Mỹ hiện có hàng triệu bồn chứa hóa chất phục vụ các nhà máy sản xuất thuộc nhiều lĩnh vực. Theo các chuyên gia, các bồn chứa này hiếm khi gặp sự cố nghiêm trọng nếu chúng được bảo trì và kiểm định đúng quy trình.
Nhưng chỉ trong một tuần, khu vực Bờ Tây nước Mỹ ghi nhận hai sự cố lớn liên quan đến bồn hóa chất. Hôm 22/5, bồn hóa chất ở nhà máy hàng không GKN Aerospace bị quá nhiệt, đe dọa gây vụ nổ thảm khốc trong khu vực, buộc giới chức phải sơ tán hơn 50.000 người ở quận Cam.
Ngay khi nguy cơ nổ bồn chứa này được kiểm soát, một bồn hóa chất tại nhà máy giấy Nippon Dynawave ở Longview, bang Washington, bị vỡ hôm 26/5, khiến hai người thiệt mạng, 9 người mất tích và được nhận định là đã tử vong. Đây có thể là thảm kịch công nghiệp gây chết người nhiều nhất trong lịch sử hiện đại của bang Washington, Thống đốc Bob Ferguson cho hay.
Các sự cố làm dấy lên nhiều lo ngại về mức độ an toàn của các bồn chứa ở Mỹ, cũng như vai trò của chính quyền liên bang và địa phương trong giám sát các doanh nghiệp sử dụng hóa chất nguy hiểm.
Trong cuộc họp tại Tòa thị chính thành phố Garden Grove thuộc quận Cam tối 26/5, nhiều người dân đã bày tỏ bức xúc vì bồn chứa hàng triệu lít hóa chất MMA có nguy cơ cháy nổ cao lại được nhà máy GKN Aerospace đặt trong phạm vi 1,6 km quanh trường học và nhà dân. Nhiều người yêu cầu giới chức đóng cửa nhà máy này.
Giáo sư kỹ thuật hóa học Stephen Kmiotek tại Viện Bách khoa Worcester cho biết bồn chứa hóa chất được sử dụng trong hầu hết ngành công nghiệp, do phần lớn nhà máy đều cần hóa chất trong công đoạn sản xuất.
Ông cho hay tỷ lệ xảy ra sự cố với các bồn chứa này là 1 trên một triệu bồn mỗi năm, và có rất nhiều biện pháp để đảm bảo an toàn cho các cơ sở như vậy. Tuy nhiên, điều quan trọng là các nhà máy có duy trì quy trình kiểm tra, bảo dưỡng phù hợp hay không, đặc biệt là với các bồn chứa cũ.
Tại Mỹ, các nhà máy sử dụng bồn chứa hóa chất chịu sự quản lý của cả cấp bang và liên bang. Ở cấp liên bang, nhà máy phải cung cấp thông tin về hóa chất nguy hiểm, rủi ro liên quan, quy trình vận hành an toàn và phương án ứng phó khẩn cấp cho các cơ quan chức năng.
Các đơn vị liên bang như Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và Ủy ban An toàn Hóa chất Mỹ (CSB) chịu trách nhiệm giám sát việc thực thi quy định an toàn của nhà máy.
EPA đã tham gia ứng phó trong cả hai sự cố bồn chứa, trong khi CSB ngày 28/5 cho biết sẽ mở cuộc điều tra sự cố vỡ ở Washington. CSB là cơ quan liên bang độc lập, chuyên điều tra các sự cố có thể gây “phát tán thảm khốc các chất cực kỳ nguy hại”.
Các quy định liên bang yêu cầu cơ sở lưu trữ hoặc sử dụng hóa chất nguy hiểm phải duy trì “phiếu an toàn hóa chất”, trong đó nêu rõ rủi ro và hướng dẫn ứng phó khẩn cấp. Doanh nghiệp phải chia sẻ thông tin này với giới chức bang, bộ lạc và địa phương. Theo quy định về quyền được biết của EPA, nhà máy cũng phải cho phép lực lượng cứu hỏa kiểm tra khi có yêu cầu.
Cơ quan An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Mỹ (OSHA) cũng ban hành tiêu chuẩn Quản lý An toàn Quy trình (PSM) đối với các ngành sử dụng hoặc lưu trữ hóa chất đặc biệt nguy hiểm. Tiêu chuẩn này bao gồm yêu cầu về kiểm tra, đào tạo, giấy phép làm việc đặc biệt, quy trình vận hành, cũng như kế hoạch và phương án ứng phó khẩn cấp.
Nhà máy hàng không GKN Aerospace ở quận Cam phải tuân thủ quy định này, do sử dụng hóa chất thuộc diện quản lý. Chưa rõ nhà máy giấy Nippon Dynawave có phải tuân thủ các tiêu chuẩn PSM hay không.
Ở cấp bang và địa phương, lực lượng thanh tra, cứu hỏa và đội xử lý vật liệu nguy hiểm dựa vào các thông tin trên để kiểm tra điều kiện an toàn tại cơ sở, lập kế hoạch ứng phó và can thiệp khi xảy ra sự cố.
Marissa Baker, phó giáo sư Khoa học Môi trường và Sức khỏe Nghề nghiệp thuộc Đại học Washington, cho biết trách nhiệm giám sát an toàn trực tiếp tại hai nhà máy thuộc về các cơ quan cấp bang ở Washington và California, cùng lực lượng phòng cháy chữa cháy địa phương và các đội xử lý vật liệu nguy hiểm. Việc kiểm tra thuộc trách nhiệm của Cơ quan An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp California và Sở Lao động và Công nghiệp bang Washington.
Tại bang Washington, số cơ sở hóa chất lớn hơn nhiều so với quy mô lực lượng thanh tra, nên cơ quan lao động bang thường chỉ tiến hành điều tra khi có khiếu nại hoặc xảy ra sự cố, bà Baker giải thích.
Bà nói Nippon Dynawave, công ty vận hành nhà máy giấy ở Washington, từng bị Sở Lao động và Công nghiệp bang điều tra hai lần, dù không liên quan đến sự cố hiện tại. Cơ sở này cũng từng xảy ra hỏa hoạn trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, rủi ro đối với cộng đồng từ những bồn chứa như vậy không phải lúc nào cũng dễ xác định. Stephen Lester, chuyên gia y tế công cộng, cho biết ông lo ngại về khoảng trống trong các tiêu chuẩn đánh giá mức độ phơi nhiễm. Theo ông, nhiều tiêu chuẩn hiện nay chủ yếu áp dụng cho môi trường làm việc, trong khi chưa có ngưỡng rõ ràng để xác định mức tiếp xúc an toàn của người dân sau một vụ rò rỉ hoặc nổ hóa chất.
“Nếu không có các hướng dẫn dựa trên sức khỏe, sẽ có người phải tự đánh giá mức nào là chấp nhận được và mức nào là không”, ông Lester, người có hơn 40 năm hỗ trợ cộng đồng đánh giá rủi ro sức khỏe, nói.
Theo ông, các tiêu chuẩn tại nơi làm việc cũng thường dựa trên thể trạng của nam giới trưởng thành trung bình, nên chưa phản ánh đầy đủ rủi ro với trẻ em, người cao tuổi hoặc người bị suy giảm miễn dịch do ảnh hưởng từ các sự cố bồn hóa chất.
“Đây là tình huống rất khó. Tôi hiểu áp lực mà các nhà khoa học và chuyên gia độc chất học phải đối mặt khi tư vấn cho người ra quyết định”, ông Lester nói. “Họ phải đưa ra nhận định tốt nhất dựa trên thông tin hiện có, các nghiên cứu đã được thực hiện và hiểu biết được chấp nhận rộng rãi về mức độ phơi nhiễm với những hóa chất này”.
Ba Lan sẽ không chuyển giao các tiêm kích MiG-29 cho Ukraine vì Kiev từ chối chia sẻ công nghệ sản xuất UAV, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz tuyên bố.
Theo người đứng đầu Bộ Quốc phòng Ba Lan, Warsaw đã đề xuất với Kiev một cách tiếp cận mang tính đối tác, theo đó Ba Lan sẽ chuyển giao máy bay để đổi lấy quyền tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm của Ukraine trong lĩnh vực UAV.
“Tôi đã đề xuất một cách tiếp cận mà theo tôi là rất mang tính đối tác. MiG đổi lấy UAV. Ban đầu phía Ukraine đồng ý, nhưng họ đã không thực hiện thỏa thuận này, vì vậy sẽ không có MiG nào được chuyển cho Ukraine, bởi Ba Lan không có UAV cũng như không có năng lực sử dụng chúng", ông Kosiniak-Kamysz tuyên bố.
Bộ trưởng Ba Lan cho biết Ukraine sở hữu những năng lực đáng kể trong lĩnh vực công nghệ không người lái và có thể chia sẻ một phần các thành tựu đó với Ba Lan để đổi lấy hỗ trợ quân sự.
Theo ông, hợp tác trong lĩnh vực UAV có thể trở thành một yếu tố quan trọng trong quan hệ đối tác quân sự song phương và là biểu hiện của sự đoàn kết lẫn nhau giữa hai nước.
“Ukraine có những năng lực rất đáng kể trong lĩnh vực UAV, nên để đáp lại số trang bị quân sự được cung cấp, họ có thể chia sẻ bí quyết công nghệ với Ba Lan và cho phép tiếp cận một phần các công nghệ đó”, người đứng đầu Bộ Quốc phòng Ba Lan nhấn mạnh.
Đồng thời, ông Kosiniak-Kamysz cho rằng chính phủ Ba Lan hiện nay bảo vệ lợi ích quốc gia trong quan hệ với Ukraine một cách kiên quyết hơn so với chính quyền tiền nhiệm, trong khi vẫn duy trì nguyên tắc đoàn kết.
Tuy nhiên, Bộ trưởng không cho rằng quyết định của ban lãnh đạo Ba Lan trước đây khi chuyển giao vũ khí cho Ukraine trong những tháng đầu của cuộc xung đột với Nga mà không kèm bất kỳ điều kiện nào là một sai lầm.
“Họ đã làm điều đúng đắn, và hơn nữa, tôi cũng sẽ làm như vậy. Khi đó Ukraine ở trong tình thế khó khăn hơn nhiều”, ông nói.
Vào tháng 7/2024, trong chuyến thăm Warsaw của Tổng thống Volodymyr Zelensky, Ukraine và Ba Lan đã ký một thỏa thuận an ninh song phương. Văn kiện này quy định việc xem xét khả năng chuyển giao cho Ukraine một phi đội tiêm kích MiG-29 của Ba Lan, gồm ít nhất 14 máy bay.
Kế hoạch dự kiến chỉ có thể được thực hiện sau khi Không quân Ba Lan tiếp nhận các tiêm kích F-35 mới của Mỹ để thay thế những máy bay có nguồn gốc từ thời Liên Xô.
Cuối năm 2025, giới chức Ba Lan đã xây dựng một gói viện trợ quân sự mới cho Ukraine, trong đó dự kiến có xe bọc thép và các tiêm kích MiG-29. Tuy nhiên, ngày 15/6, Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk thông báo việc chuyển giao máy bay đã bị đình chỉ.
Mặt khác, ông Kosiniak-Kamysz cảnh báo rằng nước này sẽ không đồng ý để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu nếu Kiev không chấm dứt việc tôn vinh một số nhân vật lịch sử gây tranh cãi.
Ông nhấn mạnh rằng mọi quốc gia đều phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt trong quá trình gia nhập EU, bao gồm cả những yêu cầu liên quan đến ký ức lịch sử. Theo ông, không thể xây dựng sự hợp tác trong khối dựa trên việc tôn vinh những nhân vật hoặc phong trào gây đau thương, bị phản đối và lan truyền những điều sai lệch về các quốc gia láng giềng trong EU.
Cuối tháng 5, ông Zelensky đã ký sắc lệnh đặt tên cho một đơn vị thuộc lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraine theo danh hiệu “Những Anh hùng của UPA” (Quân đội khởi nghĩa Ukraine). UPA là đơn vị gây tranh cãi vì bị cáo buộc đứng sau các vụ thảm sát người Ba Lan vào Thế chiến II. Ukraine khẳng định họ muốn dùng UPA là biểu tượng cho phong trào giành độc lập và không có ý xúc phạm Ba Lan.
Tuy nhiên, căng thẳng đã leo thang và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tước Huân chương Đại bàng Trắng cao quý nhất của ông Zelensky. Hai bên Ukraine - Ba Lan bắt đầu xuất hiện các động thái từ chối hoặc trao trả các phần thưởng, huân chương lẫn nhau.
Các "Trưởng ban theo dõi World Cup" của đài truyền hình Mỹ Fox One sẽ bổ sung một danh mục độc nhất vô nhị vào sơ yếu lý lịch của họ khi tiếng còi mãn cuộc vang lên trong trận chung kết vào cuối tuần này giữa Tây Ban Nha và Argentina, sau khi đã xem toàn bộ 104 trận đấu của giải đấu bóng đá 4 năm một lần này.
“Bố tôi làm công việc dọn dẹp các vụ tràn dầu để kiếm sống. Còn tôi thì ngồi đây với người bạn Kevin Akoto của mình và xem tất cả các trận đấu này, rồi được ra ngoài và giao lưu với những người hâm mộ”, Austin Franklin, một người có sức ảnh hưởng sống tại Los Angeles, chia sẻ.
Cặp đôi này ngồi bên trong một chiếc cabin xem bóng đá bằng kính đặt tại Quảng trường Thời đại vào các ngày diễn ra trận đấu, sống một cuộc sống giống như trong một bể cá cảnh, khi những người qua đường thường dừng lại để ngó vào bên trong và thậm chí kéo ghế đến để xem các màn hình tivi bên trong.
Mỗi người trong số hai người theo dõi được trả 50.000 USD cho việc xem toàn bộ giải đấu này.
Trong suốt giải đấu, Akoto và Franklin đã đăng tải nội dung trên các nền tảng mạng xã hội của họ, bình luận về các trận đấu hoặc tương tác với những người theo dõi.
“Nếu chúng ta nhận thấy bất kỳ điều gì trong suốt kỳ World Cup này, thì đó là việc mọi người đang tiêu thụ thể thao nhiều hơn thông qua mạng xã hội. Những nội dung hậu trường nhiều hơn chính là cách mà mọi người đang tiếp cận các nội dung thể thao”, Akoto, người đã bỏ công việc phụ bếp ở Florida để nhận vai trò này, cho biết.
Akoto và Franklin cho biết cả hai sẽ thực hiện lại công việc này một lần nữa ngay cả khi World Cup mở rộng lên 64 đội từ mức 48 đội, một động thái mà FIFA sẽ thảo luận sau giải đấu.
“Tôi không nghĩ chúng tôi đã chán xem bóng đá đâu. Dù họ có muốn giao cho chúng tôi thêm bao nhiêu trận đấu đi chăng nữa, chúng tôi vẫn sẽ xem hết”, Franklin nói.
Ngày 22-6, Iran và các bên trung gian xác nhận đàm phán Mỹ - Iran đạt bước tiến sau ngày đàm phán cấp cao đầu tiên tại Thụy Sĩ.
Theo hai nước trung gian Pakistan và Qatar, Mỹ và Iran đã nhất trí về "lộ trình để đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày", cũng như một "nhóm giảm xung đột" nhằm đảm bảo chấm dứt các hoạt động quân sự ở Lebanon.
Viết trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran đã được dỡ bỏ và một số tài sản bị đóng băng ở nước ngoài của nước này đã được giải phóng.
Ông Araghchi cũng tiết lộ một "kế hoạch tái thiết và phát triển lớn cho Iran đã được khởi động".
"Những nỗ lực hòa giải không mệt mỏi của Pakistan và Qatar đã mang lại tiến triển lớn trong việc chấm dứt chiến tranh Lebanon", nhà ngoại giao Iran viết thêm, tuy nhiên cho rằng đây là "thách thức thật sự" đầu tiên.
Trong tuyên bố chung, Pakistan và Qatar cho biết các bên đã đạt được cơ chế cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo và quá trình đàm phán sẽ tiếp diễn đến hết tuần này.
Cụ thể, Mỹ và Iran đã đồng ý thành lập một ủy ban cấp cao. Ủy ban này sẽ giám sát chính trị về quá trình hòa giải.
Các trưởng đoàn đàm phán sẽ thường xuyên báo cáo lên ủy ban này, đồng thời phụ trách các nhóm công tác tập trung vào vấn đề hạt nhân, các biện pháp trừng phạt. Ủy ban cấp cao đã thông qua lộ trình hướng tới một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.
Bên cạnh đó, một đường dây liên lạc giữa các bên đã được thiết lập nhằm ngăn ngừa các sự cố và hiểu lầm, qua đó bảo đảm hoạt động đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, theo Đài Al Jazeera.
Cuộc đàm phán cuối tuần qua diễn ra trong không khí căng thẳng khi Tổng thống Donald Trump khi đe dọa phái đoàn Tehran khiến việc các cuộc đàm phán phải tạm dừng. Nói với kênh Fox News, ông Trump cảnh báo Mỹ có thể tiếp tục ném bom và "tiếp quản" eo biển Hormuz nếu Iran không đạt được thỏa thuận.
