Theo tờ Guardian ngày 8-5, Tòa án Old Bailey ở London kết luận Chi Leung “Peter” Wai (38 tuổi) và Chung Biu Yuen (65 tuổi) phạm tội hỗ trợ cơ quan tình báo nước ngoài theo Luật An ninh quốc gia của Anh.
Bộ trưởng Nội vụ Anh Dan Jarvis cho biết các hoạt động mà hai người này thực hiện “thay mặt Trung Quốc” là hoàn toàn không thể chấp nhận trên lãnh thổ Anh.
Ông nhấn mạnh Bộ Ngoại giao Anh sẽ triệu tập đại sứ Trung Quốc nhằm truyền đạt rõ rằng London sẽ không dung thứ cho các hoạt động đe dọa an ninh và an toàn của người dân tại Anh.
Đáp lại, Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh cho biết Bắc Kinh đã gửi công hàm phản đối tới Chính phủ Anh và sẽ thực hiện “các biện pháp cần thiết” để bảo vệ lợi ích của mình.
Người phát ngôn đại sứ quán cáo buộc đây là “động thái mang động cơ chính trị”, cho rằng phía Anh “lạm dụng pháp luật và thao túng quy trình tư pháp”.
“Mục đích duy nhất của việc này là tiếp tay cho các phần tử chống Trung Quốc đang ẩn náu tại Anh và tìm cách gây bất ổn cho Hong Kong, đồng thời bôi nhọ Chính phủ Trung Quốc và chính quyền đặc khu hành chính Hong Kong”, phía Bắc Kinh tuyên bố.
Theo hồ sơ vụ án, Wai từng làm việc cho lực lượng Biên phòng Anh tại sân bay Heathrow, đồng thời là cảnh sát tình nguyện của lực lượng City of London. Ông cũng từng phục vụ trong Hải quân Hoàng gia Anh.
Trong khi đó, Yuen là cựu Giám đốc cảnh sát Hong Kong và giữ vị trí quản lý cấp cao tại Văn phòng Kinh tế và Thương mại Hong Kong (HKETO) ở London – cơ quan đại diện cho chính quyền Hong Kong tại Anh.
Tòa án cho biết Wai đã thu thập thông tin tình báo theo chỉ đạo của Yuen, với mục tiêu chủ yếu là những nhà hoạt động dân chủ Hong Kong lưu vong tại Anh sau các đợt trấn áp của chính quyền Hong Kong và Trung Quốc.
Một trong những mục tiêu nổi bật là Nathan Law – cựu lãnh đạo phong trào biểu tình sinh viên Hong Kong hiện sống tại London.
Các tin nhắn trong điện thoại của Yuen cho thấy hoạt động theo dõi Nathan Law đã bắt đầu từ năm 2021. Công tố viên cho biết nhóm này còn nhắm đến các chính trị gia Anh, bao gồm cựu Bộ trưởng Đảng Bảo thủ Iain Duncan Smith và nữ nghị sĩ Helena Kennedy.
Theo cáo buộc, hai bị cáo đã tiến hành các hoạt động theo dõi, chụp ảnh, thu thập thông tin và sử dụng nhiều thủ đoạn lừa dối để tiếp cận mục tiêu. Một nhân chứng tại phiên tòa cho biết Wai từng đe dọa bắt giữ ông ngay tại London vì phản đối một nhà ngoại giao Hong Kong.
Hoạt động của nhóm bị phanh phui sau khi cảnh sát Anh ngăn chặn vụ bắt cóc Monica Kwong – một phụ nữ Hong Kong đang sống tại Yorkshire (Anh) – vào tháng 5-2024. Cảnh sát cho biết nhóm nghi phạm từng giả làm thợ điện để tìm cách tiếp cận căn hộ của Kwong trước khi bị bắt giữ.
Ngoài tội danh hỗ trợ tình báo nước ngoài, Wai còn bị kết tội lạm dụng chức vụ công vì truy cập trái phép cơ sở dữ liệu của Bộ Nội vụ Anh nhằm tìm kiếm thông tin về những người mà giới chức Hong Kong quan tâm.
Hai bị cáo đã bị tạm giam chờ tuyên án, với ngày 15-5 sẽ ấn định thời điểm tuyên án chính thức.
“Thế giới đã chứng kiến sự kìm chế và thiện chí hòa giải của Iran. Những gì đang được thực hiện dưới vỏ bọc phong tỏa hải quân là sự tiếp nối các hoạt động quân sự nhằm vào một quốc gia đang phải trả giá cho sự kháng cự và độc lập của mình”, nhà lãnh đạo Iran viết trên mạng xã hội X.
Ông Pezeshkian cho rằng việc Mỹ tiếp tục cách tiếp cận này đối với Iran là “điều không thể chấp nhận được”.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã chế giễu ý tưởng phong tỏa nước này của Washington, đồng thời nhấn mạnh quy mô rộng lớn của toàn bộ biên giới trên bộ và trên biển của Iran.
“Nếu bạn xây hai bức tường, một bức từ New York đến bờ Tây và một bức từ Los Angeles đến bờ Đông, tổng chiều dài sẽ là 7.755km, vẫn còn thiếu khoảng 1.000km so với tổng chiều dài biên giới Iran.
Chúc may mắn khi phong tỏa một quốc gia có biên giới như vậy”, ông Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó với Axios vào ngày 29-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Tehran.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng việc phong tỏa các cảng của Iran - điều mà Tehran yêu cầu phải chấm dứt trước khi đạt được bất kỳ thỏa thuận nào - còn hiệu quả hơn so với việc ném bom.
Trong cuộc gặp với các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ hôm 28-4, ông Trump đã đề cập đến những nỗ lực “nhằm xoa dịu thị trường dầu mỏ toàn cầu và các bước có thể thực hiện để tiếp tục lệnh phong tỏa hiện tại trong nhiều tháng nếu cần thiết, đồng thời giảm thiểu tác động đến người tiêu dùng Mỹ”.
Việc thiếu nhân sự đã gây gián đoạn nghiêm trọng tại nhiều sân bay, do TSA là lực lượng làm nhiệm vụ soi chiếu an ninh. Theo Reuters, có nơi hành khách đã phải chờ hơn 4 giờ để được kiểm tra an ninh. Số nhân sự TSA nghỉ việc đến nay đã tăng hơn gấp đôi so với con số 460 người hồi cuối tháng 3.
Nghị sĩ hai đảng Dân chủ và Cộng hòa vẫn bất đồng trong vấn đề cấp ngân sách cho DHS, cơ quan quản lý các nhân viên TSA. Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson ngày 27.4 nói rằng dự luật ngân sách đã được Thượng viện thông qua sẽ cần sửa đổi để Hạ viện phê duyệt, báo hiệu tình trạng đóng cửa DHS sẽ kéo dài.
Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin cho hay Tổng thống Donald Trump đã dùng sắc lệnh sử dụng quỹ khẩn cấp để duy trì việc trả lương cho nhân viên, thế nhưng nguồn tiền này sẽ cạn kiệt vào đầu tháng 5 nếu quốc hội Mỹ chưa thể đồng thuận dự luật ngân sách.
Giới chuyên gia cảnh báo làn sóng nhân viên TSA nghỉ việc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác an ninh cho vòng chung kết World Cup 2026 sẽ khai mạc vào tháng 6 tới, khi nhu cầu đi lại tăng mạnh và nhân viên mới phải mất ít nhất 4 tháng đào tạo. Tình hình nhân sự tại TSA càng thêm phức tạp khi hồi đầu tháng 4, ông Trump đã đề xuất cắt giảm gần 10.000 nhân viên và tư nhân hóa phần lớn hoạt động của cơ quan này.
New York Times hôm 12/5 dẫn nội dung báo cáo tình báo mật được soạn thảo hồi đầu tháng, cho biết phát biểu công khai của giới lãnh đạo Mỹ rằng "quân đội Iran đã bị hủy diệt" đang trái ngược với những gì được các cơ quan tình báo trình bày trước giới lập pháp trong các cuộc họp kín.
Một số quan chức cấp cao giấu tên còn bày tỏ lo ngại khi xuất hiện bằng chức cho thấy quân đội Iran đã tiếp cận được 30 trong tổng số 33 căn cứ tên lửa ngầm được bố trí dọc eo biển Hormuz. "Điều này có thể đe dọa chiến hạm và tàu hàng đi qua tuyến đường biển trọng yếu này", báo Mỹ cho hay.
Theo những người am hiểu vấn đề, Iran có thể dùng bệ phóng tên lửa di động để sơ tán tên lửa những căn cứ này đến cơ sở mới, trong khi một số địa điểm có sẵn bãi phóng cho phép khai hỏa tên lửa ngay khi cần.
Đánh giá tình báo cho rằng đây là hệ quả từ lựa chọn chiến thuật của chỉ huy Mỹ, khi họ chọn đánh sập lối vào các cơ sở ngầm thay vì phá hủy toàn bộ địa điểm do chỉ có lượng bom xuyên hầm hạn chế.
Các cơ quan tình báo Mỹ cũng nhận định Iran đã tiếp cận được 90% kho đạn và căn cứ tên lửa ngầm trên toàn quốc. Nhiều cơ sở đã được khôi phục một phần hoặc hoàn toàn.
Washington Post trước đó đưa tin Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đánh giá "Iran vẫn bảo tồn được năng lực tiến quân đáng kể". Theo một quan chức Mỹ, Iran giữ lại được khoảng 70% tên lửa và 75% bệ phóng sau 6 tuần chiến sự, cũng như đã khai thông lối vào nhiều căn cứ ngầm.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi đầu tháng 3 khẳng định "lượng tên lửa của Iran chỉ còn một ít, nước này không còn gì về mặt quân sự". Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc sau đó một tháng, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch của Mỹ - Israel "đã tàn phá quân đội Iran, khiến họ không còn năng lực chiến đấu trong nhiều năm".
Tổng thống Trump ngày 6/5 tiếp tục tuyên bố phần lớn tên lửa của đối phương đã bị phá hủy. "Iran chỉ còn lại 18-19% lượng tên lửa, không đáng là bao so với những gì họ từng sở hữu", ông nói.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin, phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wales nhắc lại những tuyên bố của ông Trump rằng quân đội Iran "đã bị hủy diệt". Bà nói rằng chính phủ Iran hiểu rằng tình trạng hiện nay "không thể duy trì lâu dài", đồng thời chỉ trích những người tin rằng Tehran đang xây dựng lại năng lực quân sự.
Quyền thư ký báo chí Lầu Năm Góc cũng chỉ trích truyền thông Mỹ vì cách đưa tin liên quan đến chiến sự Trung Đông, cho rằng nhiều bên đang tìm cách bôi nhọ chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng.
