Mạng xã hội những ngày qua ào ạt chia sẻ về món bánh trứng kiến, món ăn đặc sản của người Tày ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Theo đó, các clip thưởng thức món ăn này bất ngờ “gây sốt”, có clip thu hút hàng triệu lượt xem.
Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của người Tày, thường xuất hiện trong một số dịp lễ quan trọng, đặc biệt như Tết Thanh minh mới đây. Món ăn đặc sản này thường chỉ được làm vào khoảng tháng 2 đến cuối tháng 3 âm lịch hằng năm, khi trứng kiến đen vào mùa.
Vào mùa này, người dân vùng núi thường vào rừng lấy trứng kiến. Loại trứng này có màu trắng sữa, nhỏ như hạt gạo. Có nhiều cách khác nhau để chế biến, làm nhân bánh trứng kiến, song cách nhiều người thường làm là mang trứng kiến đã được sơ chế, rửa sạch trộn cùng thịt lợn băm, hành khô và một số gia vị làm nhân bánh.
Phần vỏ bánh làm từ bột nếp nương, cán mỏng, bọc nhân rồi gói trong lá vả và đem hấp khoảng hơn 1 tiếng đồng hồ. Món bánh có vị dẻo của lớp vỏ, vị bùi bùi của lá vả và béo ngọt của trứng kiến khiến đây trở thành món khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên không phải dịp nào trong năm cũng có thể thưởng thức nên món ăn này trở thành đặc sản hiếm, được nhiều người săn tìm thưởng thức.
Chị Mẩy Hằng, một food reviewer có hơn 100.000 người theo dõi trên mạng xã hội chuyên chia sẻ các món ăn đặc trưng, độc lạ của bà con ở vùng núi phía Bắc vừa chia sẻ clip về cách làm món bánh trứng kiến. Clip ngay sau đó đã nhận về hơn 2 triệu lượt xem.
“Bánh ở nhà tự làm, nhân sẽ nhiều hơn, có nhiều trứng kiến hơn so với mình mua bên ngoài. Bánh có vị mặn mặn, ngọt ngọt và ngậy ngậy. Ngon lắm! Món bánh này không phải ai cũng dám ăn, nhưng khi ăn thì lại thấy ngon muốn ăn nữa”, cô gái chia sẻ.
TikToker Dũng Đói có gần 140.000 người theo dõi cũng cho biết lần đầu tìm mua và ăn thử món này. Chàng trai trẻ cho biết phần bánh anh mua được gói bằng lớp lá dong bên ngoài và lớp lá vả bên trong, khi ăn, anh ăn luôn lớp lá vả.
Anh nhận xét bánh có phần vỏ ăn khá giống bánh dày, phần nhân khá nhiều thịt và trứng kiến, có vị tương tự nhân bánh giò. “Mình tưởng món bánh trứng kiến khó ăn, hóa ra rất dễ ăn. Phần nhân bên trong là đặc sắc của món bánh. Bánh ngon nhưng hơi đắt, giá mình mua là 50.000 đồng một cái”, Dũng Đói nhận xét.
Một cửa hàng chuyên bán đặc sản vùng miền ở Hà Nội cũng đang bán loại bánh trứng kiến này cho biết bánh trứng kiến là đặc sản đôi khi có tiền không mua được mà chỉ có thể chờ. Tuy nhiên, cửa hàng khuyến cáo những ai dị ứng côn trùng thì cần cẩn thận khi ăn món này.
Bên dưới các bài đăng, nhiều cư dân mạng tò mò với món bánh trứng kiến và hỏi nhau cách tìm mua. Bên cạnh đó không ít người chia sẻ hình ảnh gương mặt sưng phù, thậm chí nhập viện vì dị ứng, sốc phản vệ khi ăn món này.
Bác sĩ – huấn luyện viên sức khỏe Phan Thái Tân, người sáng lập chương trình giảm cân HomeFiT, cho biết trứng kiến nói riêng và các loại ấu trùng như ong, nhộng, tằm… có thể chứa các tác nhân gây dị ứng. Một số người nhạy cảm khi ăn vào có thể xuất hiện triệu chứng nhẹ như ngứa, nổi mẩn đỏ, trong trường hợp nặng có nguy cơ dẫn đến sốc phản vệ.
Ngoài ra, các loại thực phẩm này có thể chứa vi khuẩn, nấm, khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho sức khỏe. Đối với bánh trứng kiến, việc lựa chọn loài kiến để lấy trứng làm nhân cũng là yếu tố quan trọng, trong đó nên hạn chế sử dụng kiến lửa.
Bên cạnh đó, trẻ em dưới 7 tuổi do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện, người cao tuổi, người mắc các bệnh suy giảm miễn dịch như suy gan, suy thận, ung thư, tiểu đường… và những người có tiền sử dị ứng, sốc thuốc hoặc từng bị sốc phản vệ được khuyến cáo không nên ăn bánh trứng kiến.
“Ngoài ra, với những người khỏe mạnh, khi thử các món ăn lạ cũng cần thận trọng, nên ăn thử từ 1- 2 miếng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể. Sau khoảng 30 phút, nếu xuất hiện các biểu hiện như ngứa râm ran, nổi mẩn đỏ… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra, xử lý kịp thời”, bác sĩ Tân khuyến cáo.
Những ngày qua, mặt tiền chợ Tân Định ở trung tâm TP.HCM khoác lên mình diện mạo mới khi được chỉnh trang, vẽ bích họa đầy màu sắc. Những mảng tường cũ kỹ, bạc màu dần được thay thế bằng các hình ảnh sinh động mang hơi thở đời sống đô thị, văn hóa Sài Gòn - Gia Định xưa và nét đặc trưng của ngôi chợ 100 năm tuổi.
Các bức tranh không chỉ tạo điểm nhấn mỹ quan cho tuyến đường nhộn nhịp mà còn góp phần làm sạch đẹp không gian công cộng giữ trung tâm TP.HCM. Nhiều tiểu thương và người dân thích thú khi khu vực quanh chợ trở nên sáng sủa, trẻ trung hơn nhưng vẫn giữ được nét thân quen vốn có góp phần biến một trong những ngôi chợ lâu đời ở TP.HCM thành điểm check-in thu hút người dân và du khách.
Ông Thu, một người dân TP.HCM có 40 năm gắn bó với chợ Tân Định nhận thấy sau khi các bức tranh được vẽ nên đã tạo cho chợ một sinh khí mới và rất đẹp mắt. Ông Thu cho biết đã có mặt ở chợ từ những năm 1988 khi phụ giúp gia đình buôn bán tại đây. Suốt thời gian 40 năm qua, ông chứng kiến nhiều lần thay đổi diện mạo. Đó là những lần trùng tu, thay mái ngói, nâng nền…
"Tuy vậy, với tôi lần này là đợt thay đổi đẹp hơn hẳn, xứng đáng là chợ có tên tuổi ở TP.HCM", ông Thu chia sẻ.
Cũng theo phương án từ UBND phường Tân Định, công trình tranh bích họa ở chợ Tân Định có tên "Chợ Tân Định - Di sản phố thị". Công trình vẽ bích họa này dài 45 m, tái hiện các cột mốc hình thành và phát triển của chợ Tân Định từ xưa đến nay.
Đây là hoạt động nằm trong kế hoạch của UBND phường Tân Định chào mừng dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2.7.1976 – 2.7.2026) và kỷ niệm 1 năm ngày thành lập phường (1.7.2025 – 1.7.2026).
Các hình vẽ cũng nói lên nét đặc trưng của chợ, những mặt hàng bày bán từ nhiều năm như: vải, thực phẩm...
ẢNH: PHẠM HỮU
Nội dung các bức bích họa được xây dựng theo trình tự thời gian, phản ánh sự hình thành của vùng đất, quá trình phát triển thương mại và giá trị văn hóa của khu chợ trong đời sống đô thị. Công trình được kỳ vọng tạo diện mạo mới cho chợ Tân Định khi đóng cửa (ngoài giờ hoạt động), góp phần nâng cao ý thức bảo tồn giá trị văn hóa - lịch sử địa phương, trở thành điểm nhấn mỹ thuật, phục vụ cộng đồng và khách tham quan khi đến TP.HCM.
Chợ Tân Định được xây dựng năm 1926, khánh thành năm 1927 do Công ty SIDEC (Pháp) thiết kế, với diện tích khoảng 3.000 m2. Ngôi chợ gồm nhà lồng lớn theo trục Nam - Bắc, hành lang bao quanh và hệ mái 3 tầng có lam gió giúp lấy sáng và thông khí tự nhiên. Chợ Tân Định đã được công nhận Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.
Hiện tại có khoảng 400 gian hàng bán sỉ, lẻ với đa dạng ngành hàng từ thực phẩm tươi sống, đồ khô, trái cây đến quần áo, giày dép. Trong đó nổi tiếng nhất phải kể đến là vải và ẩm thực.
Dương lịch hôm nay là thứ bảy cuối tuần, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 128. Theo lịch âm hôm nay 9.5 là ngày 23 tháng 3, theo cách gọi can chi là ngày Quý Mùi, tháng Nhâm Thìn, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thanh Long Kiếp. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để xuất hành, khởi sự việc lớn khi "xuất hành 4 phương, 8 hướng đều tốt, trăm sự được như ý". Đó là lý do nhiều người mong gặp may mắn khi khởi sự hôm nay.
Dưới góc độ tiết khí, người Việt trải qua ngày thứ 5 đón tiết Lập hạ, tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5 và kết thúc vào ngày 21.5, đánh dấu thời tiết trở nên nóng bức hơn, cần chú ý hơn về phương diện sức khỏe cũng như trong canh tác nông nghiệp.
Ngày 9.5 là ngày được nhiều người Việt cũng như trên thế giới đặc biệt quan tâm vì hôm nay kỷ niệm 81 năm ngày Chiến thắng chủ nghĩa phát xít (9.5.1945 - 9.5.2025).
Ngày 9.5.1945, bằng cuộc chiến đấu dũng cảm và sự hy sinh to lớn, các lực lượng dân chủ và hòa bình, đặc biệt là nhân dân và Hồng quân Liên Xô đã đập tan chủ nghĩa phát xít Đức, giành lại hòa bình cho nhân dân các nước châu Âu, kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Ngày Chiến thắng, được tổ chức vào ngày 9.5 hằng năm tại Nga, được xem là ngày lễ không liên quan tôn giáo quan trọng nhất tại Nga, theo The New York Times. Đây là dịp để người dân Nga tưởng nhớ những người đã hy sinh trong cuộc chiến chống phát xít trong Thế chiến 2.
Chiến thắng chủ nghĩa phát xít năm 1945 cũng tạo ra thời cơ lịch sử "chín muồi" cho dân tộc Việt Nam. Ngày 9.3.1945, Nhật đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương. Trước tình thế đó, Đảng Cộng sản Đông Dương đã phát động Cao trào kháng Nhật, cứu nước nhằm chuẩn bị những tiền đề tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Đến ngày 14.8.1945, Chính phủ Nhật tuyên bố đầu hàng quân đồng minh vô điều kiện. Quân Nhật và chính phủ bù nhìn tay sai ở Đông Dương hoang mang cực độ, rơi vào tình trạng tê liệt.
Chớp thời cơ "ngàn năm có một", dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền, làm nên thắng lợi vĩ đại của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945, lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2.9.1945), mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn sẽ tổ chức một "lễ thành hôn" khá đặc biệt cho hai con hươu cao cổ tên Phi Phi và Thảo Em, đúng dịp Thảo Em tròn 3 tuổi. Đây cũng là lần đầu tiên nơi này tổ chức một sự kiện như vậy cho động vật.
Trước ngày "lễ thành hôn" 30.4, Thảo Em được đưa sang khu chuồng của Phi Phi để làm quen trong khoảng 3 tuần. Tuy nhiên, việc ghép đôi không đơn giản như thả chung vào là xong.
Theo ông Nguyễn Bá Phú, Phó giám đốc Xí nghiệp động vật Thảo Cầm Viên Sài Gòn, hươu cao cổ tuy hiền nhưng rất nhạy cảm. Chỉ cần thay đổi môi trường hoặc tách đàn đột ngột là có thể bị stress, vì vậy mọi bước đều phải làm từ từ.
Ban đầu, Thảo Em chỉ đứng ở chuồng mới, quan sát các con khác qua vách ngăn. Khi thấy mọi thứ ổn định, không có dấu hiệu căng thẳng, người chăm mới cho tiếp xúc dần, trước hết là các con cái, sau đó mới đến con đực.
Ngoài tự nhiên, hươu cao cổ sống theo đàn nhỏ, thường có con đực dẫn dắt. Khi nuôi trong vườn thú cũng phải làm theo cách này để tránh xung đột. Ông Phú cho biết nếu ghép đúng cách, loài này thích nghi khá nhanh, chúng "nói chuyện" với nhau bằng những hành động rất nhẹ như chạm cổ, đi cùng nhau hoặc ăn cùng hướng.
Trường hợp của Thảo Em cũng được sắp xếp theo cách đó. Con cái 3 tuổi này được đưa vào một đàn đã ổn định, gồm hươu đực Phi Phi, Thảo Chị (chị của Thảo Em) và một con non. Khi Thảo Em vừa sang chuồng mới, các con trong đàn được giữ riêng để tạo khoảng lặng ban đầu. Sau đó, hai con cái được cho ra trước để làm quen, đến khi mọi biểu hiện trở nên thân thiện hơn, Phi Phi mới được thả ra để nhập đàn.
Dù đã tính toán kỹ, Thảo Cầm Viên vẫn chuẩn bị sẵn phương án dự phòng. Thức ăn được treo ở nhiều chỗ để các con không tranh nhau, cửa chuồng được mở rộng để dễ di chuyển, nhân viên túc trực theo dõi cả trực tiếp lẫn qua camera. "Ghép đôi không phải cứ thả chung là xong. Phải theo dõi từng bước, khi thấy chúng đi cùng nhau, ăn cùng hướng, lúc đó mới có thể yên tâm", ông Phú nói.
Theo ông Phú, dấu hiệu hươu cao cổ ưng nhau không nằm ở tiếng kêu hay hành vi rõ ràng, mà ở những thay đổi rất nhỏ.
Đó có thể là việc hai con đi song song, giữ khoảng cách ổn định, thỉnh thoảng chạm cổ nhẹ hoặc cùng hướng đầu khi ăn. Trong thế giới gần như không có âm thanh của loài này, đó chính là cách chúng "nói chuyện" và chấp nhận nhau.
Anh Phạm Thanh Bình, người đã gắn bó 17 năm với khu hươu cao cổ, cho biết mỗi lần ghép đôi đều phải theo dõi rất sát. "Không phải cứ thả vào là xong. Chúng tôi quan sát từng biểu hiện nhỏ, nếu thấy không hợp thì phải can thiệp ngay", anh nói.
Sau vài ngày, khi thấy hai con chậm rãi di chuyển trong chuồng, vươn cổ ăn lá treo cao rồi lại ghé máng uống nước, nhịp sống trở lại bình thường, người chăm biết việc ghép đôi đã ổn.
Phía sau câu chuyện này là cả một "gia phả" được tính toán kỹ. Phi Phi được đưa về từ năm 2014, khi khoảng 3 tuổi, từng ghép đôi và đã có con, hiện nặng hơn 1 tấn. Trong khi đó, Thảo Em là con của cặp hươu Thái và Lan, vừa bước vào độ tuổi sinh sản.
Việc ghép đôi không chỉ là chuyện "tình cảm", mà còn để tránh cận huyết. Theo ông Nguyễn Bá Phú, sinh sản trong vườn thú thường khó hơn ngoài tự nhiên do không gian hạn chế, thiếu riêng tư và dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh.
Ngoài ra, nhiều hành vi sinh sản tự nhiên có thể không diễn ra đầy đủ, trong khi động vật lại không được tự chọn bạn tình. Điều này khiến việc ghép đôi đôi khi không đạt kết quả như mong muốn.
Tuy vậy, ở các vườn thú hiện đại, nhờ kiểm soát tốt điều kiện sống và chăm sóc, nhiều loài vẫn sinh sản ổn định. Việc theo dõi chu kỳ, quản lý phối giống và hỗ trợ chuyên môn cũng giúp tăng tỷ lệ thành công.
Ông Phú cho biết không phải lần ghép đôi nào cũng suôn sẻ. Có trường hợp hai con không hợp, ghép sai thời điểm hoặc bị ảnh hưởng bởi sức khỏe và stress. Khi đó, phải theo dõi lại, thậm chí thay đổi bạn tình hoặc can thiệp chuyên môn.
Tuy nhiên, với hươu cao cổ tại Thảo Cầm Viên, đến nay các ca ghép đôi đều cho kết quả tốt. Với những người chăm sóc, chỉ cần thấy hai con cùng đi, cùng ăn và khẽ chạm cổ, vậy là đủ hiểu chúng đã kết nhau.
