Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc vào tối 13/5. Đón ông Trump tại chân cầu thang máy bay là Phó chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính, người được coi là phái viên của Chủ tịch Tập Cận Bình cho các sự kiện ngoại giao quan trọng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc vào tối 13/5. Đón ông Trump tại chân cầu thang máy bay là Phó chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính, người được coi là phái viên của Chủ tịch Tập Cận Bình cho các sự kiện ngoại giao quan trọng.
Chiếc Cadillac mang biệt danh “Quái thú” của Tổng thống Mỹ di chuyển trên đường phố Bắc Kinh.
An ninh được siết chặt ở nhiều khu vực tại thủ đô Trung Quốc. Lãnh đạo Mỹ lưu trú tại khách sạn 5 sao Four Seasons ở khu đông bắc thủ đô Bắc Kinh. Nhiều người dân Trung Quốc đã tập trung gần khách sạn để ngắm nhìn đoàn xe đi qua.
Chiếc Cadillac mang biệt danh “Quái thú” của Tổng thống Mỹ di chuyển trên đường phố Bắc Kinh.
An ninh được siết chặt ở nhiều khu vực tại thủ đô Trung Quốc. Lãnh đạo Mỹ lưu trú tại khách sạn 5 sao Four Seasons ở khu đông bắc thủ đô Bắc Kinh. Nhiều người dân Trung Quốc đã tập trung gần khách sạn để ngắm nhìn đoàn xe đi qua.
Trung Quốc tổ chức lễ đón tại Đại lễ đường Nhân dân, với 21 loạt đại bác.
Trung Quốc tổ chức lễ đón tại Đại lễ đường Nhân dân, với 21 loạt đại bác.
Ông Tập và ông Trump nhiều lần chạm vào cánh tay nhau, tín hiệu cho thấy mối quan hệ thân thiện.
Ông Tập và ông Trump nhiều lần chạm vào cánh tay nhau, tín hiệu cho thấy mối quan hệ thân thiện.
Nhà Trắng đăng video về lễ đón. Video: X/White House
Ngoài các quan chức hàng đầu trong chính quyền, Tổng thống Trump còn đưa theo “phái đoàn nghìn tỷ đô” trong chuyến thăm. Tỷ phú Elon Musk, Jensen Huang cùng 15 doanh nhân khác tạo nên phái đoàn giàu có nhất từng tháp tùng tổng thống Mỹ đến Trung Quốc.
Ngoài các quan chức hàng đầu trong chính quyền, Tổng thống Trump còn đưa theo “phái đoàn nghìn tỷ đô” trong chuyến thăm. Tỷ phú Elon Musk, Jensen Huang cùng 15 doanh nhân khác tạo nên phái đoàn giàu có nhất từng tháp tùng tổng thống Mỹ đến Trung Quốc.
Sau cuộc hội đàm của hai lãnh đạo, Mỹ – Trung Quốc nhất trí thiết lập “mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ “ổn định chiến lược mang tính xây dựng” được sử dụng cho quan hệ Mỹ – Trung.
Sau cuộc hội đàm của hai lãnh đạo, Mỹ – Trung Quốc nhất trí thiết lập “mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ “ổn định chiến lược mang tính xây dựng” được sử dụng cho quan hệ Mỹ – Trung.
Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Mỹ thăm Thiên Đàn ở Bắc Kinh, nơi các hoàng đế triều Minh và triều Thanh từng thực hiện nghi lễ tế trời. Hai lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm trước Điện Kỳ Niên, nơi cầu mùa màng bội thu và cũng là công trình nổi tiếng nhất ở Thiên Đàn.
Ông Trump khen công trình này “thật kỳ vĩ, đáng kinh ngạc”, khẳng định “Trung Quốc rất đẹp”.
Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Mỹ thăm Thiên Đàn ở Bắc Kinh, nơi các hoàng đế triều Minh và triều Thanh từng thực hiện nghi lễ tế trời. Hai lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm trước Điện Kỳ Niên, nơi cầu mùa màng bội thu và cũng là công trình nổi tiếng nhất ở Thiên Đàn.
Ông Trump khen công trình này “thật kỳ vĩ, đáng kinh ngạc”, khẳng định “Trung Quốc rất đẹp”.
Ông Trump và ông Tập tới Đại lễ đường Nhân dân dự quốc yến tối 14/5.
Thực đơn quốc yến chiêu đãi ông Trump kết hợp giữa những món mang tính biểu tượng của Trung Quốc và ẩm thực phong cách phương Tây.
Danny Kemp, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của hãng thông tấn AFP, cho biết các món được phục vụ trong quốc yến gồm súp cà chua tôm hùm, sườn bò giòn, vịt quay Bắc Kinh, rau củ hầm, cá hồi nấu chậm dùng kèm sốt mù tạt, bánh bao nhân thịt heo áp chảo.
Món tráng miệng gồm bánh ngọt hình vỏ ốc, tiramisu, trái cây và kem.
Theo CNN, quốc yến gồm các món đặc sản Trung Quốc, nhưng một số món được điều chỉnh để phù hợp với khẩu vị khá kén chọn của Tổng thống Mỹ.
Ông Trump và ông Tập tới Đại lễ đường Nhân dân dự quốc yến tối 14/5.
Thực đơn quốc yến chiêu đãi ông Trump kết hợp giữa những món mang tính biểu tượng của Trung Quốc và ẩm thực phong cách phương Tây.
Danny Kemp, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của hãng thông tấn AFP, cho biết các món được phục vụ trong quốc yến gồm súp cà chua tôm hùm, sườn bò giòn, vịt quay Bắc Kinh, rau củ hầm, cá hồi nấu chậm dùng kèm sốt mù tạt, bánh bao nhân thịt heo áp chảo.
Món tráng miệng gồm bánh ngọt hình vỏ ốc, tiramisu, trái cây và kem.
Theo CNN, quốc yến gồm các món đặc sản Trung Quốc, nhưng một số món được điều chỉnh để phù hợp với khẩu vị khá kén chọn của Tổng thống Mỹ.
Trong bài phát biểu tại quốc yến, ông Trump mô tả quan hệ Mỹ – Trung là “một trong những mối quan hệ quan trọng nhất” trong lịch sử thế giới.
Ông cho biết các giá trị của Khổng Tử từng được những nhà lập quốc của nước Mỹ ngưỡng mộ. Benjamin Franklin từng cho xuất bản các danh ngôn của Khổng Tử trên tờ báo The Pennsylvania Gazette của mình vào năm 1737.
Tổng thống cũng nhắc đến việc chân dung Khổng Tử được tạc trên phù điêu của Tòa án Tối cao Mỹ, cùng với Moses và Solon, tượng trưng cho ba nền văn minh lớn góp phần định hình hệ thống pháp luật phương Tây.
Ông Tập Cận Bình nhắc lại di sản của “ngoại giao bóng bàn” những năm 1970, gọi quan hệ Bắc Kinh – Washington là “mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới”, đồng thời liên kết triết lý lãnh đạo của hai nước.
“Việc đạt được sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa và làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại có thể song hành cùng nhau”, ông Tập nói.
Trong bài phát biểu tại quốc yến, ông Trump mô tả quan hệ Mỹ – Trung là “một trong những mối quan hệ quan trọng nhất” trong lịch sử thế giới.
Ông cho biết các giá trị của Khổng Tử từng được những nhà lập quốc của nước Mỹ ngưỡng mộ. Benjamin Franklin từng cho xuất bản các danh ngôn của Khổng Tử trên tờ báo The Pennsylvania Gazette của mình vào năm 1737.
Tổng thống cũng nhắc đến việc chân dung Khổng Tử được tạc trên phù điêu của Tòa án Tối cao Mỹ, cùng với Moses và Solon, tượng trưng cho ba nền văn minh lớn góp phần định hình hệ thống pháp luật phương Tây.
Ông Tập Cận Bình nhắc lại di sản của “ngoại giao bóng bàn” những năm 1970, gọi quan hệ Bắc Kinh – Washington là “mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới”, đồng thời liên kết triết lý lãnh đạo của hai nước.
“Việc đạt được sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa và làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại có thể song hành cùng nhau”, ông Tập nói.
Ngày 15/5, ông Trump tới thăm Trung Nam Hải, đánh dấu lần đầu tiên ông tới trung tâm quyền lực được ví như “Nhà Trắng” của Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ ca ngợi vẻ đẹp của hoa hồng trong những khu vườn tại đây và Chủ tịch Trung Quốc nói sẽ gửi hạt giống hoa cho ông.
Trung Nam Hải là trụ sở của Ủy ban Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ Trung Quốc. Đây là nơi nhiều lãnh đạo cấp cao Trung Quốc sinh sống và làm việc.
Công trình được khởi công xây dựng từ thế kỷ 12 và được các triều Nguyên, Minh, Thanh xây tiếp, từng là địa điểm làm việc và thư giãn của hoàng tộc Trung Quốc thời phong kiến.
Ngày 15/5, ông Trump tới thăm Trung Nam Hải, đánh dấu lần đầu tiên ông tới trung tâm quyền lực được ví như “Nhà Trắng” của Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ ca ngợi vẻ đẹp của hoa hồng trong những khu vườn tại đây và Chủ tịch Trung Quốc nói sẽ gửi hạt giống hoa cho ông.
Trung Nam Hải là trụ sở của Ủy ban Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ Trung Quốc. Đây là nơi nhiều lãnh đạo cấp cao Trung Quốc sinh sống và làm việc.
Công trình được khởi công xây dựng từ thế kỷ 12 và được các triều Nguyên, Minh, Thanh xây tiếp, từng là địa điểm làm việc và thư giãn của hoàng tộc Trung Quốc thời phong kiến.
Trong buổi tiệc trà, lãnh đạo Trung Quốc cho biết ông chọn Trung Nam Hải để tiến hành cuộc họp thứ hai với Tổng thống Mỹ nhằm “đáp lại thịnh tình mà ông ấy dành cho tôi tại Mar-a-Lago năm 2017”, nhắc đến cuộc gặp giữa hai người tại Florida trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.
Trong buổi tiệc trà, lãnh đạo Trung Quốc cho biết ông chọn Trung Nam Hải để tiến hành cuộc họp thứ hai với Tổng thống Mỹ nhằm “đáp lại thịnh tình mà ông ấy dành cho tôi tại Mar-a-Lago năm 2017”, nhắc đến cuộc gặp giữa hai người tại Florida trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.
Tổng thống Mỹ lên chuyên cơ Không lực Một rời Trung Quốc ngày 15/5, kết thúc chuyến thăm ba ngày mà cả hai bên đều mô tả “tốt đẹp”. Ông Trump đã mời ông Tập thăm Mỹ vào tháng 9.
Trên chuyến bay trở về Mỹ, Tổng thống thông báo với các phóng viên rằng Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing, với tiềm năng nâng tổng số lượng đơn hàng lên tới 750 chiếc. Các máy bay này sẽ sử dụng động cơ của GE Aerospace.
Các quan chức Mỹ cho biết hai bên đã nhất trí các thỏa thuận bán nông sản và đạt được tiến triển về cơ chế quản lý thương mại trong tương lai. Hai phía dự kiến sẽ xác định danh mục hàng hóa “không nhạy cảm” trị giá khoảng 30 tỷ USD.
Thông tin chi tiết về các thỏa thuận này vẫn còn rất ít ỏi. Không có dấu hiệu nào về một bước đột phá trong việc bán chip AI H200 tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc, dù CEO Jensen Huang đã tham dự phái đoàn tháp tùng ông Trump vào phút chót.
Ông Trump cũng rời Bắc Kinh mà chưa tìm được giải pháp cho nguồn cung đất hiếm – vấn đề đã phủ bóng quan hệ hai nước kể từ khi Trung Quốc áp lệnh kiểm soát xuất khẩu khoáng sản để đáp trả đòn thuế quan của Washington vào tháng 4/2025.
Dù hai lãnh đạo đã đạt được một thỏa thuận “đình chiến thương mại” vào tháng 10 năm ngoái, theo đó Washington giảm thuế quan để đổi lấy nguồn cung đất hiếm ổn định từ Trung Quốc, nhưng thực tế các biện pháp kiểm soát của Bắc Kinh vẫn đang gây ra tình trạng khan hiếm nguồn cung cho các hãng sản xuất chip và hàng không vũ trụ Mỹ.
Khi được hỏi liệu hai bên có gia hạn thỏa thuận nói trên khi nó hết hạn vào cuối năm nay hay không, ông Trump cho biết ông và ông Tập “đã không thảo luận về vấn đề thuế quan”.
Tổng thống Mỹ lên chuyên cơ Không lực Một rời Trung Quốc ngày 15/5, kết thúc chuyến thăm ba ngày mà cả hai bên đều mô tả “tốt đẹp”. Ông Trump đã mời ông Tập thăm Mỹ vào tháng 9.
Trên chuyến bay trở về Mỹ, Tổng thống thông báo với các phóng viên rằng Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing, với tiềm năng nâng tổng số lượng đơn hàng lên tới 750 chiếc. Các máy bay này sẽ sử dụng động cơ của GE Aerospace.
Các quan chức Mỹ cho biết hai bên đã nhất trí các thỏa thuận bán nông sản và đạt được tiến triển về cơ chế quản lý thương mại trong tương lai. Hai phía dự kiến sẽ xác định danh mục hàng hóa “không nhạy cảm” trị giá khoảng 30 tỷ USD.
Thông tin chi tiết về các thỏa thuận này vẫn còn rất ít ỏi. Không có dấu hiệu nào về một bước đột phá trong việc bán chip AI H200 tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc, dù CEO Jensen Huang đã tham dự phái đoàn tháp tùng ông Trump vào phút chót.
Ông Trump cũng rời Bắc Kinh mà chưa tìm được giải pháp cho nguồn cung đất hiếm – vấn đề đã phủ bóng quan hệ hai nước kể từ khi Trung Quốc áp lệnh kiểm soát xuất khẩu khoáng sản để đáp trả đòn thuế quan của Washington vào tháng 4/2025.
Dù hai lãnh đạo đã đạt được một thỏa thuận “đình chiến thương mại” vào tháng 10 năm ngoái, theo đó Washington giảm thuế quan để đổi lấy nguồn cung đất hiếm ổn định từ Trung Quốc, nhưng thực tế các biện pháp kiểm soát của Bắc Kinh vẫn đang gây ra tình trạng khan hiếm nguồn cung cho các hãng sản xuất chip và hàng không vũ trụ Mỹ.
Khi được hỏi liệu hai bên có gia hạn thỏa thuận nói trên khi nó hết hạn vào cuối năm nay hay không, ông Trump cho biết ông và ông Tập “đã không thảo luận về vấn đề thuế quan”.
Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trò chuyện thân mật và thông báo với bà con về những thành tựu kinh tế - xã hội nổi bật của đất nước, cũng như việc triển khai nhiều chủ trương chiến lược trong thời gian qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương cá nhân Đại sứ và Đại sứ quán đã nỗ lực với tinh thần quyết tâm cao hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt là chuẩn bị chu đáo cho chuyến thăm lần này với nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, nội dung và kết quả thực chất, đột phá.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam rất coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt với Sri Lanka.
Hai bên vừa nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện, xác lập sự tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện và thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng dù số lượng chưa nhiều, cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka luôn quan tâm, đùm bọc lẫn nhau, không ngừng nỗ lực, phấn đấu vươn lên, đồng thời luôn hướng về quê hương, đất nước, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của cộng đồng người Việt tại Sri Lanka trong việc giữ gìn văn hóa, giáo dục tiếng Việt, hiểu biết về lịch sử, văn hóa dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn cộng đồng tiếp tục giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp của cha ông, hội nhập tốt, chấp hành các quy định của pháp luật nước sở tại.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Đại sứ quán chủ động, sáng tạo trong tham mưu, đề xuất các giải pháp thúc đẩy hợp tác, đặc biệt khai thác hiệu quả khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện mới được thiết lập, sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD vào năm 2030.
Đồng thời, Đại sứ quán cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương trong nước và các cơ quan chức năng của Sri Lanka để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại sở tại.
Bên cạnh đó, Đại sứ quán cũng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Việt Nam và Sri Lanka, tăng cường công tác tuyên truyền, kết nối giao lưu văn hóa, tôn giáo, giao lưu nhân dân, kết nối hợp tác giữa các địa phương của hai nước, quan tâm hơn nữa đến đời sống tinh thần của cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka, tăng cường công tác bảo hộ công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.
Nhiều tuần qua, Ukraine đối mặt tình thế rất khó khăn. Triển vọng kết thúc xung đột với Nga dường như ngày càng xa vời, khi các cuộc đàm phán hòa bình không có bất kỳ bước tiến nào. Điều này đồng nghĩa Kiev cần chuẩn bị để tiếp tục chiến đấu lâu dài, khi nguồn hỗ trợ tài chính quan trọng từ Liên minh châu Âu (EU) vẫn bị đóng băng từ tháng 12 năm ngoái do vấp phải sự phản đối của Thủ tướng Hungary Victor Orban, người có quan điểm thân thiện với Nga.
Hôm 23/4, bước đột phá cuối cùng đã đến. Các lãnh đạo EU đồng ý "mở khóa" khoản vay 106 tỷ USD cho Ukraine sau khi Hungary từ bỏ quyền phủ quyết.
Động thái mang tính đột phá này diễn ra hai ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo rằng đường ống Druzhba, vốn vận chuyển dầu thô từ Nga đến Hungary và Slovakia, đã được sửa chữa và có thể hoạt động trở lại.
Số tiền được kỳ vọng sẽ đáp ứng phần lớn nhu cầu tài chính của Ukraine trong hai năm tới. Khi nguồn quỹ này cạn kiệt, dự kiến một khoản bổ sung trị giá 117 tỷ USD từ ngân sách dài hạn của EU sẽ tiếp tục được phân bổ cho Ukraine.
Hlib Vyshlinsky, lãnh đạo Trung tâm Chiến lược Kinh tế, trụ sở tại Kiev, đánh giá các cam kết này sẽ giúp Ukraine có nền tảng tài chính vững chắc hơn ít nhất là đến hết năm 2029. Ông nói thêm rằng áp lực hiện chuyển sang Nga, nơi cũng đang đối mặt những thách thức kinh tế ngày càng lớn khi cuộc chiến hao người tốn của tại Ukraine kéo dài.
Bên cạnh khoản cho vay 106 tỷ USD, EU còn thông qua gói trừng phạt kinh tế thứ 20 nhằm vào Nga trong cùng ngày.
"Tình trạng bế tắc đã kết thúc", Kaja Kallas, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại EU, viết trên mạng xã hội. "Nền kinh tế thời chiến của Nga đang chịu áp lực ngày càng lớn, trong khi Ukraine vừa nhận được một cú hích mạnh mẽ".
Cam kết tài chính của EU với Ukraine đã bù đắp phần lớn khoảng trống mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump để lại. Năm ngoái, các quốc gia châu Âu đã cung cấp gần như toàn bộ hỗ trợ quân sự, tài chính và nhân đạo cho Ukraine, trong khi viện trợ từ Mỹ giảm tới 99%, theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel, trung tâm nghiên cứu có trụ sở tại Đức.
Hy vọng cho Ukraine
Khác với các gói hỗ trợ trước đây của EU, gói mới nhất này tập trung mạnh vào chi tiêu quốc phòng. Khoảng 70 tỷ USD trong khoản vay sẽ được dành cho quân sự, giúp Kiev có một nguồn ngân sách đáng kể để mua những hệ thống phòng không đắt đỏ và mở rộng sản xuất máy bay không người lái (drone), những vũ khí đã chứng minh hiệu quả trong đối phó các đòn tập kích từ phía Nga.
Khoản vay còn tạo điều kiện để Ukraine lập kế hoạch tốt hơn cho các hoạt động quân sự trong dài hạn. Trước đây, họ hiếm khi làm được điều này, bởi những khoản hỗ trợ trước đó thường nhỏ giọt, chủ yếu là tài trợ thiết bị, thay vì nguồn tiền có thể trực tiếp dùng để mua hoặc sản xuất những loại vũ khí mà Ukraine cần nhất.
"Việc Ukraine có được mức độ chắc chắn về tài chính này sau hơn 4 năm chiến sự có ý nghĩa rất quan trọng", Tổng thống Zelensky viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 23/4.
Việc khoản vay tập trung vào tài chính quân sự phản ánh điều mà nhiều quan chức châu Âu và Ukraine đã nhấn mạnh trong vài tháng trở lại đây, rằng Kiev phải chuẩn bị cho một cuộc xung đột kéo dài bằng cách tăng cường khả năng phòng thủ.
Ukraine và Nga đến nay vẫn chưa thể thống nhất các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn và tiến trình đàm phán dường như đang bị đóng băng khi chính quyền Trump, bên đóng vai trò trung gian cho các cuộc thương thảo, đang tập trung cho cuộc chiến với Iran ở Trung Đông. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố nối lại đàm phán với Ukraine không phải ưu tiên hàng đầu của Moskva vào lúc này.
Tổng thống Zelensky đã cải tổ nội các để chuẩn bị cho khả năng cuộc xung đột sẽ không sớm kết thúc. Ông đã bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới Mykhailo Fedorov, một người đam mê công nghệ và luôn coi drone là vũ khí then chốt để đẩy lùi quân đội Nga.
Cả Nga và Ukraine đều chưa có con đường chiến thắng rõ ràng, nhưng Fedorov cho biết ông có nhiệm vụ khiến Nga thấy rằng việc tiếp tục chiến đấu là vô nghĩa, từ đó buộc họ phải ngồi vào bàn đàm phán.
"Tổng thống đã giao nhiệm vụ rõ ràng cho Bộ Quốc phòng, song song với các nỗ lực ngoại giao, phải tăng cường năng lực phòng thủ sao cho chúng ta có thể buộc đối phương phải chấp nhận hòa bình", ông Fedorov phát biểu hồi tháng hai, khi phác thảo kế hoạch hành động của mình.
Kế hoạch này đặt mục tiêu tăng cường năng lực phòng không để bảo vệ bầu trời Ukraine, gây tổn thất tối đa cho lực lượng Nga trên chiến trường và sử dụng vũ khí tầm xa để tấn công vào ngành công nghiệp dầu mỏ, nguồn thu chính của Moskva.
Khoản vay không lãi suất từ EU mà Ukraine chỉ phải hoàn trả nếu Nga bồi thường sau xung đột sẽ góp phần tạo nền tảng tài chính cho chiến lược của Bộ trưởng Fedorov.
Khoản vay sẽ được giải ngân đều trong hai năm tới, với 33 tỷ USD dành cho nhu cầu quân sự và 20 tỷ USD cho các khoản chi dân sự trong năm đầu tiên, theo Valdis Dombrovskis, ủy viên kinh tế EU. Ông cho biết thêm Ukraine có khả năng nhận được đợt giải ngân đầu tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 nhằm tài trợ cho hoạt động sản xuất drone.
Theo Tổng thống Zelensky, mỗi ngày Ukraine sản xuất gần 1.000 drone đánh chặn để đối phó các vũ khí trên không của Nga. Ông cho biết với nguồn kinh phí mới, Ukraine có thể tăng gấp đôi sản lượng để bảo vệ bầu trời tốt hơn. "Chúng tôi đang rất cần số tiền này", ông nói với CNN. "Đây thực sự là vấn đề sống còn của chúng tôi".
Cuộc chiến lâu dài
Khoản vay mới nhất cũng chuyển dịch từ mô hình hỗ trợ quân sự dựa trên việc tặng trang thiết bị sang mô hình các nước châu Âu tài trợ tiền để Ukraine tự sản xuất vũ khí.
Khi xung đột tiếp tục kéo dài, chính quyền Ukraine đã phàn nàn rằng các loại vũ khí do phương Tây viện trợ, trong đó có cả đạn pháo dẫn đường vốn dễ bị tổn thương trước các phương pháp tác chiến điện tử của Nga, không còn hiệu quả trên một chiến trường đang thay đổi từng ngày bởi các công nghệ hiện đại.
Thay vào đó, Ukraine thúc giục các đồng minh tài trợ cho ngành công nghiệp quốc phòng trong nước, nơi đã sản xuất được những loại vũ khí tiên tiến như robot mặt đất trang bị súng máy. Loại công nghệ này phù hợp hơn với hình thái chiến sự mới đang diễn ra tại Ukraine.
"Điều này rất quan trọng bởi nhiều công cụ thiết thực nhất, như tên lửa đánh chặn, vũ khí tấn công tầm xa, các loại drone và hệ thống tác chiến điện tử hiện chỉ có tại Ukraine hoặc có lợi thế lớn về chi phí nếu mua từ các nhà sản xuất nội địa và các công ty nước ngoài đang hoạt động tại Ukraine", Nataliia Shapoval, lãnh đạo Viện nghiên cứu Trường Kinh tế Kiev, đánh giá.
Mặc dù vậy, Ukraine hiện vẫn phụ thuộc vào các loại vũ khí uy lực vốn chỉ được sản xuất ở các nước phương Tây khác, như tên lửa Patriot do Mỹ chế tạo. Đây là hệ thống phòng không duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng bắn hạ tên lửa hành trình, nhưng nước này đang thiếu nghiêm trọng đạn tên lửa.
Tổng thống Zelensky cho hay khoản vay từ EU sẽ được chi vào sản xuất vũ khí trong nước và "mua những loại vũ khí cần thiết mà Ukraine chưa thể tự sản xuất từ các đối tác". Ngoài ra, Ukraine cũng sẽ ưu tiên sửa chữa và củng cố ngành năng lượng trước mùa đông tiếp theo. Mùa đông vừa qua, Ukraine đã phải chịu tổn thất nặng nề khi Nga liên tục nhắm mục tiêu tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Nhìn chung, EU cho biết khoản vay mới sẽ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu vốn nước ngoài của Ukraine cho cả chi tiêu quân sự và phi quân sự trong hai năm tới, ước tính vào khoảng 135,7 tỷ USD. 1/3 còn lại dự kiến do các tổ chức khác như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chi trả.
Theo một số quan chức Ukraine và châu Âu, với khoản vay này, nhu cầu chi tiêu của Ukraine trong những năm tới sẽ được đảm bảo. Tuy nhiên, thực tế có thể phức tạp hơn thế.
Ukraine dự tính chi 66 tỷ USD cho quân sự trong năm nay. Tuy nhiên, hồi đầu năm, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết họ cần tới 120 tỷ USD để thực hiện thành công chiến lược chặn đứng đà tấn công của Nga.
Để bù đắp khoảng trống này, Kiev cho hay họ đang trông chờ vào các khoản viện trợ bổ sung. Ông Fedorov đã tới thăm một số nước phương Tây để trình bày kế hoạch và tìm kiếm thêm nguồn kinh phí. Đức đã đồng ý gói viện trợ quân sự mới trị giá hơn 4,5 tỷ USD, trong khi Bỉ và Tây Ban Nha mỗi nước cam kết hỗ trợ 1,2 tỷ USD.
Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) là lực lượng chịu trách nhiệm lập kế hoạch các cuộc tấn công bằng UAV cảm tử nhằm vào các mục tiêu chiến lược sâu trong lãnh thổ Nga. Công cụ chủ lực của đơn vị này là PRISMA, một nền tảng do công ty Mỹ Palantir phát triển.
Theo truyền thông Mỹ, công cụ trí tuệ nhân tạo của Washington mà Ukraine đang sử dụng có thể điều phối đồng thời hàng nghìn UAV, đồng thời tìm ra những điểm yếu trong mạng lưới phòng thủ của đối phương.
Hiện nay, các binh sĩ Ukraine sở hữu phần mềm cho phép người điều khiển theo dõi và điều phối đồng thời hàng nghìn UAV trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Phần mềm AI PRISMA của Palantir đang được sử dụng rộng rãi tại các sở chỉ huy điều hành UAV tấn công tầm xa của Ukraine.
Trên các màn hình điều khiển hiển thị bản đồ thời gian thực, quỹ đạo bay và dữ liệu được AI xử lý, trong khi một chỉ huy mang biệt danh "Vector" lập kế hoạch tấn công ngay trong thời gian thực.
Hệ thống này biến sự hỗn loạn của không chiến thành một mô hình toán học rõ ràng, cho phép tấn công những mục tiêu trước đây bị coi là ngoài tầm với.
AI đóng vai trò then chốt trong nỗ lực của Ukraine nhằm xuyên thủng các lớp phòng thủ của Nga. Hệ thống không chỉ dẫn đường cho UAV mà còn liên tục tự học hỏi và cải thiện.
Chương trình có thể phân tích lượng dữ liệu khổng lồ chỉ trong vài giây, bao gồm: Các điểm đánh chặn của những đợt phóng UAV trước đó, khu vực phủ sóng của radar Nga, các tuyến bay có thể giúp UAV tránh được hệ thống phòng không, mật độ hỏa lực phòng không của đối phương tại từng khu vực cụ thể.
Dựa trên những dữ liệu này, AI tính toán các tuyến đường tối ưu theo thời gian thực, giúp từng đợt UAV mới xâm nhập qua những khoảng trống mà hệ thống vừa phát hiện.
Theo CNN, hiệu quả của phương thức tấn công này cao hơn đáng kể so với các đợt phóng UAV thông thường.
Các đơn vị tình báo Ukraine cũng đã thiết kế hệ thống theo hướng có khả năng sống sót cao trước các đòn tấn công của đối phương.
Trong khi Nga liên tục truy tìm các trung tâm chỉ huy, việc phá hủy toàn bộ hệ thống là không dễ dàng do nó không phụ thuộc vào một máy tính hay một địa điểm duy nhất.
Các sĩ quan HUR cho biết nhiều trung tâm giám sát và điều khiển đã được thiết lập. Chúng được phân tán tại hàng chục địa điểm khác nhau. Việc một nút điều khiển bị phá hủy sẽ không làm gián đoạn toàn bộ chiến dịch.
Nhờ cấu trúc này, PRISMA rất khó bị vô hiệu hóa. Ngay cả khi một trung tâm bị đối phương tấn công trực tiếp, các trung tâm khác vẫn có thể lập tức tiếp quản quyền điều khiển toàn bộ UAV đang hoạt động.
CNN cho biết, Ukraine đang ngày càng dựa nhiều hơn vào các hệ thống điều khiển tác chiến dựa trên AI để tổ chức các đòn tấn công tầm xa bằng UAV, đặc biệt trong bối cảnh tác chiến không người lái ngày càng giữ vai trò trung tâm trên chiến trường.
Nga cũng đang đẩy nhanh tốc độ cải tiến các biện pháp đánh chặn quy mô lớn, ứng dụng thế mạnh hàng đầu của nước này là tác chiến điện tử nhằm vô hiệu hóa hỏa lực của đối thủ.