Từ những năm 1862, người Pháp đã bắt đầu xây dựng hệ thống cấp nước đầu tiên cho Sài Gòn nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt của cư dân đô thị. Đến năm 1880, hệ thống khai thác nước ngầm Thévenet chính thức đi vào hoạt động tại khu vực Hồ Con Rùa ngày nay, cung cấp từ 1.000 – 1.500 m3 nước mỗi ngày cho cư dân Sài Gòn. Cùng với đó, nhiều cụm giếng cạn (captage) như Blancsubé, Mac Mahon, Chợ Lớn, Tân Hưng lần lượt được xây dựng, tạo thành mạng lưới cấp nước sơ khai cho Sài Gòn – Chợ Lớn.
Trong hệ thống này, tháp nước xây dựng năm 1886 đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết và phân phối nước. Công trình cao khoảng 25 m, thiết kế hình oval với tường dày, nền móng đá hoa cương vững chắc và bồn chứa lớn bằng thép đặt trên mái, có sức chứa đến 1.500 m³ nước. Nước từ các giếng được xử lý, bơm lên tháp để tạo áp lực, sau đó phân phối đến các khu dân cư Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Đình.
Tháp nước từng hoạt động hiệu quả trong nhiều thập niên trước khi ngừng vận hành từ năm 1965. Trải qua hơn 140 năm, công trình vẫn được bảo tồn như một dấu tích hiếm hoi của hệ thống hạ tầng đô thị Sài Gòn xưa. Năm 2014, tháp nước được công nhận là di tích lịch sử văn hóa – kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.
Hiện nay, tháp nước nằm trong khuôn viên của Tổng công ty cấp nước Sài Gòn (SAWACO), gần Hồ Con Rùa (trung tâm TP.HCM). Bên trong tháp được cải tạo thành không gian trưng bày của ngành cấp nước TP.HCM, giới thiệu gần 250 hiện vật và tư liệu, tái hiện hành trình phát triển của hệ thống cấp nước qua nhiều giai đoạn lịch sử.
Hệ thống các van khóa, mở nước nằm dưới lòng đất, nối trực tiếp từ ống nước lớn
ẢNH: PHẠM HỮU
Tin Gốc: Thanh Niên

Những ngày gần đây, nhiều khu vực ở TP.HCM liên tục xuất hiện mưa lớn vào chiều tối kèm giông lốc, sét và gió giật mạnh. Không ít cây xanh bị gãy nhánh, ngã đổ sau mưa; một số mái tôn, bảng quảng cáo cũng bị tốc mái vì gió lớn.
Trước diễn biến thời tiết thất thường, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ cho biết TP.HCM và nhiều tỉnh Nam bộ đã bước vào giai đoạn chuyển mùa, cũng là thời điểm thường xuất hiện các trận mưa giông mạnh, tiềm ẩn nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm.
Theo cơ quan khí tượng, hiện thời tiết Nam bộ đang chịu tác động cùng lúc của nhiều hình thế. Ở phía bắc, áp thấp nóng phía tây vẫn duy trì hoạt động; trên cao, áp cao cận nhiệt đới hoạt động ổn định. Hai hình thế này khiến trời ít mây vào ban ngày, mặt đất bị nắng đốt nóng mạnh, nền nhiệt tăng cao.
Trong khi đó, từ phía nam, gió tây nam tầng thấp bắt đầu hoạt động và liên tục đưa hơi ẩm vào đất liền. Dù cường độ gió chưa mạnh nhưng bản chất của gió tây nam là nóng ẩm. Khi luồng không khí nóng ẩm này trượt trên nền nhiệt đang bị nung nóng mạnh vào ban ngày sẽ khiến khí quyển trở nên rất bất ổn định.
Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ lý giải, vào buổi chiều, khi nhiệt độ tăng cao, các đám mây đối lưu sẽ phát triển mạnh. Khi hơi nước đạt ngưỡng bão hòa, các hạt mây lớn dần và hình thành mưa.
Vì mưa xuất phát từ mây đối lưu nên thường đi kèm giông, sét, gió giật mạnh, thậm chí có nơi xuất hiện lốc xoáy hoặc mưa đá.
Đây cũng là lý do nhiều ngày qua, TP.HCM thường xuất hiện kiểu thời tiết sáng nắng gắt nhưng chiều tối lại mưa lớn bất ngờ, có nơi mưa xối xả chỉ trong thời gian ngắn.
Theo cơ quan khí tượng, từ đầu tháng 5 đến nay, nhiều nơi ở Nam bộ đã bắt đầu bước vào mùa mưa. Một số khu vực được xác định đã vào mùa mưa gồm Cà Mau, Bạc Liêu, An Giang, Tây Ninh, Đồng Nai và một phần TP.HCM như Củ Chi, Hóc Môn cùng khu vực giáp Bình Dương.
Thông thường, Nam bộ bắt đầu mùa mưa phổ biến trong khoảng từ ngày 5 - 15.5. Vì vậy, diễn biến thời tiết năm nay được đánh giá ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm, tuy nhiên xảy ra không đồng đều giữa các địa phương.
Từ nay đến cuối tháng 5, Nam bộ vẫn đang trong thời kỳ bắt đầu mùa mưa nên thời tiết sẽ còn nhiều biến động. Các hình thế như áp thấp nóng phía tây, áp cao cận nhiệt đới và gió tây nam tiếp tục hoạt động đồng thời, khiến trạng thái khí quyển duy trì mức bất ổn định cao.
Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ dự báo thời gian tới, thời tiết TP.HCM sẽ có mưa xuất hiện nhiều hơn, có những trận mưa trên 50 mm kèm giông mạnh, sét và gió giật nguy hiểm. Người dân cần đặc biệt lưu ý khi ra đường vào chiều tối, tránh trú dưới cây lớn, bảng quảng cáo hoặc các công trình tạm bợ trong lúc có giông lốc.
Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo các hiện tượng như gãy đổ cành cây, tốc mái tôn, ngã biển quảng cáo hoàn toàn có thể tiếp tục xảy ra trong các trận mưa lớn sắp tới. Những cơn mưa đầu mùa thường có cường độ mạnh, lượng mưa lớn trong thời gian ngắn nên nguy cơ ngập cục bộ cũng dễ xuất hiện tại nhiều tuyến đường ở TP.HCM.
Tin Gốc: Thanh Niên

Những ngày gần đây, người dân Hà Nội không khỏi bất ngờ trước sự xuất hiện của một đàn chim giẻ cùi mỏ đỏ (tên khoa học Urocissa erythroryncha) - loài chim vốn quen thuộc với môi trường rừng núi, nay lại chọn khu vực trung tâm thành phố làm tổ và trú ngụ.
Điểm đến của đàn chim là hàng cây trên phố Nguyễn Du (P.Hai Bà Trưng) và trong khuôn viên trụ sở Bộ KH-CN. Nhiều năm nay, hàng cây cổ thụ trên con phố này vốn đã quen với sự yên tĩnh giữa lòng đô thị thì nay bỗng trở thành "ngôi nhà mới" của đàn chim có bộ lông sặc sỡ, nổi bật với sắc xanh lam, đen và chiếc mỏ đỏ đặc trưng.
Theo chia sẻ của người dân trên phố Nguyễn Du, đàn chim này xuất hiện từ vài tháng trước và dần dần ổn định cuộc sống tại đây. Ban đầu, chúng còn khá cảnh giác, thường chỉ đậu trên tán cây cao và nhanh chóng bay đi khi có người lại gần.
Tuy nhiên, theo thời gian, mức độ thích nghi của chúng tăng lên rõ rệt. Không ít lần, người dân bắt gặp những cá thể giẻ cùi mỏ đỏ di chuyển trên vỉa hè, nhảy quanh các bồn cây hoặc đậu ngay trên xe máy dựng ven đường mà không tỏ ra hoảng sợ.
Thậm chí, nhiều người dân đã mua sâu quy (loại sâu thường làm thức ăn cho chim) đặt ở các vị trí thoáng để đàn chim xuống ăn. Kể từ đó, đàn chim càng dạn người hơn.
"Có khoảng 10 cá thể chim giẻ cùi đang trú ngụ và làm tổ trên hàng cây trong khuôn viên Bộ KH-CN. Mỗi buổi sáng chúng tôi đều cho đàn chim này ăn sâu quy và dế nên rất dạn người. Từ đó, có rất nhiều người dân đến đây chụp ảnh", nhân viên bảo vệ tại Bộ KH-CN nói và cho biết, đàn chim xuất hiện khoảng 5 tháng trước.
Theo quan sát của phóng viên, mỗi ngày trên phố Nguyễn Du đều có hàng chục tay máy ngồi trên vỉa hè, trước khuôn viên trụ sở Bộ KH-CN để ghi lại những khoảnh khắc của các chú chim giẻ cùi. Để có những bức ảnh đẹp và rõ nét nhất, người dân mua sâu quy, cài trên thân cây cao khoảng 1,5 m so với mặt đất để thu hút sự chú ý của chim giẻ cùi.
Khi thấy mồi ngọ nguậy, những chú chim ở trên cây lao xuống bắt mồi rồi lại phi lên cây. Có thời điểm, chim đánh rơi mồi xuống vỉa hè nhưng vẫn dạn dĩ xuống nhặt lại.
Ông Trần Nghĩa Hiệp (50 tuổi), từng có gần 20 năm chụp ảnh phong cảnh, cho biết đã dành nhiều buổi sáng kiên trì ngồi đợi để bắt được những khoảnh khắc quý giá của loài chim này.
Theo ông Hiệp, thông tin ban đầu đến với anh khá tình cờ, qua lời kể của bạn bè rằng có một đàn giẻ cùi đang sinh sống giữa phố Nguyễn Du. Tuy nhiên, ông chỉ có thiết bị quen thuộc là ống kính 70 - 200 mm, vốn thường phù hợp chụp phong cảnh hoặc chân dung hơn là chụp các cá thể chim nên không muốn săn ảnh.
Dù vậy, sau khi được bạn bè động viên rằng loài chim này khá dạn người, không quá nhạy cảm với sự hiện diện của con người, ông Hiệp đã quyết định thử vận may. Những buổi sau đó, ông đều đặn có mặt từ sớm, chọn vị trí cố định, kiên nhẫn quan sát từng chuyển động trên tán cây và khu vực vỉa hè quanh khuôn viên nơi đàn chim cư trú.
"Ban đầu, tôi cũng nghĩ sẽ rất khó để tiếp cận, vì chim hoang dã thường rất cảnh giác. Nhưng thực tế lại khác, chúng khá bình tĩnh, thậm chí có lúc còn đậu gần người nên chụp ảnh rất dễ. Tôi rất bất ngờ và chụp ảnh lại khoe với bạn bè", ông Hiệp nói và chia sẻ thông thường chụp những loài chim hoang dã phải dùng ống kính 600 - 1.000 mm cộng với việc ngụy trang rất lâu mới có thể bắt được những khoảnh khắc đắt giá.
Ông Hiệp cho biết, thời điểm người dân đến săn ảnh chim giẻ cùi đông nhất có khoảng 30 tay máy chuyên nghiệp và không chuyên, mỗi người đều chọn cho mình những góc ngồi riêng.
"Tôi thấy có khoảng 4 - 5 cá thể và đã ghi lại được khoảnh khắc 3 chú chim xuống bắt mồi cùng một lúc. Ở Hà Nội, hiếm khi có con chim hoang dã nào đậu về những chỗ như thế này.
Đây là cảnh rất hiếm bởi chim giẻ cùi không phải chủng loại như những loài chim thông thường", ông Hiệp hào hứng nói về trải nghiệm đầy thú vị.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Lễ tuyên phong Chân phước cho linh mục Trương Bửu Diệp: Nhìn lại hành trình 13 năm

Sau quá trình điều tra, thẩm định hồ sơ kỹ lưỡng kéo dài nhiều năm, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã chính thức công nhận linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp là vị tử đạo. Đây là lần đầu tiên một thánh lễ tuyên phong Chân phước được tổ chức tại Việt Nam.
Ngày 25.11.2024 đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với Giáo hội Công giáo Việt Nam khi Văn phòng Báo chí Tòa Thánh công bố sắc lệnh nhìn nhận linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp là vị tử đạo. Quyết định này mở đường cho lễ tuyên phong Chân phước (hay còn gọi là Á Thánh, là giai đoạn thứ 3 trong tiến trình 4 bước phong thánh (Tôi tớ Chúa - Đáng kính - Chân phước - Hiển thánh), một tước hiệu dành cho những người có đời sống thánh thiện và hy sinh vì đức tin.
Linh mục Trương Bửu Diệp sinh ngày 1.1.1897 tại họ đạo Cồn Phước (An Giang). Sau thời gian tu học tại Tiểu chủng viện Cù Lao Giêng và Đại chủng viện Nam Vang (Campuchia), ông được thụ phong linh mục năm 1924.
Từ năm 1930, ông đảm nhiệm vai trò cha sở họ đạo Tắc Sậy (Bạc Liêu). Trong nhiều năm mục vụ, linh mục Diệp nổi tiếng với đời sống giản dị, tận tụy chăm sóc đoàn chiên và đặc biệt yêu thương người nghèo khó, bệnh tật mà không phân biệt lương - giáo.
Tiến trình xin tuyên phong Chân phước cho linh mục Trương Bửu Diệp (thường được giáo dân gọi thân thương là Cha Diệp) bắt đầu từ cấp giáo phận vào năm 2011.
Theo Linh mục Phêrô Vũ Văn Hài, Tổng Đại diện giáo phận Cần Thơ, đây là một quá trình bền bỉ nhằm chứng minh "hương thơm công đức", tức là sự nổi tiếng về đời sống thánh thiện và lòng sùng kính của người dân dành cho ngài suốt hơn 80 năm qua.
Hành trình thẩm định không chỉ gói gọn tại Việt Nam. Để trả lời cho câu hỏi về nguồn gốc và các bút tích của Cha Diệp, Ủy ban Lịch sử của giáo phận Cần Thơ đã đi tìm các tài liệu ở nhiều nơi, kể cả nước ngoài. Các chuyên gia cũng đã đến Phnom Penh (Campuchia) - nơi Ngài từng tu học và nhiều giáo xứ tại An Giang, Cần Thơ để thu thập từng mẩu thông tin nhỏ nhất về gia đình và cuộc đời mục vụ của ngài.
Trong giai đoạn 2011 - 2017, cuộc điều tra đã tiếp cận được 23 nhân chứng và rất nhiều tài liệu quan trọng. May mắn thay, trong đó có 2 cụ bà hơn 80 tuổi chính là những nhân chứng sống, nằm trong số 70 giáo dân từng bị bắt cùng với Cha Diệp thời điểm đó. Một trong những điểm mấu chốt của hồ sơ là xác minh cái chết của linh mục vào ngày 12.3.1946 tại Cây Gừa.
Theo hồ sơ của giáo phận Cần Thơ, thi thể ngài được tìm thấy với vết thương chí mạng từ kiếm Nhật - loại vũ khí đặc trưng của binh lính tại khu vực thời điểm đó.
Một khía cạnh quan trọng khác trong hành trình 13 năm điều tra là chứng minh "lòng sùng kính bền bỉ". Giáo phận muốn làm rõ việc người dân đến với Cha Diệp là một chiều sâu đức tin hay chỉ là hiện tượng nhất thời.
Kết quả thẩm định cho thấy, từ những năm 1980 đến nay, dòng người đổ về Tắc Sậy ngày càng đông, không phân biệt Công giáo hay các tôn giáo khác. Lòng dân đã "phong thánh" cho ngài từ lâu bởi lối sống không phân biệt đối xử, luôn bảo vệ người nghèo và trẻ em giữa thời loạn lạc.
Sau khi giáo phận Cần Thơ hoàn tất hồ sơ vào năm 2017, Bộ Tuyên thánh tại Vatican đã lập một hội đồng độc lập gồm các chuyên gia lịch sử và thần học để giám định lại toàn bộ tài liệu trước khi trình lên Đức Giáo hoàng.
Ngày 25.11.2024, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã chính thức ban hành sắc lệnh nhìn nhận sự hy sinh vì đức tin của linh mục Trương Bửu Diệp.
Theo kế hoạch, vào ngày 2.7 tới, Trung tâm Hành hương Tắc Sậy sẽ trở thành tâm điểm với thánh lễ tuyên phong Chân phước. Đây là lần đầu tiên một nghi thức tuyên phong Chân phước được tổ chức ngay tại mảnh đất nơi vị mục tử đã sống và nằm xuống.
Dự kiến, hơn 100.000 giáo dân từ khắp nơi trên thế giới sẽ trở về Tắc Sậy để chứng kiến thời khắc diễn ra thánh lễ lịch sử này, vinh danh một vị mục tử với thông điệp bất diệt về tình yêu thương và sự hy sinh.
Tin Gốc: Thanh Niên

