Tại tọa đàm Hành trình hy vọng do báo Nhân dân tổ chức hôm 19/5 hưởng ứng Ngày Hiến tặng mô, tạng Việt Nam hôm 19/5, PGS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, cho biết trước năm 2023 tỷ lệ hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam chỉ dưới 5%. Năm 2024, con số tăng lên 12,9% và năm 2025 đạt 18,9%, tương đương mức tăng gấp 3-4 lần. Thành quả này là nhờ công tác vận động hiến tạng được đẩy mạnh tại các bệnh viện và nhiều gia đình hiểu về ý nghĩa hiến tạng hơn trước.
“Tuy nhiên, đây vẫn là mức rất thấp nếu so với nhiều quốc gia khác”, ông Hệ nói, thêm rằng ở Trung Quốc và Thái Lan tỷ lệ này khoảng 80%, trong khi Việt Nam hiện chưa đạt 20% số ca hiến ghép tạng. Số ca ghép còn lại chủ yếu từ người hiến còn sống hoặc ghép tự thân.
Ông Hệ nhìn nhận rào cản lớn nhất hiện nay không phải kỹ thuật ghép mà ở nhận thức xã hội về hiến tạng và chết não. Một số nơi vẫn có thông tin chưa chính xác về chết não, khiến nhiều gia đình chưa sẵn sàng đồng ý hiến tạng dù người bệnh không còn khả năng cứu chữa. Vì vậy, ông mong muốn truyền thông góp phần lan tỏa thông tin khoa học, chính xác và nhân văn về hiến mô, tạng, từ đó từng bước hình thành văn hóa hiến tạng trong cộng đồng.
TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, nói hiện trình độ ghép tạng ở Việt Nam tiệm cận nhiều nước tiên tiến trong khu vực. Từ ca ghép thận đầu tiên năm 1992, đến nay ngành y tế đã làm chủ nhiều kỹ thuật khó như ghép đa tạng, ghép tim – gan đồng thời, ghép từ người cho chết não.
Tính đến năm 2025, cả nước đã thực hiện thành công 10.878 ca ghép tạng. Năm 2024 tiến hành 1.212 ca ghép, năm 2025 tăng lên 1.368 ca. Riêng quý I/2026 đã tiến hành 308 ca ghép. Số người chết não hiến tạng cũng tăng dần qua từng năm, từ 41 ca năm 2024 lên 66 ca năm 2025. Tuy nhiên, điểm nghẽn của Việt Nam hiện nay vẫn là nguồn tạng hiến.
Việt Nam có 34 trung tâm vận động hiến tặng mô, tạng nhưng con số hiến tặng mô tạng còn rất khiêm tốn. Trong 10 năm, Việt Nam có 300 ca hiến tặng mô tạng, không bằng con số một năm của Thái Lan.
Một người chết não hiến tạng có thể cứu sống được 8-10 người, giúp giảm gánh nặng bệnh tật cho người bệnh và xã hội. Để bảo đảm nguồn mô, tạng cứu người, Việt Nam cần những giải pháp tổng thể, từ hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy, ghép mô tạng, đến tăng cường công tác truyền thông.
Tại sự kiện, các đơn vị đã ký kết chương trình phối hợp truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng giai đoạn 2026-2031. Chương trình hướng tới xây dựng mạng lưới truyền thông đồng bộ, khuyến khích người dân đăng ký hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời, đồng thời chăm lo, động viên gia đình người hiến.
Không cần bữa sáng cầu kỳ, một ly sữa đậu nành cũng có thể giúp cơ thể khởi động nhẹ nhàng sau một đêm dài. Nhờ giàu protein thực vật và các hợp chất sinh học có lợi, sữa đậu nành được xem là lựa chọn phù hợp cho nhiều đối tượng.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, protein từ đậu nành và các thực phẩm nguồn gốc thực vật có thể giúp cải thiện cholesterol và hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi được sử dụng hợp lý.
Sữa đậu nành cung cấp protein giúp cơ thể duy trì năng lượng và hỗ trợ hoạt động của cơ bắp. Đặc biệt, loại protein này không chứa cholesterol và ít chất béo bão hòa.
Bà Penny Kris-Etherton, chuyên gia dinh dưỡng tim mạch tại Đại học Penn State (Mỹ), cho biết việc thay thế một phần protein động vật bằng protein thực vật có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim và cải thiện huyết áp.
Đậu nành chứa isoflavone - hợp chất có khả năng giúp giãn mạch và cải thiện chức năng nội mạc mạch máu. Nhờ đó, huyết áp có thể được kiểm soát tốt hơn khi duy trì thói quen sử dụng đều đặn.
Sữa đậu nành cung cấp năng lượng vừa phải, giúp tạo cảm giác no mà không gây nặng bụng. Đây là lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng.
Bà Roxana Ehsani, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại Nevada (Mỹ), cho biết bữa sáng giàu protein giúp giảm cảm giác đói và hạn chế ăn quá nhiều vào các bữa sau.
Sữa đậu nành nên được uống vào buổi sáng, khi cơ thể bắt đầu lại quá trình chuyển hóa sau một đêm dài. Thời điểm này giúp hấp thu protein và vi chất hiệu quả hơn, đồng thời cung cấp năng lượng nhẹ mà không gây nặng bụng.
Ngoài ra, nên kết hợp protein thực vật với chất béo lành mạnh và chất xơ có thể giúp cải thiện chuyển hóa và kéo dài cảm giác no. Vì vậy, sữa đậu nành nên dùng cùng một ít hạt (hạnh nhân, óc chó) hoặc trái cây tươi để cân bằng dinh dưỡng.
Bác sĩ JoAnn Manson, chuyên gia nội tiết tại Bệnh viện Brigham and Women’s, Trường Y Harvard (Mỹ), khuyến nghị nên dùng sữa đậu nành với lượng vừa phải, khoảng 200 - 250 ml mỗi lần, tránh uống quá nhiều vì có thể gây đầy bụng hoặc dư năng lượng.
Người có vấn đề về tuyến giáp hoặc dị ứng đậu nành nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
Ngày 14/7, Sở Y tế Hà Nội cho biết chị Hương, Điều dưỡng trưởng Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Đa khoa Đống Đa, thực hiện ca cấp cứu này khi cùng gia đình tới một quán cà phê ở khu vực Linh Đàm. Khoảng hơn 10h, chị đang ngồi bên ngoài thì nghe tiếng hô hoán có người ngã trong quán. Theo phản xạ nghề nghiệp, nữ điều dưỡng lập tức chạy vào.
Một nam thanh niên ngoài 30 tuổi nằm bất động trên nền nhà, toàn thân co cứng, liên tục lên cơn co giật. Trong lúc mọi người xung quanh hoảng loạn, chị Hương tiếp cận, nới lỏng quần áo, giữ vùng đầu và cổ để tránh chấn thương do va đập, đồng thời theo dõi sát diễn biến.
Cơn co giật vừa dứt, cơ thể nạn nhân mềm dần, chân tay duỗi thẳng, môi tím tái. Nhận thấy dấu hiệu thiếu oxy nghiêm trọng, chị kiểm tra mạch cảnh trong khoảng 10 giây. Không thấy mạch, chị xác định người bệnh ngừng tuần hoàn (ngưng tim, ngưng thở) nên lập tức ép tim, đồng thời yêu cầu người xung quanh gọi Trung tâm Cấp cứu 115.
Sau hơn một phút ép tim liên tục, nam thanh niên có mạch trở lại, ho, khạc đờm dãi rồi dần tỉnh. Chị Hương tiếp tục theo dõi hô hấp, ý thức và giữ thông đường thở. Khoảng 15 phút sau, nhân viên 115 tới nơi, xử trí và chuyển bệnh nhân đến bệnh viện.
"Đến khi bệnh nhân tỉnh lại, tôi mới thấy nhẹ nhõm", chị Hương nói, cho biết cấp cứu ngoài cộng đồng khó hơn nhiều so với trong bệnh viện vì thiếu thiết bị và người hỗ trợ.
Chị cho biết lúc nạn nhân co giật, vài người định nhét đũa, thìa vào miệng bệnh nhân vì sợ cắn vào lưỡi. Nữ điều dưỡng kịp ngăn lại, khẳng định đây là quan niệm sai lầm còn phổ biến. Việc đưa vật cứng vào miệng người co giật không bảo vệ được nạn nhân, ngược lại có thể làm gãy răng, rách môi, tổn thương lưỡi và khoang miệng. Vật đưa vào còn nguy cơ gãy, rơi vào đường thở gây hóc, khiến tình trạng thiếu oxy trầm trọng thêm. Người hỗ trợ cũng dễ bị cắn vào tay do cơ hàm nạn nhân co mạnh ngoài ý muốn.
Theo chị Hương, khi gặp người co giật, điều quan trọng là giữ bình tĩnh, che chắn cho họ khỏi va đập và chờ cơn co giật kết thúc. Người xung quanh không nên ghì giữ tay chân, tuyệt đối không đưa bất cứ vật gì vào miệng nạn nhân.
Thay vào đó, cần dọn các vật cứng, sắc nhọn khỏi khu vực, kê vật mềm dưới đầu và nới lỏng quần áo quanh cổ. Không bế xốc người bệnh dậy, không cho uống nước, uống thuốc hay áp dụng các mẹo dân gian khi họ chưa tỉnh táo.
Co giật không chỉ xảy ra ở người động kinh mà còn báo hiệu nhiều tình huống cấp cứu như đột quỵ, hạ đường huyết, chấn thương sọ não, rối loạn điện giải, rối loạn nhịp tim hoặc ngừng tuần hoàn. Trong ca này, biểu hiện co cứng ban đầu dễ khiến người chứng kiến nghĩ đến động kinh. Nhưng khi cơn co giật dứt, nạn nhân mềm người, tím tái, mất phản ứng và không còn mạch. Đánh giá kịp thời giúp chị Hương nhận ra tình trạng ngừng tuần hoàn và ép tim ngay tại chỗ.
Chị nhấn mạnh sơ cấp cứu ban đầu giữ vai trò quyết định, bởi nhân viên y tế không phải lúc nào cũng có mặt trong những phút đầu tiên. Nếu người dân nhận biết đúng dấu hiệu ngừng tuần hoàn, gọi cấp cứu sớm và biết hồi sinh tim phổi, cơ hội sống của bệnh nhân sẽ tăng đáng kể. Khi phát hiện người ngừng tim, ngừng thở, người có kỹ năng cần thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) ngay và gọi 115 trong thời gian sớm nhất.
Cục Môi trường và Cục Khí tượng Thái Lan ngày 25/6 cho biết chỉ số nhiệt độ tại Bangkok chạm ngưỡng "Nguy hiểm", đạt đỉnh điểm là 51,9°C, theo The Nation.
Trước tình hình nhiệt độ cảm nhận thực tế tăng cao kèm theo nguy cơ sốc nhiệt, chính quyền địa phương khuyến cáo người dân hạn chế các hoạt động ngoài trời trong khung giờ từ 11h đến 15h. Đồng thời, chính phủ cũng triển khai các "phòng tránh nóng Bangkok" khắp thành phố.
Các cơ quan chức năng giải thích chỉ số nhiệt là mức nhiệt mà cơ thể con người thực tế cảm nhận được, chứ không phải là nhiệt độ không khí thông thường. Chỉ số này được tính toán dựa trên sự kết hợp giữa nhiệt độ không khí và độ ẩm tương đối. Khi độ ẩm càng cao, khả năng bài tiết mồ hôi của cơ thể càng giảm, từ đó làm tăng cảm giác nóng bức và đẩy cao nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng gây ra.
Bản tin thời tiết cập nhật hôm 25/6 cho thấy thủ đô của Thái Lan đã chính thức bước vào vùng báo động đỏ.
Chính phủ Thái Lan chia chỉ số nhiệt độ thành 4 mức độ nghiêm trọng với các khuyến nghị cụ thể. Khi chỉ số ở mức từ 27 đến 32,9°C, thời tiết thuộc diện "Theo dõi", người dân cần cập nhật liên tục các tin tức cảnh báo nắng nóng, riêng các nhóm có nguy cơ cao nên uống nước sạch thường xuyên. Ở mức "Cảnh báo" từ 33,0 đến 41,9°C, người dân được khuyên giảm bớt các hoạt động ngoài trời trong khoảng thời gian 11-15h; những người thuộc nhóm nguy cơ cần đến gặp bác sĩ ngay nếu xuất hiện triệu chứng bất thường.
Khi chỉ số chạm ngưỡng "Nguy hiểm" từ 42 đến 51,9°C, mỗi người cần chủ động tự theo dõi sát sao các dấu hiệu sức khỏe của bản thân. Cuối cùng, mức "Đặc biệt nguy hiểm" xảy ra khi chỉ số nhiệt độ từ 52°C trở lên, yêu cầu người dân tuyệt đối tránh mọi hoạt động ngoài trời. Đối với cả hai mức độ nguy hiểm này, các nhóm yếu thế đều phải nhập viện ngay lập tức nếu cơ thể có dấu hiệu bất thường.
Tình trạng nắng nóng gay gắt có thể tác động trực tiếp lẫn gián tiếp đến sức khỏe con người. Các triệu chứng ban đầu thường bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, nổi mẩn ngứa, da mẩn đỏ, sưng tấy và chuột rút. Nếu không được can thiệp và xử lý kịp thời, những biểu hiện này có nguy cơ diễn tiến nặng thành sốc nhiệt và dẫn đến tử vong.
Nhằm giảm thiểu rủi ro, chính quyền xác định rõ 8 nhóm dễ bị tổn thương cần nhận được sự chăm sóc đặc biệt gồm trẻ nhỏ từ 0 đến 5 tuổi; người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên; phụ nữ mang thai; người mắc các bệnh lý nền; người béo phì. Người có thói quen tiêu thụ đồ uống có cồn; những người phải làm việc ngoài trời trong thời gian dài như tài xế xe ôm công nghệ; nhân viên giao hàng; công nhân xây dựng và những người tập thể dục ngoài trời cùng khách du lịch, cũng cần lưu ý.
Để chủ động ứng phó, người dân theo dõi tình hình nắng nóng và tiếp cận các nguồn hỗ trợ thông qua nhiều kênh khác nhau. Trong trường hợp xảy ra các tình huống y tế khẩn cấp hoặc có người bị sốc nhiệt, người dân cần gọi ngay đến đường dây nóng. Ngoài ra, danh sách các địa điểm mở cửa phòng tránh nóng cũng được cập nhật đầy đủ để người dân tiện tra cứu và sử dụng khi cần thiết.
