Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi bổ sung thông tư ban hành danh mục thuốc, hóa dược được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán, bao gồm thuốc ung thư, nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị, bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.
Hiện, các thuốc ung thư trong danh mục quỹ Bảo hiểm y tế chi trả thực hiện theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT ngày 31.12.2022 của Bộ Y tế ban hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế.
Trong đó, thuốc hoạt chất Oxycodone (uống), bảo hiểm y tế thanh toán điều trị giảm đau do ung thư: mức thanh toán 50%.
Với nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch, thuốc chứa hoạt chất Bendamustine (tiêm truyền), bảo hiểm y tế thanh toán điều trị bệnh bạch cầu lymphô mạn binet B/C không phù hợp hóa trị với Fludarabin; Ulymphô không hodgkin, diễn tiến chậm, tiến triển sau điều trị với Rituximab: mức thanh toán 50%.
Một số thuốc trị ung thư khác, là các thuốc có hoạt chất Carmustin, Decitabin, Decitabin, bảo hiểm y tế thanh toán 50%.
Với thuốc chứa hoạt chất Everolimus (tiêm, uống), bảo hiểm y tế thanh toán 50% đối với điều trị ung thư; thanh toán 100% đối với các trường hợp khác.
Thuốc chứa hoạt chất Pemetrexed (tiêm), bảo hiểm y tế thanh toán trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ, ung thư trung biểu mô màng phổi ác tính: mức thanh toán 50%.
Cetuximab (tiêm truyền), bảo hiểm y tế thanh toán điều trị ung thư đại trực tràng di căn thuộc type RAS tự nhiên; ung thư tế bào vảy vùng đầu, cổ; sử dụng tại bệnh viện hạng đặc biệt, hạng 1 và bệnh viện chuyên khoa ung bướu hạng 2: mức thanh toán 50%…
Bộ Y tế cho biết, tại thông tư sửa đổi (đang lấy ý kiến đóng góp) ban hành danh mục thuốc hóa dược được quỹ Bảo hiểm y tế chi trả có bổ sung nhiều thuốc ung thư thế hệ mới có hiệu quả điều trị cao.
Tuy nhiên, để bảo đảm khả năng chi trả của quỹ Bảo hiểm y tế, những thuốc có chi phí điều trị lớn sẽ phải xem xét, đánh giá kỹ lưỡng để quyết định việc chi trả và có thể phải quy định các điều kiện thanh toán hoặc chỉ được thanh toán với một tỷ lệ nhất định.
Vừa qua, theo phản ánh từ người nhà người bệnh nhân điều trị bệnh đa u tủy xương (mã bệnh C90.0), người bệnh cần sử dụng thuốc Lenalidomide 25 mg và Ixazomib 4 mg. Trong đó, do có thuốc nằm ngoài danh mục chi trả của bảo hiểm y tế nên gia đình phải tự chi trả hoàn toàn, mỗi đợt lên tới gần 50 triệu đồng. Số tiền phải chi trả vượt quá khả năng kinh tế của gia đình.
Người nhà bệnh nhân đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét đưa thuốc trên vào danh mục thuốc được bảo hiểm y tế chi trả (toàn bộ hoặc một phần) và có chính sách hỗ trợ chi phí thuốc đặc trị cho bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh khó khăn.
Theo Bộ Y tế, hiện, thuốc Lenalidomid hàm lượng 25 mg, đường uống đang thuộc phạm vi chi trả của quỹ Bảo hiểm y tế.
Đối với thuốc Ixazomid 4 mg: Bộ Y tế đang thực hiện rà soát, sửa đổi bổ sung Thông tư ban hành danh mục thuốc hóa dược được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị, bảo đảm quyền lợi của người bệnh.
Việc lựa chọn thuốc thương mại cụ thể các thuốc ung thư được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng kế hoạch và tổ chức đấu thầu mua sắm để bảo đảm đáp ứng nhu cầu điều trị.
Trứng là nguồn cung cấp protein chất lượng cao. Trung bình mỗi trứng chứa khoảng 6 - 7 gram protein và không quá nhiều calo. Một số nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy ăn trứng vào bữa sáng có thể giúp giảm cảm giác đói và giảm lượng thức ăn nạp vào trong các bữa tiếp theo, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Lợi ích trên có được là nhờ protein kích thích các hoóc môn tạo cảm giác no như peptide YY và GLP-1, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa. Ngoài ra, protein còn giúp duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân. Đây là yếu tố quan trọng vì mất cơ có thể làm giảm tốc độ chuyển hóa, khiến giảm cân trở nên khó khăn hơn.
Các nghiên cứu dinh dưỡng hiện nay cho thấy trứng giúp kiểm soát cân nặng nhờ hàm lượng protein cao và khả năng tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy trứng gà ta giúp giảm cân tốt hơn trứng gà công nghiệp.
Khi nói đến giảm cân, điều quan trọng nhất là lượng calo và thành phần dinh dưỡng. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy trứng gà ta và trứng công nghiệp có giá trị dinh dưỡng khá tương đồng.
Tuy nhiên, vẫn có một số khác biệt nhỏ. Chẳng hạn, trứng gà ta đôi khi có hàm lượng a xít béo không bão hòa cao hơn hoặc chứa nhiều chất chống ô xy hóa hơn. Nguyên nhân là do gà được tiếp xúc với môi trường tự nhiên và nguồn thức ăn đa dạng. Tuy nhiên, mức chênh lệch này thường không lớn và không đủ để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong quá trình giảm cân.
Ngoài ra, cách ăn trứng quan trọng hơn nhiều so với chọn loại trứng nào. Giảm cân chỉ xảy ra khi cơ thể ở trạng thái thâm hụt calo. Vì vậy, dù ăn trứng gà ta hay trứng công nghiệp, nếu tổng lượng calo vẫn cao thì vẫn có thể tăng cân.
Tiếp theo là cách chế biến. Trứng luộc hoặc hấp là lựa chọn tốt vì không làm tăng thêm calo. Ngược lại, trứng chiên với nhiều dầu hoặc bơ có thể làm lượng calo tăng lên đáng kể.
Cách kết hợp thực phẩm cũng rất quan trọng. Trứng nên được ăn cùng rau xanh để tăng chất xơ và giúp no lâu hơn, hoặc kết hợp với tinh bột hấp thu chậm như khoai lang, yến mạch để ổn định đường huyết.
Ngoài ra, người giảm cân cũng có thể điều chỉnh giữa lòng trắng và lòng đỏ. Lòng trắng giàu protein và ít calo, trong khi lòng đỏ cung cấp vitamin và chất béo. Một cách phổ biến là ăn 1 quả trứng nguyên và thêm lòng trắng để tăng protein mà không tăng quá nhiều calo, theo Eating Well.
Nam giới nghiện uống rượu ngâm nhung hươu, đông trùng hạ thảo... vì cho rằng bổ, cải thiện sinh lý. Song không có nghiên cứu nào khẳng định mà chỉ là lời nói truyền miệng. Thống kê của Bộ Y tế, nguyên nhân các vụ ngộ độc từ rượu ngâm cây "thuốc" chiếm khoảng 36%; rượu ngâm động vật và phủ tạng, như ong đất, tắc kè, mật động vật các loại khoảng 10%.
Rượu là chất ức chế thần kinh, có thể gây hại nhiều hơn lợi. Ban đầu, rượu có thể tạm thời tăng ham muốn, tạo cảm giác hưng phấn. Về lâu dài, rượu có thể làm tổn thương hệ thần kinh dẫn đến rối loạn cương dương, tổn thương sinh lý do giảm testosterone, gây giảm ham muốn, giảm chất lượng tinh trùng. Trường hợp lạm dụng có thể gây nghiện hoặc uống quá liều gây tác hại toàn thân như tổn thương gan, tim mạch, hệ thần kinh, thậm chí tăng nguy cơ đột quỵ.
Ngoài ra, lạm dụng rượu đều gây hại sức khỏe, ảnh hưởng tất cả bộ phận trong cơ thể. Yếu sinh lý hay xuất tinh sớm cần đến bệnh viện thăm khám và điều trị, thay vì tự kê đơn, bốc thuốc.
Cách tốt nhất để cải thiện sức khỏe là tập thể dục thường xuyên, hạn chế rượu bia, ăn uống và sinh hoạt khoa học giúp tăng hormone testosterone, cải thiện phong độ. Nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là hoa quả, rau xanh, uống đủ hai lít nước mỗi ngày. Giữ lối sống lành mạnh, ngủ sớm, đủ giấc, từ 7 đến 8 tiếng một ngày. Tuyệt đối không dùng rượu để bồi bổ, dẫn đến tiền mất, tật mang.
Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống - chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 - 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 - 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 - 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 - 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
