Báo South China Morning Post ngày 4-6 đưa tin, sau 6 tuần đeo robot hỗ trợ, 6 em nhỏ tại Trung Quốc mất khả năng vận động do căn bệnh teo cơ tủy sống (SMA) đã có thể tự đứng dậy.
SMA là một rối loạn di truyền khiến các dây thần kinh kết nối não và cơ bị suy thoái theo thời gian. Điều này làm cho người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể co cơ, khiến cơ bắp bị teo nhỏ do thiếu vận động. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, bệnh có thể khiến bệnh nhân phải ngồi xe lăn, nằm liệt giường, thậm chí gây khó khăn cho việc ăn uống, hô hấp và dẫn đến tử vong.
Các phương pháp điều trị hiện nay chỉ có thể làm chậm tiến trình của bệnh chứ không thể đảo ngược nó.
Trái ngược với các robot phục hồi chức năng truyền thống vốn tập trung vào việc nâng đỡ và hỗ trợ chuyển động, thiết bị robot mới dùng lực cản để giúp các em mắc SMA tái tạo chức năng vận động.
Giáo sư Feng Yanggang thuộc khoa cơ khí chế tạo và tự động hóa của Đại học Bắc Hàng giải thích việc hỗ trợ nâng đỡ thực chất có thể cản trở sự phát triển cơ bắp của bệnh nhân SMA.
Đối với những người dùng này, việc đeo robot kháng lực phù hợp hơn để thúc đẩy phát triển thần kinh cơ.
Nghiên cứu được phối hợp thực hiện bởi Đại học Bắc Hàng, Bệnh viện số 3 Đại học Bắc Kinh và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) của Mỹ và được công bố trên tạp chí Nature.
Nhóm nghiên cứu đã tuyển chọn ba bé trai và ba bé gái mắc SMA loại 2 từ 6 đến 10 tuổi. Trước đó, các em hoàn toàn không thể đứng nếu không có người trợ giúp.
6 em nhỏ tham gia một thử nghiệm kéo dài hơn 5 tháng, bao gồm: giai đoạn quan sát 6 tuần, 6 tuần tập luyện cường độ cao (năm buổi mỗi tuần), 6 tuần duy trì cường độ thấp (ba buổi mỗi tuần), và hơn 30 ngày theo dõi không sử dụng robot.
Khi đeo robot, các em tham gia một trò chơi điện tử có nội dung đá bóng trên màn hình bằng cách duỗi chân. Robot không giúp di chuyển mà tạo ra lực cản khi các em đá. Lực cản này không đồng đều mà tăng tỉ lệ thuận với lực đá của đứa trẻ, buộc cơ và thần kinh phải hoạt động cùng nhau.
Sau 6 tuần, khả năng cử động chân của các em cải thiện rõ rệt. Kích thước cơ tăng 19%, phạm vi chuyển động tăng 51% và sức mạnh của cơ tăng tới 130%. Đáng chú ý, các em duy trì những cải thiện này sau khi ngừng tập với robot.
Giáo sư Feng Yanggang cho biết sau khi bài báo được công bố, nhóm nghiên cứu đã nhận được rất nhiều yêu cầu hỗ trợ từ các bệnh nhân nước ngoài và họ có kế hoạch quảng bá thiết bị này đến cộng đồng bệnh nhân SMA quốc tế.
Trước khi nhập viện 5 ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nguy hiểm như sốt, nôn nhiều, đau đầu, sợ nước, sợ gió. Tình trạng nhanh chóng diễn biến nặng với biểu hiện kích động, nói nhảm.
Sau khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ được theo dõi và làm các xét nghiệm chẩn đoán bệnh, kết quả phát hiện dương tính với vi rút dại trong nước bọt và sinh thiết da gáy. Dù được điều trị tích cực nhưng bệnh không cải thiện, trẻ rơi vào hôn mê, nguy cơ tử vong cao.
Theo Bệnh viện Nhi trung ương, hơn 1 tháng qua, bệnh viện đã tiếp nhận 58 trẻ đến tiêm phòng dại, trong đó có nhiều trẻ phải cấp cứu trong tình trạng đa chấn thương toàn thân do bị chó cắn.
Điển hình là bé M.Đ. (4 tuổi, Ninh Bình) đến viện sau khi bị chó nhà hàng xóm cắn vào vùng đầu, mặt. Trẻ có các vết thương rộng và chảy máu nhiều ở vùng trán, đầu, quanh mắt và mi mắt hai bên. Các vết thương đều lóc da, bờ nham nhở, giập nát. Đặc biệt là vết thương xuyên thấu nhãn cầu gây xuất huyết tiền phòng dày đặc, rách da mi mắt, giập nát cơ vùng góc mắt trong.
Các bác sĩ đã khẩn trương làm sạch, cắt lọc tổ chức giập nát, khâu phục hồi vết thương vùng trán theo lớp giải phẫu và xử trí mi mắt. Sau đó trẻ tiếp tục được tiêm huyết thanh và vắc xin phòng dại, đồng thời chuyển Bệnh viện Mắt Trung ương để điều trị chuyên sâu tổn thương mắt.
Các bác sĩ cảnh báo tai nạn do chó cắn có thể xảy ra ngay với chính vật nuôi trong gia đình hoặc hàng xóm.
Nhiều phụ huynh vẫn chủ quan khi nghĩ chó nuôi lâu năm là an toàn, trong khi chỉ một hành động vô tình của trẻ như kéo tai hoặc chạm vào con vật lúc đang ăn hoặc đang ngủ cũng có thể khiến chó phản ứng.
Với trẻ nhỏ, vết cắn thường vào vùng đầu, mặt, cổ vì ngang tầm với con vật. Ngoài tổn thương thể chất, trẻ còn có thể bị các ảnh hưởng về tâm lý, sợ động vật, quấy khóc, mất ngủ sau chấn thương.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi một mình với chó, mèo dù là vật nuôi quen thuộc. Cần dạy trẻ cách tiếp xúc an toàn, không trêu chọc, không lại gần khi con vật đang ăn, ngủ hoặc kích động.
Quan trọng nhất, khi bị chó cắn cần xử trí đúng ngay từ đầu để giảm nguy cơ mắc bệnh dại. Khi đã phát bệnh, bệnh dại gần như không có cơ hội cứu chữa.
Một nghiên cứu mới tại Mỹ phát hiện các "hóa chất vĩnh cửu" trong 98,8% mẫu máu người được xét nghiệm, theo trang ScienceAlert ngày 13-5.
PFAS là nhóm hóa chất tổng hợp gồm hơn 15.000 loại khác nhau. Chúng được gọi là "hóa chất vĩnh cửu" vì có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường mà gần như không bị phân hủy tự nhiên.
PFAS được sử dụng rộng rãi để sản xuất các vật liệu chống nước, chống dầu và chịu nhiệt, xuất hiện trong chảo chống dính, bao bì thực phẩm, quần áo chống thấm, mỹ phẩm, đồ điện tử và nhiều sản phẩm công nghiệp khác.
Nghiên cứu, do phòng thí nghiệm độc chất học NMS Labs tại Mỹ thực hiện, thu thập dữ liệu từ 10.566 mẫu huyết thanh và huyết tương gửi tới phòng thí nghiệm để xét nghiệm PFAS.
Kết quả cho thấy chỉ khoảng 0,18% mẫu máu chứa duy nhất một loại PFAS. Phần lớn các mẫu đều chứa nhiều loại PFAS cùng lúc.
Phát hiện này đặc biệt quan trọng vì tác động tổng hợp của nhiều hóa chất kết hợp có thể khác hoàn toàn so với từng chất riêng lẻ. Các hợp chất có thể cộng hưởng, làm tăng độc tính hoặc tạo ra những ảnh hưởng chưa thể dự đoán.
Một trong những hóa chất được phát hiện phổ biến nhất là PFHxS, hợp chất thường dùng trong dệt may, nội thất và chất kết dính, xuất hiện trong 97,9% mẫu máu. Trước đây, các nghiên cứu trên động vật từng cho thấy PFHxS có thể ảnh hưởng đến gan và hệ miễn dịch, khiến nhiều quốc gia hạn chế hoặc cấm sử dụng chất này.
Nhóm nhấn mạnh rằng nghiên cứu hiện chỉ kiểm tra 13 loại PFAS phổ biến nhất nên tổng lượng hóa chất thực tế trong cơ thể người có thể còn cao hơn nhiều.
Ngoài ra, nghiên cứu chỉ xác định sự hiện diện của PFAS chứ chưa đo nồng độ cụ thể. Do đó chưa thể kết luận mức độ nguy hiểm chính xác đối với từng cá nhân.
Dù vậy, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy PFAS có liên hệ với quá trình lão hóa tế bào nhanh hơn, biến đổi thần kinh và nguy cơ mắc một số loại ung thư. Tuy mối quan hệ nhân quả trực tiếp chưa được xác nhận hoàn toàn, giới khoa học cho rằng bằng chứng đang ngày càng tích lũy.
Nghiên cứu mới phát hiện hơn 70 tổ hợp PFAS khác nhau trong các mẫu xét nghiệm, cho thấy vấn đề ô nhiễm hóa chất này có thể phức tạp hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.
Các nhà nghiên cứu hy vọng kết quả sẽ giúp định hướng các đánh giá rủi ro trong tương lai, đồng thời hỗ trợ xây dựng các hướng dẫn y tế và sức khỏe cộng đồng rõ ràng hơn.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Occupational and Environmental Hygiene.
Sáng 3-7, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM tổ chức lễ ra mắt cơ sở 4 tại khu vực Bình Dương.
Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành y tế TP.HCM sau hợp nhất, bởi lần đầu tiên người dân khu vực Bình Dương có một bệnh viện chuyên khoa tâm thần chất lượng cao. Sự kiện còn đánh dấu hành trình "hồi sinh" một cơ sở y tế từng xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm bỏ không.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Đăng Khoa - Giám đốc Bệnh viện Tâm thần TP.HCM - cho biết Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cơ sở 4 được tiếp nhận, bàn giao từ Bệnh viện Đa khoa Bình Dương và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Bình Dương.
Ngay sau tiếp nhận, bệnh viện đã khẩn trương chuẩn bị đồng bộ về tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình chuyên môn và các điều kiện pháp lý, đảm bảo đưa cơ sở vào hoạt động đúng định hướng chuyên khoa tâm thần, an toàn, hiệu quả và đúng quy định.
Cơ sở 4 hoạt động theo mô hình bệnh viện chuyên khoa tâm thần với quy mô 50 giường nội trú; từng bước triển khai khám chữa bệnh ngoại trú và nội trú; cấp cứu tâm thần; chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng tâm thần; tham vấn, trị liệu tâm lý lâm sàng.
"Đây là bước đi thiết thực, góp phần đưa y tế chuyên sâu đến các địa bàn xa trung tâm TP, tạo điều kiện cho người dân, đặc biệt là người dân khu vực Bình Dương được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên sâu ngay tại địa phương, mà không phải di chuyển hơn 40km như trước đây", ông Khoa nói.
Ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết đúng tròn một năm sau khi TP.HCM hợp nhất, ngành y tế đã không ngừng nỗ lực rút ngắn khoảng cách về chăm sóc sức khỏe giữa các khu vực, và sẽ tiếp tục đẩy mạnh mô hình y tế đa trung tâm để người dân ở mọi địa bàn đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.
Việc đưa Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cơ sở 4 vào hoạt động là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành y tế thành phố.
Đây không chỉ là cơ sở điều trị chuyên sâu về tâm thần, mà còn là bước cụ thể hóa chiến lược phát triển mạng lưới y tế đa trung tâm của TP.HCM.
Ông Thượng yêu cầu Bệnh viện Tâm thần TP.HCM cơ sở 4 đặt chất lượng và an toàn người bệnh lên hàng đầu trong mọi hoạt động.
Đồng thời tiếp tục triển khai các kỹ thuật chuyên sâu về tâm thần, bảo đảm người dân được thụ hưởng dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên sâu ngay tại địa phương mình.
