Sau hơn hai năm xung đột lan rộng từ Gaza sang Lebanon rồi tới cuộc đối đầu trực tiếp giữa Mỹ, Israel với Iran, Trung Đông đã chứng kiến hàng loạt nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chiến sự vượt khỏi tầm kiểm soát. Các thỏa thuận ngừng bắn lần lượt được thiết lập, dấy lên hy vọng mang đến hòa bình cho khu vực.
Tuy nhiên, những gì diễn ra lại cho thấy một bức tranh khác, khi những cuộc không kích, tập kích, đấu hỏa lực vẫn diễn ra tại Gaza, Lebanon, miền nam Israel hay eo biển Hormuz.
Nghịch lý này phản ánh một thực tế mới của khu vực, khi ngừng bắn không còn chắc chắn đồng nghĩa với hòa bình. Theo một quan chức an ninh Trung Đông, khu vực này đang chứng kiến cách diễn giải linh hoạt hơn đối với các thỏa thuận ngừng bắn.
“Những cuộc không kích hạn chế, chiến dịch tấn công có mục tiêu và tiến quân trên bộ vẫn tiếp diễn, nhưng thỏa thuận ngừng bắn vẫn được duy trì về mặt hình thức. Các nỗ lực ngoại giao tập trung vào ngăn xung đột leo thang, thay vì chấm dứt hoàn toàn bạo lực”, quan chức này nói với National.
Mỹ và Iran ngày 7/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn để mở đường cho đàm phán, hướng đến một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Tuy nhiên, hai bên sau đó vẫn tiếp tục đối đầu bằng những vụ phóng tên lửa, tập kích tàu thuyền, khiến nỗ lực ngoại giao có nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào.
Mỹ vẫn ném bom vào cơ sở quân sự ở miền nam Iran, phóng tên lửa vào tàu thuyền tìm cách vượt vòng phong tỏa, trong khi Tehran đáp trả bằng cách tập kích tên lửa, UAV vào các căn cứ quân sự Mỹ và hạ tầng các nước vùng Vịnh. Tuy nhiên, hai bên đều tránh những hành động quân sự quy mô lớn có thể thổi bùng lửa xung đột.
Giới chức Mỹ cho rằng những hoạt động quân sự của Iran chỉ là “hỏa lực quấy rối ở mức thấp”, chưa đến ngưỡng để tái khởi động chiến dịch tấn công. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine nhấn mạnh “không đối thủ nào được nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của Mỹ là thiếu quyết tâm”.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Quân đội Israel sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon.
Israel và Lebanon đạt lệnh ngừng bắn từ giữa tháng 4, nhưng các cuộc đụng độ vẫn diễn ra. Hezbollah đã tăng cường dùng UAV tập kích các vị trí của Israel ở miền nam Lebanon và miền bắc nước láng giềng. Đáp lại, Israel mở rộng chiến dịch trên bộ, thọc sâu hơn vào lãnh thổ Lebanon.
Các cuộc giao tranh liên tục đã khiến hàng chục nghìn người ở cả hai bên biên giới chưa thể trở về nhà. Nhiều khu vực tại miền nam Lebanon vẫn nằm trong tình trạng sơ tán hoặc chịu thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng.
Tại Gaza, Israel tiếp tục duy trì các chiến dịch quân sự nhằm vào những mục tiêu mà nước này cho là thuộc Hamas hoặc các nhóm vũ trang đồng minh. Israel gần đây thông báo đã hạ sát Mohammed Odeh, một chỉ huy quân sự cấp cao của Hamas, chưa đầy hai tuần sau khi hạ sát người tiền nhiệm của ông.
Israel còn mở rộng kiểm soát tại một số khu vực chiến lược trong dải Gaza, đặc biệt là các hành lang an ninh và vùng đệm dọc biên giới. Quân đội Israel cho biết các hoạt động này nhằm ngăn Hamas tái tổ chức lực lượng và khôi phục năng lực chiến đấu.
Hamas vẫn tiến hành các cuộc phục kích ở quy mô hạn chế nhằm vào lực lượng Israel, cho thấy mạng lưới quân sự của nhóm này chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.
Giới chức y tế Palestine cho biết hàng trăm người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Cuộc khủng hoảng nhân đạo cũng chưa được cải thiện đáng kể. Nhiều khu vực vẫn thiếu điện, nước sạch và dịch vụ y tế cơ bản, trong khi phần lớn dân số tiếp tục phụ thuộc vào viện trợ quốc tế.
Theo Foreign Policy, kể từ tháng 10/2023, Israel đã đạt ít nhất 7 lệnh ngừng bắn với các đối thủ, gồm ba lần tại Gaza, hai lần ở Lebanon và hai lần liên quan đến Iran. Việc giao tranh vẫn tiếp diễn sau những thỏa thuận này khiến các lệnh ngừng bắn như vậy “có cũng như không”, theo Avishay Ben-Sasson-Gordis, nhà nghiên cứu tại Đại học Hebrew Jerusalem, và Simon Frankel Pratt, chuyên gia về khoa học chính trị Đại học Melbourne.
Tuy nhiên, hai chuyên gia cho rằng điều đó không đồng nghĩa chúng hoàn toàn thất bại. “Công chúng thường cho rằng lệnh ngừng bắn chỉ thành công nếu dẫn tới hòa bình lâu dài. Bất kỳ cuộc đấu hỏa lực nào xảy ra đều bị xem là bằng chứng cho thấy thỏa thuận đã thất bại”, họ bình luận. “Thực tế ở Trung Đông cho thấy các lệnh ngừng bắn vẫn mang lại kết quả cụ thể”.
Những lệnh ngừng bắn này đã tạo ra khoảng thời gian tạm lắng để giảm bớt tác động đối với dân thường. Trong các giai đoạn đình chiến trước đây tại Gaza, viện trợ nhân đạo được đưa vào nhiều hơn, người dân có cơ hội sơ tán và một số khu vực có điều kiện phục hồi tối thiểu. Các thỏa thuận cũng tạo điều kiện cho việc trao đổi con tin và tù nhân.
Ngoài khía cạnh nhân đạo, các khoảng lặng tạm thời còn mở ra cơ hội cho các cuộc đàm phán. Ngay cả khi không dẫn tới hòa bình cuối cùng, chúng vẫn có thể giúp các bên xây dựng những nền tảng thương lượng mới hoặc chuyển sang giai đoạn đàm phán khác.
Dù vậy, việc các lệnh ngừng bắn liên tục bị vi phạm cũng phản ánh một thực tế rằng nguyên nhân cốt lõi của các cuộc xung đột vẫn chưa được giải quyết.
Tại Gaza, Israel vẫn coi việc vô hiệu hóa Hamas là mục tiêu chiến lược quan trọng. Trong khi đó, Hamas chưa giải giáp và chưa có giải pháp rõ ràng cho việc quản lý dải Gaza sau chiến tranh.
Tại Lebanon, Hezbollah vẫn bị Israel coi là một mối đe dọa an ninh nghiêm trọng. Một nguồn tin an ninh Lebanon nói rằng lệnh ngừng bắn ngay từ đầu vốn đã rất mong manh và được thiết kế để quản lý xung đột hơn là chấm dứt nó.
Đối với Mỹ và Iran, hai bên đều có động lực để tránh một cuộc chiến kéo dài, nhưng vẫn tồn tại những bất đồng sâu sắc về chương trình hạt nhân, các biện pháp trừng phạt và cấu trúc an ninh khu vực.
Một quan chức Arab cho rằng Trung Đông đang bước vào thời kỳ chiến tranh kéo dài, bất kể Mỹ và Iran có đạt được thỏa thuận lớn hơn hay không. “Cái vòng luẩn quẩn đó sẽ tiếp tục. Đây là chiến tranh cường độ thấp”, quan chức này nói.
Trong cuộc điện đàm ngày 29-4, cuộc điện đàm được công khai đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ ngày 9-3, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã "đặc biệt chú ý đến tình hình liên quan đến Iran và vùng vịnh Ba Tư", trợ lý của ông Putin về các vấn đề đối ngoại, ông Yuri Ushakov, nói.
Cuộc điện đàm kéo dài hơn một tiếng rưỡi và "được tiến hành một cách thân thiện, thẳng thắn và chuyên nghiệp", theo Điện Kremlin.
"Tổng thống Putin cho rằng quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran của Tổng thống Trump là đúng đắn, vì điều này sẽ tạo cơ hội cho các cuộc đàm phán và nhìn chung, giúp ổn định tình hình", ông Ushakov nói tiếp.
Tuy nhiên ông Putin cũng "nhấn mạnh những hậu quả không thể tránh khỏi và cực kỳ tai hại không chỉ đối với Iran và các nước láng giềng mà còn đối với toàn bộ cộng đồng quốc tế, nếu Mỹ và Israel một lần nữa sử dụng hành động quân sự", trợ lý của Tổng thống Nga nói thêm.
Dẫn chứng cuộc điện đàm ngày 29-4 được tổ chức theo đề nghị của Matxcơva, ông Ushakov khẳng định: "Nga kiên quyết cam kết hỗ trợ đầy đủ các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng, và đã đưa ra một số đề xuất nhằm giải quyết những bất đồng về chương trình hạt nhân của Iran".
Vị này cũng cho biết Nga sẽ duy trì liên lạc với Iran, quốc gia mà Nga có "quan hệ Đối tác chiến lược", cũng như với các quốc gia vùng Vịnh và Israel để đảm bảo sẽ không có sự leo thang xung đột trong khu vực.
Theo Hãng tin Reuters, phía Nga không tiết lộ chi tiết về những đề xuất mà ông Putin đưa ra đối với Iran. Trước đó, Nga đã đề nghị đưa kho uranium làm giàu của Iran ra khỏi nước này.
Tại Washington, Tổng thống Trump xác nhận với báo giới rằng ông đã có một "cuộc trò chuyện rất tốt" với Tổng thống Putin. Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ cho biết cuộc điện đàm tập trung nhiều vào chiến sự Ukraine hơn là vấn đề Iran.
Tổng thống Mỹ kế đó nói thêm rằng ông Putin muốn "giúp" chấm dứt cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran, song ông đã nói với nhà lãnh đạo Nga rằng trước tiên hãy chấm dứt cuộc chiến với Ukraine.
Theo Hãng tin Reuters ngày 29-4, Tổng thống Mỹ Trump cảnh báo lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran có thể kéo dài nhiều tháng, khiến giá dầu cùng ngày tăng vọt lên mức cao nhất trong hơn 4 năm qua.
Trong cuộc gặp với các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ ngày 28-4, ông Trump khẳng định việc phong tỏa các cảng của Iran - điều mà Tehran yêu cầu phải chấm dứt trước khi đạt được bất kỳ thỏa thuận nào - hiệu quả hơn so với việc ném bom, theo Hãng thông tấn AFP.
Một quan chức Nhà Trắng giấu tên tiết lộ cuộc gặp đã thảo luận về những nỗ lực của ông Trump "nhằm xoa dịu thị trường dầu mỏ toàn cầu và các bước có thể thực hiện để tiếp tục lệnh phong tỏa hiện tại trong nhiều tháng nếu cần thiết, đồng thời giảm thiểu tác động đến người tiêu dùng Mỹ".
Giá dầu Brent giao có kỳ hạn đã tăng vọt thêm 7,6% lên 119,69 USD, mức giá cao nhất kể từ những ngày đầu xung đột Nga - Ukraine bùng nổ.
"Chúng ta đang chi khoảng 25 tỉ USD cho Chiến dịch Epic Fury. Phần lớn số tiền đó dành cho đạn dược", quyền kiểm soát viên Lầu Năm Góc Jules Hurst nói với các nhà lập pháp, sử dụng tên của chiến dịch Mỹ tấn công Iran.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth sau đó nói trong cùng phiên điều trần của Quốc hội rằng con số ước tính hiện tại ít hơn 25 tỉ USD.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc đã phản bác các câu hỏi về chi phí của cuộc chiến, chất vấn ngược lại các nhà lập pháp: "Câu hỏi tôi muốn đặt ra cho ủy ban này là việc đảm bảo Iran không bao giờ có vũ khí hạt nhân đáng giá bao nhiêu?".
Trong chuyến thăm miền nam Lebanon ngày 29-4, Tư lệnh quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, tuyên bố sẽ tấn công các mục tiêu của Hezbollah ở phía bắc sông Litani và bên ngoài "giới tuyến vàng".
"Bất kỳ mối đe dọa nào, ở bất cứ đâu, chống lại cộng đồng hoặc lực lượng của chúng ta - bao gồm cả bên ngoài giới tuyến vàng và phía bắc sông Litani - sẽ bị loại bỏ", ông Zamir nói.
Hôm 18-4, Israel lần đầu tiên đề cập đến sự tồn tại của cái gọi là "giới tuyến vàng" ở miền nam Lebanon. Giới tuyến này hoạt động tương tự như đường ranh giới phân chia lực lượng Israel với các khu vực do lực lượng Hamas kiểm soát ở Dải Gaza.
Ngày 29-4, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk tuyên bố Iran đã hành quyết ít nhất 21 người kể từ khi cuộc chiến với Mỹ và Israel bắt đầu cách đây hai tháng. Nhà chức trách Iran cũng đã bắt giữ hơn 4.000 người với các cáo buộc liên quan đến an ninh quốc gia.
Tuần trước, tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy cho biết ít nhất 3.646 người đã bị bắt giữ, trong đó có 767 trường hợp được báo cáo sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào ngày 8-4.
Tehran chưa đưa ra phản ứng với các cáo buộc mới nhất. Trước đó hồi tháng 1-2026, phía Iran đã bác bỏ các lên án của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, nhấn mạnh những lời lẽ này "mang tính chính trị".
Bà Ngô Phương Ly sáng 30/5 tới thăm cô, trò lớp tiếng Việt Lạc Hồng, bày tỏ tự hào khi giữa nhịp sống hiện đại và bận rộn của Singapore lại có một lớp học tiếng Việt dành cho các cháu thiếu nhi, theo TTXVN.
Bà cho rằng đây không chỉ là lớp học đơn thuần, mà còn là mái nhà nhỏ đong đầy tình yêu với tiếng Việt, với quê hương và tình cảm gắn bó với cội nguồn dân tộc.
Lớp Lạc Hồng mới được hình thành, chủ yếu gồm các học sinh có bố hoặc mẹ là người nước ngoài, theo phu nhân Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Thanh Phương Nghi. Mục tiêu của lớp là tạo không gian giao lưu, gìn giữ văn hóa, thúc đẩy hoạt động dạy và học tiếng Việt trong cộng đồng.
Ngoài việc bảo trợ cho lớp Lạc Hồng, đại sứ quán Việt Nam tại Singapore đã hỗ trợ cấp miễn phí giáo trình dạy tiếng Việt cho các gia đình có nhu cầu dạy học cho con em. Các lớp dạy tiếng Việt trực tuyến, hoạt động giao lưu, kết nối thế hệ trẻ cũng được khuyến khích tổ chức.
Bà Ngô Phương Ly đánh giá cao tâm huyết của các giáo viên và mong muốn phụ huynh tiếp tục đồng hành để gìn giữ tiếng mẹ đẻ cho con em. Bà nhấn mạnh đây chính là cách để giữ gìn bản sắc văn hóa và là sợi dây gắn kết các thế hệ trong gia đình.
Bà đã trao tặng lớp Lạc Hồng tủ sách gồm 100 đầu sách bằng tiếng Việt và song ngữ về văn hóa, lịch sử và sách học tiếng Việt.
Hiện có khoảng 34.000 người Việt Nam đang học tập, làm việc, sinh sống tại Singapore, phần lớn là trí thức, thế hệ trẻ. Trong đó, hầu hết đều có gia đình, họ hàng đang sinh sống tại Việt Nam nên nhu cầu duy trì văn hóa, ngôn ngữ mẹ đẻ cho con cái để tiếp nối sự gắn kết với gia đình, quê hương ngày càng cao.
Chiều cùng ngày, bà Ngô Phương Ly cùng bà Loo Tze Lui, phu nhân Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, thăm Temasek Shophouse, trung tâm tạo tác động xã hội của Singapore.
Tòa nhà có từ năm 1928 đã được cải tạo thành nơi vừa để bảo tồn, vừa phục vụ người dân như không gian kết nối cho các tổ chức thiện nguyện, doanh nghiệp xã hội, công ty khởi nghiệp vì cộng đồng, các nhà hoạt động xã hội và những cá nhân mong muốn tạo ra tác động tích cực cho xã hội.
Bà Ngô Phương Ly bày tỏ ấn tượng về sự kết nối sáng tạo của Singapore giữa kiến trúc lịch sử với phát triển cộng đồng, đổi mới xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững. Bà mong muốn hai bên tiếp tục tăng cường giao lưu, hiểu biết và thúc đẩy hơn nữa các hoạt động hợp tác, gắn kết giữa nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân thăm cấp nhà nước tới Singapore ngày 29-31/5 theo lời mời của Tổng thống Tharman Shanmugaratnam và phu nhân.
Việt Nam và Singapore thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025. Kim ngạch thương mại hai chiều đạt gần 12 tỷ USD năm 2025. Singapore hiện là đối tác đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư lũy kế gần 100 tỷ USD.
Hàng xóm chỉ biết bất lực nhìn người mẹ gào khóc tìm con sau hai trận động đất dữ dội ở Venezuela tối 24/6. Vài người cố trèo qua đống đổ nát, lắng nghe xem có tiếng người trả lời hay không nhưng đáp lại là sự im lặng đáng sợ.
"Chúng tôi cần đèn pin", một tình nguyện viên nói.
Chỉ có một sĩ quan cảnh sát đi cùng nhóm tình nguyện viên trong lúc chờ lực lượng cứu nạn tới hiện trường.
"Tania, Tania", một cái tên khác lại vang lên quanh khu vực bị tàn phá.
Tòa nhà nằm trong quần thể chung cư Petunia thuộc khu phố thượng lưu Los Palos Grandes, nơi thường xuyên nhộn nhịp với các nhà hàng và quán cà phê.
Vào khoảng 18h ngày 24/6 (5h ngày 25/6 theo giờ Hà Nội), hai trận động đất xảy ra tại cùng một khu vực ở Venezuela. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), hai trận động đất có độ lớn lần lượt là 7,2 và 7,5 đã khiến nhiều tòa nhà đổ sập, người dân hoảng loạn tháo chạy ra đường.
Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez cho biết đã có 20 cơn dư chấn xảy ra sau đó. Theo Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello, các bang Trujillo, Carabobo, Miranda và La Guaira là những nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất.
Bà Rodriguez sáng 25/6 cho biết đã "nhận được báo cáo về 32 người chết" và "hơn 700 người bị thương", đồng thời nói thêm vẫn chưa có dữ liệu về "vùng bị ảnh hưởng nặng nề nhất" là La Guaira, nằm gần thủ đô.
Venezuela thường xuyên xảy ra động đất. Trận địa chấn mạnh nhất từng được ghi nhận xảy ra ở phía đông bắc năm 1997 khiến 73 người chết và tại Caracas năm 1967 khiến 236 người tử vong. Khu phố Los Palos Grandes cũng từng chịu tổn thất nặng nề trong trận động đất năm 1967 với hàng loạt tòa nhà đổ sập.
Chỉ cách đó vài dãy nhà, những người vừa thoát ra khỏi một trung tâm thương mại vẫn chưa hoàn hồn. "Cầu thang rời ra, tường nứt toác. Đồ đạc từ trên trần nhà rơi xuống. Thật kinh hoàng", nhân viên ngân hàng Odalis Escalona, 54 tuổi, chia sẻ.
Bà Zenia Gonzalez, 52 tuổi, đang an ủi một cô gái trẻ vẫn còn đầm đìa nước mắt. "Chúng tôi đợi cho cơn rung lắc giảm bớt rồi chạy xuống bằng lối cầu thang cuốn", bà Gonzalez nói. "Chúng tôi đã phải chờ vì lúc đó rung chuyển quá mạnh. Trận động đất kéo dài rất lâu".
Tiếng la hét hoảng loạn đã bao trùm không gian khi dòng người chen chúc nhau tháo chạy ra khỏi tòa nhà.
Tại khu phố La Castellana gần đó, cô Maria Romero cũng phải vội vã tháo chạy khỏi căn hộ.
"Mọi thứ rung lắc rất mạnh và phát ra âm thanh như tiếng gầm rú từ sâu trong lòng đất", nữ kỹ sư 48 tuổi kể lại. Cô đã lúng túng không biết phải làm gì. "Trong một giây, tôi đã nghĩ đến việc chui xuống gầm bàn, nhưng rồi tôi quyết định phải chạy ra ngoài".
Các tòa nhà trên khắp thành phố bị phá hủy. Tổng thống lâm thời Rodriguez đã ban bố tình trạng khẩn cấp và ra lệnh đóng cửa sân bay chính của đất nước.
