Một nghiên cứu mới cho thấy những người vừa buồn ngủ quá mức vào ban ngày, vừa mất từ 30 phút trở lên để đi vào giấc ngủ mỗi đêm có nguy cơ tăng huyết áp cao hơn, theo Health (Mỹ).
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học muốn tìm hiểu liệu việc mất nhiều thời gian để đi vào giấc ngủ có ảnh hưởng đến mối liên hệ giữa buồn ngủ ban ngày và tăng huyết áp hay không.
Để làm rõ vấn đề này, nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu giấc ngủ của khoảng 1.700 người trưởng thành tham gia nghiên cứu giấc ngủ kéo dài 8 giờ trong phòng thí nghiệm, thuộc dự án Penn State Adult Cohort – PSAC (Mỹ). Các nhà nghiên cứu đánh giá cả những người đã mắc tăng huyết áp từ trước và những người xuất hiện tăng huyết áp trong thời gian theo dõi.
Kết quả sau 7,5 năm cho thấy, nhóm thường xuyên buồn ngủ quá mức vào ban ngày có nguy cơ đang mắc tăng huyết áp cao hơn 52%, đồng thời nguy cơ xuất hiện tăng huyết áp mới cao hơn 74% so với nhóm không buồn ngủ quá mức vào ban ngày.
Nếu đồng thời mất trên 30 phút để đi vào giấc ngủ mỗi đêm, nguy cơ mắc tăng huyết áp mới tăng hơn gấp 3 lần.
Mối liên hệ này vẫn được ghi nhận ngay cả khi các nhà nghiên cứu đã điều chỉnh những yếu tố có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và huyết áp như tuổi tác, trầm cảm, sử dụng rượu bia và caffeine.
Tiến sĩ Alexandros Vgontzas, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Điều trị Giấc ngủ thuộc Trường Y Penn State (Mỹ), tác giả nghiên cứu, cho biết kết quả cho thấy tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày và thời gian đi vào giấc ngủ kéo dài có thể là những yếu tố nguy cơ quan trọng của tăng huyết áp.
Nghiên cứu vừa được trình bày tại Hội nghị SLEEP 2026 (Mỹ).
Các chuyên gia lưu ý, nghiên cứu có một số hạn chế do người tham gia được theo dõi giấc ngủ trong phòng thí nghiệm. Môi trường ngủ và thời điểm đi ngủ có thể khác với sinh hoạt thường ngày, từ đó ảnh hưởng đến kết quả.
Ngoài ra, cần nhấn mạnh rằng nghiên cứu không chứng minh ngủ kém là nguyên nhân trực tiếp gây tăng huyết áp hay việc cải thiện giấc ngủ sẽ giúp hạ huyết áp. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn khuyến khích duy trì giấc ngủ lành mạnh để hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Tiến sĩ Chad Ruoff, chuyên gia y học giấc ngủ tại Mayo Clinic (Mỹ) khuyến nghị người trưởng thành nên:
Nếu thường xuyên buồn ngủ vào ban ngày hoặc khó đi vào giấc ngủ dù đã duy trì các thói quen ngủ lành mạnh, mọi người nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá.
Ngày 26/5, TS.BS Hồng Quý Quân, Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, cho biết các bệnh lý sinh dục - tiết niệu chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm dị tật bẩm sinh ở trẻ em. Những bệnh như lún dương vật, hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, thoát vị bẹn, lỗ đái thấp... chiếm khoảng 3-5% tổng số dị tật bẩm sinh ở trẻ.
Hiện nay, nhiều dị tật bẩm sinh có thể được phát hiện từ trước sinh và can thiệp kịp thời ngay sau sinh. Tuy nhiên, các dị tật tiết niệu - sinh dục thường không biểu hiện rõ ràng nên nhiều trẻ vẫn được phát hiện muộn, dẫn đến chậm trễ can thiệp, không chỉ tác động đến tâm lý mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này.
Theo TS Quân, các bệnh lý này thường chưa được phát hiện sớm, vì triệu chứng không rõ ràng. Hơn nữa, do bất thường nằm ở vùng kín nên nhiều trẻ lớn có tâm lý e ngại, không kể cho bố mẹ. Có trẻ bị giãn tĩnh mạch tinh đau tức vùng bìu kéo dài nhưng không dám nói với bố mẹ, đến khi đi khám đã ở độ 3, phải phẫu thuật. Nếu phát hiện sớm hơn, trẻ hoàn toàn có thể điều trị nội khoa.
Trong khi đó, lún dương vật nếu không được can thiệp sớm có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý. Nhiều trẻ mặc cảm, ngại giao tiếp hoặc né tránh các hoạt động tập thể. Một bệnh lý khác rất phổ biến là ẩn tinh hoàn. Không ít phụ huynh có tâm lý chờ đợi tinh hoàn tự xuống đúng vị trí khi trẻ lớn hơn, hoặc lo sợ con phải phẫu thuật nên trì hoãn điều trị. Theo TS Quân, điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi tinh hoàn nằm sai vị trí lâu ngày có thể teo nhỏ, suy giảm chức năng, ảnh hưởng khả năng sinh sản sau này.
"Sau một tuổi, nếu tinh hoàn chưa xuống bìu đúng vị trí thì cần được can thiệp trong giai đoạn 1-2 tuổi, không nên tiếp tục chờ đợi", TS Quân nói.
Mới đây, bệnh viện vừa tiếp nhận một bé trai 10 tuổi có khối u tinh hoàn kích thước khoảng 1-1,5 cm. Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật bóc tách khối u, cố gắng bảo tồn tinh hoàn cho bệnh nhi. Kết quả sinh thiết tức thì xác định đây là khối u lành tính. Sau mổ, bệnh nhi được điều trị kháng sinh dự phòng nhiễm trùng, chống phù nề. Chức năng tinh hoàn hiện ổn định.
"Nếu khối u là ác tính, việc điều trị sẽ phức tạp hơn nhiều. Người bệnh có thể phải cắt bỏ tinh hoàn và điều trị thêm hóa chất tùy giai đoạn bệnh", bác sĩ Quân nói, khuyến cáo phụ huynh nên quan sát, kiểm tra vùng sinh dục của trẻ để phát hiện sớm những bất thường như hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh hay các khối bất thường ở tinh hoàn. Riêng u tinh hoàn thường cần được phẫu thuật sớm để tránh biến chứng.
Ngày 30/5, Bệnh viện Việt Đức tổ chức chương trình khám phát hiện sớm dị tật sinh dục - tiết niệu cho trẻ em nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Trẻ sẽ được các chuyên gia khám, tư vấn và siêu âm miễn phí nhằm phát hiện các bệnh như hẹp bao quy đầu, lún dương vật, lỗ đái thấp, thoát vị bẹn, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh và các dị tật hệ tiết niệu. Phụ huynh có thể đăng ký qua tổng đài 19001902 hoặc đường dây nóng 0936617683 của khoa.
Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), 3 tháng đầu năm 2026 đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm tại các tỉnh, thành, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025 (năm 2025 đã xảy ra 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người mắc).
Hiện, hệ thống thông tin báo cáo về các sự cố liên quan thực phẩm được duy trì liên tục từ địa phương đến T.Ư. Qua điều tra thực tế, số vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt là ở các đô thị lớn có địa bàn rộng, mật độ dân số cao, nhu cầu cần cung cấp thực phẩm lớn.
Việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ hoặc trên các sàn thương mại điện tử rất khó khăn, ảnh hưởng tới khả năng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trên diện rộng.
Bên cạnh đó, kiến thức chung về an toàn thực phẩm của những chủ cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố còn tương đối hạn chế, điều này dễ dẫn tới các hành vi gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến, phục vụ thức ăn; điều kiện nơi bán hàng ngoài đường phố chật hẹp, đa số lưu động, nguy cơ không bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm; các cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận mà sử dụng nguyên liệu không bảo đảm…
Cục An toàn thực phẩm cho biết, trong tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 triển khai từ 15.4 - 15.5 trên cả nước với chủ đề "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố", tập trung kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố.
Ở cấp trung ương, 5 đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm do Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, thanh tra tại 10 tỉnh, thành trọng điểm.
Tại địa phương, UBND các cấp ban hành kế hoạch, triển khai kiểm tra liên ngành chặt chẽ từ cấp tỉnh đến cấp xã.
Các đoàn công tác kết hợp lấy mẫu kiểm nghiệm để giám sát thị trường, giúp kịp thời phát hiện và cảnh báo sớm các loại thực phẩm có nguy cơ trong cộng đồng.
Theo quy định hiện hành, UBND các cấp có trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ ăn uống, bao gồm các loại hình bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố trên địa bàn.
Sở GD-ĐT có trách nhiệm kiểm tra, giám sát các trường học trong việc thực hiện các nội dung về công tác y tế trường học, trong đó bao gồm cả công tác bảo đảm các điều kiện về an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể tại các cơ sở giáo dục.
Không có sự khác biệt đáng kể nhưng sushi làm từ cá ngừ có thể chứa nhiều protein hơn một chút so với sushi cá hồi. Nếu tính trên một khẩu phần ăn khoảng 85 g cá ngừ thì chứa 19,8 g protein. Trong khi đó, với lượng cá hồi tương đương sẽ chứa 17,3 g protein, theo Health.
Cả cá hồi và cá ngừ đều cung cấp một lượng protein dồi dào và axit amin thiết yếu cho cơ thể. Lượng protein này giúp xây dựng cơ bắp, đồng thời giúp no lâu hơn.
Tuy nhiên nếu mục tiêu chính của bạn là tối đa hóa lượng protein nạp vào, thì sushi làm từ cá ngừ là lựa chọn tốt hơn.
Cả cá hồi và cá ngừ đều cung cấp lượng chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe. Nhưng nếu so sánh thì cá hồi nhỉnh hơn. Trong một khẩu phần ăn 85 g cá ngừ chứa 2,58 g chất béo không bão hòa, trong khi đó cá hồi chứa 6,51 g.
Axit béo omega-3 và các DHA, EPA giúp hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm viêm và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng não bộ. Để bổ sung tối đa omega-3, sushi làm từ cá hồi vẫn là lựa chọn tốt hơn.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cũng khuyến nghị nên ăn ít nhất 2 phần cá béo mỗi tuần bao gồm cá hồi hoặc cá ngừ để đảm bảo bạn cung cấp đủ omega-3 cho chế độ ăn uống.
Ăn sushi cá ngừ và cá hồi sống có an toàn không, ai nên hạn chế ăn?
Ăn cá sống nhìn chung an toàn nếu lựa chọn cá từ các nguồn uy tín, tuân thủ các quy trình xử lý và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, ngay cả khi đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa, cá sống vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây bệnh cao hơn so với hải sản đã nấu chín. Bạn cần lưu ý rủi ro nhiễm độc thủy ngân trong một số trường hợp.
Cá ngừ: Do kích thước lớn và sống thọ, cá ngừ dễ tích tụ nhiều thủy ngân. Bạn nên hạn chế ăn thường xuyên và tránh các loại như cá ngừ mắt to (bigeye tuna), đặc biệt là trong thai kỳ.
Cá hồi: Thường có hàm lượng thủy ngân thấp hơn, là lựa chọn an toàn hơn cho các bữa ăn thường ngày.
Do đó, một số nhóm người nên tránh ăn cá sống và thay vào đó chọn các món sushi chín, bao gồm: phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người lớn tuổi, những người có hệ miễn dịch suy yếu.
Nếu bạn thường xuyên ăn sushi làm từ cá ngừ hãy cố gắng chọn các loại có hàm lượng thủy ngân thấp hơn, chẳng hạn như cá ngừ vây vàng, cá ngừ vằn hoặc cá ngừ vây dài, thay vì cá ngừ vây xanh hoặc cá ngừ mắt to.
