Nam bệnh nhân 32 tuổi vừa được PGS-TS Nguyễn Mạnh Khánh, Trưởng khoa Phẫu thuật chi trên và Y học thể thao, Phó giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt Đức, cùng ê kíp thực hiện thay khớp vai toàn phần theo giải phẫu.
Về ca bệnh này, PGS Nguyễn Mạnh Khánh cho biết, nam bệnh nhân đã đau khớp vai suốt 3 năm, sau khi bị chấn thương tay do chơi thể thao. Trong thời gian này, triệu chứng đau và mức độ hạn chế vận động sau chấn thương tiến triển tăng dần. Bệnh nhân đã điều trị nội khoa, tập phục hồi chức năng và các biện pháp điều trị không phẫu thuật nhưng các triệu chứng không cải thiện.
Trên phim chụp chẩn đoán X-quang và cắt lớp vi tính, hình ảnh cho thấy, chỏm xương vai bị tiêu hết. Toàn bộ viền sụn vai đã mòn khuyết gây ra tổn thương thoái hóa khớp vai rất nặng. Khớp vai bị biến dạng, tiêu hết chỏm xương cánh tay, có chỉ định thay khớp vai.
Qua kết quả chụp, các bác sĩ nghĩ nhiều đến việc bệnh nhân bị hoại tử vô khuẩn chỏm xương cánh tay sau chấn thương thể thao rất nhiều năm dẫn đến thoái hóa khớp vai. Bệnh nhân đau nhiều, đã qua thời gian rất dài dùng thuốc không đáp ứng. Các bác sĩ quyết định thay khớp vai toàn phần theo giải phẫu.
PGS Khánh chia sẻ, thay khớp vai có chỉ định chặt chẽ. Với người trẻ, ưu điểm lớn của thay khớp vai toàn phần theo giải phẫu là việc phục hồi sửa khớp vai sẽ đạt tối ưu theo giải phẫu của người bệnh, phù hợp với sinh lý, giải phẫu chức năng và đặc biệt ít gây tác động tới hệ thống gân cơ.
Khi khớp thay phù hợp với chính giải phẫu tự nhiên của người bệnh thì vận động cơ sẽ rất ít bị ảnh hưởng, khớp không bị quá căng, cấu trúc xương đó giúp duy trì tuổi thọ của khớp lâu hơn.
Thay khớp vai toàn phần theo giải phẫu, góp phần giúp bệnh nhân nêu trên lấy lại chức năng như cũ, phục hồi nguyên trạng giải phẫu.
PGS Khánh cho biết, so với nhiều năm trước, hiện vật liệu khớp vai nhân tạo đã có nhiều tiến bộ. Chất liệu rất bền, tuổi thọ của khớp thay thế kéo dài 40 – 50 năm. Thành phần xi măng giữ cho khớp vững cũng ưu điểm hơn rất nhiều so với thế hệ trước. Các cấu phần khớp là các cấu phần rời, rất linh hoạt. Đó là các ưu điểm lớn với các trường hợp thay khớp vai toàn phần theo giải phẫu.
PGS Khánh lưu ý, các bệnh nhân bị thoái hóa khớp vai hiện không chỉ ghi nhận ở người lớn tuổi, các ca thoái hóa khớp vai ở người trẻ có xu hướng tăng. Một trong những lý do gây tiêu chỏm hoặc thoái hóa khớp vai ở người trẻ là chấn thương thể thao hoặc tai nạn.
Nhưng hay gặp nhất là chấn thương thể thao do vận động quá nặng, sai tư thế khiến tải trọng khớp vai quá lớn. Tình trạng này kéo dài đến thiếu hụt cấp máu và tiến triển từ từ gây hoại tử vô khuẩn hoặc tiêu chỏm khớp vai, dần dẫn đến thoái hóa khớp vai. Đó là các nguyên nhân rất hay gặp ở bệnh nhân trẻ (dưới 45 – 50 tuổi) bị thoái hóa khớp vai.
“Bệnh lý khớp vai ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt là ở nhóm bệnh nhân vận động mạnh như lao động nặng hoặc chơi thể thao không đúng cách. Do đó, việc chẩn đoán và điều trị đúng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hạn chế các biến chứng sau này và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh, cũng như giúp người bệnh sớm trở lại lao động hoặc tập luyện”, PGS Khánh chia sẻ.
Trong khi không ít người tin vào tác dụng “thần kỳ” của dầu cá với huyết áp, các nghiên cứu liên quan lại cho kết quả không đồng nhất. Một số nghiên cứu cho thấy dầu cá có thể giúp hạ huyết áp, trong khi một số khác lại không ghi nhận tác dụng này. Do đó, cần nhìn nhận rõ hiệu quả này là có giới hạn để tránh lạm dụng, theo Health (Mỹ).
Một phân tích năm 2022 cho thấy bổ sung 2 - 3 g omega-3 mỗi ngày giúp hạ huyết áp ở mức khiêm tốn, hiệu quả này đặc biệt rõ hơn ở người đã tăng huyết áp. Tuy vậy, lợi ích bổ sung của dầu cá ở những người đang dùng thuốc hạ áp vẫn chưa được làm rõ.
Với người có huyết áp bình thường, việc bổ sung dầu cá thường ít hoặc không làm thay đổi huyết áp.
Một lý do khiến kết quả của các nghiên cứu khác nhau là vì trên thị trường có nhiều loại sản phẩm dầu cá với tỷ lệ DHA và EPA khác nhau. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng sử dụng liều lượng không thống nhất; có liều cho thấy hiệu quả, có liều thì không.
Dù chưa có bằng chứng chắc chắn, một số nghiên cứu cho rằng omega-3 trong dầu cá có thể giúp mạch máu thư giãn và giãn rộng hơn. Điều này về lý thuyết có thể làm giảm viêm và cải thiện chức năng mạch máu.
Omega-3 cũng được cho là giúp giảm stress oxy hóa - tình trạng tích tụ các gốc tự do gây tổn thương tế bào và có liên quan đến tăng huyết áp.
Dầu cá nhìn chung khá an toàn, nhưng vẫn có thể gây tác dụng phụ. Nhẹ thì có thể gây vị tanh trong miệng, ợ nóng. Nặng hơn, một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ tăng rung nhĩ, tăng cholesterol LDL và nguy cơ chảy máu.
Các bác sĩ thường không khuyến khích dùng viên dầu cá như lựa chọn bổ sung thường quy nếu không có chỉ định cụ thể. Thay vào đó, chuyên gia ưu tiên bổ sung omega-3 từ thực phẩm tự nhiên.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá ngừ albacore, cá hồi nước ngọt và cá mòi là nguồn omega-3 tốt. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) khuyến nghị ăn 2 khẩu phần cá (mỗi khẩu phần khoảng 100 gram) mỗi tuần.
Trước khi sử dụng dầu cá, nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn lợi ích và nguy cơ dựa trên tình trạng sức khỏe cá nhân.
Theo báo cáo công tác y tế trong tháng 6 do Bộ Y tế vừa công bố, từ ngày 18-5 đến ngày 18-6 trên cả nước ghi nhận gần 9.900 ca mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 1 ca tử vong. Như vậy, từ ngày 14-12-2025 đến nay, cả nước có gần 55.000 trường hợp mắc, 10 ca tử vong.
So với cùng kỳ năm ngoái (28.081 ca mắc), số mắc cao hơn 2 lần, số tử vong tăng 10 trường hợp.
Cùng với đó, dịch sốt xuất huyết vẫn tiếp tục có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Từ ngày 14-12-2025 đến nay, số mắc cao hơn 1,7 lần (hơn 55.000 ca bệnh so với hơn 32.500 ca), số tử vong tăng 2 trường hợp.
Tương tự, trong khoảng thời gian trên, số ca mắc sốt rét cũng cao hơn 30 trường hợp so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, số mắc các bệnh khác như viêm não vi rút, COVID-19, dại, sốt phát ban nghi sởi đều có xu hướng giảm.
Trong tháng, nước ta cũng không ghi nhận trường hợp mắc các bệnh như bạch hầu, Chikungunya, cúm A(H5N1), cúm A(H9N2), tả.
Về bệnh viêm gan, từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 9.510 trường hợp. Trong đó, có 55 ca mắc viêm gan A, 8.504 mắc viêm gan B và 951 ca mắc viêm gan C. Khu vực miền Nam ghi nhận nhiều ca nhất là 5.508 ca (khoảng 58%); đứng thứ 2 là khu vực miền Bắc 3.045 ca (32%); tiếp đến là miền Trung và Tây Nguyên.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình các bệnh truyền nhiễm, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng, COVID-19 và các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi.
Hướng dẫn các địa phương tăng cường giám sát, chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Hanta, vi rút Ebola và chuẩn bị các điều kiện đáp ứng công tác phòng, chống dịch tại cửa khẩu.
Bộ Y tế cho hay thời gian tới sẽ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn về phòng, chống bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng.
Trong đó tập trung hoàn thiện hướng dẫn khám sàng lọc lồng ghép miễn phí một số bệnh không lây nhiễm phổ biến và rối loạn tâm thần, hướng dẫn phòng, chống đột quỵ, dinh dưỡng trong tình huống khẩn cấp, phòng chống thừa cân, béo phì ở trẻ em và hướng dẫn hoạt động thể lực nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Các nghiên cứu cho thấy uống cà phê mỗi ngày có thể giúp kéo dài tuổi thọ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện trao đổi chất và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nghiên cứu trên tạp chí The Journal of Nutrition vào năm 2025 cho thấy uống từ 1 đến 3 tách cà phê đen chứa caffeine mỗi ngày giúp giảm nguy cơ tử vong và bệnh tim mạch.
Người uống ít nhất 1 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ tử vong thấp hơn 16%. Khi uống từ 2 đến 3 tách, tỷ lệ này tăng lên 17%.
Tuy nhiên, việc cho nhiều đường, sữa hoặc kem có thể làm giảm lợi ích của cà phê. Nhóm dùng cà phê kèm các thành phần này chỉ giảm khoảng 14% nguy cơ tử vong.
Cà phê còn giúp đường ruột hoạt động ổn định hơn. Theo đó, người uống cà phê có lượng vi khuẩn có lợi trong ruột cao hơn.
Trong cà phê có polyphenol, một hợp chất thực vật giúp nuôi lợi khuẩn đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa. Chất chống oxy hóa trong cà phê còn giúp giảm viêm và giảm stress oxy hóa trong cơ thể.
Hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh cũng giúp việc đi tiêu đều đặn hơn.
Nghiên cứu trên PLOS ONE vào năm 2015 cho thấy nam giới uống khoảng 1 đến 2 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ rối loạn cương dương thấp hơn 42%.
Caffeine trong cà phê còn giúp tăng testosterone tạm thời sau khi tập luyện. Ngoài ra, uống 1 tách cà phê khoảng 45 phút trước khi quan hệ có thể giúp cải thiện sức bền.
Cà phê không thể thay thế chế độ ăn uống hay tập luyện. Tuy nhiên, thức uống này có thể hỗ trợ quá trình giảm cân nhờ khả năng thúc đẩy trao đổi chất.
Sau khi uống cà phê, cơ thể có thể tăng đốt cháy calo từ 5% đến 20% trong khoảng 3 giờ. Cà phê cũng giúp cơ thể phân giải chất béo hiệu quả hơn.
Ngoài ra, uống cà phê trước bữa ăn giúp nam giới giảm khoảng 20% lượng calo tiêu thụ.
Các nghiên cứu còn cho thấy uống cà phê thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính như như bệnh Parkinson, tiểu đường loại 2, ung thư gan, ung thư đại tràng, đột quỵ và suy tim
Các chuyên gia khuyến cáo nên uống cà phê với lượng vừa phải và hạn chế thêm quá nhiều đường hoặc kem để bảo vệ sức khỏe tốt hơn.
