Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online ngày 26-5, anh Nguyễn Xuân Linh (23 tuổi, quê Ninh Bình), hiện đang là sinh viên năm 5, Trường đại học Y dược Thái Nguyên, vẫn nhớ như in lần đầu ép tim ngoài viện, kịp thời cứu sống được bé trai khoảng 10 tuổi bị đuối nước trong gang tấc.
Anh Linh chia sẻ sự việc xảy ra vào ngày 23-5, sau đợt mưa lớn kéo dài tại Thái Nguyên. Thấy hình ảnh Thác Bảy Tầng nước dâng cao, phong cảnh đẹp được chia sẻ nhiều trên TikTok, anh cùng một người bạn quyết định lên đây vui chơi, tắm suối.
Tại tầng thác thứ ba, nhóm của Linh gặp một nhóm trẻ học lớp 6-7 đang chơi đùa, nhảy xuống nước. Không khí lúc đó rất vui vẻ, bình thường. Anh Linh còn vô tình quay trúng hình ảnh bé trai sau này gặp nạn trong đoạn video du lịch của mình.
Khoảng 5 phút sau, anh nghe phía trên thác có tiếng la hét, hoảng loạn. “Tiếng nước chảy rất lớn nên tôi không nghe rõ mọi người nói gì, nhưng linh cảm có chuyện không ổn nên lập tức chạy lên”, anh Linh nhớ lại.
Để tiếp cận vị trí xảy ra sự cố, anh phải leo qua đoạn suối trơn trượt, nước chảy xiết. Khi lên đến nơi, anh thấy một phụ nữ cùng mẹ của bé trai vừa đưa được trẻ lên bờ.
“Lúc đó tôi thấy bé tím tái, không còn cử động, không còn hô hấp”, anh Linh kể.
Nhận định nạn nhân đã ngừng tuần hoàn, anh lập tức hô hoán mọi người gọi cấp cứu, đồng thời yêu cầu chuyển bé lên nền đất cứng, cao hơn mặt nước để tiến hành ép tim ngoài lồng ngực.
Theo anh Linh, thời điểm đó người nhà bé vô cùng hoảng loạn, cố ép tim cho con nhưng thao tác chưa đúng kỹ thuật và vẫn thực hiện ngay ở khu vực còn ngập nước.
“Tôi thấy mọi người chỉ đặt tay lên ngực ấn theo phản xạ thôi, nên tôi vội hướng dẫn đưa bé lên chỗ cao để cấp cứu. Trong lúc ép tim, tôi đồng thời hướng dẫn những người xung quanh lau đờm dãi, hỗ trợ thổi ngạt cho nạn nhân. Khoảng 3 phút sau đồng tử của bé bắt đầu co lại, có mạch đập trở lại.
Sau khi trẻ tỉnh lại, tôi có nhắc gia đình đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra thêm”, anh Linh chia sẻ.
Nam sinh viên cho biết dù giữ được bình tĩnh trong lúc cấp cứu, nhưng sau đó có cảm giác hơi run vì đây là lần đầu anh thực hiện ép tim ngoài viện, dù trong quá trình học lâm sàng đã nhiều lần được thực hành ép tim dưới sự hướng dẫn của bác sĩ và giảng viên.
“Mong rằng câu chuyện có thể là nguồn năng lượng tích cực tới cộng đồng, để mọi người nâng cao ý thức an toàn khi đi sông suối, đồng thời thấy được ý nghĩa của việc trang bị kỹ năng sơ cứu cơ bản”, anh Linh nói.
Nếu cộng đồng có kỹ năng sơ cứu, cách ép tim, thổi ngạt cấp cứu người ngừng tuần hoàn sẽ có thêm nhiều người được cứu sống kịp thời hơn nữa.
Muồm lúa (muồm muỗm) là loài côn trùng quen thuộc ở vùng nông thôn Việt Nam, sống hoàn toàn ngoài tự nhiên, chưa thể nuôi nên số lượng rất hạn chế, chỉ có thể bắt khi vào mùa lúa chín. Muồm muỗm có 2 loại là muồm muỗm xanh và muồm muỗm nâu.
Những năm gần đây, loại côn trùng này bỗng dưng được nâng tầm thành món "tóp mỡ xanh" có mặt trên bàn nhậu, trở thành đặc sản đồng quê được nhiều người săn lùng.
Trong đó, muồm muỗm xanh (hay còn gọi là "tôm bay") được khai thác làm thực phẩm từ lâu và dần trở nên nổi tiếng tại nhiều tỉnh thành, được quảng bá như một đặc sản hiếm có khó tìm, khách "đỏ mắt" tìm mua.
Muồm muỗm xanh được xem như đặc sản "hiếm có khó tìm".
Một chủ cửa hàng chuyên phục vụ đặc sản 3 miền tại Hà Nội cho biết, muồm muỗm xanh chủ yếu xuất hiện vào mùa lúa, chia thành 2 đợt là từ cuối tháng 4 đến hết tháng 7 và từ đầu tháng 8 đến hết tháng 9.
Đây cũng là những thời điểm muồm muỗm được nhận xét là có chất lượng tốt nhất, thịt béo và thơm. Tùy từng địa phương, mùa lúa có thể sớm hoặc muộn hơn nên thời gian khai thác muồm muỗm cũng khác nhau.
Theo chủ cửa hàng này, muồm muỗm xanh có ở nhiều tỉnh thành phía Bắc, nhất là khu vực Tây Bắc vì diện tích trồng lúa lớn. Song, cửa hàng của chị chủ yếu thu mua muồm muỗm từ một số tỉnh như Ninh Bình, Thanh Hóa.
Muồm muỗm chủ yếu được bán trên các hội nhóm mạng xã hội với giá không hề rẻ, dao động từ 500.000-700.000 đồng/kg tuỳ loại. Riêng loại muỗm lúa non (cánh chưa dài) vẫn còn nhảy tanh tách giá lên tới 850.000 đồng/kg.
Trong đó, muồm muỗm sống có giá cao hơn muồm muỗm cấp đông từ 150.000 – 200.000 đồng/kg. Mặc dù có giá đắt đỏ ngang tôm hùm nhưng muồm muỗm xanh vẫn được nhiều thực khách tìm mua, không ngại chi tiền để có được món đặc sản gợi nhớ tuổi thơ.
Thông thường, muồm muỗm phải được sơ chế bằng cách vặt cánh, bẻ chân, ngắt đầu, rút ruột sạch sẽ. Sau đó, đem ướp với muối rồi rửa sạch, để muồm muỗm ráo nước và chế biến thành các món như muồm muỗm rang lá chanh, muồm muỗm xào, chiên giòn mang hương vị béo ngậy, giòn rụm, lạ miệng và hấp dẫn.
Theo nhiều chuyên gia cảnh báo, việc ăn muồm muỗm có khả năng gây dị ứng hoặc ngộ độc với những người có cơ địa mẫn cảm và đường ruột yếu.
Trong ruột của muồm muỗm chứa nhiều vi khuẩn gây hại, vì vậy trước khi chế biến cần rút ruột sạch sẽ, ngâm nước muối để đảm bảo vệ sinh an toàn.
Tuy nhiên, giống như nhiều loài côn trùng khác, muồm muỗm cũng dễ gây dị ứng hoặc nghiêm trọng hơn là ngộ độc nên thực khách cần cẩn trọng khi sử dụng, chế biến chúng thành thức ăn để đảm bảo sức khỏe và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Đệm cao su (gioăng) ở cửa tủ lạnh có vai trò duy trì độ kín và giữ khí lạnh bên trong. Tuy nhiên, bộ phận này thường bị người dùng bỏ qua. Vào mùa hè, nhiệt độ môi trường tăng cao khiến thiết bị phải vận hành nhiều hơn. Nếu viền cao su bị hỏng hoặc mòn, không khí lạnh thoát ra ngoài và khí nóng lọt vào trong.
Tình trạng này buộc máy nén hoạt động liên tục để duy trì mức nhiệt an toàn, làm giảm tuổi thọ máy. Các phân tích từ ngành điện máy và Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho thấy, một đệm cửa bị hở có thể làm thất thoát lượng nhiệt chiếm tới 21% tổng năng lượng tiêu thụ, khiến hóa đơn điện tăng thêm 15% - 25%.
Ông Guy Chapman, chuyên gia kỹ thuật của doanh nghiệp sản xuất vật liệu United Silicones (Anh), hướng dẫn phương pháp kiểm tra viền cao su trong một phút bằng một tờ tiền giấy. Đối với tiền polymer dễ trơn trượt, người dùng có thể sử dụng một tờ giấy in A4 để thay thế.
Cách làm: kẹp một tờ tiền vào khe cửa tủ lạnh, đóng lại sao cho một phần tờ tiền lộ ra ngoài, sau đó kéo nhẹ. Nếu tờ tiền trượt ra dễ dàng và không gặp lực cản, viền cao su tại vị trí đó có thể đã bị hở. Người dùng nên thử ở nhiều điểm khác nhau quanh viền cửa do mức độ mòn của cao su không đồng đều.
Lưỡi người cảm nhận 5 vị cơ bản: mặn, ngọt, chua, đắng và umami. Khi một món ăn quá mặn hoặc quá chua, thêm một chút đường có thể làm dịu các vị này, giúp tổng thể hài hòa hơn.
Ví dụ, trong các món canh chua Nam Bộ hay nước sốt cà chua, chỉ cần một chút đường nhỏ cũng đủ làm giảm cảm giác gắt, giúp món ăn dễ chịu hơn.
Tăng cảm nhận vị umami
Đường không chỉ tạo vị ngọt mà còn giúp làm nổi bật umami, vị "ngọt thịt" tự nhiên có trong nước dùng, thịt, cá. Khi kết hợp đúng cách, đường khiến món ăn có hậu vị sâu và kéo dài hơn dù không cần thêm nhiều muối hay nước mắm.
Đây là lý do nhiều món kho, rim hoặc nước dùng ngoài hàng thường có cảm giác tròn vị.
Hỗ trợ tạo màu và mùi thơm
Khi đun nóng, đường tham gia vào các phản ứng hóa học như caramel hóa hay phản ứng Maillard để tạo ra màu nâu vàng và mùi thơm đặc trưng như trong món kho, rang, nướng.
Việc dùng một chút đường ướp thịt nướng hay thắng nước màu kho cá sẽ sinh ra lớp màu cánh gián óng ả tự nhiên cùng hương vị hấp dẫn mà không gia vị nào thay thế được.
Dùng đường thế nào cho đúng?
Dù có nhiều lợi ích, đường chỉ nên dùng với lượng rất nhỏ trong món mặn. Với món canh khoảng 1/4 -1/2 thìa cà phê . Với món kho, rim khoảng: 1 - 2 thìa cà phê tùy lượng nguyên liệu. Với nước chấm thêm từng chút để cân bằng vị. Quan trọng nhất là không để vị ngọt lộ rõ, mà chỉ đóng vai trò "nền" giúp các vị khác nổi bật hơn.
Khi nào thì không nên dùng?
Đường rất hiệu quả nhưng không dùng cho mọi món. Với những món cần giữ độ thanh tự nhiên nguyên bản như nước rau luộc, canh bí xanh hay các món hải sản luộc, bạn không nên nêm đường. Việc thêm đường vào lúc này sẽ phá vỡ tính thanh mát tự nhiên và làm nước dùng bị lợ.
