Hai bạn trẻ tạo nên cơn sốt của bộ ảnh cô bé H’Mông ở Tà Xùa chính là Thy Mây (tên thật là Nguyễn Thị Mai, 26 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội) và Nguyễn Văn Thạch (28 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội). Mây làm trang điểm, còn Thạch chụp ảnh cho tiệm ảnh mà cả hai cùng nhau gầy dựng.
Đến hiện tại, hai bạn trẻ này vẫn chưa hết bất ngờ khi bộ ảnh ra đời trong một dịp tình cờ lại được hàng triệu người yêu thích.
Thạch cho biết: “Tôi khá bất ngờ khi bộ ảnh được nhiều người biết đến. Công việc chính của tôi là chụp ảnh dịch vụ ở Hà Nội.
Tuy nhiên, tôi luôn ấp ủ đam mê chụp ảnh nghệ thuật. Bộ ảnh cô bé H’Mông là bộ ảnh nghệ thuật đúng với sở thích của tôi và cũng là bộ ảnh đầu tiên được lan truyền mạnh mẽ”.
Không giấu được niềm vui, Mây kể cô là người đăng tải những bức ảnh đầu tiên của cô bé H’Mông trên Threads. Đồng thời, cô đăng tải video hậu trường chụp ảnh cô bé trên nền tảng TikTok. Chỉ vài giờ sau đó, cô phát hiện hình ảnh cô bé được cộng đồng mạng yêu thích, chia sẻ mạnh mẽ.
Từ ngày 2.4 đến nay, bộ ảnh, video liên quan đến cô bé H’Mông trên các nền tảng đã nhận về hàng triệu lượt xem và hàng nghìn bình luận tích cực. Nhiều hội nhóm lớn trên mạng xã hội cũng chia sẻ và cùng thảo luận về bộ ảnh.
Ít người biết, Mây và Thạch đã gặp cô bé H’Mông này rất tình cờ trong dịp du lịch cùng nhóm bạn ở xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La vào cuối tháng 3.2026.
“Lúc xuống bản Tà Xùa dạo chơi, chúng tôi thấy một nhóm học sinh đang ra về. Trong đó, một bé xinh lắm, nổi bật hơn hẳn các bạn. Về sau, tôi hỏi thăm thì biết cô bé tên Lù Thị Chứ, 12 tuổi, người H’Mông, sinh sống ở Tà Xùa. Vốn làm nghề trang điểm, tôi bị em ấy cuốn hút ngay lập tức. Sau vài phút chần chừ và rời đi một quãng, chúng tôi quyết định quay lại xin bé cho phép chụp ảnh. Ban đầu, em ấy ngại ngùng, chưa đồng ý. Chúng tôi cố gắng thuyết phục và hẹn hôm sau đến nhà xin phép bố mẹ em để chụp ảnh”, Mây kể.
Khi được gia đình bé cho phép, Mây và Thạch bắt tay thực hiện bộ ảnh. Do mục đích ban đầu là du lịch cùng nhóm bạn nên Mây không mang theo đầy đủ đồ nghề làm việc. Cô quyết định trang điểm cho bé Chứ với má hồng, kem nền và chì kẻ mày của mình. Đó là kiểu trang điểm theo phong cách tôn nét sẵn có, phù hợp độ tuổi, giữ được nét trong trẻo của cô bé.
Trong khi đó, Thạch chọn những bối cảnh giản dị, mang đậm hơi thở vùng cao để chụp ảnh cho bé. Cô bé Chứ xinh xắn, trong veo trong trang phục của người H’Mông do mẹ bé thêu, cứ thế nhẹ nhàng vào bộ ảnh.
“Lần đầu được chụp ảnh, cô bé khá bỡ ngỡ trong cách tạo dáng. Tuy nhiên, bé tiếp thu nhanh và phối hợp rất tốt”, Thạch nhận xét.
Lúc được xem lại ảnh, bé Chứ rất thích thú và khen ảnh đẹp. Cô bé hồn nhiên, cảm ơn Mây và Thạch rối rít. Ngược lại, vẻ đẹp của Chứ chính là động lực để hai bạn trẻ tiếp tục thắp lửa đam mê.
Mây tâm sự khi tiệm ảnh ít khách, áp lực xoay kinh phí để duy trì hoạt động khiến cô và Thạch từng nghĩ đến bỏ cuộc. Chuyến du lịch Tà Xùa là cách để cả nhóm quên đi áp lực công việc. Nhưng bất ngờ, Mây và Thạch được sống lại với đam mê, tạo ra bộ ảnh nổi tiếng.
Còn Thạch, ban đầu không xác định theo nghề chụp ảnh. Thạch biết đến nhiếp ảnh như một cơ duyên rồi nhận ra bản thân có thể kết nối với mọi người qua ống kính.
Nam thanh niên thích kể câu chuyện của mọi người bằng hình ảnh. Từ đó, Thạch nghiêm túc theo đuổi nghề nhiếp ảnh.
Sự thành công của bộ ảnh cô bé H’Mông ở Tà Xùa chính là động lực để Mây và Thạch vững tin hơn trên con đường đã lựa chọn.
Cục Bản quyền tác giả - Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch vừa có Công văn số 314/BQTG-QL&HTQT về việc thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, có đề nghị "không khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng". Vậy chia sẻ lại biểu diễn của nghệ sĩ lên mạng xã hội có vi phạm bản quyền?
Là fan của nhiều ca sĩ như Mỹ Tâm, Bùi Công Nam, HIEUTHUHAI, Phan Mai Thiên Anh (28 tuổi, ngụ P.Tân Định, TP.HCM), cho biết bản thân thường chia sẻ lại các video nhạc được đăng công khai trên Facebook hoặc YouTube để thể hiện sự yêu thích với thần tượng. Khi biết thông tin về văn bản mới của Cục Bản quyền tác giả, Thiên Anh cũng băn khoăn liệu hành động của mình có vi phạm hay không?
"Với các hình, video đã được chính chủ công khai, mình chia sẻ kèm đường dẫn chính thức để người xem có thể ủng hộ tác giả. Mình nghĩ việc chia sẻ video biểu diễn chỉ mang tính lan tỏa thông tin, thể hiện tình cảm với ca sĩ nên chắc không có gì sai, cũng hơi băn khoăn", Anh nói.
Cùng quan điểm, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho rằng những video biểu diễn, phim hay bài hát đã được công khai trên Facebook hoặc YouTube thì việc chia sẻ lại thường không có vấn đề. Tuy nhiên, với các nội dung trả phí hoặc giới hạn người xem, đăng lại có thể bị xem là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. "Mình cũng hơi lo lắng, nên cũng phải rà soát lại vì biết đâu trước đây từng chia sẻ những video có thể vi phạm bản quyền", Dũng nói.
Trong khi đó, Đỗ Hồng Nhung (25 tuổi, ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM) cho biết bản thân chỉ chia sẻ những thông tin tích cực về nghệ sĩ với bạn bè, người thân. "Khi quyền sở hữu trí tuệ được chú trọng, việc chia sẻ lại nội dung của người khác cũng có khả năng dẫn đến vi phạm vì các thông tin đó vốn thuộc quyền đăng tải của chủ sở hữu", Nhung nói.
Ở góc nhìn khác, anh Phạm Gia Thiện (28 tuổi, ngụ P.Chánh Hưng, TP.HCM) cho rằng nếu nội dung đã được đăng tải công khai và có sẵn tính năng chia sẻ, điều đó phần nào thể hiện mong muốn lan tỏa rộng rãi của người đăng. "Miễn nội dung không vi phạm pháp luật hay thuần phong mỹ tục thì việc người hâm mộ chia sẻ để thể hiện sự yêu thích là điều có thể chấp nhận được", Thiện bày tỏ.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw (P.Đống Đa, TP.Hà Nội), cho biết các nội dung như video biểu diễn, MV ca nhạc, bản ghi âm hay hình ảnh nghệ sĩ đều là đối tượng được bảo hộ theo luật Sở hữu trí tuệ. Chủ sở hữu có độc quyền trong việc sao chép, phân phối và truyền đạt tác phẩm đến công chúng. Hành vi sử dụng chính chức năng "share" (chia sẻ), "repost" (đăng lại link) của các nền tảng để dẫn người xem về bài đăng gốc thường không bị coi là xâm phạm bản quyền vì người dùng không tạo ra bản sao mới của tác phẩm. Ngược lại, nếu tải nội dung về rồi đăng lại dưới dạng bài đăng mới ("reup"), hành vi này đã bao gồm việc sao chép và truyền đạt lại tác phẩm đến công chúng. Nếu không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền hoặc không thuộc trường hợp ngoại lệ theo luật định, đây có thể bị xem là hành vi vi phạm.
Trước ý kiến cho rằng chỉ đăng lại và không kiếm tiền từ nội dung đó thì không vi phạm, ông Hà cho rằng việc sử dụng với mục đích cá nhân hay phi thương mại không đương nhiên loại trừ trách nhiệm pháp lý. Pháp luật chỉ cho phép một số ngoại lệ rất hạn chế như trích dẫn hợp lý để bình luận, phê bình hoặc phục vụ giảng dạy và phải đáp ứng những điều kiện chặt chẽ", ông Hà nhấn mạnh.
Theo ông Hà, một số hành vi dễ bị xem là xâm phạm quyền tác giả và có nguy cơ bị xử lý mạnh hơn theo tinh thần Công điện 38/CĐ-TTg gồm: tải video, MV, phim hoặc bản ghi âm về rồi đăng lại nguyên vẹn; reup nội dung để tăng lượt theo dõi, kiếm doanh thu quảng cáo; livestream lại chương trình có bản quyền; cắt ghép nội dung để xây dựng fanpage, kênh TikTok hoặc YouTube nhằm thu hút người xem. Đặc biệt, cơ quan quản lý hiện chú ý nhiều hơn đến các hành vi khai thác nội dung có hệ thống và mang yếu tố thương mại trên môi trường số. Những cá nhân hoặc tổ chức vận hành nhiều tài khoản để reup phim, âm nhạc hay video giải trí nhằm kiếm tiền từ quảng cáo hoặc tăng tương tác sẽ có nguy cơ bị xử lý cao hơn nhiều so với người dùng thông thường chia sẻ đơn lẻ vì mục đích cá nhân.
Luật sư Hà cho rằng nhiều người hiện vẫn hiểu chưa đúng việc "ghi nguồn", "tag nghệ sĩ" hoặc "không kiếm tiền" không đồng nghĩa với việc được tự do sử dụng nội dung có bản quyền. Trong nhiều trường hợp, dù không thu phí trực tiếp, hành vi đăng tải lại vẫn có thể bị xem là xâm phạm nếu ảnh hưởng đến quyền khai thác của chủ sở hữu hoặc giúp tài khoản tăng độ phủ, tương tác và mang lại lợi ích gián tiếp.
"Trong bối cảnh Chính phủ đang tăng cường thực thi quyền tác giả trên môi trường số, bạn trẻ dùng mạng xã hội nên ưu tiên sử dụng các công cụ chia sẻ chính thức của nền tảng, hạn chế tải xuống rồi đăng lại nội dung nguyên vẹn, đồng thời cẩn trọng với các hoạt động reup có tính thường xuyên hoặc nhằm mục đích xây dựng kênh, kiếm tương tác và doanh thu", ông Hà nói.
Chiều 4.5, tại NXB Kim Đồng, Hội đồng giám khảo vòng chung khảo Cuộc thi Sáng tác tranh cổ động, tuyên truyền Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII đã tổ chức chấm, lựa chọn những tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải và đề xuất sử dụng làm tranh cổ động chính thức phục vụ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII.
Cuộc thi do T.Ư Đoàn phối hợp NXB Kim Đồng tổ chức, được phát động hơn 2 tháng qua và nhận được sự hưởng ứng rộng khắp của đông đảo tác giả chuyên nghiệp và không chuyên trên cả nước.
Ban tổ chức cho biết đã tiếp nhận 1.852 tác phẩm dự thi đến từ tất cả các tỉnh, thành phố, với thành phần tham gia đa dạng, từ các họa sĩ lão thành đến sinh viên, học sinh.
Qua vòng sơ khảo diễn ra ngày 28.4, Hội đồng giám khảo đã chọn ra 60 tác phẩm xuất sắc vào vòng chung khảo. Từ đó, tiếp tục lựa chọn 20 tác phẩm tiêu biểu trình Hội đồng chung khảo xem xét, chấm điểm và quyết định giải thưởng chính thức.
Hội đồng giám khảo vòng chung khảo gồm 7 thành viên, do họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam làm Chủ tịch Hội đồng; chị Nguyễn Phạm Duy Trang, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư làm Phó chủ tịch Hội đồng. Cùng tham gia có đại diện Ban Công tác Đoàn, NXB Kim Đồng và các họa sĩ chuyên ngành đồ họa.
Theo cơ cấu giải thưởng, Hội đồng sẽ lựa chọn 9 tác phẩm xuất sắc nhất để trao gồm: 1 giải nhất, 1 giải nhì, 2 giải ba và 5 giải khuyến khích. Đồng thời, các tác phẩm tiêu biểu sẽ được đề xuất để Ban Bí thư T.Ư Đoàn lựa chọn làm tranh cổ động chính thức tuyên truyền cho Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII.
Cuộc thi được kỳ vọng góp phần lan tỏa khí thế thi đua sôi nổi của tuổi trẻ cả nước, tạo dấu ấn nghệ thuật trong công tác tuyên truyền, cổ vũ đoàn viên, thanh niên hướng về Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII.
Những ngày qua, hình ảnh bức Tượng Cội Nguồn nặng 25 tấn tại Bắc Ninh (trước là Bắc Giang) được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội.
Tác phẩm gây ấn tượng vì kích thước khổng lồ có chiều cao 5,7 m với hình ảnh trung tâm là Lạc Long Quân, Âu Cơ và bọc trăm trứng, gửi gắm thông điệp về nguồn cội.
Tác giả của bức tượng là anh Bùi Văn Quân (34 tuổi). Anh cho biết tác phẩm được hoàn thiện đúng dịp Giỗ tổ Hùng Vương.
Với anh, đây không chỉ là một công trình tạo hình. Tượng Cội Nguồn nặng 25 tấn còn là cách kể lại truyền thuyết con rồng cháu tiên bằng hình ảnh gần gũi hơn với người xem hôm nay.
"Tượng Cội Nguồn nặng 25 tấn đúng dịp Giỗ tổ Hùng Vương. Mình hy vọng các cháu và các bạn trẻ khi xem hình ảnh hay thông tin về tượng sẽ quan tâm, nhớ về cội nguồn nhiều hơn", anh Quân nói.
Theo anh Quân, tượng Cội Nguồn được thực hiện trong hơn 45 ngày. Ekip tham gia chỉ có 4 người. Công việc kéo dài qua nhiều công đoạn. Từ lên ý tưởng, tạo hình tổng thể, xử lý gương mặt nhân vật đến các chi tiết trang phục đều phải cân nhắc kỹ.
Anh Quân cho biết khâu khó nhất không phải là xử lý khối tượng lớn. Phần khiến anh trăn trở nhiều nhất là tạo hình Lạc Long Quân và Âu Cơ.
"Theo mình, khâu lên ý tưởng là khó nhất. Hình ảnh cha Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ gần như không có hình ảnh lưu truyền nên ekip phải suy nghĩ đắn đo rất nhiều làm sao để tái hiện một cách chân thực nhất", anh chia sẻ.
Từ truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ, anh Quân muốn gửi đến người xem thông điệp về tình đoàn kết. Theo anh, câu chuyện bọc trăm trứng không chỉ là một truyền thuyết quen thuộc. Đó còn là lời nhắc người Việt có chung một nguồn gốc.
Anh Quân còn nhắc đến chi tiết 50 người con theo cha xuống biển, 50 người con theo mẹ lên núi. Dù đi đến đâu, tất cả vẫn cùng sinh ra từ một bọc trứng. Với anh, chi tiết này có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống hiện nay. Nó nhắc mỗi người biết nhớ về cội nguồn và trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc.
Không chỉ anh Quân, những người trong ekip cũng xem quá trình làm tượng Cội Nguồn là một kỷ niệm đáng nhớ. Bà Hoàng Thị Hương (51 tuổi), đến từ xã Hợp Thịnh (tỉnh Bắc Ninh), là một trong những người tham gia hỗ trợ thực hiện tác phẩm.
Bà Hương chia sẻ đây là tác phẩm cầu kỳ nhất mà bà từng làm cùng ekip. Quá trình thi công kéo dài hơn 45 ngày. Thời tiết trong thời gian ấy khá thuận lợi, không nắng gắt hay mưa lớn. Nhờ vậy, mọi người có thể tập trung vào từng chi tiết của bức tượng.
Sau tượng Cội Nguồn, anh Quân cho biết còn hơn 20 tác phẩm khác đang được ấp ủ. Các tác phẩm này sẽ là một phần trong dự án sắp tới của anh mang tên Vườn cổ tích Việt Nam, dự kiến rộng khoảng 20.000 m².
Anh Quân cho biết tác phẩm này do anh và ekip tự thực hiện, không phải sản phẩm đặt hàng của bất kỳ đơn vị nào.
Hiện bức tượng được đặt tạm tại Vườn Hạnh Phúc, nơi anh Quân đang quản lý. Theo anh, khi dự án Vườn Cổ Tích Việt Nam hoàn thiện, tượng Cội Nguồn sẽ được di chuyển về không gian này để trở thành một phần của khu trưng bày các câu chuyện dân gian Việt Nam.
Anh Quân cũng cho biết tượng được thiết kế theo hướng có thể di chuyển. Điều này giúp tác phẩm linh động hơn trong quá trình sắp xếp vị trí trưng bày sau này.
Nếu muốn chiêm ngưỡng bức tượng nặng 25 tấn, bạn có thể đến Vườn Hạnh Phúc tại Bắc Ninh. Tác giả cho biết khu vườn này mở cửa miễn phí để mọi người đến tham quan trong dịp Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5.
