khu vực tại miền nam Lebanon - trong đó có Zawtar al-Shargiya và Bint Jbeil - đã hứng chịu các đợt oanh kích mới của Israel.
Hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon (NNA) cho biết quân đội Israel thậm chí đã sử dụng súng máy hạng nặng bắn vào khu phố al-Mihniya ở Bint Jbeil, đồng thời thực hiện ít nhất ba cuộc không kích vào Zawtar al-Shargiya kể từ sáng sớm 28-4.
Đáp lại động thái này của phía Israel, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem khẳng định lực lượng này sẽ tiếp tục "kháng chiến phòng vệ vì Lebanon và người dân", cho thấy xung đột tại khu vực nay có nguy cơ leo thang trở lại.
Trong khi đó, quân đội Israel cùng ngày tuyên bố đã phá hủy hơn 1.000 "cơ sở hạ tầng" của Hezbollah tại miền nam Lebanon, bao gồm những cái mà họ gọi là các tòa nhà gài bẫy và các công trình cất giấu vũ khí.
Israel cũng cho biết đã thu giữ hàng trăm vũ khí như súng máy, súng Kalashnikov, lựu đạn, mìn, tên lửa chống tăng và đạn cối. Chiến dịch này do Lữ đoàn Bislamach, đơn vị từng tham chiến tại Gaza, thực hiện.
Ngoài ra, quân đội Israel thông tin đã phóng tên lửa đánh chặn một "mục tiêu trên không đáng ngờ" tại khu vực binh sĩ đang hoạt động ở miền nam Lebanon. Mục tiêu này chưa xâm nhập lãnh thổ Israel và kết quả đánh chặn hiện vẫn đang được đánh giá.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 8/4 cho biết phái đoàn Mỹ, do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và gồm đặc phái viên Steve Witkoff, nhà đàm phán Jared Kushner, sẽ tới Islamabad, Pakistan, để gặp phía Iran vào sáng 11/4.
"Chúng tôi rất mong chờ được gặp mặt trực tiếp", bà Leavitt nói.
Khi được hỏi liệu Iran có đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ bàn giao uranium đã được làm giàu hay không, bà Leavitt trả lời: "Có chứ".
"Đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống và nhóm đàm phán khi bước vào các vòng thảo luận tiếp theo. Đó là lằn ranh đỏ mà tổng thống sẽ không lùi bước", Thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.
Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng xác nhận Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào cuối tuần này. Theo hãng tin Iran ISNA, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn. Nguồn tin cho biết thêm đề xuất 10 điểm Iran đưa ra sẽ không chỉ có chương trình hạt nhân mà còn cả vấn đề an ninh khu vực.
Mỹ và Iran sáng 8/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, tối cùng ngày, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon, nơi có nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Mỹ trong khi đó cảnh báo Iran không để thỏa thuận đổ vỡ vì Lebanon.
Ông Schröder không phù hợp để đại diện cho châu Âu trong bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào nhằm chấm dứt chiến sự Nga - Ukraine, đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của EU, Kaja Kallas cho biết hôm 11/5.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cuối tuần qua đã đề xuất rằng ông Schröder, người giữ chức Thủ tướng Đức từ năm 1998 đến 2005, có thể đại diện cho các nước châu Âu trong các cuộc đàm phán hòa bình. Trước đây, ông Schröder từng nắm vai trò trong một số công ty năng lượng quốc doanh của Nga.
“Thứ nhất, nếu chúng ta trao cho Nga quyền chỉ định một nhà đàm phán thay mặt chúng ta thì điều đó sẽ không khôn ngoan chút nào”, bà Kallas phát biểu khi tới dự cuộc họp các ngoại trưởng tại Brussels.
Ngoài ra, bà cho rằng ông Schröder từng là một nhà vận động hành lang cấp cao cho các công ty quốc doanh của Nga và đó là lý do ông Putin muốn ông ấy là trung gian đàm phán.
Cho đến nay, Mỹ đóng vai trò trung gian chính trong các cuộc đàm phán Nga - Ukraine, trong khi châu Âu phần lớn đứng ngoài cuộc, dù một số lãnh đạo đã kêu gọi châu Âu đóng vai trò tích cực hơn.
Cuối tuần qua, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết châu Âu nên tham gia đàm phán, với đại diện là các quan chức từ nhóm cường quốc E3 gồm Đức, Pháp và Anh.
Khi được hỏi trong điều kiện nào EU có thể chấp nhận tham gia đàm phán trực tiếp với ông Putin, bà Kallas nói rằng Moscow cần phải có các động thái nhượng bộ.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã tới Kiev hôm 11/5 để thảo luận về việc sản xuất vũ khí chung và mở rộng hợp tác quốc phòng. Các cuộc thảo luận dự kiến tập trung vào các dự án UAV mới, các liên doanh quốc phòng Đức - Ukraine và hỗ trợ cho lĩnh vực công nghệ quân sự của Ukraine thông qua nền tảng Brave One.
Theo bà Kallas, các ngoại trưởng EU dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề trên tại cuộc họp vào cuối tháng 5 khi khối này xây dựng cách tiếp cận trước bất kỳ cuộc đàm phán tiềm năng nào với Moscow.
Trước đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết EU nhìn thấy “tiềm năng” cho các cuộc đàm phán trong tương lai với ông Putin. Ông nói thêm rằng khối này đang chuẩn bị cho khả năng đàm phán và nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Volodymyr Zelensky.
Ngày 9/5, ông Costa nói EU sẽ chỉ trao đổi với ông Putin vào “thời điểm thích hợp”.
“Sẽ có lúc EU cần nói chuyện với Nga vì đây là vấn đề mang tính sống còn đối với châu Âu. Nhưng hiện tại chưa phải lúc", ông giải thích.
Trong khi đó, ngày 11/5, Tổng thống Zelensky cho biết ông Putin “đã tuyên bố sẵn sàng cho các cuộc đàm phán thực sự”.
“Giờ đây chính ông Putin nói rằng cuối cùng ông ấy đã sẵn sàng cho các cuộc gặp thực sự. Chúng tôi đã thúc đẩy ông ấy một chút, và chúng tôi đã chuẩn bị cho các cuộc gặp từ lâu, vì vậy chúng tôi cần tìm ra một hình thức phù hợp. Chúng tôi cần chấm dứt cuộc chiến này và bảo đảm an ninh một cách đáng tin cậy”, ông Zelensky nói.
