Trong nhiều năm qua, Microsoft được biết đến là đối tác chiến lược quan trọng nhất của OpenAI, đồng thời là đơn vị đưa hàng loạt công nghệ AI tạo sinh vào các sản phẩm của mình.
Tuy nhiên, tại sự kiện Build 2026 diễn ra đầu tháng 6, gã khổng lồ công nghệ Mỹ đã gửi đi một thông điệp rõ ràng hơn bao giờ hết: Microsoft muốn trở thành một trong những nhà phát triển mô hình AI hàng đầu thế giới bằng chính công nghệ do hãng xây dựng.
Tâm điểm của sự kiện là việc Microsoft giới thiệu 7 mô hình AI mới thuộc dòng MAI, bao phủ nhiều lĩnh vực từ suy luận, lập trình, xử lý hình ảnh đến giọng nói. Đây được xem là một trong những bước đi quan trọng nhất trong chiến lược AI của Microsoft kể từ khi làn sóng AI tạo sinh bùng nổ.
Nổi bật nhất trong số các công bố lần này là MAI-Thinking-1, mô hình AI suy luận đầu tiên do Microsoft tự phát triển.
Theo Microsoft, MAI-Thinking-1 sở hữu khoảng 35 tỉ tham số hoạt động và được thiết kế để xử lý các tác vụ đòi hỏi khả năng suy luận nhiều bước, làm việc với ngữ cảnh dài, hỗ trợ lập trình cũng như giải quyết các nhiệm vụ phức tạp với chi phí thấp hơn so với nhiều mô hình AI quy mô lớn hiện nay.
Điểm đáng chú ý là Microsoft khẳng định mô hình này được huấn luyện từ dữ liệu sạch và không sử dụng phương pháp chắt lọc dữ liệu từ các mô hình AI của bên thứ ba. Đây được xem là lời khẳng định cho năng lực nghiên cứu AI độc lập của hãng.
Theo kết quả đánh giá do Microsoft công bố, MAI-Thinking-1 đạt hiệu suất cạnh tranh trong các bài kiểm tra lập trình và được đánh giá tương đương nhiều mô hình AI hàng đầu hiện nay trong các thử nghiệm đánh giá mù.
Bên cạnh MAI-Thinking-1, Microsoft còn giới thiệu thêm nhiều mô hình mới nhằm xây dựng một hệ sinh thái AI hoàn chỉnh phục vụ cả người dùng lẫn doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực lập trình, hãng ra mắt MAI-Code-1-Flash, mô hình chuyên về sinh mã nguồn và hỗ trợ phát triển phần mềm. Mô hình này được tối ưu cho các tác vụ lập trình và sẽ được tích hợp trực tiếp vào GitHub Copilot cũng như Visual Studio Code.
Đối với mảng sáng tạo nội dung, Microsoft công bố MAI-Image-2.5 cùng phiên bản MAI-Image-2.5-Flash. Đây là các mô hình tạo sinh và chỉnh sửa hình ảnh thế hệ mới, trong đó phiên bản Flash tập trung vào khả năng phản hồi nhanh cho các ứng dụng cần xử lý thời gian thực.
Ở lĩnh vực âm thanh, hãng giới thiệu MAI-Voice-2 với khả năng tổng hợp giọng nói tự nhiên hơn và hỗ trợ thêm nhiều ngôn ngữ mới.
Song song đó là MAI-Transcribe-1.5, mô hình chuyển đổi giọng nói thành văn bản được Microsoft cho biết có tốc độ xử lý nhanh hơn đáng kể so với thế hệ trước.
Ngoài các mô hình kể trên, Microsoft cũng phát triển thêm những biến thể được tối ưu riêng cho nền tảng Microsoft Foundry nhằm phục vụ nhu cầu xây dựng và triển khai ứng dụng AI của doanh nghiệp.
Điều khiến giới công nghệ quan tâm không chỉ là số lượng mô hình mới được công bố mà còn là định hướng chiến lược phía sau.
Nếu như trước đây Microsoft chủ yếu được nhìn nhận là đối tác cung cấp hạ tầng và nền tảng triển khai cho OpenAI, thì Build 2026 cho thấy hãng đang từng bước sở hữu đầy đủ các mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái AI.
Microsoft hiện đã có mô hình suy luận, mô hình lập trình, mô hình tạo ảnh, mô hình tổng hợp giọng nói và mô hình nhận dạng giọng nói. Những công nghệ này được kết nối trực tiếp với hệ sinh thái Azure, Copilot và Microsoft Foundry, tạo thành một chuỗi sản phẩm AI khép kín.
Chiến lược này giúp Microsoft chủ động hơn trong việc phát triển công nghệ cốt lõi, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu ngày càng cạnh tranh.
Chiếc laptop sử dụng bộ xử lý Wildcat Lake thuộc dòng Intel Core i3 Series đã được Intel giới thiệu trong một sự kiện dành riêng cho báo chí. Sản phẩm gây ấn tượng với thiết kế bắt mắt, vỏ nhôm và nắp máy nhiều màu sắc như cách mà MacBook Neo mang lại.
Mục tiêu của Intel là tạo ra một chiếc laptop cân bằng giữa hiệu năng và tiết kiệm năng lượng. Người dùng có thể lựa chọn giữa chế độ tiêu thụ điện năng thấp (sử dụng mà không cần quạt) hoặc chế độ hiệu năng tối đa, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng.
Laptop mẫu mà Intel giới thiệu như là một thiết kế tham khảo độc đáo, khác biệt so với các sản phẩm hiện có trên thị trường Windows. Chiếc laptop này có màu sắc hai tông xanh lam và trắng nhằm gợi nhớ đến màu sắc của MacBook Neo, mặc dù không hoàn toàn trùng khớp về sắc độ.
Theo thông tin từ Vaidyanathan S, một phóng viên có mặt tại buổi giới thiệu, chiếc laptop này có thiết kế khá đẹp và tương tự như MacBook Air M1, với vỏ nhôm và không gian dành cho loa dễ nhận thấy.
Sản phẩm được trang bị bộ xử lý Intel Core i3 Wildcat Lake 6 lõi (2+4 lõi) và NPU 17 TOPS, với nhiều chế độ hoạt động khác nhau: PL1 ở mức 17W (chế độ cơ bản), PL2 ở mức 32W (chế độ turbo), PL1 ở mức 22W (chế độ cân bằng) và PL1 ở mức 11W (chế độ tiết kiệm điện, không quạt). Chế độ tiết kiệm điện đủ để thực hiện các tác vụ nhẹ như kiểm tra email, chỉnh sửa tài liệu hoặc xem video trên YouTube.
Hiện tại, chưa có thông tin chi tiết nào về việc sản phẩm có được bán ra thị trường hay không, vì đây chỉ là mẫu tham khảo để các nhà sản xuất khác có thể điều chỉnh theo kiến trúc riêng của họ. Dù vậy, nếu Intel muốn cạnh tranh thực sự với MacBook Neo, công ty sẽ cần phải nâng cao chất lượng sản phẩm để sánh ngang với những gì mà chiếc laptop giá cả phải chăng nhất của Apple cung cấp.
Động thái tăng giá được Apple thực hiện trên toàn cầu, bao gồm Việt Nam với tất cả sản phẩm máy tính, tablet. Công ty đóng cửa hàng trực tuyến trong ít phút, sau đó mở lại với mức giá mới cao hơn đáng kể. Tại Mỹ cũng như nhiều thị trường lớn khác, Wall Street Journal ước tính giá iPad tăng từ 15-25% trong khi giá máy tính Mac nói chung tăng 15-20%.
Đợt tăng giá mới của Apple chưa bao gồm sản phẩm chủ lực mang lại lợi nhuận lớn nhất cho công ty là iPhone.
Trên trang Apple Store Online tại Việt Nam, loạt sản phẩm của hãng tăng giá trên dưới 20% tương ứng, các model có RAM càng nhiều, mức tăng càng lớn. Những sản phẩm bán chạy nhất như MacBook Neo tăng mức khởi điểm từ 16,5 triệu đồng lên 19,5 triệu đồng, MacBook Air M5 tăng mạnh từ mức khởi điểm 30 triệu đồng lên 35 triệu đồng. Tương tự, iPad Pro dùng chip M5 cũng tăng giá khởi điểm từ 30 lên 36 triệu, Mac Studio dùng chip M4 Max cao hơn tới gần 20 triệu đồng cho bản dùng RAM 96 GB.
Các hệ thống bán lẻ lớn tại Việt Nam như Thế Giới Di Động, CellphoneS, FPT Shop chưa điều chỉnh giá nhưng đại diện một đơn vị cho biết việc này "sẽ sớm xảy ra ngay trong tuần này".
"Chúng tôi chưa từng thấy giá linh kiện tăng nhiều và nhanh đến vậy", thông báo mới nhất của Apple có đoạn. Công ty cho biết đã không thể tiếp tục bảo vệ khách hàng khỏi chi phí chip nhớ và lưu trữ tăng vọt do ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục mở rộng các trung tâm dữ liệu. Trong một cuộc phỏng vấn vào tuần trước, CEO Tim Cook cũng cho biết việc phải tăng giá sản phẩm là điều "sớm muộn cũng phải xảy ra".
Theo Reuters, khủng hoảng nguồn cung chip nhớ do cơn sốt AI đã đến mức báo động cao nhất khi Apple - công ty điện tử tiêu dùng có giá trị lớn nhất thế giới, vốn sở hữu mối quan hệ với chuỗi cung ứng "đáng mơ ước trong ngành" - cũng không thể tránh khỏi việc phải tăng giá. "Quả táo" là công ty máy tính tăng giá muộn nhất trên thị trường khi hàng loạt ông lớn khác như Asus, Dell, HP, Lenovo đã bắt đầu tăng giá máy tính, laptop từ cuối năm ngoái.
"Thị trường chip nhớ đang rất khắc nghiệt và sẽ vẫn tiếp tục khắc nghiệt về mặt cấu trúc trong tương lai gần" Ben Bajarin, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn công nghệ Creative Strategies, dự báo. Trong thông báo mới, Apple cũng chia sẻ nhận định "ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng đang đối mặt với thách thức chưa từng có tiền lệ".
Trong khi đó, các công ty sản xuất chip nhớ lại đang trong thời kỳ "trăng mật" với cơn sốt AI khi đều có mức doanh thu kỷ lục. Micron Technology đạt doanh thu 41,46 tỷ USD trong quý tài chính III/2026, cao gấp bốn lần cùng kỳ năm trước trong khi cổ phiếu cũng tăng giá 700% trong một năm qua. Hãng chip nhớ của Hàn Quốc là SK Hynix cũng có mức tăng cổ phiếu 400%, công ty sản xuất chip nhớ của Samsung lần đầu đạt mức vốn hóa trên 1.000 tỷ USD nhờ lợi nhuận tăng mạnh năm qua.
Theo báo New York Times, ngày 21-4, CEO Apple Tim Cook tuyên bố sẽ từ chức sau gần 15 năm lãnh đạo tập đoàn công nghệ giá trị hàng đầu thế giới. Sau khi rời ghế, ông sẽ đảm nhiệm vai trò chủ tịch điều hành.
Khi tiếp quản Apple năm 2011, ông Cook đối mặt với một trong những bài toán kế nhiệm khó khăn nhất lịch sử kinh doanh hiện đại - phải tiếp bước ông Steve Jobs, nhà sáng lập đã định hình cả một ngành công nghiệp.
Không sao chép người tiền nhiệm, cũng không thay đổi quá nhanh, ông Cook chọn cách chuẩn hóa và mở rộng các giá trị sẵn có, biến di sản thành một hệ thống vận hành bền vững.
Theo Đài CNN, chỉ một tháng sau khi nhậm chức, ông Cook ra mắt iPhone 4S. Từ đó, Apple liên tục mở rộng danh mục sản phẩm qua nhiều thế hệ iPhone, iPad, Mac và MacBook.
Ông cũng giám sát việc ra mắt các dòng phần cứng mới như Apple Watch và AirPods, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển từ chip Intel sang chip tự thiết kế.
Tuy nhiên, đóng góp lớn nhất của ông không nằm ở phần cứng, mà ở sự trỗi dậy của mảng dịch vụ. Dưới thời ông Cook, Apple không còn là nhà sản xuất thiết bị đơn thuần, mà trở thành một hệ sinh thái dịch vụ đa dạng.
Ngay trong 5 năm đầu nhiệm kỳ, các nền tảng như iCloud, Apple Music và Apple Podcasts đã tạo nguồn thu đáng kể.
Apple sau đó tiếp tục mở rộng với Apple TV+, Apple Arcade, Apple Fitness+ cùng các gói thuê bao tổng hợp - giúp tăng trưởng ổn định và giảm phụ thuộc vào iPhone.
"Ông ấy duy trì 'cỗ máy iPhone', đồng thời giải bài toán tăng trưởng bằng cách bứt phá ở mảng dịch vụ" - ông Mike Bailey, Giám đốc nghiên cứu tại FBB Capital Partners, nhận xét.
Bên cạnh kinh doanh, ông Cook định hình lại hình ảnh Apple qua các cam kết về môi trường và quyền riêng tư. Công ty đã cắt giảm hơn 60% lượng khí thải carbon so với năm 2015, đồng thời coi bảo vệ dữ liệu người dùng là nguyên tắc cốt lõi.
Dưới sự dẫn dắt của ông, vốn hóa Apple tăng từ khoảng 350 tỉ USD lên 4.000 tỉ USD; doanh thu thường niên gần gấp bốn lần, đạt hơn 416 tỉ USD trong năm tài chính 2025.
Hiện Apple có mặt tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, vận hành hơn 500 cửa hàng, với hơn 2,5 tỉ thiết bị đang hoạt động.
Theo tạp chí Forbes, nếu iPhone thời ông Steve Jobs là một cuộc cách mạng, thì Apple dưới thời ông Cook là một kiệt tác về thương mại hóa.
Theo báo Guardian, phần lớn sản phẩm mang tính biểu tượng của Apple được định hình từ thời ông Steve Jobs - giai đoạn của ông Cook được cho là thiếu vắng những đột phá mang tính bước ngoặt.
Một số dự án phần cứng không đạt kỳ vọng: kính thực tế hỗn hợp Vision Pro giá 3.500 USD, dự án xe tự lái bị hủy sau khi tiêu tốn khoảng 10 tỉ USD, và kế hoạch điện thoại gập gặp trở ngại kỹ thuật.
Apple cũng bị đánh giá chậm chân trong cuộc đua AI tạo sinh - lĩnh vực mà các cổ đông liên tục thúc giục đầu tư mạnh hơn.
Dù đưa AI đến gần công chúng với trợ lý ảo Siri từ năm 2011, đến nay Apple vẫn chưa tạo ra sản phẩm đột phá trong lĩnh vực này - trong khi các đối thủ như ChatGPT thu hút hàng trăm triệu người dùng.
Đầu năm nay, Apple phải ký thỏa thuận với Google để tích hợp Gemini nhằm cải thiện Siri.
Ông Cook cũng kiến tạo một chuỗi cung ứng quốc tế phức tạp, khai thác nhân công giá rẻ và năng lực sản xuất vượt trội của các nhà máy Trung Quốc.
Song sự phụ thuộc này buộc Apple phải liên tục điều chỉnh chiến lược giữa bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung - vốn là điểm dễ tổn thương của tập đoàn.
Ông Cook đã giảm thiểu rủi ro bằng cách chuyển một phần sản xuất iPhone sang Ấn Độ và đạt được một số miễn trừ thuế quan sau khi cam kết đầu tư lớn tại Mỹ.
