Với một bệnh viện nguồn thu hằng năm chỉ vài trăm tỉ đồng, khoản 7,3 tỉ bị “treo” là khoản lớn. Lãnh đạo bệnh viện cho hay vì là bệnh viện đa tuyến, họ không thể từ chối người bệnh từ tuyến dưới chuyển đến.
Không chỉ Sơn La, nhiều bệnh viện, đặc biệt tuyến tỉnh, trung ương nhu cầu khám và điều trị của người bệnh ngày một gia tăng. Nhiều bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải và để phục vụ người bệnh, nhiều bệnh viện kê thêm giường bệnh, công suất giường vượt quá 100%, thậm chí hơn 200%.
Điều này dẫn đến một số cơ sở y tế phải đối mặt với tình trạng bị xuất toán kinh phí bảo hiểm y tế (BHYT) do số giường bệnh thực kê vượt so với kế hoạch được phê duyệt.
Do số giường bệnh vượt so với kế hoạch nên số tiền bị xuất toán BHYT của nhiều bệnh viện lên đến hàng tỉ đồng mỗi năm. Điều này gây khó khăn cho các bệnh viện khi hầu hết các bệnh viện hiện nay đã tự chủ chi thường xuyên.
Theo báo cáo từ Sở Y tế tỉnh Hà Tĩnh, nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác trên địa bàn cũng đều có công suất giường bệnh luôn đạt trên 100%, một số đơn vị đạt 150-200% so với giường kế hoạch đã được UBND tỉnh giao.
Trước đó năm 2024, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh bị xuất toán BHYT 5,4 tỉ đồng do số giường bệnh vượt so với kế hoạch: công suất giường kế hoạch là 1.000 giường, số lượng giường thực kê luôn ở mức trên 1.000 giường. Bệnh viện giải thích do số bệnh nhân luôn vượt kế hoạch.
Tương tự, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh được phê duyệt 160 giường kế hoạch, tuy nhiên công suất giường thực tế luôn ở mức trên 280%. Điều này cho thấy được nhu cầu thăm khám, điều trị cũng như mức độ quá tải của bệnh viện.
Không chỉ ở các bệnh viện tuyến tỉnh, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Bế Văn Khánh – Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn – cho hay cũng gặp phải tình trạng quá tải giường bệnh, bị xuất toán BHYT do vượt quá số giường bệnh được giao.
Hiện nay trung tâm được giao 135 giường kế hoạch, tuy nhiên có những thời điểm dịch tay chân miệng, cúm A… số giường kê thực có thể tăng lên 200 giường bệnh.
“Trong khi đó thời điểm bình thường, trung tâm có thể chưa sử dụng đến 100 giường. Nhưng khi dịch bệnh theo mùa, số giường bệnh tăng lên nhưng không được BHYT quyết toán. Điều này gây khó khăn cho trung tâm khi đã tự chủ chi gần 70%”, ông Khánh bày tỏ.
Tại TP.HCM, một lãnh đạo bệnh viện cũng cho biết có những thời điềm bệnh nhân nhập viện đông, bệnh viện phải “đối mặt” với tình trạng quá tải giường bệnh và khi đó bệnh viện phải “sắp xếp” cho bệnh nhân bằng cách kê thêm giường hoặc để bệnh nhân nằm ghép.
Tuy nhiên, theo quy định của BHYT hiện nay có những giới hạn nhất định đối với số lượng giường bệnh thực kê so với kế hoạch.
Cụ thể, khi số giường bệnh vượt quá công suất cho phép (thường trên 30 giường), việc thanh toán BHYT có thể bị ảnh hưởng tùy từng thời điểm và cách xác định giữa giường kế hoạch và giường thực tế.
Một vấn đề khác phát sinh là tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép.
Về nguyên tắc, việc nằm ghép không được khuyến khích song trong thực tế khi số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện khó có thể từ chối tiếp nhận. Điều này buộc các cơ sở y tế phải linh hoạt sắp xếp để đảm bảo người bệnh vẫn được điều trị.
Tuy nhiên, cơ chế thanh toán BHYT đối với giường bệnh ghép cũng gây ra không ít bất cập. Ví dụ, với một giường nội khoa loại 1 có mức thanh toán 305.500 đồng, nếu có hai bệnh nhân nằm chung, bệnh viện chỉ được thanh toán 50% cho mỗi người, giảm khoảng 150.000 đồng so với thông thường.
Trong khi theo bệnh viện, công tác chăm sóc, điều trị vẫn phải đảm bảo đầy đủ như đối với một bệnh nhân riêng lẻ.
Điều này dẫn đến thực tế là bệnh viện phải chịu áp lực chi phí, bởi nguồn lực y bác sĩ, điều dưỡng vẫn phải phân bổ tương ứng với số lượng bệnh nhân nhưng mức chi trả lại không tương xứng, đây là một thiệt thòi không nhỏ đối với các cơ sở y tế, đặc biệt trong những giai đoạn cao điểm.
Số kinh phí giường bệnh không được cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) chấp nhận thanh toán do quá tải là khá lớn. Điều này gây ra không ít khó khăn cho các cơ sở y tế, nhất là trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc BHXH TP.HCM, cho biết việc chi trả tiền giường bệnh được thực hiện theo quy định Luật Khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Trường hợp cơ sở khám chữa bệnh thay đổi quy mô giường bệnh từ 10% trở lên hoặc trường hợp điều chỉnh quy mô giường bệnh dưới 10% nhưng số giường điều chỉnh vượt quá 30 giường bệnh thì phải điều chỉnh giấy phép hoạt động.
Đối với tình trạng nằm ghép, cơ quan BHXH thanh toán theo điểm 4 điều 4c thông tư 39 năm 2024 của Bộ Y tế.
Cụ thể, giá dịch vụ ngày giường bệnh được tính cho một người/giường, trường hợp cùng một thời điểm phải nằm ghép hai người/một giường thì chỉ được thanh toán 1/2 mức giá dịch vụ ngày giường bệnh tương ứng.
Trường hợp ghép từ ba người trở lên thì chỉ được thanh toán 1/3 mức giá ngày giường bệnh tương ứng.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc – Phó giám đốc BHXH Sơn La, việc cơ quan BHXH chỉ chi trả chi phí giá ghép giường cho bệnh nhân nằm ghép là nhằm bảo vệ quyền lợi của người bệnh.
“BHXH chi trả căn cứ vào số giường kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nếu bệnh viện quá tải phải mở rộng về quy mô, đủ điều kiện thì BHXH mới thanh toán đủ, vì số giường kế hoạch được duyệt tính trên cả nhân lực y tế, cơ sở vật chất kèm theo, nếu bệnh nhân nằm ghép thì số nhân lực đã có không thể phục vụ đảm bảo như quy định hiện hành”, bà Ngọc giải thích.
Chiều 1-4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã phát biểu kết luận Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Mở đầu phát biểu, ông Quang điểm lại một số việc TP.HCM làm được trong quý 1-2026, và nhận định về bối cảnh thuận lợi, khó khăn sắp tới.
Nói về vấn đề y tế, Bí thư Trần Lưu Quang yêu cầu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất 1 lần, không chia giai đoạn. Ông chỉ đạo ngành y tế TP.HCM phải triển khai bằng được nhiệm vụ khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân TP ít nhất 1 lần trong năm 2026.
Ông Quang nhấn mạnh đây là nội dung phải thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Bộ Chính trị.
"Với tiềm lực, cơ sở y tế của ngành y tế thành phố mà không làm được việc này là chưa ổn. Phải làm được việc này, vướng gì, cần gì trong quá trình thực hiện thì báo cáo ngay", ông Quang yêu cầu và gia hạn cho ngành y tế trong vòng hai tuần phải xây dựng kế hoạch trình Thường trực Thành ủy.
Ông Quang cũng yêu cầu Đảng ủy UBND TP.HCM lãnh đạo trực tiếp và TP.HCM phải xung phong làm trước nội dung này.
Một nội dung nữa được Bí thư Thành ủy TP.HCM đặc biệt quan tâm là việc miễn phí xe buýt, hạ tầng cảng biển để giải quyết kẹt xe, ô nhiễm.
Theo ông Quang, Thường trực Thành ủy TP.HCM đã có chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân trên địa bàn TP.HCM và miễn phí hạ tầng cảng biển. Hiện nội dung này đang được giao cho Sở Xây dựng tính toán thực hiện.
Tính toán sơ bộ, TP.HCM dự kiến chi khoảng 7.000 tỉ cho việc miễn phí xe buýt. Đây là một giải pháp để giải quyết một trong những nhiệm vụ mà Tổng Bí thư đã yêu cầu thành phố tập trung giải quyết vấn đề kẹt xe, ô nhiễm môi trường.
Ông Quang yêu cầu Sở Xây dựng tham mưu thực hiện hiệu quả việc quy hoạch lại các tuyến xe buýt hiệu quả hơn, đúng giờ hơn, lịch sự hơn.
Cùng với đó phải phấn đấu tăng số lượng xe buýt điện bằng cơ chế, bằng giải pháp kinh tế để giải quyết tốt câu chuyện môi trường từ những việc nhỏ.
Về miễn phí hạ tầng cảng biển, Bí thư Trần Lưu Quang nói trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, TP có nguồn lực và chia sẻ để động viên mọi người cùng ứng phó với những biến động của thế giới.
Cũng trong phần phát biểu, Bí thư Thành ủy TP.HCM một lần nữa nhắc đến tình trạng có rất nhiều dự án đã có chủ trương từ lâu nhưng chúng ta chưa làm được, mà điển hình như khu Mả Lạng (quận 1 cũ). Ông nói người dân ở đó hiện sinh sống, sinh hoạt nhếch nhác, trong đó không thấy ánh mặt trời, người dân che mái tôn để ở.
"Chúng tôi cố gắng giải quyết nhưng giải quyết không được vì ngày xưa tính toán phải có giấy đỏ (sổ đỏ) mới biết đền bù kiểu gì. Bây giờ tính toán cách khác để đẩy nhanh việc chỉnh trang đô thị, tôi giao các giám đốc sở ngành làm việc này", ông Quang nói.
Bí thư Thành ủy TP nhắc lại: "Có những hộ 10 người chỉ ở 8m2 họ ngủ phải xoay tua hoặc mình trong nhà nhưng chân ngoài hẻm. Ở TP.HCM, thành phố đáng sống vậy sao được".
Một dự án khác được ông Quang nhắc đến là dự án chợ Gà (phường Cầu Ông Lãnh). "Chúng tôi sẽ đẩy mạnh làm cái này trước. Hãy nghĩ cách khác để giải quyết vấn đề này. Chúng ta có đất, có cơ chế thì làm thôi, miễn sao nghĩ tới dân và làm sao để dân có điều kiện sống tốt hơn", ông Quang nhấn mạnh.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ (Đơn vị Điều trị Ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3) cho biết, sử dụng lá ngải cứu giảm đau xương khớp thường mang lại hiệu quả điều trị rất tốt. Hiện nay, có nhiều cách dùng ngải cứu chữa đau xương khớp như sắc thuốc, rang nóng để chườm, kết hợp ngải cứu với một số nguyên liệu khác...
Thuốc sắc từ ngải cứu: Bài thuốc chữa đau xương khớp này cần chuẩn bị một bó ngải cứu tươi hoặc khô. Sau đó, nhặt những lá tươi đem đi rửa sạch và cho vào ấm đun sôi với 0,5 lít nước sạch trong thời gian 20 phút. Sau thời gian đó, đổ nước thuốc sắc ngải cứu ra cốc rồi chia thành 3 phần bằng nhau, sử dụng 3 lần trong ngày. Phương thuốc này đòi hỏi sự kiên nhẫn, sử dụng thuốc này hằng ngày sẽ thấy tình trạng đau xương khớp được cải thiện rõ rệt.
Kết hợp giấm và ngải cứu: Nguyên liệu thực hiện gồm có 100 g lá ngải cứu và giấm gạo. Rửa sạch lá ngải cứu rồi cho vào trong cối giã nát. Sau đó, cho một ít giấm vào trộn đều với bã lá ngải cứu, lưu ý không để hỗn hợp quá ướt. Tiếp theo, làm nóng hỗn hợp rồi cho vào một túi vải sạch. Tiến hành chườm nhẹ lên vùng xương khớp bị đau trong khoảng 15 phút. Hãy cố gắng kiên trì thực hiện phương pháp này từ 2 - 3 lần mỗi ngày, nhiệt độ nóng kèm theo chất sát khuẩn từ giấm và hoạt chất trong lá ngải cứu sẽ làm giảm cơn đau xương khớp một cách nhanh chóng.
Lá ngải cứu rang muối: Ngải cứu kết hợp với muối sẽ tạo ra các hoạt chất sát khuẩn mạnh, ngoài ra còn có tác dụng kháng viêm, giảm đau nhức hiệu quả. Phương pháp này thường được sử dụng cho những bệnh nhân bị đau xương khớp do viêm khớp hay thoái hóa xương khớp hoặc phong thấp.
Chuẩn bị nguyên liệu gồm lá ngải cứu và muối hạt với lượng phù hợp với vùng xương khớp bị đau. Sau đó, rửa lá ngải cứu bằng nước sạch và để thật ráo nước, rồi mới đem rang chung với muối cho nóng lên. Cuối cùng, đổ hỗn hợp vừa rang ra một khăn mềm hoặc túi vải bọc lại và tiến hành chườm nóng lên vùng khớp bị viêm. Bệnh nhân có thể áp dụng bài thuốc này vài lần mỗi ngày để giúp giảm cảm giác đau vùng xương khớp
Lá ngải cứu với mật ong: Lấy lá ngải cứu đã rửa sạch với nước muối, sau đó giã nát, vắt lấy nước và thêm mật ong vào phần nước cốt đã chiết được. Nên uống hằng ngày vào buổi trưa và chiều trong khoảng 2 tuần, cách làm này sẽ giảm đáng kể chứng đau đầu thường gặp.
Lá ngải cứu với đậu đen, trứng gà: Lá ngải cứu với đậu đen trị bệnh đau đầu, chóng mặt, khí huyết hư tổn. Ngâm đậu đen trong nước đến khi mềm thì lấy toàn bộ đun sôi với lá ngải cứu và trứng gà (lưu ý đun với lửa nhỏ cho đến khi chín nhừ). Trứng gà sau khi chín ăn, cùng với phần nước ngải cứu và đậu đen liên tục trong 10 ngày để chữa bệnh đau đầu. Cách chữa này đặc biệt tốt cho người mới ốm dậy, cơ thể suy nhược, khí huyết kém.
Trứng lá ngải cứu: Đây là một món ăn ưa thích, quen thuộc của nhiều người. Lá ngải xắt nhỏ và đánh tan với trứng gà, thêm gia vị vừa đủ và chiên chín với dầu, ăn nóng. Món trứng chiên lá ngải có tác dụng cải thiện khả năng tuần hoàn máu não, phòng ngừa chứng đau đầu kinh niên rất tốt.
Lá ngải cứu chữa đau đầu, kèm cảm cúm: Lấy lá ngải cứu, lá tía tô, lá tần dầy - mỗi loại 100 gr và 50 gr lá sả. Đun các dược liệu trên trong một 1 lít nước đến khi giảm còn một số nước và để dùng để uống từ 3 - 5 ngày. Tác dụng chữa đau đầu, chứng đau cổ họng và cảm cúm.
Nếu bữa tối có quá nhiều tinh bột trắng hoặc đường, mức đường huyết có thể tăng cao và khó kiểm soát hơn. Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến khích người tiểu đường ưu tiên ăn các loại rau củ chứa ít đường bột, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Dưới đây là những loại thực vật mà người tiểu đường nên ưu tiên ăn vào bữa tối:
Bông cải xanh là một trong những loại rau được khuyến nghị nhiều nhất cho người mắc tiểu đường. Loại thực vật này chứa ít tinh bột nhưng lại giàu chất xơ, vitamin C, vitamin K và nhiều hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, bông cải xanh giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu đường từ thức ăn. Điều này góp phần hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn, bà Grace Phelan, chuyên gia dinh dưỡng tại bệnh viện Tufts Medical Center (Mỹ), cho biết.
Bông cải xanh cũng rất dễ chế biến. Người bệnh có thể hấp, luộc hoặc xào nhanh với một lượng nhỏ dầu thực vật. Những cách chế biến đơn giản này giúp giữ được phần lớn dưỡng chất mà không làm tăng quá nhiều calo cho bữa ăn.
Rau chân vịt, còn gọi là cải bó xôi, là loại rau lá xanh chứa rất ít tinh bột nhưng lại giàu chất xơ cùng nhiều vi chất dinh dưỡng quan trọng.
Trong rau chân vịt có hàm lượng đáng kể khoáng chất magiê. Đây là khoáng chất tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa của cơ thể, bao gồm cả hoạt động của hoóc môn insulin. Rau chân vịt có thể dùng để nấu canh, luộc, xào hoặc kết hợp với các nguồn protein như cá, thịt gà, đậu phụ để tạo thành bữa tối cân đối và giàu dinh dưỡng.
Đậu que là loại thực vật quen thuộc trong bữa ăn gia đình nhưng thường bị đánh giá thấp về giá trị dinh dưỡng. Chất xơ trong đậu que giúp làm chậm quá trình hấp thu đường glucose từ thức ăn, đồng thời có lợi cho hoạt động tiêu hóa. Ngoài ra, đậu que còn cung cấp vitamin A, vitamin C và nhiều hợp chất chống ô xy hóa có lợi cho sức khỏe tổng thể.
Một điểm thuận tiện khác là đậu que dễ kết hợp với nhiều món khác. Người bệnh có thể luộc, hấp hoặc xào nhanh cùng thịt nạc, hải sản hoặc đậu phụ.
Cải xoăn cùng các loại rau lá xanh đậm như cải thìa, cải xanh, cải bẹ hay cải ngọt đều là những lựa chọn rất tốt cho người mắc tiểu đường.
Nhóm rau này có đặc điểm chung là giàu chất xơ, vitamin A, vitamin C, vitamin K và nhiều hợp chất chống ô xy hóa. Hàm lượng tinh bột trong các loại rau lá xanh thường thấp nên ít ảnh hưởng đến đường huyết sau ăn.
Mặc dù rau là nhóm thực phẩm có lợi cho người tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết không chỉ phụ thuộc vào lượng rau ăn vào. Cách chế biến cũng là yếu tố quan trọng. Cần hạn chế các món rau xào nhiều dầu hay chế biến với các loại nước sốt có nhiều đường. Những thành phần này có thể làm tăng đáng kể lượng calo và ảnh hưởng không tốt đến việc kiểm soát đường huyết, theo Eating Well.
