Với một bệnh viện nguồn thu hằng năm chỉ vài trăm tỉ đồng, khoản 7,3 tỉ bị “treo” là khoản lớn. Lãnh đạo bệnh viện cho hay vì là bệnh viện đa tuyến, họ không thể từ chối người bệnh từ tuyến dưới chuyển đến.
Không chỉ Sơn La, nhiều bệnh viện, đặc biệt tuyến tỉnh, trung ương nhu cầu khám và điều trị của người bệnh ngày một gia tăng. Nhiều bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải và để phục vụ người bệnh, nhiều bệnh viện kê thêm giường bệnh, công suất giường vượt quá 100%, thậm chí hơn 200%.
Điều này dẫn đến một số cơ sở y tế phải đối mặt với tình trạng bị xuất toán kinh phí bảo hiểm y tế (BHYT) do số giường bệnh thực kê vượt so với kế hoạch được phê duyệt.
Do số giường bệnh vượt so với kế hoạch nên số tiền bị xuất toán BHYT của nhiều bệnh viện lên đến hàng tỉ đồng mỗi năm. Điều này gây khó khăn cho các bệnh viện khi hầu hết các bệnh viện hiện nay đã tự chủ chi thường xuyên.
Theo báo cáo từ Sở Y tế tỉnh Hà Tĩnh, nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác trên địa bàn cũng đều có công suất giường bệnh luôn đạt trên 100%, một số đơn vị đạt 150-200% so với giường kế hoạch đã được UBND tỉnh giao.
Trước đó năm 2024, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh bị xuất toán BHYT 5,4 tỉ đồng do số giường bệnh vượt so với kế hoạch: công suất giường kế hoạch là 1.000 giường, số lượng giường thực kê luôn ở mức trên 1.000 giường. Bệnh viện giải thích do số bệnh nhân luôn vượt kế hoạch.
Tương tự, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh được phê duyệt 160 giường kế hoạch, tuy nhiên công suất giường thực tế luôn ở mức trên 280%. Điều này cho thấy được nhu cầu thăm khám, điều trị cũng như mức độ quá tải của bệnh viện.
Không chỉ ở các bệnh viện tuyến tỉnh, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Bế Văn Khánh – Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn – cho hay cũng gặp phải tình trạng quá tải giường bệnh, bị xuất toán BHYT do vượt quá số giường bệnh được giao.
Hiện nay trung tâm được giao 135 giường kế hoạch, tuy nhiên có những thời điểm dịch tay chân miệng, cúm A… số giường kê thực có thể tăng lên 200 giường bệnh.
“Trong khi đó thời điểm bình thường, trung tâm có thể chưa sử dụng đến 100 giường. Nhưng khi dịch bệnh theo mùa, số giường bệnh tăng lên nhưng không được BHYT quyết toán. Điều này gây khó khăn cho trung tâm khi đã tự chủ chi gần 70%”, ông Khánh bày tỏ.
Tại TP.HCM, một lãnh đạo bệnh viện cũng cho biết có những thời điềm bệnh nhân nhập viện đông, bệnh viện phải “đối mặt” với tình trạng quá tải giường bệnh và khi đó bệnh viện phải “sắp xếp” cho bệnh nhân bằng cách kê thêm giường hoặc để bệnh nhân nằm ghép.
Tuy nhiên, theo quy định của BHYT hiện nay có những giới hạn nhất định đối với số lượng giường bệnh thực kê so với kế hoạch.
Cụ thể, khi số giường bệnh vượt quá công suất cho phép (thường trên 30 giường), việc thanh toán BHYT có thể bị ảnh hưởng tùy từng thời điểm và cách xác định giữa giường kế hoạch và giường thực tế.
Một vấn đề khác phát sinh là tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép.
Về nguyên tắc, việc nằm ghép không được khuyến khích song trong thực tế khi số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện khó có thể từ chối tiếp nhận. Điều này buộc các cơ sở y tế phải linh hoạt sắp xếp để đảm bảo người bệnh vẫn được điều trị.
Tuy nhiên, cơ chế thanh toán BHYT đối với giường bệnh ghép cũng gây ra không ít bất cập. Ví dụ, với một giường nội khoa loại 1 có mức thanh toán 305.500 đồng, nếu có hai bệnh nhân nằm chung, bệnh viện chỉ được thanh toán 50% cho mỗi người, giảm khoảng 150.000 đồng so với thông thường.
Trong khi theo bệnh viện, công tác chăm sóc, điều trị vẫn phải đảm bảo đầy đủ như đối với một bệnh nhân riêng lẻ.
Điều này dẫn đến thực tế là bệnh viện phải chịu áp lực chi phí, bởi nguồn lực y bác sĩ, điều dưỡng vẫn phải phân bổ tương ứng với số lượng bệnh nhân nhưng mức chi trả lại không tương xứng, đây là một thiệt thòi không nhỏ đối với các cơ sở y tế, đặc biệt trong những giai đoạn cao điểm.
Số kinh phí giường bệnh không được cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) chấp nhận thanh toán do quá tải là khá lớn. Điều này gây ra không ít khó khăn cho các cơ sở y tế, nhất là trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc BHXH TP.HCM, cho biết việc chi trả tiền giường bệnh được thực hiện theo quy định Luật Khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Trường hợp cơ sở khám chữa bệnh thay đổi quy mô giường bệnh từ 10% trở lên hoặc trường hợp điều chỉnh quy mô giường bệnh dưới 10% nhưng số giường điều chỉnh vượt quá 30 giường bệnh thì phải điều chỉnh giấy phép hoạt động.
Đối với tình trạng nằm ghép, cơ quan BHXH thanh toán theo điểm 4 điều 4c thông tư 39 năm 2024 của Bộ Y tế.
Cụ thể, giá dịch vụ ngày giường bệnh được tính cho một người/giường, trường hợp cùng một thời điểm phải nằm ghép hai người/một giường thì chỉ được thanh toán 1/2 mức giá dịch vụ ngày giường bệnh tương ứng.
Trường hợp ghép từ ba người trở lên thì chỉ được thanh toán 1/3 mức giá ngày giường bệnh tương ứng.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc – Phó giám đốc BHXH Sơn La, việc cơ quan BHXH chỉ chi trả chi phí giá ghép giường cho bệnh nhân nằm ghép là nhằm bảo vệ quyền lợi của người bệnh.
“BHXH chi trả căn cứ vào số giường kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nếu bệnh viện quá tải phải mở rộng về quy mô, đủ điều kiện thì BHXH mới thanh toán đủ, vì số giường kế hoạch được duyệt tính trên cả nhân lực y tế, cơ sở vật chất kèm theo, nếu bệnh nhân nằm ghép thì số nhân lực đã có không thể phục vụ đảm bảo như quy định hiện hành”, bà Ngọc giải thích.
Bên cạnh thời lượng ngủ ban đêm, các thói quen nghỉ ngơi trong ngày cũng nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ giới chuyên môn, theo trang sức khỏe OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Endocrine Society cho thấy thời gian ngủ trưa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe gan ở người mắc tiểu đường loại 2.
Kết quả cho thấy ngủ trưa kéo dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ, ngay cả khi giấc ngủ ban đêm vẫn đảm bảo.
Các nhà khoa học tập trung vào bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, còn gọi là MASLD. Đây là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan. Bệnh thường gặp ở người thừa cân hoặc mắc tiểu đường loại 2.
Nhóm nghiên cứu theo dõi gần 1.900 người trưởng thành mắc tiểu đường loại 2 trong giai đoạn 2017 - 2024. Những người tham gia có độ tuổi từ 18 đến 85. Họ cung cấp thông tin về chất lượng giấc ngủ ban đêm và thời gian ngủ trưa hằng ngày.
Các nhà khoa học chia người tham gia thành 4 nhóm gồm:
Trong nghiên cứu này, giấc ngủ trưa trên 30 phút được xem là ngủ trưa dài.
Sau hơn 3 năm theo dõi, có 379 người mắc MASLD.
Kết quả cho thấy nhóm ngủ trưa dài có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nhóm ngủ trưa ngắn. Điều này vẫn xuất hiện ở những người có giấc ngủ ban đêm tốt.
Nguy cơ tăng mạnh hơn ở nhóm vừa ngủ đêm kém vừa ngủ trưa kéo dài.
Theo ông Xuejiang Gu, nhà nghiên cứu tại Trung Quốc, ngủ trưa quá lâu dường như làm tăng nguy cơ mắc MASLD.
Ông cho biết chất lượng giấc ngủ ban đêm kém kết hợp với ngủ trưa dài có thể làm nguy cơ mắc bệnh tăng hơn 3 lần ở người tiểu đường loại 2.
Các nhà nghiên cứu cho rằng thói quen ngủ là yếu tố có thể thay đổi được. Vì vậy, việc quan tâm đến thời gian ngủ và chất lượng giấc ngủ có thể giúp bảo vệ sức khỏe gan.
Nghiên cứu nhấn mạnh người mắc tiểu đường loại 2 không chỉ cần chú ý đến chế độ ăn uống và vận động mà còn cần duy trì thói quen ngủ hợp lý.
Ngủ trưa vừa phải cùng với giấc ngủ ban đêm chất lượng có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh gan và hỗ trợ nâng cao sức khỏe tổng thể.
Dự kiến Bệnh viện (BV) Bạch Mai 2 (tại Ninh Bình) chính thức vận hành vào ngày 26.6.2026, lãnh đạo Bộ Y tế yêu cầu BV Bạch Mai chủ động, linh hoạt bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, nhân lực chuyên môn chất lượng cao, chuẩn bị thuốc, vật tư y tế, phương tiện vận chuyển, hệ thống công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết khác để sẵn sàng tiếp nhận người bệnh; Cục Quản lý khám chữa bệnh cùng các đơn vị chuyên môn của Bộ tiếp tục hỗ trợ BV hoàn thiện hồ sơ chuyên môn bảo đảm đủ điều kiện hoạt động khám chữa bệnh và thanh toán BHYT.
BV Bạch Mai cho biết đã điều động 1.288 viên chức, người lao động sẵn sàng vận hành cơ sở 2; hoàn tất các thủ tục cấp phép hoạt động; lên kế hoạch đối với vật tư, hóa chất xét nghiệm, vật tư tiêu hao dùng chung và vật tư, hóa chất kiểm soát nhiễm khuẩn, dịch xử lý chất thải y tế… cho các chuyên khoa và đấu giá các gói cung cấp dịch vụ khác phục vụ cho công tác quản lý, vận hành tổng thể…
Bộ Y tế đang rà soát dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về ban hành cơ chế, chính sách đảm bảo vận hành hiệu quả cơ sở 2 của BV Bạch Mai và BV Hữu nghị Việt Đức. Dự thảo đề xuất 3 nhóm cơ chế chính sách đặc thù về xếp cấp chuyên môn kỹ thuật, triển khai hoạt động chuyên môn và ngân sách nhà nước hỗ trợ một số khoản chi.
Trong khuôn khổ Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra ngày 29/6, ngành Y tế Hà Nội giới thiệu nhiều giải pháp y tế thông minh.
Đây là những sản phẩm tiêu biểu, phản ánh quá trình đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác quản lý, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Tại khu vực trưng bày, mô hình hội chẩn, tư vấn khám chữa bệnh từ xa (Telehealth) được giới thiệu như một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực y tế cơ sở.
Theo PGS.TS Đỗ Đình Tùng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, hệ thống cho phép kết nối trực tuyến giữa các bệnh viện tuyến trên với cơ sở y tế tuyến dưới, giúp bác sĩ trao đổi chuyên môn, hỗ trợ xử trí các ca bệnh khó và đưa ra phương án điều trị kịp thời.
Đồng thời, hệ thống này tiến tới kiến tạo nền tảng kết nối với xe cấp cứu ngoại viện, hỗ trợ tư vấn chuyên môn ngay trong quá trình vận chuyển người bệnh, góp phần tận dụng hiệu quả "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ, nhồi máu cơ tim và nhiều tình huống cấp cứu khẩn cấp.
"Giải pháp góp phần nâng cao năng lực y tế cơ sở, giảm chuyển tuyến không cần thiết, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương", PGS.TS Tùng nói.
Bên cạnh đó, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang cũng ứng dụng mô hình thiết bị bay không người lái (UAV/Drone) trong vận chuyển máu, bệnh phẩm, mẫu xét nghiệm, thuốc và vật tư y tế.
Việc triển khai UAV vận chuyển y tế là bước đi cụ thể của Bệnh viện Đa khoa Đức Giang trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vào hoạt động chuyên môn, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và phục vụ người bệnh. Mô hình này đặc biệt có ý nghĩa trong các tình huống cấp cứu, thiên tai, dịch bệnh hoặc khi hệ thống giao thông đô thị bị gián đoạn.
PGS.TS Tùng cho biết thêm, mô hình góp phần rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế, nâng cao tính chủ động, kịp thời trong công tác chuyên môn, đặc biệt khi có các tình huống cần phản ứng nhanh hoặc khi điều kiện giao thông đô thị gặp nhiều khó khăn.
Một điểm nhấn khác là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như ung thư, đột quỵ và tim mạch. Việc ứng dụng AI giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, rút ngắn thời gian đọc kết quả, hỗ trợ bác sĩ ra quyết định lâm sàng, đồng thời giảm áp lực cho đội ngũ y tế, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh.
