Nhiều người nghĩ người bị đau tim phải lớn tuổi, thừa cân hoặc có lối sống thiếu lành mạnh. Nhưng thực tế hiện nay, ngày càng nhiều trường hợp người trông khỏe mạnh vẫn bất ngờ bị nhồi máu cơ tim.
Một trong những nguyên nhân âm thầm phía sau là tăng huyết áp. Theo bác sĩ Anjan Siotia, Giám đốc Khoa Tim mạch tại Bệnh viện tim mạch BM Birla (Ấn Độ), tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng: Không sốt, không đau, không dấu hiệu cảnh báo rõ rệt, nhưng bên trong cơ thể, huyết áp cao âm thầm làm tổn thương mạch máu, gây áp lực lên tim và làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh thận cũng như các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Bác sĩ Siotia cho biết: “Nhiều người không khám sức khỏe định kỳ vì nghĩ mình vẫn khỏe, hoàn toàn không có triệu chứng như đau ngực hay mệt mỏi, nhưng tim đã chịu áp lực kéo dài suốt nhiều năm. Chính sự tăng huyết áp âm thầm tiến triển trong thời gian dài này dẫn tới các dấu hiệu đầu tiên là nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim hoặc tổn thương thận”.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, tăng huyết áp thường không gây dấu hiệu hay triệu chứng ngay cả khi chỉ số đã ở mức nguy hiểm. Huyết áp cao âm thầm gây ra những tổn thương nhỏ bên trong mạch máu, khiến mảng xơ vữa dễ hình thành hơn, động mạch cứng dần và tim phải hoạt động gắng sức mỗi ngày. Chỉ cần một mảng tắc nghẽn hoặc rối loạn nhịp tim cũng có thể dẫn đến tình trạng nguy hiểm tính mạng.
Theo các chuyên gia, ngồi quá lâu, tiếp xúc màn hình liên tục, thức khuya, ngủ kém, căng thẳng kéo dài, hút thuốc, ăn thực phẩm chế biến sẵn và ít vận động đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng làm gia tăng tình trạng tăng huyết áp.
Ngoài ra, áp lực công việc, lo lắng tài chính và thời gian nghỉ ngơi ít hơn khiến hormone căng thẳng tăng cao kéo dài, từ đó ảnh hưởng đến mạch máu và nhịp tim.
Tin vui là tăng huyết áp âm thầm hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả. Các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên:
Thêm vào đó, các bác sĩ khuyến cáo không nên chỉ đo huyết áp khi cảm thấy mệt hay có triệu chứng. Ngay cả người ở độ tuổi 20 – 30 cũng nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch, theo Times of India (Ấn Độ).
Tại tọa đàm Hành trình hy vọng do báo Nhân dân tổ chức hôm 19/5 hưởng ứng Ngày Hiến tặng mô, tạng Việt Nam hôm 19/5, PGS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, cho biết trước năm 2023 tỷ lệ hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam chỉ dưới 5%. Năm 2024, con số tăng lên 12,9% và năm 2025 đạt 18,9%, tương đương mức tăng gấp 3-4 lần. Thành quả này là nhờ công tác vận động hiến tạng được đẩy mạnh tại các bệnh viện và nhiều gia đình hiểu về ý nghĩa hiến tạng hơn trước.
"Tuy nhiên, đây vẫn là mức rất thấp nếu so với nhiều quốc gia khác", ông Hệ nói, thêm rằng ở Trung Quốc và Thái Lan tỷ lệ này khoảng 80%, trong khi Việt Nam hiện chưa đạt 20% số ca hiến ghép tạng. Số ca ghép còn lại chủ yếu từ người hiến còn sống hoặc ghép tự thân.
Ông Hệ nhìn nhận rào cản lớn nhất hiện nay không phải kỹ thuật ghép mà ở nhận thức xã hội về hiến tạng và chết não. Một số nơi vẫn có thông tin chưa chính xác về chết não, khiến nhiều gia đình chưa sẵn sàng đồng ý hiến tạng dù người bệnh không còn khả năng cứu chữa. Vì vậy, ông mong muốn truyền thông góp phần lan tỏa thông tin khoa học, chính xác và nhân văn về hiến mô, tạng, từ đó từng bước hình thành văn hóa hiến tạng trong cộng đồng.
TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, nói hiện trình độ ghép tạng ở Việt Nam tiệm cận nhiều nước tiên tiến trong khu vực. Từ ca ghép thận đầu tiên năm 1992, đến nay ngành y tế đã làm chủ nhiều kỹ thuật khó như ghép đa tạng, ghép tim - gan đồng thời, ghép từ người cho chết não.
Tính đến năm 2025, cả nước đã thực hiện thành công 10.878 ca ghép tạng. Năm 2024 tiến hành 1.212 ca ghép, năm 2025 tăng lên 1.368 ca. Riêng quý I/2026 đã tiến hành 308 ca ghép. Số người chết não hiến tạng cũng tăng dần qua từng năm, từ 41 ca năm 2024 lên 66 ca năm 2025. Tuy nhiên, điểm nghẽn của Việt Nam hiện nay vẫn là nguồn tạng hiến.
Việt Nam có 34 trung tâm vận động hiến tặng mô, tạng nhưng con số hiến tặng mô tạng còn rất khiêm tốn. Trong 10 năm, Việt Nam có 300 ca hiến tặng mô tạng, không bằng con số một năm của Thái Lan.
Một người chết não hiến tạng có thể cứu sống được 8-10 người, giúp giảm gánh nặng bệnh tật cho người bệnh và xã hội. Để bảo đảm nguồn mô, tạng cứu người, Việt Nam cần những giải pháp tổng thể, từ hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy, ghép mô tạng, đến tăng cường công tác truyền thông.
Tại sự kiện, các đơn vị đã ký kết chương trình phối hợp truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng giai đoạn 2026-2031. Chương trình hướng tới xây dựng mạng lưới truyền thông đồng bộ, khuyến khích người dân đăng ký hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời, đồng thời chăm lo, động viên gia đình người hiến.
Những nhóm người sau cần hạn chế và thận trọng khi ăn cá biển:
Đối với người bị dị ứng cá, vấn đề không phải là ăn nhiều hay ít. Cơ thể sẽ phản ứng dù chỉ ăn một lượng rất nhỏ. Protein trong cá là tác nhân có thể kích hoạt phản ứng dị ứng, với biểu hiện từ nhẹ như nổi mề đay, ngứa, sưng môi, đến nặng như khó thở, tụt huyết áp hoặc sốc phản vệ. Sốc phản vệ là tình trạng cần được cấp cứu ngay, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Một số người chỉ dị ứng với một vài loại cá, trong khi những người khác có thể phản ứng với nhiều loại khác nhau. Vì vậy, nếu đã được chẩn đoán dị ứng cá, người bệnh không nên tự ý thử các loại cá khác mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa dị ứng. Tự ý ăn thử có thể dẫn đến những phản ứng nguy hiểm ngoài ý muốn.
So với thịt đỏ, cá biển vẫn được xem là nguồn protein có lợi hơn cho sức khỏe. Tuy nhiên, một số loại cá biển và hải sản lại chứa lượng purin khá cao. Khi được chuyển hóa trong cơ thể, purin sẽ tạo thành a xít uric. Với những người bị gout, nếu a xít uric tăng quá mức, tinh thể urat có thể lắng đọng trong khớp và kích hoạt cơn đau gout, bác sĩ Robert Shmerling, chuyên gia thấp khớp tại Trường Y Harvard (Mỹ), cho biết.
Những loại cá như cá cơm, cá mòi, cá trích hoặc cá thu có hàm lượng purin cao hơn nhiều loại cá khác. Điều này không có nghĩa người bị gout phải kiêng hoàn toàn cá biển.
Thay vào đó, họ nên ăn ở mức vừa phải. Với những người đang bị tăng a xít uric hoặc gout chưa được kiểm soát tốt, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Người bị bệnh thận mạn vẫn cần bổ sung protein để duy trì khối cơ và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, khi chức năng suy giảm, thận sẽ khó loại bỏ các chất thải được tạo ra từ quá trình tiêu hóa protein. Khi các chất này tích tụ trong máu, chúng có thể khiến các triệu chứng bệnh thận trở nên nặng hơn.
Vì vậy, nhiều người bệnh cần kiểm soát lượng protein hằng ngày theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu ăn quá nhiều cá biển, tổng lượng protein nạp vào có thể vượt quá nhu cầu được khuyến nghị, làm tăng áp lực cho thận, theo Eating Well.
BSCKII Trần Thanh Linh, Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu (ICU) của Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, sau 6 ngày được chuyển từ Phú Quốc về TPHCM bằng đường hàng không để điều trị chuyên sâu, sức khỏe của bệnh nhân nặng nhất trong vụ lật ca nô tại Phú Quốc đã dần ổn định và có nhiều chuyển biến tích cực.
Hiện tại, bệnh nhân tỉnh táo, không cần sự hỗ trợ oxy, huyết áp ổn định. Bệnh nhân cũng đã được rút máy tạo nhịp và có thể tự ăn uống, sinh hoạt nhẹ nhàng tại giường bệnh.
Dự kiến ngày mai (20/7), sau khi hội chẩn toàn viện, nam bệnh nhân sẽ được chuyển đến các khoa liên quan để tiếp tục theo dõi thêm về tim mạch, tăng cường dinh dưỡng và tập vật lý trị liệu.
Như Dân trí đã thông tin, chiều 11/7, ca nô chở khách mang số hiệu AG-26751 đã bị lật tại vùng biển cách Hòn Mây Rút, An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) khoảng 200m.
Thời điểm xảy ra tai nạn, phương tiện chở 32 du khách quốc tịch Ấn Độ cùng 3 thuyền viên gồm người điều khiển, thợ máy và nhân viên phục vụ, trên hành trình từ Hòn Mây Rút về cảng An Thới. Vụ tai nạn khiến 15 người tử vong.
Trong số các nạn nhân còn sống, có trường hợp của một người đàn ông trung niên vào viện trong tình trạng hôn mê, huyết áp tụt, được chẩn đoán suy hô hấp, tổn thương phổi nặng do ngạt nước gây viêm phổi cấp và sốc nhiễm khuẩn, đa chấn thương nghiêm trọng, gãy nhiều xương sườn.
Ngoài các chấn thương, bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường và bị nhồi máu cơ tim cấp. Sau khi can thiệp tái thông mạch vành và đặt máy tạo nhịp tạm thời cho bệnh nhân, các bác sĩ đánh giá người đàn ông phải chuyển lên tuyến trên để bảo đảm điều kiện hỗ trợ hô hấp, huyết áp và điều trị các bệnh lý nền nguy hiểm.
Đặc biệt, việc vận chuyển cần thực hiện bằng đường hàng không để giảm thiểu nguy cơ, rút ngắn được thời gian. Khoảng 10h ngày 13/7, chuyến bay khởi hành từ sân bay Phú Quốc đã đưa bệnh nhân người Ấn Độ trở về TPHCM, sau đó di chuyển về Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục điều trị.
Song song với công tác y tế, sau khi vụ việc xảy ra, chủ phương tiện gặp sự cố đã cam kết hỗ trợ 1.000USD cho mỗi nạn nhân tử vong và 500USD cho mỗi người đang điều trị.
Về phía chính quyền tỉnh An Giang, các nạn nhân tử vong được hỗ trợ 26 triệu đồng (tương đương 1.000USD), cùng với khoản trợ cấp 5 triệu đồng từ quỹ hỗ trợ tích cực của địa phương.
