Bé trai Đ.T.P, 14 tuổi, ở TP.HCM, bất ngờ bị đau tinh hoàn phải dữ dội, nhưng vì ngại chia sẻ với gia đình nên em cố chịu đau đến sáng. Chỉ đến khi không thể chịu đựng được nữa, em P. mới báo cho gia đình và được đưa vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp cứu.
Tại bệnh viện, qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị xoắn tinh hoàn phải, một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm, có thể khiến tinh hoàn bị hoại tử nếu không được tháo xoắn kịp thời.
Trong khi mổ, ê kíp ghi nhận thấy thừng tinh bên phải bị xoắn 2 vòng, làm tinh hoàn tím sẫm do thiếu máu kéo dài. Tuy nhiên, sau khi tháo xoắn và làm ấm, tinh hoàn dần hồng, cho thấy máu đã bắt đầu lưu thông trở lại. Trước tín hiệu khả quan này, các bác sĩ quyết định bảo tồn tinh hoàn bên phải, đồng thời cố định tinh hoàn 2 bên để giảm nguy cơ tái phát.
Xoắn tinh hoàn xảy ra khi thừng tinh, nơi chứa mạch máu nuôi tinh hoàn bị xoắn lại như một sợi dây bị vặn chặt. Máu không đến được tinh hoàn và từng giờ trôi qua đều làm cơ hội giữ lại cơ quan này giảm dần. Với bệnh lý này, thời gian không chỉ là yếu tố quan trọng, mà đôi khi là ranh giới giữa bảo tồn và cắt bỏ tinh hoàn.
Ngày 7.5, bác sĩ Trần Đoàn Thiên Bảo, Khoa Ngoại thận – Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, thành viên ê kíp phẫu thuật, cho biết lúc vào mổ, chúng tôi xác định đây là trường hợp khẩn vì thời gian thiếu máu đã kéo dài gần 7 giờ, mức độ xoắn lại nặng. May mắn là khi tháo xoắn, tinh hoàn hồng trở lại, đó là tín hiệu rất tốt. Vì với người bệnh còn nhỏ tuổi và đang trong giai đoạn dậy thì, chỉ cần còn cơ hội, chúng tôi sẽ cố gắng tối đa để giữ lại tinh hoàn.
“Điều làm chúng tôi trăn trở là nhiều bé đến bệnh viện muộn vì e ngại và lo sợ. Các em sợ nói về vùng nhạy cảm, sợ bị la, sợ làm phiền ba mẹ… Nhưng với xoắn tinh hoàn, chỉ vài giờ chậm trễ cũng có thể phải trả giá bằng việc mất luôn tinh hoàn. Đây là điều phụ huynh và thầy cô cần đặc biệt lưu ý ở trẻ nam”, thạc sĩ – bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Khoa Ngoại thận – Tiết niệu chia sẻ
Cùng quan điểm, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Xuân Toàn, Khoa Ngoại thận – Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, nhấn mạnh phụ huynh cần lưu ý với trẻ nam mà đau tinh hoàn đột ngột thì phải nghĩ ngay đến tình huống cấp cứu. Đừng chờ đợi và trì hoãn thêm vì càng đến sớm, cơ hội giữ lại tinh hoàn càng cao
Các bác sĩ cũng khuyến cáo phụ huynh nên chủ động trò chuyện với con trai về sức khỏe sinh sản, giúp trẻ hiểu rằng vùng kín cũng là một phần cơ thể cần được quan tâm như bất kỳ cơ quan nào khác. Khi trẻ than đau bìu, đau tinh hoàn, nhất là đau đột ngột giữa đêm hoặc sáng sớm, cần đưa đi cấp cứu ngay.
Bên cạnh gia đình, thầy cô và nhân viên y tế học đường cũng đóng vai trò rất quan trọng. Ở lứa tuổi học sinh, nhiều em sẽ không dám nói trực tiếp “đau tinh hoàn” mà chỉ than đau bụng dưới, khó chịu, buồn nôn hoặc xin nghỉ học vì đau. Nếu người lớn tinh ý hơn, hỏi kỹ hơn và xử trí sớm hơn, có thể giúp trẻ tránh được hậu quả đáng tiếc.
"Mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận khoảng hơn 1.000 người đến khám vì tóc rụng và con số ngày càng gia tăng, trẻ hoá. Nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20-30 đến khám trong tình trạng tóc rụng thành từng nắm sau khi gội, đường ngôi tóc thưa rộng hoặc lộ rõ da đầu vùng đỉnh", TS.BS Nguyễn Thị Hà Vinh, Phó khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nói tại Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ Toàn quốc lần thứ 9, ngày 22/5.
Như nam thanh niên 23 tuổi làm IT tại Hà Nội, đến khám khi vùng trán đã hói hình chữ M. Ngoài yếu tố di truyền rụng tóc androgenic, anh còn chịu áp lực công việc cao và thói quen thức khuya kéo dài. Hiện bệnh nhân phải kết hợp thuốc với nhiều liệu pháp khác để làm chậm quá trình rụng và kích thích tóc mọc lại.
Theo bác sĩ Vinh, khi cơ thể căng thẳng kéo dài hoặc thiếu ngủ, nồng độ cortisol tăng cao làm gián đoạn chu kỳ phát triển tự nhiên của tóc, đẩy nang tóc vào giai đoạn "nghỉ" sớm hơn bình thường và gây rụng hàng loạt.
Song song đó, xu hướng ăn kiêng cực đoan để giảm cân nhanh cũng là tác nhân đáng lo ngại. Tóc là cơ quan chuyển hóa nhanh, rất nhạy cảm với tình trạng thiếu dinh dưỡng. Khi cơ thể không được cung cấp đủ protein, sắt, kẽm và vitamin, các chất dinh dưỡng sẽ ưu tiên nuôi tim, gan, phổi thay vì nang tóc. Chỉ sau vài tháng ăn kiêng sai cách, tóc trở nên khô xơ, dễ gãy và rụng nhiều. Một số người còn bạc tóc sớm do stress oxy hóa làm tổn thương tế bào sắc tố trong nang tóc.
Ngoài lối sống, yếu tố di truyền, đặc biệt là rụng tóc androgenic, cũng có thể khởi phát từ tuổi dậy thì ở những người có tiền sử gia đình hói đầu sớm.
Bác sĩ Vinh lưu ý mỗi người rụng khoảng 50-100 sợi mỗi ngày là bình thường. Khi con số vượt 100 sợi/ngày, hoặc tóc rụng thành từng búi lúc chải hay gội, đó là dấu hiệu cần chú ý. Nếu kèm theo ngứa, đỏ, bong vảy hoặc đau rát da đầu, người bệnh nên đến khám chuyên khoa da liễu sớm.
Về điều trị, xu hướng hiện nay chuyển sang cá thể hóa thay vì chỉ dùng thuốc bôi hoặc thuốc uống đơn thuần. Laser năng lượng thấp (LLLT), huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) và thuốc ức chế JAK được ứng dụng ngày càng rộng rãi để phục hồi nang tóc và kích thích tóc mọc trở lại. Cấy tóc vẫn là giải pháp cuối cùng, chỉ áp dụng khi nang tóc bị phá hủy hoàn toàn hoặc điều trị nội khoa không còn hiệu quả.
Trước làn sóng quảng cáo "mọc tóc thần tốc" tràn ngập mạng xã hội, bác sĩ Vinh cảnh báo không nên tin vào những cam kết mọc tóc chỉ sau vài ngày hay vài tuần. Tóc tự nhiên chỉ mọc khoảng một cm mỗi tháng và mọi phác đồ điều trị thực sự cần ít nhất 3-6 tháng mới thấy kết quả rõ rệt. Nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể gây viêm da tiếp xúc, kích ứng da đầu hoặc khiến tình trạng rụng tóc nặng hơn, đồng thời làm người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.
Để hạn chế rụng tóc và hói đầu sớm, người trẻ cần ngủ đủ giấc, kiểm soát stress, duy trì chế độ ăn cân bằng và hạn chế lạm dụng hóa chất tạo kiểu tóc.
Tại hội nghị, PGS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, đánh giá ngành da liễu Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây, tiệm cận trình độ các quốc gia tiên tiến. Ngành không chỉ điều trị bệnh lý mà còn làm chủ các công nghệ cao như y học tái tạo, công nghệ gen, liệu pháp tế bào và hệ thống laser đa nền tảng. Hội nghị năm nay là dịp để chuyên gia trong nước và quốc tế cập nhật các tiến bộ về laser, tế bào gốc, công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo trong khám, chữa bệnh và thẩm mỹ da.
Ngày 19/5, đại diện Bệnh viện Đa khoa Gia Đình (Đà Nẵng) cho biết đã ứng dụng thành công kỹ thuật nội soi tái tạo bao khớp trên (SCR) bằng cân căng mạc đùi cho cụ ông. Phương pháp này hiệu quả trong điều trị tổn thương khớp vai nghiêm trọng, bảo tồn khớp tự nhiên cho bệnh nhân lớn tuổi.
Cụ ông đau vai phải nhiều tháng, teo cơ và mất chức năng vận động. Bốn tháng trước, ông ngã chấn thương, được chẩn đoán tổn thương phần mềm. Cơn đau sau đó tăng dần khiến ông không thể mặc áo, chải đầu và mất ngủ. Lần này, kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy bệnh nhân bị rách lớn gân cơ chóp xoay, khối gân đã co rút và thoái hóa mỡ không còn khả năng khâu phục hồi trực tiếp vào xương như thông thường.
Bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi tái tạo bao khớp trên bằng cân căng mạc đùi theo kỹ thuật Mihata. Đây là phương pháp lấy một đoạn cân cơ ở đùi của chính bệnh nhân để làm mảnh ghép sinh học thay thế phần gân đã hỏng.
"Kỹ thuật này sử dụng mảnh ghép làm dây chằng sinh học nhằm giữ vững chỏm xương cánh tay, ngăn tình trạng di lệch lên trên và phục hồi biên độ vận động cho khớp vai", bác sĩ CKII Nguyễn Thế Ty, Trưởng đơn vị Chấn thương chỉnh hình - Y học Thể thao, Bệnh viện Gia Đình, giải thích.
Thách thức lớn nhất của kíp mổ là phải đưa mảnh ghép vào không gian khớp vai rất hẹp qua hệ thống nội soi. Bác sĩ phải cố định mảnh ghép với độ chính xác gần như tuyệt đối, vì một sai lệch nhỏ về kích thước hoặc độ căng sẽ làm mất hiệu quả phục hồi.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân giảm đau rõ rệt, được hướng dẫn tập vận động thụ động sớm để tránh cứng khớp. Bệnh nhân cần duy trì tập phục hồi chức năng từ 3 đến 6 tháng để khớp vai hồi phục hoàn toàn.
Rách chóp xoay khối lớn là nguyên nhân hàng đầu gây đau và mất chức năng khớp vai ở người cao tuổi. Nếu không được chẩn đoán đúng và can thiệp kịp thời, tổn thương sẽ diễn tiến thành thoái hóa khớp vai nặng, buộc phải thay khớp nhân tạo.
Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết khi trời nắng nóng việc uống nước lạnh sẽ mang lại một số tác dụng như làm mát cơ thể nhanh, tăng cảm giác kích thích uống nước vì nước mát lạnh dễ uống. Tuy nhiên việc uống nước lạnh sẽ gây ra nhiều tác hại như sau:
Tiêu hóa chậm, đầy hơi, chuột rút. Uống nước ở nhiệt độ 2 - 4°C trong hoặc ngay sau bữa ăn có thể tạm thời làm gián đoạn quá trình tiêu hóa. Nhiệt độ lạnh làm chậm quá trình co bóp dạ dày và làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày (sự di chuyển của thức ăn vào ruột). Những tác động này không phải lúc nào cũng xảy ra, nhưng chúng giải thích tại sao một số người có thể gặp các vấn đề về đường ruột (đau bụng, đầy hơi...) sau khi uống đồ uống rất lạnh.
Có thể xảy ra sốc nhiệt. Uống đồ quá lạnh và quá nhanh sẽ gây ra sự giảm nhiệt độ đột ngột trong đường tiêu hóa. Nếu bạn có dạ dày nhạy cảm, cú sốc nhiệt này có thể gây ra chuột rút và khó chịu.
Đau họng. Uống nước lạnh, đặc biệt là sau bữa ăn, dẫn đến hình thành các chất nhầy dư thừa (niêm mạc đường hô hấp), tạo thành lớp bảo vệ của đường hô hấp. Tuy nhiên, nó sẽ gây ra hiện tượng bỏng lạnh, khiến cổ họng bị đau rát và tổn thương.
Giảm nhịp tim. Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nước lạnh có thể làm giảm nhịp tim của bạn. Uống nước đá được cho là kích thích dây thần kinh sọ thứ 10 - dây thần kinh phế vị.
Xoang và nhức đầu. Uống quá nhiều đồ lạnh cũng có thể gây ra vấn đề "đóng băng não", đặc biệt khi bạn uống quá nhiều nước đá hoặc ăn kem. Khi đó, nước lạnh làm mát các dây thần kinh nhạy cảm của cột sống, do đó nó ảnh hưởng đến não. Vì lý do này, nhức đầu và các vấn đề về xoang cũng có thể xảy ra
Đau răng và ê buốt men răng. Thường xuyên uống đồ uống rất lạnh làm tăng độ nhạy cảm của răng, đặc biệt nếu men răng bị mòn hoặc nướu bị tụt. Cần lưu ý rằng sự thay đổi nhiệt độ (lạnh - nóng) cũng tạo ra sức căng trong mô răng. Về lâu dài, điều này có thể thúc đẩy sự xuất hiện của các vết nứt nhỏ và làm tăng độ nhạy cảm với lạnh.
Để duy trì sự hydrat hóa và tiêu hóa hằng ngày, nước ở nhiệt độ phòng (20 - 22°C) thường được khuyến nghị. Trong khi tập thể dục hoặc ở những vùng khí hậu nắng nóng, các nghiên cứu cho thấy nước mát ở nhiệt độ 10 - 16°C giúp tối ưu hóa quá trình hydrat hóa và điều hòa thân nhiệt.
Theo cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, nếu bạn thích uống đồ uống lạnh, sau đây là một số lời khuyên:
Tránh uống trong bữa ăn. Hãy đợi ít nhất 30 phút sau ăn.
Uống từ từ, từng ngụm nhỏ: Thay vì uống vội một cốc lớn, điều này sẽ giúp cơ thể dần thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ hơn.
Bảo vệ răng: Dùng ống hút, giúp hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp nước lạnh với men răng.
Theo dõi tín hiệu cơ thể: Đau bụng dữ dội, đầy hơi hoặc đau răng tái phát sau khi uống đồ uống lạnh cho thấy bạn cần điều chỉnh nhiệt độ đồ uống của mình.
