Triệu Hạo Triết, 20 tuổi, sinh ra và lớn lên tại Bắc Kinh. Dù vậy, sinh viên năm hai ngành điều dưỡng này đã tính chuyện sẽ rời thủ đô sau khi tốt nghiệp.
Triệu tự tin về năng lực chuyên môn, nhưng anh muốn tìm việc ở nơi khác, thường là các đô thị nằm ngoài nhóm phát triển nhất tại Trung Quốc, nơi chi phí cuộc sống dễ thở hơn so với Bắc Kinh.
“Tôi tò mò muốn biết cuộc sống xa gia đình và tự đứng trên đôi chân mình sẽ ra sao”, Triệu, hiện học cao đẳng tại quận Xương Bình ở Bắc Kinh, nói. “Chi phí sinh hoạt và thuê nhà ở các nơi khác tương đối thấp, không cần gia đình hỗ trợ cũng sống tốt”.
Thay đổi tư duy
Góc nhìn của Triệu phản ảnh xu hướng chuyển dịch tư duy rõ nét của giới trẻ Bắc Kinh.
Từ lâu, thủ đô Trung Quốc vốn được xem là bệ phóng hoàn hảo cho con đường học tập và sự nghiệp với nhiều người. Tuy nhiên, giờ đây, sức hút ấy đang phải đặt lên bàn cân cùng áp lực việc làm khốc liệt, giá nhà đắt đỏ, cũng như cơ hội rộng mở hơn ở các vùng đất khác.
Theo phân tích được tạp chí Quan sát Kinh tế công bố hồi tháng 5 dựa trên số liệu chính thức của Trung Quốc, số dân thường trú từ 20 đến 29 tuổi tại Bắc Kinh đã giảm tới 46% trong một thập kỷ qua, từ khoảng 4,62 triệu người năm 2015 xuống còn 2,49 triệu người năm 2024.
Dân thường trú được tính là những người sinh sống ổn định từ 6 tháng trở lên, kể cả thanh niên từ các tỉnh thành khác tới làm việc và học tập, chứ không riêng người có hộ khẩu Bắc Kinh.
Giới chuyên gia nhận định đây không đơn thuần là một cuộc “tháo chạy”, mà là kết quả từ thay đổi trong cấu trúc dân số toàn quốc, quy mô thế hệ trẻ thu hẹp và thị trường lao động biến chuyển.
“Xu hướng giảm là có thật, nhưng nó đến từ nhiều tác động cùng lúc chứ không hẳn do Bắc Kinh mất đi sức hút”, Triệu Lợi Đào, chuyên gia cao cấp tại Viện Đông Á (EAI) thuộc Đại học Quốc gia Singapore, nhận định.
Dù vậy, số người trẻ sụt giảm đã tác động rõ rệt lên thành phố, đặc biệt là thị trường bất động sản và cho thuê. Thực tế cho thấy Bắc Kinh vẫn là “thỏi nam châm” thu hút nhân tài, nhưng cái giá để bám trụ lại thành phố này đang ngày một đắt đỏ.
Thôi Tuyên, 22 tuổi, quê Sơn Đông, sinh viên sắp tốt nghiệp ngành thiết kế sản phẩm tại Bắc Kinh, đã chọn sang Sydney, Australia, làm việc. Thôi không thiếu cơ hội tại Bắc Kinh, nhưng cô tự hỏi liệu công sức bỏ ra có xứng với những áp lực phải chịu hay không.
“Đường đi làm ở Bắc Kinh rất gian nan. Nhiều người cùng ngành với tôi mất 4 tiếng di chuyển mỗi ngày cả đi lẫn về. Tôi không muốn sống như thế”, Thôi cho biết, thêm rằng cô cũng thấy kiệt sức vì nhịp sống quá hối hả, làm việc quá tải mà không có thời gian cho bản thân.
Người trẻ ngày càng giảm ở Bắc Kinh
Tình trạng sụt giảm nhóm trẻ tuổi đã làm thay đổi diện mạo dân số của một đô thị từng có tỷ lệ thanh niên vượt xa mức trung bình cả nước.
Năm 2015, nhóm người 20-29 tuổi chiếm 21,3% dân số Bắc Kinh. Đến năm 2024, tỷ lệ này giảm còn 11,4%, sát mốc trung bình toàn quốc là 10,56%.
Ở chiều ngược lại, số người từ 60 tuổi trở lên tăng mạnh từ 3,41 triệu lên 5,14 triệu. Năm 2024, cứ 100 người dân Bắc Kinh thì có 24 người già, trong khi chỉ có 11 người trẻ độ tuổi 20-29.
Tổng dân số thường trú của Bắc Kinh vẫn khá ổn định quanh mốc 21,8 triệu người, cho thấy bài toán ở đây là việc thay đổi cơ cấu độ tuổi, không phải suy giảm dân số thuần túy.
Ông Triệu, chuyên gia từ Đại học Quốc gia Singapore, cho biết tỷ lệ người trẻ giảm là tình trạng chung ở Trung Quốc do mức sinh giảm. Tuy nhiên, Bắc Kinh gây chú ý vì từ mốc rất cao nay bị kéo về mức trung bình. “Đây giống như một bước điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng nóng”, ông nói.
Theo Bành Tú Kiệt, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách thuộc Đại học Victoria, Australia, ngoài tỷ lệ sinh giảm, chi phí đắt đỏ cùng các chính sách kiểm soát quy mô dân số và tái cấu trúc đô thị của Bắc Kinh cũng đẩy nhanh xu hướng này.
Dù vậy, số dân ngoại tỉnh tại Bắc Kinh năm 2024 vẫn duy trì ở mức 8,19 triệu người, chiếm 37,5% dân số thành phố, chỉ giảm nhẹ so với đỉnh điểm năm 2015. Thành phố vẫn hút người đến, nhưng tiêu chuẩn để bám trụ lại lâu dài đã khắt khe hơn. Điển hình là nhóm trẻ em độ tuổi đi học vẫn tăng, chứng tỏ các gia đình có tiềm lực vẫn chọn Bắc Kinh làm nơi an cư.
Cơ hội rộng mở ở nơi khác
Với nhiều người trẻ, rời Bắc Kinh không chỉ là cách né tránh áp lực, mà còn bởi những thành phố khác đang mang đến một cuộc sống phù hợp hơn với họ.
Giới chuyên gia đánh giá Bắc Kinh vẫn giữ vị thế trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa và nghiên cứu hàng đầu. Tuy nhiên, đối với các ngành nghề như thiết kế, công nghệ, dịch vụ hay những lĩnh vực mới nổi, tấm bản đồ tương lai không còn giới hạn ở các đô thị hàng đầu nữa.
Trương Y Nặc, 22 tuổi, quê Sơn Đông, quyết định rời khỏi thủ đô sau khi tốt nghiệp. “Không phải Bắc Kinh thiếu cơ hội, mà là lối sống ở đây không hợp với tôi”, Trương giải thích. Cô yêu thích không khí văn hóa cởi mở, sáng tạo ở khu vực miền nam Trung Quốc hơn.
Chính quyền Bắc Kinh đang chủ động giảm tải các chức năng không thiết yếu, chuyển dịch sang những ngành có giá trị gia tăng cao như tài chính, công nghệ, nghiên cứu chuyên sâu.
“Bắc Kinh vẫn cực kỳ hấp dẫn với những người có bằng cấp xuất sắc, nhân sự trình độ cao trong các ngành tri thức, hành chính công, tài chính hay công nghệ. Nhưng với những người khác, cán cân lợi ích – chi phí đang nghiêng về các thành phố như Hàng Châu, Thành Đô, Tô Châu, Vũ Hán, Tây An hay Hợp Phì, những nơi đang phát triển mạnh mà chi phí sinh sống lại nhẹ nhàng hơn”, chuyên gia Triệu cho biết.
Theo bà Bành, hạ tầng cải thiện và kết nối số hóa cũng góp phần giúp phân bổ cơ hội kinh tế đều hơn ra nhiều thành phố, khiến Bắc Kinh không còn là lựa chọn mặc định duy nhất để thăng tiến.
Sức hút bền bỉ của Bắc Kinh
Dù nhiều người ra đi, không ít bạn trẻ vẫn quyết tâm bám trụ. Với họ, Bắc Kinh là môi trường không thể thay thế nhờ mạng lưới quan hệ và cơ hội nghề nghiệp vượt trội.
Cố Linh, 22 tuổi, sinh viên luật quê Hà Bắc, dự định học tiếp cao học tại Bắc Kinh để tăng khả năng cạnh tranh khi xin việc. “Bắc Kinh vẫn là nơi tôi cảm thấy thoải mái và dễ tìm công việc tốt nhất”, cô nói.
Hạ Tú Trạch, 20 tuổi, quê An Huy, sinh viên ngành vật lý, cũng đặt mục tiêu ở lại làm nghiên cứu. “Bắc Kinh từ lâu đã nổi tiếng là nơi kết tinh đỉnh cao về nghiên cứu khoa học cơ bản và hội tụ những nhân tài hàng đầu”, Hạ cho hay.
Bà Bành nhận định trong một xã hội đang già hóa, nguồn lực con người chất lượng cao quan trọng hơn số lượng thuần túy. Bài toán của Bắc Kinh không phải giữ chân bằng được số đông thanh niên mà là làm sao tiếp tục thu hút được những nhân tài kiệt xuất nhất.
Với Hạ, những đánh đổi để bám trụ tại thủ đô là hoàn toàn đáng giá. “Sống ở Bắc Kinh áp lực hơn nhiều nơi khác. Nhưng miễn là bản thân đủ giỏi để gặt hái thành quả tương xứng, hoặc thậm chí vượt lên áp lực đó, thì tôi thấy hoàn toàn xứng đáng. Đấy cũng chính là mục tiêu tôi đang hướng tới”, cô nói.
Jeanine Pirro, công tố viên liên bang phụ trách khu vực thủ đô của Mỹ, ngày 2/7 cho biết các nhân viên thuộc Cục Công viên Quốc gia hôm 19/6 chứng kiến David Hearn, 67 tuổi, mạnh tay gỡ bỏ khoảng 0,19 m2 lớp phủ ở đáy Hồ Phản chiếu tại Washington, gây ra thiệt hại hơn 1.000 USD.
Theo Pirro, Hearn bị truy tố về tội hủy hoại tài sản ở mức độ trọng tội và đối mặt với mức án lên tới 10 năm tù nếu bị kết tội. Bà cam kết sẽ truy cứu trách nhiệm bất kỳ ai làm hư hỏng di tích quốc gia, thêm rằng văn phòng của mình đang xem xét một số sự việc khác nhưng các trường hợp này chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính hoặc khép vào tội ít nghiêm trọng.
Theo hãng thông tấn AFP, cam kết trên nhiều khả năng sẽ làm gia tăng sự lo ngại về tính trung lập của Bộ Tư pháp Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, người đã đe dọa sẽ bỏ tù những người tìm cách phá hoại Hồ Phản chiếu.
Norm Eisen và Mary Dohrmann, hai luật sư của Hearn, chỉ trích cáo trạng là bằng chứng cho thấy hệ thống tư pháp đang bị chính trị hóa trong nhiệm kỳ của ông Trump.
"Người dân Mỹ nên cảm thấy đặc biệt lo ngại trước việc chính phủ lạm dụng quyền lực để chống lại một công dân bình thường, dựa trên một câu chuyện bịa đặt", Eisen và Dohrmann cho hay.
Hearn, cựu VĐV canoeing của Mỹ từng ba lần tham dự Olympic, trước đó kể với truyền thông rằng khi ghé thăm Hồ Phản chiếu sau chuyến đạp xe dài, ông phát hiện một mảng sơn màu xanh bị bong ra. Ông thò tay xuống hồ để xem vật liệu đó có cảm giác thế nào và bị cảnh sát bắt khi chuẩn bị rời đi.
"Tôi không phá hoại gì cả", Hearn nói. "Tôi không phá hủy, làm vỡ hay bóc bất cứ thứ gì. Đến khi nhận thấy điều gì đang xảy ra thì tôi đã bị còng tay".
Hồ Phản chiếu là công trình biểu tượng được thiết kế nhằm soi bóng Đài tưởng niệm Washington ở National Mall, gần Đài tưởng niệm Lincoln. Ít nhất 14 triệu USD đã được chi cho dự án cải tạo công trình này.
Nhưng không lâu sau khi dự án hoàn tất, lớp sơn phủ bắt đầu bong tróc, nước trong hồ cũng chuyển sang màu xanh đục do tảo. Tổng thống Trump cáo buộc nguyên nhân là do hành động phá hoại, song không nêu bằng chứng.
Cải tạo Hồ Phản chiếu là một phần trong kế hoạch quy mô lớn của Tổng thống Trump nhằm tái thiết thủ đô Washington, trong đó có phá bỏ Cánh Đông của Nhà Trắng để xây phòng khiêu vũ mới, cũng như xây cổng vòm khổng lồ gần Nghĩa trang Quốc gia Arlington.
Ngày 28-5 (giờ Mỹ), Bộ Tài chính Mỹ thông báo Washington đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào hoạt động buôn bán dầu mỏ của quân đội Iran, ngay cả khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn.
“Chúng tôi sẽ không cho phép Chính phủ Iran tăng doanh thu dầu mỏ nhằm mục đích tái thiết lực lượng vũ trang và năng lực quân sự của nước này”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nêu trong thông cáo.
Theo đó, danh sách trừng phạt của Washington bao gồm 8 tàu có liên quan đến việc vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran ra thị trường toàn cầu đã bị đưa vào danh sách trừng phạt.
Trong đó có tàu chở dầu Flora mang cờ đảo Marshall, tàu chở dầu thô Hauncayo mang cờ Comoros và tàu chở dầu Ill Gap mang cờ Panama.
Ông Bessent cho hay việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran “không nằm trong chương trình nghị sự cho đến khi Mỹ nhận thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và phía Iran đồng ý bàn giao uranium làm giàu cao”.
Ngày 28-5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo đã ra lệnh cho quân đội nước này kiểm soát 70% Dải Gaza, bất chấp các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào tháng 10 năm ngoái.
“Chúng tôi đang gây sức ép lên Hamas. Hiện chúng tôi kiểm soát 60% lãnh thổ ở dải đất này. Chỉ đạo của tôi là tiến tới 70%. Hãy bắt đầu từ con số đó”, nhà lãnh đạo Israel phát biểu.
Ông Netanyahu mô tả các vùng lãnh thổ mà Israel đã kiểm soát ở Gaza, Syria và Lebanon là "vùng đệm" có thể ngăn chặn những đợt tấn công tiềm tàng của các nhóm vũ trang, kể từ sau vụ tấn công vào tháng 10-2023, theo Hãng tin Reuters.
Chỉ thị của Thủ tướng Netanyahu được đưa ra trong bối cảnh Israel đang leo thang các cuộc tấn công ở Gaza và tuyên bố nhằm vào các thủ lĩnh cấp cao của Hamas có liên quan đến cuộc tấn công năm 2023.
Ngày 28-5, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã cảnh báo về sự leo thang nguy hiểm trong cuộc chiến Ukraine, đồng thời kêu gọi Nga và Ukraine quay trở lại bàn đàm phán.
“Chiều hướng của cuộc chiến, cùng với sự leo thang và cường độ ngày càng tăng mà chúng ta đang chứng kiến, đang có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát.
Vòng xoáy chết chóc phải dừng lại. Điều cần thiết lúc này là giảm leo thang, ngay lập tức và bền vững”, ông Antonio Guterres phát biểu tại Hội đồng Bảo an.
Cũng tại phiên họp của Liên hợp quốc, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk đã kêu gọi các bên tham chiến kiềm chế và nối lại các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh, theo Hãng tin AFP.
“Luật nhân đạo quốc tế yêu cầu các bên tham chiến thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa khả thi để tránh gây hại cho dân thường. Đây không chỉ là những gợi ý hay khuyến nghị, mà là nghĩa vụ ràng buộc kèm theo trách nhiệm pháp lý đối với những bên liên quan”, ông Turk nhấn mạnh.
Ngày 28-5, Thủ tướng Canada Mark Carney đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nước này đối với nền kinh tế Mỹ, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác trong bối cảnh các cuộc đàm phán về việc sửa đổi Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ đang gặp trở ngại.
“Canada mạnh sẽ giúp đạt được mục tiêu ‘Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại’... Dù Canada và Mỹ đã có những bất đồng qua các thế kỷ, nhưng chúng tôi luôn tìm ra cách giải quyết và cuối cùng sẽ vượt qua được, bởi vì chúng tôi chia sẻ các giá trị và lợi ích chung sâu sắc”, nhà lãnh đạo Canada phát biểu tại New York.
Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh Canada là “khách hàng lớn nhất của Mỹ”, với lượng hàng hóa mua từ xứ sở cờ hoa nhiều hơn cả Trung Quốc, Nhật Bản và Đức cộng lại.
“Trong thời điểm khủng hoảng năng lượng toàn cầu, Canada cung cấp cho Mỹ nguồn năng lượng đáng tin cậy và các khoáng sản quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng của nước Mỹ”, ông Carney nói thêm, đồng thời nhấn mạnh “pháo đài Bắc Mỹ là vì lợi ích của tất cả mọi người”.
Ngày 28-5, hai nhóm vũ trang đối địch đang tranh giành quyền kiểm soát một khu vực sản xuất và vận chuyển cocaine chiến lược ở Colombia đã xung đột với nhau, khiến ít nhất 52 người thiệt mạng.
Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Pedro Sanchez xác nhận trên mạng xã hội rằng đã có giao tranh xảy ra tại khu vực này. Hiện cơ quan chức năng đã triển khai quân đội để bảo vệ thường dân.
Ngày 22-4, bên lề chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Lee Jae Myung, ông Hong Sun - Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) - cho biết nhà lãnh đạo Hàn Quốc đã chia sẻ với cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam những định hướng hợp tác mới giữa hai nước.
Tổng thống Lee Jae Myung đã đặt ra tầm nhìn đến năm 2030: đạt mục tiêu 150 tỉ USD kim ngạch thương mại song phương, đồng thời ưu tiên hợp tác vào các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, điện hạt nhân, năng lượng, khoáng sản cốt lõi, chuỗi cung ứng, trí tuệ nhân tạo (AI), ứng phó biến đổi khí hậu và công nghệ cao.
Theo ông Hong Sun, trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động phức tạp, việc hai nước hình thành "đồng minh kinh tế" là xu hướng tất yếu, vừa khơi thông dư địa hợp tác mới vừa đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng.
Điều này càng có ý nghĩa hơn khi Hàn Quốc và Việt Nam vốn có mối quan hệ bền chặt, mang tính tương hỗ cao trong nhiều lĩnh vực. "Hàn Quốc có thế mạnh về công nghệ, kỹ thuật; Việt Nam có ưu thế về nguồn nhân lực và môi trường đầu tư - đây là sự gắn kết không thể tách rời", ông Hong Sun nhận định.
Bức tranh hợp tác hiện tại đã cho thấy tiềm lực của mối quan hệ này. Năm 2025, Hàn Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với tổng vốn lũy kế đạt 94,5 tỉ USD và là đối tác thương mại lớn thứ 3 với kim ngạch hai chiều đạt khoảng 89,5 tỉ USD.
Hiện có khoảng 10.000 doanh nghiệp Hàn Quốc đang hoạt động tại Việt Nam, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo đến hạ tầng và đô thị thông minh.
Trong đoàn doanh nghiệp tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung, Samsung nổi bật như một hình mẫu hợp tác thành công.
Năm 2025, doanh thu của Samsung Việt Nam đạt 64,9 tỉ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 57,1 tỉ USD - ghi nhận mức tăng trưởng trở lại so với năm trước, dù chưa đạt mức kỷ lục của năm 2021.
Tổng vốn đầu tư lũy kế của tập đoàn này đã vượt 24 tỉ USD, với 6 nhà máy và trung tâm R&D, biến Việt Nam thành cứ điểm sản xuất chiến lược toàn cầu của hãng.
Ông Na Ki Hong - Tổng giám đốc Samsung Việt Nam - khẳng định: "Samsung sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động đầu tư ổn định trên nền tảng là sự tin cậy với Chính phủ Việt Nam và chính quyền tỉnh Thái Nguyên khi đây là nơi đặt cứ điểm sản xuất lớn nhất".
Bên cạnh hoạt động sản xuất, Samsung còn triển khai các chương trình kết nối chuỗi cung ứng, hỗ trợ cải tiến năng suất cho 379 doanh nghiệp Việt Nam và đào tạo hàng trăm chuyên gia trong nước.
Một doanh nghiệp lớn khác cũng tháp tùng Tổng thống Hàn Quốc là Taihan Cable & Solution - một trong những tập đoàn chi phối ngành cáp điện tại Hàn Quốc.
Ông Choi Seungho - Tổng giám đốc Công ty TNHH Cáp Taihan Vina - cho biết trong chuyến thăm này Taihan sẽ ký biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực hạ tầng điện lực và xây dựng tại Việt Nam, bao gồm cung cấp cáp điện, tư vấn kỹ thuật và chia sẻ thông tin thị trường.
Đầu tư vào Việt Nam từ năm 2005, năm 2025 Taihan Vina đạt doanh thu 150 tỉ won. Trong năm nay, công ty đang rót khoảng 80 tỉ won vào thiết bị sản xuất cáp siêu cao áp (EHV) để thúc đẩy xuất khẩu, đồng thời xem xét thành lập pháp nhân sản xuất thứ hai tại phía Bắc và định hướng đưa Việt Nam thành trung tâm xuất khẩu cho các dự án trọng điểm tại Mỹ và châu Âu.
Ông Choi Seungho nhận định các dự án quốc gia quy mô lớn của Việt Nam như mở rộng mạng lưới truyền tải, chuyển đổi năng lượng tái tạo, tái khởi động điện hạt nhân, xây dựng đô thị mới và đường sắt tốc độ cao đều liên quan trực tiếp đến nhu cầu ngành cáp điện.
Trong khi đó, công nghệ truyền tải điện một chiều cao áp (HVDC), năng lực EPC và kinh nghiệm tài chính dự án của các doanh nghiệp Hàn Quốc có tính bổ trợ cao cho nhu cầu của Việt Nam.
Để thúc đẩy hợp tác thực chất, Tổng giám đốc Taihan Vina kiến nghị cần đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng, lấy chất lượng làm trọng tâm, gắn với mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực kỹ thuật Việt - Hàn thông qua hỗ trợ cơ chế và chính sách từ Chính phủ hai nước.
Theo đó, Taihan có thể đóng góp thực chất vào việc tự chủ kỹ thuật và đảm bảo năng lực cạnh tranh dài hạn cho hạ tầng điện lực Việt Nam.
