Trên NBC, ông Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel đang giết hại nhân dân Iran và nhắc lại việc Israel – Mỹ đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn từng đạt được để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 12 ngày vào tháng 6-2025.
“Và giờ quý vị lại muốn yêu cầu ngừng bắn một lần nữa sao? Mọi chuyện không diễn ra như vậy”, ông Araghchi nói.
Trước đó, đáp lại kế hoạch hòa bình 15 điểm từ Washington, phía Iran tuyên bố thỏa thuận chỉ có thể đạt được “theo những điều kiện của chúng tôi”.
Hãng tin Reuters dẫn Đài truyền hình nhà nước IRIB nói một quan chức ẩn danh cho biết Tehran đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm từ Mỹ mà họ nhận được thông qua Pakistan. Theo đó, Iran sẽ chỉ “chấm dứt chiến tranh khi chúng tôi quyết định như vậy và khi các điều kiện của riêng chúng tôi được đáp ứng”.
Trong một tuyên bố khác về kế hoạch này, chính ông Araghchi nói các đề xuất đã được “chuyển đến các cấp chính quyền cao nhất của đất nước”, nhưng Iran “hiện chưa có ý định đàm phán”.
Hãng thông tấn Fars của Iran nói Mỹ đưa ra đề xuất ngừng bắn 48 giờ vào ngày 2-4, thông qua một quốc gia thứ ba.
“Vào ngày 2-4, Mỹ đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 48 giờ thông qua một trong những quốc gia thân hữu”, Fars cho biết. Cũng theo Fars, Iran đã không trả lời bằng văn bản mà thay vào đó đáp trả “trên thực địa” bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công dữ dội.
Từ phía Mỹ, tối 1-4, phát biểu ở một buổi gây quỹ tại Washington, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Iran vẫn quan tâm đến đạt được một thỏa thuận.
“Họ đang đàm phán, và họ rất muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng họ ngại nói ra vì nghĩ rằng họ sẽ bị chính người dân của mình giết”, ông Trump nói. “Họ cũng sợ rằng họ sẽ bị chúng ta giết”. Ngoài ra ông còn đùa rằng hiện không ai muốn lãnh đạo Iran vì sợ bị Mỹ ám sát.
Đáp lại kế hoạch 15 điểm của Mỹ, kế hoạch 5 điểm mà Iran đưa ra để ngưng chiến bao gồm chấm dứt chiến sự, chấm dứt hành động ám sát các quan chức Iran, đảm bảo không có cuộc chiến nào khác được khởi xướng chống lại họ, bồi thường cho cuộc xung đột hiện tại, và công nhận quyền kiểm soát của Iran với eo biển Hormuz.
Cho tới nay, Mỹ và Israel đã không hề có bất kỳ động thái trả lời nào với kế hoạch này.
Đây là tình trạng mà nhà bình luận người Ấn Độ K S Dakshina Murthy, được trang The Federal dẫn lại, nhận xét là: “Iran và Mỹ không hề đối thoại với nhau, mà đang mắng vào mặt nhau”.
Thái độ nghi kỵ của Tehran là hoàn toàn dễ hiểu sau khi họ đã hai lần bị tấn công trong không đầy một năm qua giữa lúc thương lượng đang diễn ra với Mỹ. Israel và Mỹ cũng đã giết chết nhiều lãnh đạo cấp cao nhất của Iran. “Chúng tôi có trải nghiệm rất thảm khốc với ngoại giao Mỹ”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với trang tin Ấn Độ India Today ngày 31-3.
Giữa những nỗ lực ngoại giao nửa vời, Mỹ tiếp tục tập trung quân đội tại Trung Đông. Ít nhất 1.000 quân từ sư đoàn không vận 82 đã được cử đến khu vực, theo Reuters, cùng 5.000 lính thủy quân lục chiến và hàng nghìn thủy thủ khác.
Sự kiện tham mưu trưởng lục quân Mỹ, tướng Randy George “từ chức” vào ngày 2-4 cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về khả năng Mỹ sẽ triển khai bộ binh, bước leo thang đặc biệt nghiêm trọng trong cuộc chiến.
Các diễn tiến dồn dập không khỏi khiến đề xuất “ngừng bắn 48 tiếng” trở nên đáng ngờ: Đó là khoảng thời gian vừa đủ cho một chiến dịch dọn dẹp thực địa và lựa chọn điểm đổ bộ.
Việc triển khai thêm quân diễn ra khi chính quyền Trump có thể đang xem xét kế hoạch tấn công và chiếm đóng đảo Kharg, nơi nắm giữ 90% lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iran, để gây áp lực buộc nước này mở lại eo biển Hormuz.
Sư đoàn không vận 82 đặc biệt tinh nhuệ được mệnh danh là “mũi giáo” của quân đội Mỹ nhờ khả năng tác chiến đặc biệt, với nhiệm vụ chuyên môn xoay quanh khái niệm tác chiến “phá cửa mà vào” (Forcible Entry) – tức nhảy dù xuống vùng kiểm soát của kẻ thù để chiếm giữ các vị trí chiến lược mở đường cho đại quân.
Là đơn vị duy nhất của Mỹ duy trì một tiểu đoàn luôn ở trạng thái “trực chiến trong 18 giờ”, sư đoàn không vận 82 chuyên trị các tình huống khẩn cấp, như nhảy dù đêm và chiếm đóng đầu cầu hàng không.
Các tiền bối của sư đoàn hiện tại chính là những người lính Mỹ đã nhảy dù xuống Normandy ngay trước giờ G trong chiến dịch D-Day để ngăn chặn quân Đức tiếp viện cho lực lượng phòng thủ bờ biển.
Đáp lại, Iran đã cảnh báo họ sẽ ném bom rải thảm vào chính lãnh thổ của mình, nếu cần thiết, để đáp trả “bất kỳ binh sĩ Mỹ nào cả gan đổ bộ”, theo Fars.
Trong nhiều tuần, Mỹ và Israel đã tìm cách hạn chế khả năng tiếp cận các địa điểm phóng tên lửa ngầm của Iran bằng cách phá hủy đường sá và chôn vùi những lối vào đường hầm.
Tuy nhiên, hình ảnh vệ tinh do CNN phân tích cho thấy Iran đã sử dụng các thiết bị đơn giản như máy ủi và xe tải để khắc phục hậu quả chiến dịch tấn công tốn kém này. Điều đó cho thấy khả năng phóng tên lửa của Tehran không thể bị phá hủy chỉ bằng cách nhắm mục tiêu vào các lối vào đường hầm, theo giới chuyên gia.
CNN nhận định, động thái này cho thấy Tehran đang từng bước vô hiệu hóa tác động từ chiến dịch quân sự vốn sử dụng lượng lớn hỏa lực từ Mỹ và Israel.
Trong nhiều năm qua, Iran đã xây dựng một mạng lưới căn cứ tên lửa ngầm quy mô lớn nhằm bảo vệ kho vũ khí chiến lược trước nguy cơ bị tập kích từ bên ngoài. Các cơ sở này thường được đặt sâu dưới lòng đất và có hệ thống đường hầm phức tạp. Giới phân tích quân sự cho rằng, khả năng nhanh chóng khôi phục hoạt động tại những căn cứ ngầm có thể giúp Iran duy trì năng lực răn đe trong trường hợp căng thẳng quân sự tiếp tục leo thang tại khu vực.
Sam Lair, một cộng tác viên nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, người phân tích khả năng tên lửa của Iran, cho biết: "Nếu xung đột tiếp tục, Iran có thể tiếp tục phóng tên lửa miễn là chúng có bệ phóng và kíp vận hành, ngay cả khi việc sản xuất đã ngừng lại. Không có gì ngăn cản việc bổ sung tên lửa cho các bệ phóng từ kho dự trữ dồi dào mà Iran vẫn còn".
Trong suốt cuộc chiến, Iran đã nỗ lực đào các lối vào đường hầm trong điều kiện rất nguy hiểm, khi Mỹ và Israel thường xuyên tấn công các thiết bị. Công việc đó cho phép Tehran tiếp tục phóng tên lửa trong suốt cuộc chiến, mặc dù với tốc độ giảm đáng kể.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn được thực hiện hơn 7 tuần trước, Iran đã tăng tốc nỗ lực này đáng kể. Iran hiện đã mở lại 50 trong số 69 lối vào đường hầm bị Mỹ và Israel tấn công tại 18 cơ sở tên lửa ngầm. Iran cũng đã sửa chữa nhiều phần khác tại các căn cứ, bao gồm cả những con đường mà Mỹ và Israel đã ném bom. Hình ảnh vệ tinh cho thấy hầu hết các hố bom này hiện đã được lấp đầy, và tại 2 địa điểm, thậm chí còn được trải nhựa lại.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell không trả lời các câu hỏi cụ thể về những phát hiện của CNN, mà chỉ nhắc lại tuyên bố trước đó rằng "quân đội Mỹ là mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để thực hiện vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn".
Mạng lưới các căn cứ tên lửa ngầm được Iran bắt đầu xây dựng hơn 20 năm trước, cung cấp sự bảo vệ đáng kể cho tên lửa và bệ phóng. Độ sâu của các cơ sở này, một số nằm dưới hàng trăm mét đá, khiến quân đội Mỹ và Israel không có nhiều lựa chọn khi tấn công. Vì vậy, trong những tuần đầu xung đột, Mỹ đã chuyển sang tấn công các lối vào, kết hợp với nỗ lực tìm kiếm và phá hủy các bệ phóng, nhằm hạn chế đáng kể hỏa lực tên lửa của Iran.
Những cuộc tấn công đó đã gây thiệt hại nặng nề, chôn vùi hầu hết các lối vào đường hầm dưới những đống đổ nát và phá hủy các con đường dẫn đến những địa điểm này. Hình ảnh vệ tinh vào thời điểm đó cho thấy các cơ sở như căn cứ tên lửa phía bắc Isfahan, một địa điểm phóng tên lửa ngầm quan trọng, bị tàn phá nghiêm trọng.
Mỹ và Israel cũng đã thực hiện một nỗ lực rộng lớn để phá hủy chuỗi cung ứng tên lửa của Iran, từ các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử nhỏ đến địa điểm sản xuất nhiên liệu đẩy và thân tên lửa. Nhưng các chuyên gia tin rằng Iran vẫn còn khoảng 1.000 tên lửa được cất giữ trong các địa điểm ngầm.
Theo giới chuyên gia, kho vũ khí đó, nằm sâu dưới lòng đất, khó có thể bị hư hại nhiều do những cuộc tấn công trên mặt đất, đặc biệt là khi quân đội Israel đã tấn công các lối vào đường hầm theo cách tương tự trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái.
Nỗ lực sửa chữa khẩn trương
Để mở lại các căn cứ, Iran đã sử dụng nhiều loại thiết bị xây dựng và san lấp mặt đất. Trong ảnh vệ tinh, có thể thấy các xe máy đang giải tỏa đống đổ nát trong khi xe tải chở đất lấp đầy các hố. Tại một căn cứ bên ngoài Isfahan, Mỹ và Israel đã tiến hành nhiều cuộc tấn công để chặn bốn lối vào đường hầm trong suốt cuộc chiến. Ít nhất 18 hố bom có thể được nhìn thấy tại 2 lối vào, cho thấy lượng đạn dược khổng lồ đã được sử dụng để chặn các đường hầm này.
Đầu tháng 5, hình ảnh vệ tinh cho thấy một xe tải chở vật liệu đang được sử dụng để lấp đầy các hố bom. Hai lối vào khác, cũng bị chặn bởi các hố bom và mảnh vỡ, đã được mở lại, và những con đường dẫn đến đó, trước đây bị phá hủy do bom đạn, đã được trải nhựa lại.
Tại một căn cứ bên ngoài Khomeyn vào giữa tháng 4, một hình ảnh cho thấy ít nhất 10 phương tiện xây dựng đang tham gia vào nỗ lực mở lại một lối vào.
Khi Iran khôi phục lại năng lực của các căn cứ tên lửa, giới phân tích lo ngại mối đe dọa liên tục do kho vũ khí này gây ra đang bị đánh giá thấp, đặc biệt là khi nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn của Mỹ đang cạn kiệt. Những đòn tập kích vào các nhà máy sản xuất tên lửa của Iran cũng không thể ngăn cản Tehran tái thiết khả năng sản xuất tên lửa.
Trong cuộc chiến 12 ngày, một số nhà máy này cũng từng bị tấn công. Mặc dù các cuộc tấn công gần đây có phạm vi rộng hơn nhiều, nhưng hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran đã xây dựng lại một số cơ sở bị nhắm mục tiêu hồi tháng 6 năm ngoái.
Một số đánh giá tình báo của Mỹ cho thấy Iran đã và đang tái thiết các năng lực quân sự quan trọng, bao gồm việc khởi động lại sản xuất máy bay không người lái và thay thế bệ phóng tên lửa cũng như năng lực sản xuất.
"Iran đã vượt quá mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo dự đoán cho việc tái thiết", một quan chức Mỹ nói.
Đội tuyển này đồng thời cam kết quyên góp vật tư cứu trợ cho người dân bị ảnh hưởng.
Trong một tuyên bố đăng tải trực tuyến, đội tuyển Argentina, vốn rất được người hâm mộ Trung Quốc yêu mến, cho biết sẽ đóng góp các nhu yếu phẩm như nước uống đóng chai, khăn tắm, quần áo và ba lô nhằm hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả thiên tai và tái thiết sau lũ.
Đội tuyển cho biết họ muốn đáp lại tình cảm của người hâm mộ Trung Quốc, những người đã cổ vũ đội bóng tại World Cup năm nay ở Bắc Mỹ, đồng thời sẽ phối hợp với các tổ chức địa phương để chuyển hàng cứu trợ tới khu vực bị ảnh hưởng trong thời gian sớm nhất.
“Chúng tôi đã thấy những thông tin về trận lũ lụt ở Quảng Tây, Trung Quốc, và thực sự muốn làm điều gì đó cho những người hâm mộ Argentina tại Trung Quốc cũng như tại Quảng Tây”, tuyên bố nêu rõ.
Quảng Tây đang đối mặt với hậu quả của đợt lũ nghiêm trọng do 10 ngày mưa liên tiếp dưới ảnh hưởng của bão Maysak. Ít nhất 39 người đã thiệt mạng, 9 người mất tích, hơn 375.000 người bị ảnh hưởng và trên 130.000 người buộc phải sơ tán khỏi nhà cửa.
Khi nước lũ bắt đầu rút tại một số khu vực, chính quyền đã triển khai dọn dẹp bùn đất, khôi phục hệ thống điện và thông tin liên lạc.
Nhà chức trách cũng bắt đầu tập trung vào vấn đề hạ tầng và những thách thức do tình trạng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu.
Theo trang tin Southern Weekly có trụ sở tại Quảng Châu, một số hồ chứa tại Quảng Tây đã gặp tình huống khẩn cấp do các trận mưa cực lớn trong thời gian ngắn vượt quá giới hạn thiết kế ban đầu của công trình.
Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc cho biết trong 3 ngày tới, một nhiễu động nhiệt đới kết hợp với rãnh gió mùa sẽ tiếp tục gây mưa to đến rất to tại các khu vực ven biển Quảng Đông và Quảng Tây.
Trong khi đó, bão Bavi, dù đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, vẫn tiếp tục gây mưa lớn tại khu vực Đông Bắc Trung Quốc. Theo CCTV, hơn 360.000 người tại tỉnh Liêu Ninh đã phải sơ tán khẩn cấp.
Tại thủ phủ Thẩm Dương, mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng trong ngày 13/7. Trên một số tuyến đường chính, mực nước ngập lên tới gần 300mm.
Các trường học, hoạt động ngoài trời và công trường xây dựng đã phải tạm dừng hoạt động. Chính quyền khuyến cáo người dân làm việc tại nhà và hạn chế di chuyển nếu không cần thiết.
Đến sáng 14/7, chính quyền thành phố đã đóng cửa nhiều lối vào tàu điện ngầm và tạm ngừng hoạt động hoàn toàn 3 tuyến giao thông công cộng.
Lúc khoảng 7h sáng, Thẩm Dương tiếp tục phát cảnh báo đỏ, mức cao nhất, về mưa lớn. Các nhà khí tượng dự báo một số địa phương có thể hứng thêm từ 50-100mm mưa trong vòng 6-8 giờ tiếp theo.
Tại một số khu vực, tổng lượng mưa tích lũy do bão có thể vượt 450mm, làm gia tăng nguy cơ lũ quét.
Dự kiến bão sẽ băng qua khu vực phía bắc bán đảo Triều Tiên trong đêm. Giới chức Trung Quốc khuyến cáo các địa phương ven biển và khu vực đông bắc tiếp tục đề phòng mưa lớn và gió mạnh cho đến khi hoàn lưu của bão hoàn toàn rời khỏi khu vực.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 2-6 tuyên bố đã phóng tên lửa hành trình tấn công tàu container MSC Sariska V mang cờ Panama mà lực lượng này cho là thuộc sở hữu của Mỹ.
Theo truyền thông Iran, vụ tấn công được thực hiện nhằm đáp trả một cuộc tấn công trước đó nhằm vào một tàu của Iran gần vùng biển Oman.
Thông tin được đưa ra sau khi Cơ quan Điều phối thương mại hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết một tàu chở hàng đang di chuyển trên vùng Vịnh đã bị một vật thể phóng trúng tại khu vực cách phía đông nam cảng Umm Qasr khoảng 74km.
UKMTO chưa xác nhận danh tính con tàu bị tấn công, cũng như chưa xác minh tuyên bố của IRGC về việc tàu MSC Sariska V là mục tiêu của vụ việc.
Lực lượng Hezbollah tuyên bố thực hiện nhiều cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự của Israel ở miền nam Lebanon vào đêm 1-6 rạng sáng 2-6 (giờ địa phương), chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo hai bên đã đồng ý ngừng giao tranh.
Theo các tuyên bố của Hezbollah, lực lượng này đã sử dụng máy bay không người lái, rocket, pháo binh và tên lửa dẫn đường tấn công nhiều xe tăng Merkava cùng binh sĩ Israel tại các khu vực Hadatha và Bayada.
Trong khi đó Hãng thông tấn nhà nước Lebanon (NNA) cho biết Israel đã tiến hành không kích nhiều địa điểm ở miền nam nước này, bao gồm các làng Marwaniyeh, Sidiqine, Yater và Mansouri. Một vụ nổ lớn cũng được ghi nhận tại thị trấn Debbine.
Diễn biến trên xảy ra bất chấp tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump rằng Hezbollah đã đồng ý chấm dứt mọi hoạt động nổ súng và Israel cam kết không triển khai lực lượng tới vùng ngoại ô phía nam Beirut.
Nhà lãnh đạo Mỹ sau đó lên tiếng cho biết việc hai bên tiếp tục giao tranh chỉ là "trục trặc nhỏ" và ông đã nhanh chóng xử lý nó.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận trong tuần tới, nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn hiện nay và mở lại eo biển Hormuz.
Trả lời phỏng vấn Đài ABC News, ông Trump nói các cuộc đàm phán với Iran đang tiếp tục diễn ra và bày tỏ lạc quan về khả năng sớm đạt được đồng thuận giữa hai bên.
Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông vẫn chưa đồng ý ký bản ghi nhớ (MoU) liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz, vì vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục thương lượng.
Theo ông Trump, một thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Iran có thể mang lại kết quả lớn hơn cả một chiến thắng quân sự, dù ông thừa nhận đây là mục tiêu "không hề đơn giản".
"Dù vậy, chúng tôi đang đạt được những gì cần đạt được", ông nói.
