Ngày 1-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang cho biết đã tạm giữ hình sự nghi phạm Võ Minh Tâm (25 tuổi, ngụ ấp Bãi Ngự, đặc khu Kiên Hải, tỉnh An Giang) để điều tra về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.
Trước đó, vào khoảng 21h20 tối 21-3, tại khu vực ngã tư Lạc Hồng – Ngô Quyền, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh chủ trì, phối hợp Công an phường Rạch Giá bắt quả tang nghi phạm Võ Minh Tâm về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.
Cảnh sát phát hiện trên người Võ Minh Tâm có 2 bịch ni lông trong suốt (nghi là ma túy dạng thuốc lắc), 1 bịch chứa các hạt tinh thể rắn màu trắng (nghi là ma túy dạng ketamine)…
Nghi phạm Võ Minh Tâm khai nhận mua số ma túy trên của một người tên H. (không rõ nhân thân, lai lịch) với giá 1,3 triệu đồng, với mục đích mang đi tìm nơi sử dụng thì bị công an phát hiện, bắt giữ.
Công an tỉnh đã tiến hành khám xét theo quy định thì phát hiện và thu giữ thêm 1 vật nghi là súng quân dụng. Hiện nay vật này đang được niêm phong để trưng cầu giám định, làm rõ chủng loại và tính năng.
Thời Sự
Sở Xây dựng TP.HCM có tờ trình xây dựng Nghị quyết miễn phí xe buýt theo thủ tục rút gọn
Tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vừa diễn ra.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng tờ trình dự thảo nghị quyết còn căn cứ vào Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
Trong đó có nêu: "Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn".
Và Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông: "Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững".
Ngoài ra tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định "HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé".
Bên cạnh đó nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM.
Do đó, HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Sở Xây dựng nhận định việc miễn phí xe buýt sẽ kịp thời hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, nhằm kéo giảm ùn tắc giao thông, hạn chế ô nhiễm môi trường do khí thải phương tiện cá nhân.
Việc miễn phí xe buýt còn tiết kiệm chi phí di chuyển, đảm bảo an toàn năng lượng, tăng tính kết nối cộng đồng và góp phần xây dựng TP.HCM trở thành nơi đáng sống, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Sở Xây dựng xác định việc xây dựng chính sách hỗ trợ người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp.
Do đó, Sở Xây dựng kính trình UBND TP.HCM xem xét, trình HĐND TP.HCM áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng nghị quyết về hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Theo đó nghị quyết này quy định sẽ miễn phí vé 135 tuyến xe buýt hoạt động tại TP.HCM (109 tuyến xe buýt trợ giá và 26 tuyến xe buýt trợ giá).
Tổng kinh phí khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026), thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là tháng 4.
Thời Sự
TP.HCM sụt lún không đều, có nơi 5 cm/năm: Khu vực nào 'đang chìm' nhanh nhất?
Ngày 20.4, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM phối hợp Nhóm nghiên cứu quốc tế về sông Mekong (IMRWG) tổ chức Gặp gỡ IMRWG 2026. Các chuyên gia nhận định Nam bộ (đặc biệt TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long) đang gặp nhiều thách thức như: biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, áp lực đô thị hóa và TP.HCM sụt lún.
Trong báo cáo "Sụt lún đất ở TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long" của Phó giáo sư - tiến sĩ (PGS-TS) Lê Trung Chơn (Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển bền vững, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM), cho biết nghiên cứu sử dụng công nghệ InSAR từ vệ tinh Sentinel-1 cho thấy mức độ sụt lún ở TP.HCM diễn ra không đồng đều, với nhiều "điểm đỏ" ghi nhận tốc độ lún lên đến 5 cm/năm.
Qua công nghệ InSAR kết hợp PS/DS (giai đoạn 2015-2025) cho thấy, khu vực TP.HCM sụt lún nặng gồm: huyện Nhà Bè, huyện Bình Chánh, quận 7, quận Bình Tân, quận 8 (cũ)...
Trong khi đó, các khu vực phía bắc TP.HCM như Củ Chi có mức độ ổn định hơn.
Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là việc kết hợp dữ liệu phản xạ mạnh (PS) và phản xạ yếu (DS), giúp tạo mật độ dữ liệu cực lớn, theo dõi sụt lún chi tiết đến từng khu phố, thậm chí từng pixel trên bản đồ số.
Theo các chuyên gia, TP.HCM sụt lún không chỉ do yếu tố tự nhiên hay khai thác nước ngầm mà còn chịu tác động từ "tải trọng động" của hạ tầng đô thị.
Các công trình lớn như metro, đường cao tốc có thể làm gia tăng áp lực lên nền đất yếu, đẩy nhanh quá trình lún.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, tiến sĩ Nghiêm Văn Sơn (nhà khoa học cao cấp thuộc NASA Jet Propulsion Laboratory) cho biết sụt lún là hiện tượng phổ biến tại các vùng châu thổ, đặc biệt ở những đô thị phát triển trên nền đất yếu (đất ngập nước được cải tạo hoặc đất được lấn ra từ biển). Điều này sẽ gây ra các vấn đề đối với cơ sở hạ tầng.
Việc khai thác nước ngầm sâu tạo ra các khoảng trống dưới lòng đất, khiến nền đất bị sụt lún và có thể mang tính vĩnh viễn.
Ông Sơn cũng nhấn mạnh nguy cơ lớn đến từ hiện tượng lún không đồng đều, khi một khu vực lún nhanh hơn khu vực khác có thể gây hư hại hệ thống hạ tầng ngầm như đường ống.
Theo tiến sĩ Sơn, thực tế tình trạng này không chỉ diễn ra tại TP.HCM mà còn xuất hiện ở nhiều đô thị lớn trên thế giới như Los Angeles (Mỹ) hay Bangkok (Thái Lan), nơi có điều kiện địa chất và quá trình đô thị hóa tương tự.
Từ thực trạng trên, PGS-TS Lê Trung Chơn đề xuất giải pháp thích ứng cho phát triển bền vững TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long, cụ thể:
Tin Gốc: Thanh Niên
Trong ký ức của tôi, một buổi sớm mai cách đây chừng 25 năm, ở vùng quê nghèo Hà Tĩnh, nơi khi ấy chuyện lo cái ăn còn nhọc nhằn, nói chi đến nhu cầu giải trí, bỗng có chiếc xe máy chạy vèo qua con đường trước nhà. Trên yên xe máy gắn chiếc loa nhỏ, tiếng rao vang lên đầy thôi thúc: "Chỉ một đêm duy nhất...". Chỉ chừng ấy thôi cũng đủ khiến đám trẻ con chúng tôi nôn nao cả ngày. Tối nay, có đoàn lô tô về làng.
Vào những năm cuối thập niên 1990, đầu những năm 2000, ở nhiều vùng quê như quê tôi, mỗi lần nghe tin có hội chợ, có gánh hát lô tô là người lớn, trẻ con đều háo hức. Người đi làm đồng về sớm hơn thường lệ, trẻ nhỏ ăn cơm thật nhanh để được theo cha mẹ ra sân vận động thị trấn. Đó là những đêm hiếm hoi cả làng cùng bước vào một không gian rực rỡ ánh đèn, náo nhiệt tiếng cười, khác hẳn nhịp sống lam lũ thường ngày.
Nếu khách đông, đoàn có thể ở lại vài đêm, thậm chí nửa tháng. Khi ấy, những tấm bạt dựng tạm, vài dãy ghế nhựa, sân khấu ghép bằng ván gỗ cũng đủ trở thành trung tâm vui chơi của cả vùng.
Ngày nay, những gánh lô tô về quê đã thưa dần, nhiều bãi đất trống từng sáng đèn hội chợ nay đã im lìm. Nhưng ở một chiều ngược lại, lô tô không biến mất; nó đang chuyển mình mạnh mẽ ở các đô thị lớn, đặc biệt tại khu vực miền Tây Nam bộ và TP.HCM, nơi loại hình này đang tìm lại sức sống mới.
Tên gọi "lô tô" được cho là bắt nguồn từ tiếng Pháp - loto, vốn có gốc xa hơn từ tiếng Ý - lotto. Đây là một dạng trò chơi dựa trên việc rút số ngẫu nhiên và dò số trên thẻ của người chơi.
Theo nhiều tài liệu, trò chơi này xuất hiện tại Ý từ khoảng thế kỷ 16. Ban đầu, nó mang tính giải trí cộng đồng và dần phổ biến tại nhiều quốc gia châu Âu. Khi lan sang các nước khác, lô tô được biến đổi về luật chơi và cách tổ chức để phù hợp với văn hóa bản địa.
Tại Pháp, hình thức lô tô từng khá phổ biến trong các buổi sinh hoạt cộng đồng. Ở Mỹ, một biến thể tương tự là Bingo xuất hiện rộng rãi vào đầu thế kỷ 20 và trở thành trò chơi quen thuộc tại nhà thờ, hội chợ, trường học hoặc các buổi gây quỹ.
Khi du nhập vào Việt Nam trong giai đoạn giao thoa văn hóa thời thuộc địa, trò chơi này dần được người Việt tiếp nhận rồi cải biên theo cách rất riêng. Nếu ở nhiều nước, đây đơn thuần chỉ là trò chơi may rủi mang tính giải trí, thì tại Việt Nam, lô tô được "sân khấu hóa", gắn với ca hát, diễn xuất và ngôn ngữ dân gian. Đó cũng là lý do lô tô Việt Nam trở nên khác biệt và có bản sắc riêng.
Lô tô phát triển mạnh tại miền Nam Việt Nam, đặc biệt khu vực Tây Nam bộ từ khoảng thập niên 1970 đến 1990. Nơi đây có truyền thống sinh hoạt cộng đồng sôi nổi, đời sống chợ phiên, lễ hội phong phú nên lô tô nhanh chóng tìm được chỗ đứng.
Không giống kiểu dò số im lặng ở nhiều nơi khác, lô tô Việt Nam hấp dẫn nhờ người "rao số" hoặc "kêu số". Người quản trò sẽ bốc ngẫu nhiên từng con số trong lồng cầu rồi hát, hò hoặc đọc những câu nói lái, câu vè, câu đố để gợi mở con số ấy.
Thay vì nói thẳng "số bảy", người gọi số có thể ngân nga:
"Con số gì ra, con số gì ra, cờ ra con mấy...
Chị ong nâu nâu nâu nâu
Chị bay đi đâu đi đâu
Chú gà trống mới gáy, ông mặt trời mới dậy
Mà trên những cành hoa em đã thấy chị bay
Con số bảy (7), con số bảy (7)".
Hay số khác lại được gắn với thành ngữ, tên món ăn, chuyện đời sống, khiến khán giả vừa dò số vừa cười nghiêng ngả.
Chính sự ứng biến linh hoạt, dí dỏm và đậm màu sắc địa phương đã khiến lô tô trở thành một hình thức giải trí đại chúng. Nhiều người đi xem lô tô không hẳn vì giải thưởng, mà vì thích nghe cách kêu số duyên dáng, thích tiếng cười rộn ràng và bầu không khí đông vui. Ở nhiều vùng quê miền Tây, mỗi khi có đoàn lô tô về gần như là sự kiện văn hóa nhỏ của cả xóm.
Từ nhu cầu giải trí ấy, hàng loạt gánh hát lô tô hình thành. Họ rong ruổi từ tỉnh này sang tỉnh khác, dựng sân khấu tạm ở bãi đất trống, chợ đêm, hội chợ xuân hoặc sân vận động huyện, xã.
Một nét đặc biệt của lô tô Việt Nam là nhiều đoàn do người chuyển giới nữ hoặc nam giả nữ biểu diễn. Với họ, sân khấu lô tô không chỉ là nơi kiếm sống mà còn là không gian hiếm hoi để được thể hiện bản thân trong bối cảnh xã hội trước đây còn nhiều định kiến.
Ánh đèn sân khấu rực rỡ là vậy, nhưng phía sau lại là đời sống nhiều nhọc nhằn. Không ít đoàn ăn ngủ ngay dưới sàn diễn, quần áo treo lẫn với đạo cụ, bữa cơm tối nấu vội bên hông rạp. Hôm nào bán vé khá thì cả đoàn vui, hôm nào mưa gió vắng khách lại thấp thỏm lo tiền xăng xe, tiền cơm gạo.
Bốn chữ "đi hát lô tô" vì thế từng gắn với thân phận lênh đênh của rất nhiều con người sống nhờ tiếng cười khán giả.
Cùng với thời gian, lô tô từng chịu không ít định kiến. Có người cho rằng đây chỉ là trò đỏ đen, thiếu giá trị nghệ thuật. Có thời điểm, một số nơi tổ chức tự phát, thiếu kiểm soát, nội dung phản cảm hoặc lợi dụng yếu tố nhạy cảm để câu khách, càng khiến hình ảnh lô tô trở nên méo mó.
Bên cạnh đó, khi truyền hình, internet và các hình thức giải trí hiện đại bùng nổ, lô tô kiểu cũ dần mất khán giả. Nhiều đoàn tan rã, nghệ sĩ bỏ nghề, sân khấu lưu động cũng thưa vắng. Không ít người tưởng rằng lô tô sẽ chỉ còn trong ký ức.
Nhưng vài năm trở lại đây, lô tô bước vào một giai đoạn mới. Nhiều nghệ sĩ trẻ lựa chọn làm lại từ đầu: chỉn chu sân khấu, đầu tư âm thanh, ánh sáng, tiết chế yếu tố gây tranh cãi, nâng chất lượng biểu diễn và đưa thêm thông điệp nhân văn vào chương trình.
Lô tô hôm nay không còn đơn thuần là mua vé dò số. Khán giả đến xem để nghe hát, xem biểu diễn, thưởng thức hài duyên dáng, tương tác cùng nghệ sĩ và tận hưởng một không gian cộng đồng rất đặc biệt.
Tại TP.HCM, đoàn lô tô Sài Gòn Tân Thời là một trong những cái tên góp phần làm mới hình ảnh lô tô. Thay vì chỉ dựng sân khấu lưu động như xưa, đoàn xây dựng chương trình theo hướng chuyên nghiệp, có kịch bản, có đầu tư trang phục, âm nhạc và câu chuyện văn hóa.
Người đứng đầu đoàn là Lộ Lộ (43 tuổi). Chia sẻ với PV Thanh Niên, cô cho biết nhiều năm qua, cô theo đuổi mục tiêu đưa lô tô đến gần công chúng trẻ, đồng thời xóa dần những định kiến cũ bám lấy loại hình này. Nhờ mạng xã hội, nhiều trích đoạn biểu diễn lan tỏa rộng rãi. Khán giả trẻ vốn chưa từng biết lô tô, hội chợ cũng bắt đầu tò mò, tìm đến rạp xem trực tiếp.
Mỗi lần nghe tiếng nhạc mở màn lô tô, tôi lại nhớ về buổi sáng năm nào ở quê nghèo Hà Tĩnh, khi chiếc loa trên xe máy chạy ngang và lũ trẻ con chúng tôi reo lên vì tối nay có hội.
Thứ ánh sáng của đêm lô tô ngày ấy không rực rỡ như sân khấu hiện đại bây giờ. Nhưng nó từng soi sáng một vùng quê thiếu thốn niềm vui, từng đem đến tiếng cười cho những con người lam lũ sau một ngày dài.
Hôm nay, lô tô đã khác, chuyên nghiệp hơn, văn minh hơn, trẻ trung hơn. Nhưng ở tầng sâu nhất, nó vẫn giữ nguyên giá trị cũ: mang niềm vui đến cho đám đông. Từ tiếng rao "chỉ một đêm duy nhất" của ngày xưa đến sân khấu chỉn chu của hôm nay, lô tô đã đi qua nhiều thăng trầm để tồn tại.
Và hành trình ấy, suy cho cùng, không chỉ là câu chuyện của một trò chơi dân gian, mà là câu chuyện về sức sống của văn hóa bình dân Việt Nam - thứ tưởng mong manh nhưng chưa bao giờ mất đi.
Tin Gốc: Thanh Niên