Nhiều người trong quá trình giảm cân thường chọn cách cắt bỏ hoàn toàn tinh bột (carb). Tuy nhiên, theo bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, chúng ta hoàn toàn không cần phải áp dụng phương pháp cực đoan đến vậy. Chỉ cần thay đổi một chút thứ tự ăn uống trong bữa ăn hàng ngày, bạn đã có thể cải thiện rõ rệt cả cân nặng lẫn chỉ số đường huyết.
Bác sĩ Tiêu đã chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nữ từng chật vật suốt thời gian dài vì cân nặng không thể giảm, kèm theo đó là chỉ số đường huyết biến động thất thường. Sau khi được hướng dẫn và bắt đầu thực hiện chiến lược “ăn protein trước bữa ăn”, chỉ trong vòng nửa năm, cân nặng của cô đã giảm ngoạn mục từ 86 kg xuống còn 62 kg, đồng thời chỉ số đường huyết cũng ổn định hơn thấy rõ.
Bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện giải thích chi tiết, việc nạp các thực phẩm giàu protein như đậu phụ, trứng, thịt nạc hoặc sữa lắc protein (protein shake) trước bữa ăn sẽ tạo ra một “lớp đệm” trong dạ dày. Lớp đệm này giúp làm chậm tốc độ tiêu hóa carbohydrate (tinh bột và đường), từ đó kiểm soát hiệu quả mức tăng đường huyết sau ăn.
Bác sĩ nhấn mạnh rằng người giảm cân không cần phải kiêng hoàn toàn cơm trắng. Việc điều chỉnh thứ tự ăn uống này giúp quá trình tiêu hóa và hấp thụ diễn ra êm dịu hơn. Cách ăn này không chỉ giảm cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ sau khi ăn mà còn tăng cảm giác no, giảm cảm giác thèm ăn vặt, giúp duy trì cân nặng ổn định lâu dài.
Theo một nghiên cứu vào năm 2019 của Trường Y khoa Cornell (Mỹ), nếu ưu tiên ăn protein và rau xanh đầu tiên, sau đó mới ăn đến tinh bột, phản ứng đường huyết sau bữa ăn có thể giảm khoảng 40%.
Một nghiên cứu khác thực hiện trên bệnh nhân tiểu đường cũng cho thấy, phương pháp ăn này giúp kiểm soát đường huyết cực kỳ hiệu quả:
Không chỉ tác động tích cực đến đường huyết, protein còn đóng vai trò then chốt trong việc quản lý cân nặng. Bác sĩ Tiêu chỉ ra rằng, protein kích thích đường ruột tiết ra GLP-1 – một loại hormone được ví như “thuốc giảm cân tự nhiên”. Hormone này giúp kéo dài thời gian làm rỗng dạ dày, tăng cảm giác no kéo dài và giảm sự thèm ăn vặt.
Bên cạnh đó, hiệu ứng nhiệt của thực phẩm (TEF) từ protein cao hơn nhiều so với tinh bột, nghĩa là cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng hơn để tiêu hóa chúng. Đồng thời, việc nạp đủ protein giúp bảo toàn khối lượng cơ bắp, tránh tình trạng mất cơ khi giảm cân, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ tăng cân trở lại (hiệu ứng bumerang/yoyo).
Để duy trì sức khỏe và hệ trao đổi chất hoạt động tốt, bác sĩ khuyến nghị mỗi người nên nạp đủ lượng protein tương thích với trọng lượng cơ thể:
Người bình thường: Áp dụng nguyên tắc 1 g protein trên mỗi kg thể trọng mỗi ngày.
Người có nhu cầu giảm mỡ, giữ cơ: Khuyến nghị tăng lên 1,5 g protein trên mỗi kg thể trọng mỗi ngày.
Lượng protein nên được chia đều vào cả ba bữa ăn trong ngày, thay vì dồn hết vào bữa tối. Cách chia này giúp duy trì cảm giác no và hiệu suất trao đổi chất ổn định suốt cả ngày, hỗ trợ kiểm soát kép cả cân nặng lẫn đường huyết về lâu dài.
Riêng đối với những người mắc bệnh thận, cần tham khảo ý kiến và sự đánh giá của bác sĩ chuyên khoa để có hàm lượng protein nạp vào phù hợp nhất với thể trạng.
Đó là hai trường hợp trẻ em ngụ tỉnh Vĩnh Long. Ngay khi vào khoa Cấp cứu, trẻ được đánh giá nhanh tình trạng toàn thân, theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn và mức độ ngộ độc. Bác sĩ lập tức triển khai các biện pháp xử trí ban đầu như bù dịch, kiểm soát nôn ói nhằm ổn định tình trạng.
Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến khoa Nhi để tiếp tục điều trị chuyên sâu. Tại đây, các bác sĩ chỉ định sử dụng than hoạt cho bệnh nhi, nhằm hạn chế hấp thu độc chất còn lại trong đường tiêu hóa, đồng thời theo dõi chặt chẽ các biến chứng có thể xảy ra trên tim mạch, thần kinh và tiêu hóa.
Hiện tại, các bệnh nhi đã qua cơn nguy hiểm.
Theo BSCKI Trần Đăng Khoa, Trưởng khoa Nhi, hoa sứ - đặc biệt là sứ Thái Lan (còn gọi là sứ sa mạc) - chứa nhóm hoạt chất glycoside t Đây là một loại độc chất có khả năng tác động trực tiếp lên cơ tim, hiện diện ở toàn bộ cây, từ mủ, thân, lá đến hoa sứ.
Khi xâm nhập vào cơ thể, các chất này không chỉ gây kích ứng niêm mạc tiêu hóa với biểu hiện nôn ói, đau bụng mà còn có thể ảnh hưởng đến hệ tim mạch, gây rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có nguy cơ biến chứng đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Điều đáng lo ngại là mủ cây sứ có màu trắng đục như sữa, dễ khiến trẻ nhỏ tò mò, trong khi hoa có hình dạng đẹp mắt, dễ bị nhầm lẫn là có thể ăn được. Những yếu tố nguy cơ này tồn tại ngay trong không gian sống quen thuộc như sân vườn, nhưng lại thường bị người lớn chủ quan bỏ qua.
Trước đây, một bệnh viện chuyên khoa nhi ở TPHCM từng tiếp nhận cháu bé 2 tuổi nhập viện với triệu chứng ngộ độc nặng, do người nhà cho uống nước sắc từ hoa sứ Thái Lan chữa biếng ăn. Bệnh nhi này cũng phải rửa dạ dày, uống than hoạt tính ngăn chất độc vào máu.
Bác sĩ Khoa khuyến cáo, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý không để trẻ chơi gần cây sứ, nhất là khi cây vừa bị cắt tỉa; hướng dẫn trẻ không chạm vào mủ cây, không đưa tay hoặc vật lạ vào miệng.
Trong trường hợp phát hiện trẻ có biểu hiện bất thường (như nôn ói, đau đầu sau khi tiếp xúc hoặc nghi nuốt phải mủ hoa sứ), người dân tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng, mà cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Ngày 29-5, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế phát đi thông báo cập nhật về tình hình dịch bệnh do vi rút Ebola trong bối cảnh ca mắc ghi nhận tại một số quốc gia tăng nhanh.
Cụ thể, theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), dịch Ebola tại Cộng hòa dân chủ Congo và Uganda đang tiếp tục diễn biến phức tạp, số ca mắc gia tăng, có sự mở rộng về địa bàn và ghi nhận nguy cơ lây truyền qua biên giới.
Ngày 17-5, dịch Ebola do chủng Bundibugyo đã được WHO công bố là "Sự kiện y tế công cộng gây quan ngại quốc tế" (PHEIC).
Tính đến ngày 27-5, Congo ghi nhận 1.077 ca nghi nhiễm, trong đó có 238 ca tử vong nghi ngờ; 121 ca xác định với 17 ca tử vong. Uganda ghi nhận 7 ca xác định, trong đó một người tử vong. Tổng cộng hai quốc gia đã có 128 ca xác định và 18 ca tử vong.
WHO đánh giá nguy cơ dịch tại Cộng hòa dân chủ Congo ở mức rất cao và nguy cơ ở cấp khu vực (bao gồm Uganda) ở mức cao do còn có lây truyền trong cộng đồng.
Nguy cơ tồn tại các chuỗi lây truyền chưa được phát hiện, gia tăng số ca liên quan đến di chuyển qua biên giới và mạng lưới người tiếp xúc mở rộng; và nguy cơ ở cấp toàn cầu hiện ở mức thấp. Trong khi đó, hiện chủng Bundibugyo chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt.
Trước diễn biến của dịch bệnh, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế đã phối hợp với WHO, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (US.CDC), các bộ, ngành liên quan và các chuyên gia tổ chức đánh giá nguy cơ bệnh xâm nhập vào Việt Nam.
Theo đánh giá hiện nay, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh và nguy cơ bệnh xâm nhập vào Việt Nam ở mức thấp.
Tuy nhiên không loại trừ khả năng ghi nhận ca bệnh xâm nhập, nhất là trong bối cảnh giao lưu đi lại quốc tế tiếp tục gia tăng.
Thời gian qua, Bộ Y tế đã chủ động triển khai các hoạt động phòng chống dịch từ sớm, từ xa; tổ chức cập nhật các hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật, tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên môn cho các tỉnh, thành phố về giám sát, xét nghiệm, phát hiện sớm, điều tra, truy vết, quản lý trường hợp bệnh nghi ngờ.
Đồng thời các địa phương đã tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt là người đi về từ khu vực đang có dịch; rà soát phương án đáp ứng, chuẩn bị sẵn sàng nhân lực, vật tư, hóa chất, trang thiết bị, khu vực cách ly và điều trị khi cần thiết, nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để dịch bệnh lây lan tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trong cộng đồng.
Để chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh Ebola, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế đề nghị người dân:
- Không hoang mang, cần chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống; khi có biểu hiện nghi ngờ sau khi đi về từ khu vực đang có dịch hoặc có tiếp xúc với trường hợp nghi ngờ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời.
- Hạn chế các chuyến đi không cần thiết đến những khu vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
- Đối với những công dân buộc phải đến các khu vực này, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tránh tiếp xúc với người bị bệnh hoặc có triệu chứng như sốt, nôn ói hoặc tiêu chảy.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với WHO, US.CDC và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình, đánh giá nguy cơ thường xuyên và triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp với diễn biến thực tế.
Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng nghi ngờ, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và cân nhắc tầm soát sớm hơn, thay vì chỉ “chờ đến tuổi”, theo Verywell Health (Mỹ).
Theo bác sĩ Richard Goldberg, giáo sư danh dự tại Viện Ung thư Đại học West Virginia (Mỹ), xét nghiệm di truyền là một trong những cách giúp xác định một người có mang các đột biến gien làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng hay không.
Ông cho biết nhóm có nguy cơ cao nhất là những người mắc các hội chứng ung thư di truyền, điển hình như hội chứng Lynch. Một số hội chứng khác cũng làm tăng nguy cơ hình thành nhiều polyp đại trực tràng, chẳng hạn đa polyp tuyến gia đình (FAP).
Tiền sử gia đình cũng là một yếu tố rất quan trọng. Những người có cha mẹ, anh chị em ruột từng mắc ung thư đại trực tràng có nguy cơ cao hơn mức trung bình, đặc biệt nếu người thân được chẩn đoán khi còn trẻ. Trong trường hợp này, bác sĩ Goldberg khuyến nghị nên bắt đầu tầm soát sớm hơn khoảng 10 năm so với tuổi mà người thân trẻ nhất trong gia đình được chẩn đoán mắc bệnh.
Bên cạnh đó, tình trạng viêm mạn tính ở đại tràng và trực tràng cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Những người mắc bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng, đặc biệt khi bệnh kéo dài nhiều năm hoặc kiểm soát điều trị chưa tốt, cũng thuộc nhóm cần theo dõi chặt chẽ.
Một trong những dấu hiệu đáng chú ý là sụt cân không chủ ý. Theo bác sĩ Liudmila Schafer, làm việc tại Đại học Arkansas (Mỹ), ung thư có thể kích hoạt hệ miễn dịch giải phóng các chất gây viêm vào máu, làm tăng tốc quá trình mất mỡ và khối cơ, dẫn đến sụt cân.
Ngoài ra, đi ngoài ra máu ở bất kỳ độ tuổi nào cũng là dấu hiệu cần được kiểm tra, vì khối u trong ruột có thể làm tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa.
Một biểu hiện khác là phân nhỏ, dẹt như bút chì, có thể xảy ra khi khối u làm hẹp lòng đại tràng, khiến phân không thể đi qua với hình dạng bình thường.
Các triệu chứng khác gồm đau bụng, buồn nôn, nôn. Theo bác sĩ Schafer, khối u có thể gây tắc nghẽn đường tiêu hóa, khiến thức ăn không thể di chuyển bình thường và bị ứ lại.
Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân ung thư đại trực tràng không có triệu chứng cho đến khi bệnh đã tiến triển. Điều này đặc biệt đúng với các khối u nằm ở đại tràng phải, nơi phân còn ở dạng lỏng nên khối u thường không gây tắc nghẽn cho đến khi phát triển lớn. Do đó, không nên hoàn toàn dựa vào “dấu hiệu bệnh” mới quan tâm tới sức khỏe đại trực tràng.
