Theo đó tính từ đầu năm 2026 đến nay, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm đã ghi nhận tại TP.HCM có 4 trường hợp tử vong do bệnh dại, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025.
Trước thực trạng đó, bệnh dại trở thành mối nguy cơ đáng quan tâm trong cộng đồng khi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, với tỉ lệ tử vong gần như 100% khi đã phát bệnh. Tình hình bệnh dại hiện nay cần được đặc biệt lưu ý tại các khu vực còn tồn tại tình trạng chó, mèo chưa được tiêm phòng dại đầy đủ, chó thả rông, không đeo rọ mõm khi ra nơi công cộng.
Sở Y tế TP.HCM đã ban hành công văn về tăng cường công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn TP.HCM.
Nội dung tập trung vào việc chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ, xử lý kịp thời ổ dịch dại, tăng cường phối hợp liên ngành giữa y tế và thú y; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng về mức độ nguy hiểm của bệnh dại và các biện pháp phòng ngừa.
Giám sát người phơi nhiễm bệnh dại dựa vào điểm tiêm vắc xin ngừa dại. Khi tiếp nhận các trường hợp chó cắn 2 người trở lên trong 10 ngày, chó ốm, chết trong 10 ngày, chó, mèo có biểu hiện nghi dại khác, theo nhận định của bác sĩ khám sàng lọc tại điểm tiêm vắc xin ngừa dại sẽ được ghi nhận thông tin, đánh giá yếu tố nguy cơ.
Từ đó chuyển thông tin đến y tế cơ sở, cơ quan thú y để phối hợp điều tra, giám sát, phát hiện sớm động vật nghi dại hoặc ổ dịch dại trong cộng đồng.
Phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM trong việc chia sẻ thông tin về các trường hợp người bị chó, mèo cắn, các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh dại, cũng như phối hợp điều tra, xử lý khi phát hiện ổ dịch dại trên động vật.
Tổ chức tập huấn giám sát bệnh dại cho các trạm y tế xã, phường, đặc khu trên địa bàn. Phối hợp Bệnh viện Bệnh nhiệt đới tập huấn các cơ sở tiêm chủng có tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại cập nhật hướng dẫn chuyên môn, thực hiện đúng phác đồ điều trị dự phòng sau phơi nhiễm, tư vấn đầy đủ cho người dân khi bị chó, mèo cắn, cào. Đồng thời thực hiện báo cáo, chia sẻ thông tin ca phơi nhiễm theo quy định. Xử lý vết thương sau phơi nhiễm.
Nhắc nhở người dân về trách nhiệm tiêm phòng cho vật nuôi, hướng dẫn người dân xử trí đúng vết thương khi bị chó, mèo cắn, cào, khuyến cáo đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại khi có chỉ định. Tuyệt đối không tự điều trị, không lấy nọc, không đắp lá hoặc sử dụng các biện pháp dân gian.
Ngày 22/4, đại diện CDC cho biết số ca tử vong do bệnh dại hiện đã vượt hơn nửa tổng số của cả năm ngoái (5 trường hợp). Gần đây nhất, ngày 17/4, phường Phước Thắng xảy ra vụ việc một con chó nghi mắc bệnh dại tấn công khiến ba người bị thương. Cả ba được xử lý vết thương đúng cách và tiêm vaccine bệnh dại kịp thời, hiện sức khỏe đã ổn định.
Theo CDC, thời tiết nắng nóng gay gắt hiện nay là điều kiện thuận lợi cho bệnh dại bùng phát, được xem là "mùa cao điểm" của bệnh này. Ngành y tế đang phối hợp Chi cục Chăn nuôi và Thú y giám sát dịch tễ, truyền thông giáo dục và xử lý các ổ dịch, ngăn nguy cơ lây truyền từ động vật sang người.
Người nuôi thú cưng được khuyến cáo tuân thủ nghiêm ngặt thông điệp "5 không". Cụ thể, không nuôi chó mèo chưa được tiêm phòng dại. Không nuôi chó mèo khi chưa khai báo với chính quyền địa phương. Không nuôi chó thả rông. Không để chó cắn người. Không nuôi chó mèo gây ô nhiễm môi trường.
Trường hợp không may bị chó mèo cắn hoặc cào, giữ bình tĩnh và thực hiện sơ cứu tại chỗ, xối rửa kỹ vết thương liên tục trong 15 phút với xà phòng hoặc nước sạch. Sau đó, sát khuẩn lại bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu tối đa lượng virus dại xâm nhập tại vết thương. Đến ngay cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng để khám, tiêm vaccine, huyết thanh kháng dại kịp thời.
Không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc Đông y, đắp lá cây hay áp dụng các phương pháp dân gian để điều trị vết thương do động vật cắn. Bệnh dại khi đã phát cơn đều dẫn đến tử vong. Phương pháp phòng ngừa duy nhất là tiêm vaccine và huyết thanh kháng dại.
Người có nguy cơ cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm, người làm nghề giết mổ chó hoặc người sinh sống, du lịch tại vùng lưu hành bệnh, nên chủ động tiêm vaccine dự phòng.
Bệnh nhân nhập viện sáng 20/5 trong tình trạng chấn thương ngực và bụng kín, vỡ gan độ 3, chấn thương thận độ 5 - mức độ nặng nhất. Bác sĩ ghi nhận thận phải bệnh nhân bị tổn thương phức tạp tại rốn thận, đứt rời mạch máu kèm huyết khối tĩnh mạch, khiến chức năng thận mất đột ngột và bệnh nhân có nguy cơ sốc mất máu đe dọa tính mạng.
TS.BS Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật thận tiết niệu và nam học, cho biết những trường hợp chấn thương thận độ 5, phương án thường được lựa chọn là cắt bỏ thận để bảo toàn tính mạng người bệnh. Song, cắt bỏ một thận đồng nghĩa người bệnh mất 50% chức năng lọc máu suốt đời. Vì vậy, êkíp quyết định thực hiện kỹ thuật ghép thận tự thân nhằm giữ lại cơ quan này cho bệnh nhân.
Khác với ca ghép thận tự thân thông thường là chuyển thận xuống hố chậu, người bệnh phải chịu hai vết mổ và kỹ thuật cắm lại niệu quản phức tạp, bệnh nhân này được bác sĩ ghép lại quả thận ngay tại hố thận ban đầu. Kỹ thuật mổ này khiến phẫu trường (khu vực mổ) ở vùng hố thận rất hẹp và sâu gây khó khăn lớn cho việc khâu nối mạch máu, nhưng đổi lại êkíp rút ngắn thời gian mổ và giảm thiểu tổn thương cho người bệnh.
Quá trình phẫu thuật, khi dòng máu được tái lưu thông qua các mạch máu vừa nối, quả thận từ trạng thái thiếu máu chuyển dần sang hồng hào và bắt đầu bài tiết nước tiểu ngay trên bàn mổ, dấu hiệu cho thấy cơ quan này đã hồi sinh thành công.
Hơn 10 ngày sau phẫu thuật, hiện bệnh nhân hồi phục tốt, đi lại bình thường. Các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cho thấy chức năng thận trở về bình thường, hệ thống mạch máu tái tạo lưu thông ổn định và thận được tưới máu tốt.
"Thành công của ca ghép thận tự thân ngay trong hố thận là dấu mốc chuyên môn quan trọng, mở ra cơ hội bảo tồn tạng cho bệnh nhân chấn thương thận đặc biệt nặng thay vì phải cắt bỏ thận", TS Liên nói.
Khai thác bệnh sử anh B. cho biết mấy ngày trước anh vẫn sinh hoạt bình thường, không thấy đau bụng hay mệt gì. Chỉ có điều đi ngoài thấy phân đen hơn bình thường. Ban đầu cũng nghĩ do ăn uống, anh không định đi khám nhưng người nhà thấy lạ nên thúc đi kiểm tra cho chắc.
Tại Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ (TP.HCM), sau khi được tiếp nhận và thăm khám ban đầu, anh được chỉ định thực hiện nội soi tiêu hóa. Kết quả nội soi ghi nhận anh đang có một ổ loét mặt trước hành tá tràng đang chảy máu rỉ rả và còn thêm một ổ loét khác tại hang vị. Đồng thời, xét nghiệm còn cho thấy anh bị nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) - một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm loét dạ dày - tá tràng.
Ngay trong quá trình nội soi, các bác sĩ đã tiến hành can thiệp cầm máu tại vị trí tổn thương. Kết quả xét nghiệm công thức máu cho thấy anh đã có tình trạng mất máu đáng kể, dù hầu như không có biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Sau đó, anh được chỉ định nhập viện điều trị và theo dõi sát. Việc xử trí kịp thời đã giúp tình trạng sức khỏe của anh được kiểm soát.
Ngày 9.5, bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Vũ Minh Phát, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ, cho biết điều đáng lo ngại là có những trường hợp xuất huyết tiêu hóa có thể diễn tiến âm thầm, từ từ. Người bệnh không để ý triệu chứng rõ ràng cho đến khi lượng máu mất đi đã nhiều. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, nguy cơ biến chứng nặng hơn là hoàn toàn có thể xảy ra.
"Điều đáng lo ngại là có những trường hợp xuất huyết tiêu hóa có thể diễn tiến âm thầm, từ từ. Người bệnh không để ý triệu chứng rõ ràng cho đến khi lượng máu mất đi đã nhiều. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, nguy cơ biến chứng nặng hơn là hoàn toàn có thể xảy ra", bác sĩ Phát chia sẻ.
