Sau khi gục xuống đất, người đàn ông cố gắng ngồi dậy nhưng không được. Qua vài phút nằm bất động, may mắn, người đàn ông này đã có thể đứng dậy và di chuyển bình thường.
Đoạn video nhanh chóng nhận được nhiều sự quan tâm, không ít người bày tỏ lo sợ: Tình trạng đó là gì, có phải dấu hiệu của đột quỵ? Có nên tiếp tục tập thể dục vào buổi sáng hay không?
Tiến sĩ – bác sĩ Bạch Thanh Thủy, khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết qua xem video, bệnh nhân tập thể dục quá sớm. Lúc này thời tiết còn lạnh, có thể dẫn đến tình trạng co thắt mạch máu gây thiếu máu não, thậm chí tăng huyết áp và gây xuất huyết não.
“Khả năng cao người trong video bị cơn thiếu máu não tạm thời, một tình trạng gián đoạn cung cấp máu lên não tạm thời, không gây tổn thương não vĩnh viễn. Trong cơn, bệnh nhân có triệu chứng giống như đột quỵ, có thể bao gồm mất ý thức, liệt tay, chân cùng bên, chóng mặt, nói ngọng, méo miệng… nhưng khi tuần hoàn não được khôi phục, bệnh nhân sẽ trở lại bình thường”, bác sĩ Thanh Thủy cho hay.
Theo bác sĩ Thủy, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm đột quỵ thiếu máu não hoặc bệnh lý tim mạch. Ở người có nguy cơ tim mạch, việc gắng sức vào sáng sớm có thể tạo áp lực đột ngột lên hệ tuần hoàn, làm xuất hiện rối loạn nhịp tim. Nếu rối loạn nhịp xảy ra ở mức độ nặng, người bệnh có thể bị tụt huyết áp, thậm chí khởi phát cơn đau thắt ngực.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng việc đứng lên đi lại ngay sau vài phút đổ gục như trên video là không thực sự an toàn. Thay vào đó, bệnh nhân nên vào giường nằm, kiểm tra xem cơ thể có bất thường gì khác hay không; tiến hành đo huyết áp; nếu bị lạnh thì nên ủ ấm, uống nước ấm và nhanh chóng đến bệnh viện để được kiểm tra tình trạng sức khỏe.
Bác sĩ Thủy cảnh báo, tập thể dục quá sớm (khoảng 4 giờ) có thể gây một số tác hại như: Tăng nguy cơ tim mạch, đột quỵ, hạ đường huyết, mệt mỏi… Để giảm thiểu rủi ro, mọi người nên lưu ý một số vấn đề sau:
“Không có khuyến cáo cụ thể về việc tập thể dục vào thời gian nào là tốt nhất cho tất cả mọi người. Các yếu tố quan trọng để xem xét là tuổi tác, nhịp sinh học, bệnh lý nền, hoàn cảnh cá nhân… Do đó, cần căn cứ vào những điều trên hoặc tư vấn của bác sĩ để chọn cho mình thời gian tập thể dục phù hợp. Khi tập thể dục, nếu phát hiện bất cứ khó chịu bất thường nào như chóng mặt, đau đầu hoặc các triệu chứng của cơn thiếu máu não thoáng qua, cần dừng ngay. Ngoài ra, nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ đột quỵ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì, tiểu đường…”, bác sĩ Thanh Thủy khuyên.
Tại Nhật Bản, cụ ông Yoshiro Nakamatsu nổi tiếng là một nhà phát minh cuồng nhiệt và tràn đầy năng lượng dù đã bước sang tuổi 97. Không chỉ sở hữu hơn 3.000 phát minh trong suốt cuộc đời, ông còn khiến thế giới kinh ngạc khi từng đoạt giải Ig Nobel nhờ thói quen ghi chép bữa ăn suốt nửa thế kỷ.
Ở tuổi gần 100, cụ ông này vẫn hoạt động tích cực trên mạng xã hội, duy trì thể lực dẻo dai và đặt mục tiêu sống thọ đến 119 tuổi để trở thành người già nhất thế giới.
Thói quen kiên trì ghi lại chế độ ăn uống suốt 55 năm
Năm 42 tuổi, ông Nakamatsu bắt đầu trăn trở về các vấn đề sức khỏe của tuổi già. Từ đó, ông quyết định chụp ảnh từng món ăn trong mỗi bữa để phân tích tác động của dinh dưỡng đối với chức năng não bộ và thể trạng.
Ông tự thu thập mẫu máu hàng ngày để kiểm tra mối tương quan với các thành phần thực phẩm. Sau nhiều năm nghiên cứu, nhà phát minh này đưa ra kết luận rằng thức ăn mà chúng ta nạp vào cơ thể hôm nay sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ và thể trạng sau đó 3 ngày.
Vào năm 2005, công trình nghiên cứu bền bỉ suốt 35 năm với hơn 10.000 bức ảnh phim của ông đã được trao giải Ig Nobel về Dinh dưỡng. Đây là giải thưởng tôn vinh những nghiên cứu khoa học độc đáo.
Hiện nay, hành trình ghi lại các bữa ăn đã kéo dài 55 năm. Ban đầu, việc rửa ảnh phim gặp nhiều khó khăn và tốn kém nên sau đó ông chuyển sang sử dụng máy ảnh kỹ thuật số để lưu trữ hình ảnh một cách tiện lợi và chính xác hơn.
Thời còn trẻ, ông Nakamatsu đã thử nghiệm giảm số lượng bữa ăn và phát hiện ra bản thân đạt trạng thái thể chất tốt nhất khi chỉ ăn duy nhất một bữa mỗi ngày. Kể từ đó, ông kiên trì ủng hộ và thực hiện theo nguyên tắc này để phòng ngừa chứng mất trí nhớ cũng như kéo dài tuổi thọ.
Qua các phân tích cá nhân, ông xác định 55 loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe và hệ thần kinh, bao gồm các loại đậu, rong biển, ngũ cốc nảy mầm cùng nhiều loại rau củ quả tươi…
Mặc dù chỉ ăn một bữa, thực đơn của ông lại vô cùng phong phú và cân bằng dinh dưỡng. Trên mạng xã hội cá nhân, ông thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc thưởng thức các món ăn yêu thích như lẩu và bít tết. Ông đặc biệt ưa chuộng món lẩu vì phương pháp chế biến này giúp ông dễ dàng dung nạp nhiều loại rau xanh cùng thịt bò bổ dưỡng cùng một lúc.
Hành trình 6 năm vượt qua ung thư nhờ lối sống khoa học
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, ông Yoshiro Nakamatsu duy trì thói quen vận động đều đặn để hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Ông thực hiện các bài tập tạ nhằm tăng khối lượng cơ bắp và duy trì sức mạnh hệ xương khớp, kết hợp bơi lội để cải thiện chức năng tim mạch. Thói quen này giúp ông duy trì thể lực ổn định, đồng thời tối ưu hóa khả năng phục hồi sau tập luyện bằng việc ăn bữa chính duy nhất sau khi kết thúc buổi tập, cung cấp lượng protein cần thiết cho cơ bắp.
Thể lực của cụ ông 97 tuổi này khiến các bác sĩ và người xung quanh vô cùng khâm phục. Ông có thể hoàn thành quãng đường bơi lên tới 1800m ngay sau khi kết thúc bài tập thể hình. Ông luôn giữ thói quen thưởng thức bữa ăn duy nhất trong ngày vào thời điểm sau khi kết thúc buổi tập để đảm bảo cơ thể được bổ sung lượng protein kịp thời cho quá trình phục hồi cơ bắp.
Cuộc đời của nhà phát minh này còn là một hành trình chiến thắng bệnh tật. Vào cuối năm 2013, ông từng nhận chẩn đoán mắc ung thư biểu mô ống tuyến tiền liệt và được các bác sĩ tiên lượng sống tối đa 2 năm. Khi các tế bào ác tính bắt đầu di căn đến vùng xương chậu, tình trạng của ông ngày càng chuyển biến xấu.
Nhờ tuân thủ phác đồ điều trị kết hợp với lối sống khoa học, ông Nakamatsu phục hồi sức khỏe sau 6 năm. Chỉ số kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt trong máu trở về mức an toàn. Hiện tại, dù phải di chuyển bằng xe hỗ trợ, ông vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động liên quan đến ẩm thực và phát minh.
Nguy cơ sức khỏe từ thịt cháy xém thường không được mọi người chú ý. Nguyên nhân là do ăn phần thịt này sẽ không gây ảnh hưởng ngay lập tức mà tích lũy dần qua thời gian, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi thịt được chiên hay nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt trên 150 - 200°C, các phản ứng hóa học phức tạp sẽ xảy ra giữa protein, đường và chất béo. Từ đó hình thành 2 nhóm chất là heterocyclic amines (HCAs) và polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs).
HCAs được tạo ra khi a xít amin và creatine trong thịt phản ứng với nhau dưới nhiệt độ cao, còn PAHs hình thành khi mỡ từ thịt nhỏ xuống lửa, tạo khói rồi bám ngược lại lên bề mặt thịt. Các hợp chất này tập trung nhiều nhất ở phần thịt bị cháy đen hoặc xém cạnh. Đây cũng chính là phần mà nhiều người thường thích ăn vì giòn, vô tình làm tăng lượng chất có hại đưa vào cơ thể.
Viện Ung thư Quốc gia Mỹ cho biết cả HCAs và PAHs đều có khả năng gây tổn thương ADN, gây đột biến tế bào và tăng nguy cơ ung thư.
Sau khi đi vào cơ thể, HCAs và PAHs không gây hại ngay lập tức. Chúng cần được chuyển hóa qua gan để trở thành dạng có khả năng tác động đến tế bào. Ở dạng này, chúng có thể gắn vào ADN và gây ra những biến đổi trong cấu trúc di truyền.
Nếu các tổn thương ADN này không được sửa chữa hiệu quả, chúng có thể tích lũy theo thời gian và làm rối loạn quá trình kiểm soát tăng trưởng tế bào. Đây là một trong những cơ chế nền tảng dẫn đến ung thư. Các nghiên cứu trên động vật đã chứng minh việc tiếp xúc lâu dài với HCAs và PAHs có thể gây ra nhiều loại khối u khác nhau.
Điều quan trọng là hiểu đúng vấn đề. Ăn thịt cháy xém không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ gây bệnh. Nguy cơ chỉ tăng lên khi việc này trở thành thói quen thường xuyên và kéo dài trong nhiều năm.
Trên thực tế, ung thư là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố, từ di truyền, môi trường, lối sống đến chế độ ăn. Do đó, giảm tần suất và thay đổi cách chế biến có thể giúp hạn chế rủi ro ung thư mà không cần phải loại bỏ hoàn toàn món ăn yêu thích, theo Healthline.
Ngày 26-5, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương thông tin vừa tiếp nhận bệnh nhân nam 21 tuổi, làm nghề giao hàng (shipper), nhập viện trong tình trạng say nắng, đa chấn thương sau tai nạn giao thông khi đang giao hàng giữa trời nắng gắt.
Trước đó vào buổi trưa 24-5 - thời điểm Hà Nội bắt đầu đợt nắng nóng gay gắt, anh N.V.Đ. (21 tuổi, quê Hưng Yên) đang di chuyển ngoài trời để giao hàng thì đột ngột bị choáng váng, hoa mắt, chóng mặt.
Do mất kiểm soát tay lái, anh Đ. đâm vào đuôi xe ô tô phía trước. Khi vào viện, bệnh nhân còn tỉnh nhưng mệt nhiều, buồn nôn, đồng thời có chấn thương gây biến dạng vùng đùi và bàn chân phải.
Bác sĩ Phạm Thanh Bằng, khoa cấp cứu bệnh viện, cho biết bệnh nhân được chẩn đoán say nắng, say nóng kèm chấn thương do mất tự chủ tay lái trong quá trình tăng thân nhiệt.
Ngay khi nhập viện, ê kíp cấp cứu đã xử trí theo phác đồ say nắng, say nóng, cởi bỏ bớt quần áo, làm mát cơ thể, truyền dịch và đưa bệnh nhân vào môi trường điều hòa, thoáng mát để hạ nhiệt.
Sau khoảng 30 phút, tình trạng hoa mắt, chóng mặt giảm, bệnh nhân tỉnh táo hơn. Phần chấn thương vùng đùi và bàn chân phải được cố định, sau đó chuyển ngoại khoa để xử trí tiếp.
Theo bác sĩ Bằng, say nóng và say nắng đều là các tình trạng cấp cứu thường gặp trong mùa hè. Nguyên nhân là cơ thể tăng thân nhiệt vượt quá khả năng điều hòa, thường xảy ra khi làm việc hoặc di chuyển lâu dưới trời nắng nóng. Người bệnh có thể mệt lả, vã mồ hôi, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, thậm chí rối loạn ý thức.
"Với những người làm việc cường độ cao dưới trời nắng như shipper, công nhân, lao động ngoài trời… nguy cơ say nắng, say nóng rất cao. Chỉ một cơn choáng váng hoặc mất tập trung thoáng qua cũng có thể khiến người điều khiển phương tiện mất kiểm soát tay lái, dẫn tới tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng", bác sĩ Bằng nhận định.
Bác sĩ cũng khuyến cáo khoảng 1 giờ đầu sau khi xảy ra say nắng, say nóng được xem là "thời gian vàng" để xử trí. Nếu bệnh nhân không được làm mát và cấp cứu kịp thời trong giai đoạn này, nguy cơ xảy ra biến chứng thần kinh sẽ tăng rất cao.
Khi gặp người có dấu hiệu say nắng, say nóng, cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, bóng râm hoặc phòng điều hòa; nới lỏng hoặc cởi bớt quần áo; khai thông đường thở; chườm khăn mát ở vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt từ từ.
Người bệnh có thể được bổ sung nước hoặc điện giải nếu còn tỉnh táo. Tuy nhiên không nên đưa người bệnh vào môi trường quá lạnh đột ngột để tránh ảnh hưởng đến quá trình điều hòa thân nhiệt.
