Bị bắt vì đăng bài dọa giết ông Trump

Không quân Mỹ ngày 6/5 thông báo oanh tạc cơ B-1B Lancer số đuôi 86-0115 đã rời căn cứ Tinker ở bang Oklahoma sau gần hai năm sửa chữa nhằm khôi phục năng lực tác chiến. Hơn 200 quân nhân và nhân viên dân sự thuộc Phi đoàn Bảo dưỡng Máy bay số 567 đã tham gia quá trình khôi phục chiếc B-1B, với khoảng 500 linh kiện được thay thế trên phi cơ.

Phi cơ trước đó trải qua đợt bay thử với thân vỏ trần, không có sơn bên ngoài. Đây là quy trình nhằm xác nhận khả năng hoạt động của các hệ thống trên máy bay, trước khi chiếc B-1B được đánh giá là đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ và sơn lại.

Máy bay 86-0115 bị không quân Mỹ loại biên hồi năm 2021 rồi chuyển tới Không đoàn Bảo dưỡng và Tái chế Hàng không (AMARG) số 309 ở căn cứ Davis-Monthan thuộc bang Arizona, còn có biệt danh là "nghĩa địa máy bay" của quân đội Mỹ. Phi cơ được niêm cất ở trạng thái "Type 2000", cho phép khôi phục và đưa trở lại biên chế sau vài tháng nếu có yêu cầu.

Không quân Mỹ hồi năm 2024 cho biết 86-0115 được hồi sinh nhằm thay thế chiếc B-1B mang số đuôi 86-0126, vốn bị hư hại nặng trong quá trình nâng cấp tại cơ sở của tập đoàn Boeing. Chi phí khôi phục 86-0115 được đánh giá là rẻ hơn so với sửa chữa chiếc 86-0126.

Quyết định cũng nhằm đáp ứng yêu cầu của quốc hội Mỹ về duy trì 45 oanh tạc cơ B-1B trong biên chế không quân.

Oanh tạc cơ B-1B được sản xuất trong giai đoạn 1983-1988, chiếc đầu tiên được đưa vào biên chế ngày 1/10/1986. B-1B được trang bị 6 giá treo gắn ngoài cùng ba khoang vũ khí trong thân, cho phép nó mang theo 57 tấn vũ khí các loại, là oanh tạc cơ chiến lược có tải trọng vũ khí lớn nhất của Mỹ.

Dòng máy bay này dự kiến bị loại biên vào năm 2030, song đã được kéo dài thời gian hoạt động đến ít nhất là năm 2037.

Tin Gốc: Vnexpress

Quân đội Kuwait hôm nay cho biết các hệ thống phòng không của nước này đang đánh chặn những đợt tấn công "thù địch" bằng tên lửa và máy bay không người lái. Còi báo động vang lên tại nhiều khu vực.

"Mọi tiếng nổ đều là kết quả của việc các hệ thống phòng không đánh chặn những cuộc tấn công thù địch này", quân đội Kuwait cho biết trên mạng xã hội X.

Người dẫn chương trình nổi tiếng gốc Lebanon Mario Nawfal đăng trên X rằng Iran tấn công hai căn cứ lớn của Mỹ ở Kuwait là Ali Al Salem và Camp Arifjan. Video trên mạng xã hội cho thấy tên lửa, UAV bay trên bầu trời, cùng tiếng còi báo động vang lên trong đêm.

Bộ Nội vụ Bahrain cùng ngày cho biết còi báo động đã được kích hoạt và giới chức kêu gọi người dân giữ bình tĩnh, di chuyển đến nơi an toàn gần nhất.

Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, sau đó thông báo Iran tấn công nhưng không đánh trúng mục tiêu nào.

"Iran đã phóng một số tên lửa đạn đạo về phía các nước láng giềng trong khu vực; tuy nhiên, tất cả đều không trúng mục tiêu. Hai tên lửa Iran bắn vào Kuwait đã rơi hoặc vỡ vụn trên đường bay, ba tên lửa phóng vào Bahrain đã bị lực lượng phòng không Mỹ cùng Bahrain đánh chặn lập tức", CENTCOM cho hay.

Lực lượng Mỹ cũng bắn hạ 3 UAV do Iran phóng "nhắm vào các tàu thuyền dân sự đang di chuyển hợp pháp trong vùng biển khu vực".

Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào đảo Qeshm để đáp trả việc Iran tập kích mục tiêu của họ ở các nước trong khu vực. Truyền thông Iran đưa tin các vụ nổ xuất hiện trên đảo Qeshm, nhưng không nêu nguyên nhân.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó tuyên bố đã đánh trúng sở chỉ huy hạm đội 5, một căn cứ không quân và các trực thăng của Mỹ tại một quốc gia trong khu vực bằng tên lửa và UAV, để đáp trả việc Washington tấn công tháp thông tin của IRGC ở phía nam đảo Qeshm.

Hải quân IRGC cũng nhắm mục tiêu vào tàu hàng Panaya bằng tên lửa để phản ứng vụ Mỹ tấn công tàu chở dầu của Iran gần eo biển Hormuz khiến phòng máy bị hư hại. "Quân đội Mỹ sẽ phải trả giá đắt vì phá vỡ an ninh của eo biển Hormuz", IRGC cho biết.

CENTCOM bác bỏ thông tin từ IRGC. "Sai. Mọi cuộc tấn công của Iran nhằm vào lực lượng Mỹ đều thất bại", cơ quan này cho hay.

Đảo Qeshm nằm ở eo biển Hormuz chiến lược, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho dầu khí vùng Vịnh.

Mỹ - Iran đạt lệnh ngừng bắn từ đầu tháng 4 và vẫn duy trì tới nay. Nhiều cuộc đấu hỏa lực đã xảy ra kể từ đó, nhưng không leo thang thành xung đột toàn diện. Hai bên đang nỗ lực đạt thỏa thuận gia hạn đình chiến thêm 60 ngày và mở cửa eo biển Hormuz, tạo điều kiện để thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran, song đàm phán đang rơi vào bế tắc.

Các quốc gia vùng Vịnh, trong đó có Kuwait, đã trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV trong cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran. Kuwait những ngày gần đây ghi nhận một số vụ tập kích, trong đó có những vụ họ khẳng định do Iran gây ra.

Ali Al-Salem là cơ sở quân sự có tầm quan trọng chiến lược của Kuwait, nằm ở trung tâm đất nước, cách biên giới với Iraq khoảng 60 km. Kuwait đã đầu tư từ 800 triệu đến 1,5 tỷ USD trong những năm qua cho năng lực phòng thủ của căn cứ.

Đây cũng là nơi đóng quân của Không đoàn Viễn chinh số 386 Mỹ, được Washington mô tả là "trung tâm không vận chủ chốt và cửa ngõ để triển khai sức mạnh chiến đấu cho các lực lượng đồng minh cùng liên quân ở khu vực". Vai trò quan trọng khiến căn cứ Ali Al-Salem là một trong những địa điểm hứng chịu thiệt hại nặng nề nhất trong 6 tuần đầu xung đột.

Căn cứ quân sự Camp Arifjan được Kuwait xây dựng ở miền nam từ năm 1999. Đây là căn cứ lớn của lục quân Mỹ, là trung tâm hậu cần, tiếp tế và chỉ huy chính cho các hoạt động quân sự của nước này tại Trung Đông, đặc biệt là trong phạm vi phụ trách của CENTCOM.

Tin Gốc: Vnexpress

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7 tuyên bố "kết thúc" ngừng bắn với Iran sau chưa đầy một tháng hai bên ký bản ghi nhớ Islamabad về việc hướng tới thỏa thuận hòa bình. Đây là lần điều chỉnh chiến lược thứ ba của ông Trump kể từ khi phát động chiến dịch nhằm vào quốc gia Hồi giáo cuối tháng 2.

Quyết định này khiến xung đột bước sang giai đoạn mới, tập trung vào quyền kiểm soát eo biển Hormuz, khi cả hai bên đều tin họ có thể giành lợi thế trong cuộc đối đầu kéo dài.

Mỹ nối lại các cuộc không kích quy mô lớn vào các mục tiêu ven biển miền nam Iran, với mục tiêu "làm suy yếu năng lực quân sự mà lực lượng Iran đã sử dụng để tấn công tàu thương mại ở eo biển Hormuz", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố. Tổng thống Trump cũng tái áp đặt phong tỏa hải quân, nhằm ngăn tàu thuyền đi qua Hormuz bằng tuyến hàng hải được Tehran chỉ định.

Trong khi đó, Tehran tuyên bố đóng cửa Hormuz với các tàu sử dụng tuyến đường do Mỹ vạch ra ở phía nam eo biển. Nước này cũng tăng cường tập kích vào mục tiêu quân sự ở các nước vùng Vịnh, đáp trả các đợt ném bom của Mỹ.

Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, hôm 13/7 tuyên bố "giá trị chiến lược" của eo biển đối với Iran là "không thể thay thế".

"Chúng tôi bảo vệ eo biển này để trong tương lai, tàu thuyền của mình có thể qua lại mà không phải cống nạp cho kẻ thù", ông nói và thêm rằng việc Iran nhượng bộ trong vấn đề này là điều không thể chấp nhận.

"Hai bên đang bị cuốn vào một cuộc chiến tiêu hao nhằm gây sức ép lên đối phương. Mỹ và Iran đều cố đẩy bên kia đến giới hạn chịu đựng, dù không biết chính xác giới hạn đó nằm ở đâu", Kenneth Pollack, phó chủ tịch Viện Trung Đông, nói. "Những cuộc chiến kiểu này có thể kéo dài nhiều năm".

Từ cuộc đấu giành quyền kiểm soát Hormuz, xung đột giữa Mỹ và Iran có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm với các cuộc tập kích lan rộng ra khu vực, tác động đến an ninh năng lượng thế giới, biến vùng Vịnh thành tâm điểm của những bất ổn mới, Pollack cho hay.

Đòn bẩy quyết định

Đối với Iran, Hormuz là lá bài chiến lược đủ để gây sức ép với Mỹ. Eo biển là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí của thế giới và các nước vùng Vịnh, gồm cả đồng minh của Mỹ, phụ thuộc đáng kể vào lộ trình này để xuất khẩu dầu.

Trong khi đó, Mỹ coi việc loại bỏ quyền kiểm soát của Iran tại Hormuz là điều cần thiết để buộc Tehran chấp nhận các điều khoản chấm dứt xung đột và hạn chế chương trình hạt nhân.

"Đây thực sự là cuộc đấu giành đòn bẩy", giáo sư Vali Nasr, Đại học Johns Hopkins, Mỹ, nói. "Mỹ không thể buộc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân hay chấp nhận các điều kiện của Washington nếu nước này còn nắm giữ eo biển Hormuz. Và Iran đang cố bảo vệ lợi thế này bằng cách chứng minh rằng Mỹ không thể giành lại eo biển bằng vũ lực".

Các cựu quan chức quân sự Mỹ cho rằng Washington có thể từng bước làm suy yếu Tehran nếu theo đuổi chiến lược hiện nay đủ lâu, song cảnh báo đây sẽ là một cuộc đấu dài hạn và khó lường.

Sanam Vakil, giám đốc chương trình Trung Đông tại viện chính sách Chatham House, trụ sở tại London, Anh, cảnh báo nếu không sớm tìm được lối thoát, cuộc đấu hiện nay có thể vượt ngoài tầm kiểm soát và châm ngòi cho một cuộc xung đột lớn hơn.

"Bên nào cũng leo thang theo cách nguy hiểm để gia tăng lợi thế, làm suy yếu đối phương rồi quay lại bàn đàm phán với vị thế mạnh hơn", bà Vakil nói.

Giao tranh kéo dài khiến phạm vi xung đột dần mở rộng sang toàn bộ vùng Vịnh. Trong loạt đòn đáp trả mới, Iran không chỉ nhắm mục tiêu vào các quốc gia có lợi ích của Mỹ hiện diện như Bahrain hay Kuwait, mà còn cảnh báo mọi nước hỗ trợ chiến dịch phong tỏa cảng biển sẽ bị coi là bên tham chiến.

Điều này khiến các quốc gia Arab rơi vào tình thế khó xử. Hầu hết đều phụ thuộc vào ô bảo trợ an ninh của Mỹ, nhưng đồng thời không muốn đối đầu trực diện với Iran vì khoảng cách địa lý gần, quan hệ kinh tế đan xen và nguy cơ hạ tầng năng lượng trở thành mục tiêu trả đũa.

Arab Saudi đang ưu tiên chương trình cải cách Vision 2030 hơn là một cuộc chiến mới. Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) lo ngại bất ổn sẽ làm suy giảm vai trò của Dubai và Abu Dhabi như trung tâm tài chính, logistics quốc tế.

Trong khi đó, Qatar và Oman, hai nước từng đóng vai trò trung gian hòa giải, cũng ngày càng khó duy trì vị thế cân bằng khi xung đột leo thang.

Nguy cơ tính toán sai lầm tăng lên

Mỹ hiện vẫn tránh kịch bản triển khai lực lượng đổ bộ, còn Iran cũng hạn chế tấn công trực tiếp Israel hay hạ tầng năng lượng trọng yếu ở vùng Vịnh nhằm không tạo cớ cho một chiến dịch quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, việc cả hai liên tục sử dụng các hoạt động quân sự cường độ thấp để nâng cao vị thế đàm phán vẫn có nguy cơ dẫn đến những tính toán sai lầm.

Một cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, cơ sở năng lượng hay căn cứ quân sự Mỹ ở vùng Vịnh đều có thể kéo theo phản ứng vượt ngoài dự tính, nhất là khi nhiều quốc gia thứ ba đã bị cuốn vào cuộc đối đầu, nhà bình luận Jonathan Eyal của Straits Times viết.

Washington vẫn để ngỏ khả năng mở rộng mục tiêu sang cơ sở hạt nhân núi Pickaxe nếu cho rằng Iran nối lại chương trình hạt nhân. Núi Pickaxe, hay còn gọi là Kuh-e Kolang Gaz La, nằm ở dãy núi Zagros và cách cơ sở hạt nhân Natanz khoảng 1,5 km.

"Núi Pickaxe có thể là mục tiêu để giáng đòn mạnh, đẹp đẽ thẳng vào cửa trước. Chúng tôi sẽ phá hủy địa điểm đó, bảo Iran chuẩn bị đi. Hãy cho họ biết là chúng tôi đang đến và họ sẽ không thể làm gì được cả", Tổng thống Trump cho biết hôm 13/7.

Ngược lại, Tehran có thể tiếp tục siết kiểm soát Hormuz hoặc tăng cường tập kích vào đồng minh của Mỹ để đáp trả, khiến vòng xoáy leo thang ngày càng khó kiểm soát.

Bất chấp nguy cơ đối đầu, nhiều chuyên gia cho rằng các nước vùng Vịnh sẽ tiếp tục duy trì đối thoại với Iran và đẩy mạnh hợp tác kinh tế để hạ nhiệt căng thẳng. Những năm gần đây, Arab Saudi, UAE hay Qatar đều có xu hướng cải thiện quan hệ với Iran, với kỳ vọng rằng lợi ích đan xen sẽ giúp giảm nguy cơ dùng vũ lực.

"Khi lợi ích của hai bên đan xen sâu hơn, Iran sẽ phải cân nhắc kỹ hơn trước khi sử dụng vũ lực nhằm vào các nước láng giềng", Anna Jacobs Khalaf, chuyên gia về Trung Đông, nói với Al Jazeera.

Tin Gốc: Vnexpress