Phạm Gia Kiệt, cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (TP.HCM), sinh viên thuộc khóa đầu tiên của chuyên ngành AI Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, đã ghi dấu ấn với danh hiệu thủ khoa được vinh danh trong lễ tốt nghiệp của trường sáng nay 16.5.
Chia sẻ về lựa chọn học chuyên ngành AI, Phạm Gia Kiệt cho biết bản thân đã yêu thích công nghệ, đặc biệt là lập trình ngay từ khi còn học phổ thông. Cách đây 4 năm vào thời điểm Kiệt đứng trước ngưỡng cửa ĐH lựa chọn ngành học, trí tuệ nhân tạo vẫn là một lĩnh vực còn khá mới mẻ nhưng đầy tiềm năng. Nhìn thấy cơ hội của lĩnh vực này, Kiệt quyết định thử sức.
“Càng tìm hiểu, em càng thấy AI có tính đột phá cao và mở ra nhiều cơ hội để người học vừa tích lũy kiến thức chuyên môn, vừa biến đam mê công nghệ thành những ứng dụng thực tế. Bên cạnh đó, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực AI cũng là một trong những lý do khiến em vững tin vào lựa chọn của mình”, Kiệt cho biết.
Bằng niềm đam mê và sự nỗ lực, trong 4 năm ĐH, Kiệt đã gặt hái được nhiều thành tích đáng ghi nhận. Năm 2022, tân thủ khoa đạt giải ba kỳ thi Olympic tin học sinh viên toàn quốc khối chuyên tin. Ở các năm tiếp theo, Kiệt tham gia và đạt thành tích cao tại các hội thi thử thách trí tuệ nhân tạo TP.HCM (AI CHALLENGE).
Năm 2023, Kiệt đạt giải khuyến khích Giải thưởng khoa học và công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục ĐH do Bộ GD-ĐT tổ chức. Không những thế, Kiệt là tác giả chính của các bài báo khoa học và có cơ hội tham dự hội nghị quốc tế về công nghệ thông tin và truyền thông (SOICT) trong nhiều năm.
Tuy nhiên, theo đuổi một lĩnh vực mới mẻ và phát triển nhanh như AI, Phạm Gia Kiệt phải đối diện với không ít áp lực vì khối lượng kiến thức lớn. Độ khó của các môn chuyên ngành như xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy tính và tốc độ thay đổi liên tục của công nghệ khiến Kiệt cảm thấy choáng ngợp.
Bên cạnh đó, Kiệt thừa nhận bản thân từng bị cuốn vào sự tiện lợi của các công cụ AI như ChatGPT. Tuy nhiên, sau đó Kiệt nhận ra nếu phụ thuộc vào AI thì sẽ không thật sự tích lũy được kiến thức và kỹ năng.
“Một trong những việc khó khăn nhất mà mình phải gây dựng cho bản thân là cách để làm chủ AI, thay vì để AI làm chủ mình. Em phải tập cho bản thân thói quen và kỷ luật để sử dụng công nghệ này một cách tối ưu: không lệ thuộc, nhưng cũng không bác bỏ. Sử dụng để hỗ trợ, chứ không sử dụng để thay thế”, Kiệt chia sẻ.
Nói về bí quyết trở thành người có điểm trung bình tích lũy cao nhất khóa, Kiệt cho biết trong 4 năm học, bản thân rất tích cực tham gia các sân chơi học thuật, nghiên cứu khoa học và hoạt động ngoại khóa.
Theo Kiệt, những sân chơi như Olympic Tin học, ICPC, AI CHALLENGE, các đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, cấp bộ hay quá trình viết bài cho hội nghị, tạp chí đã Kiệt củng cố kiến thức chuyên ngành, phát triển kỹ năng nghiên cứu và có thêm nhiều ý tưởng cho các đồ án học phần.
“Hầu hết các đồ án cuối kỳ mà em đạt điểm số cao đều có yếu tố về mặt ý tưởng, kỹ thuật mà mình học được từ các hoạt động ngoại khóa. Đồng thời, mong muốn đạt kết quả cao hơn tại các cuộc thi cũng tạo động lực để em học tập nghiêm túc hơn, từ các môn đại cương đến chuyên ngành”, Kiệt cho hay.
Kiệt còn là người sáng lập CLB Olympic tin học tại trường với mong muốn chia sẻ, kích thích niềm đam mê lập trình thi đấu nói riêng, tin học nói chung với nhiều sinh viên khác
Phạm Gia Kiệt chia sẻ bản thân sẽ tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học, bắt đầu bằng việc học thạc sĩ với học bổng toàn phần do Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn cấp.
“Em mong muốn có thể hiện thực hóa các ý tưởng thông qua nghiên cứu, đồng thời tích lũy kiến thức và kinh nghiệm để một ngày nào đó có thể đứng trên giảng đường, truyền đạt lại tri thức, kỹ năng và niềm đam mê cho các thế hệ sau”, Kiệt bày tỏ.
Cuối tuần trước, Đại học Nam Khai (Nankai University) cách chức ông Quan Chen, Hiệu trưởng trường Khoa học Sự sống, do không giám sát chặt chẽ chất lượng và tính xác thực của dữ liệu trong một bài báo xuất bản trên tạp chí Nature Cancer vào năm 2024, mà ông là tác giả chính.
Cùng lúc, Đại học Tôn Trung Sơn (Sun Yat-sen University) ra thông báo tương tự với ông Kang Tiebang, Phó giám đốc Phòng thí nghiệm Trọng điểm Quốc gia về Ung thư Nam Trung Hoa, và ông Kuang Dongming, Phó hiệu trưởng trường Khoa học Sự sống của đại học này.
Theo trường, ông Kang là tác giả chịu trách nhiệm chính một nghiên cứu đăng trên Nature Cell Biology năm 2020, bị phát hiện chứa nhiều sai sót về dữ liệu và hình ảnh. Ông Kuang cũng bị cáo buộc có sai phạm này trong ba bài báo khác đăng trên các tạp chí uy tín gồm Nature Cell Biology, Science Advances và Cell.
Động thái này diễn ra ba tuần sau khi Đại học Đồng Tế (Tongji University) cách chức Trưởng khoa Khoa học Sự sống của ông Wang Ping - chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu ung thư, do các sai phạm học thuật liên quan công bố quốc tế.
Đáng chú ý, cả bốn nhà nghiên cứu trên đều từng nhận giải thưởng "Thanh niên xuất sắc" quốc gia, một danh hiệu cao quý, thường được coi là bước đệm để được xét vào các viện hàn lâm khoa học và kỹ thuật hàng đầu Trung Quốc.
Rắc rối của họ bắt đầu khi lọt vào "tầm ngắm" của một cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ, hiện là blogger kiêm nhà sáng tạo nội dung video có hơn 1,8 triệu người theo dõi, biệt danh "Sinh viên Geng" (Student Geng).
Trong video, Geng mổ xẻ các bài báo khoa học. Từ ảnh chụp kỹ thuật Western blot, ảnh hiển vi, cho đến các tập dữ liệu bổ sung và mô hình thống kê đều được anh đưa lên bàn cân, sử dụng các công cụ AI và các phương pháp thống kê để chỉ ra dấu hiệu chỉnh sửa, ngụy tạo dữ liệu.
Những video của Geng làm dấy lên nhiều tranh cãi trên mạng xã hội, buộc các đại học liên quan mở cuộc điều tra.
Tân Hoa Xã tuần trước dành lời khen cho Geng vì có những tác động tích cực trong phổ biến khoa học đến đại chúng. Cơ quan này cũng nhấn mạnh các trường đại học và tổ chức nghiên cứu cần giải quyết triệt để tình trạng trên trong nội bộ, thay vì để vấn đề dừng lại ở các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.
Nature là tạp chí khoa học đa ngành, với hơn 60 tạp chí "chị, em", xuất bản các nghiên cứu tiên phong kể từ năm 1869. Tạp chí Cell xuất bản các nghiên cứu đột phá về khoa học sự sống từ năm 1974, còn Science Advances là tạp chí khoa học được bình duyệt nghiêm ngặt, do Hiệp hội Khoa học Tiến bộ Mỹ (AAAS) thành lập.
Nhiều thập kỷ qua, việc có bài báo được xuất bản trên các tạp chí hàng đầu luôn được coi là đỉnh cao sự nghiệp của giới học thuật Trung Quốc. Đó là điều kiện quyết định liệu một nhà khoa học có nhận được hàng triệu nhân dân tệ tiền tài trợ, vào biên chế chính thức, lọt vào danh sách nhân tài hay thăng chức tại các cơ quan, tổ chức hàng đầu hay không.
Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục đào tạo và pháp luật của Nhà nước về bảo đảm quyền học tập của người dân.
Theo dự thảo, việc miễn phí sách giáo khoa được triển khai theo mô hình thư viện dùng chung. Cụ thể, Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa (bao gồm sách in và sách chữ nổi Braille) để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục.
Học sinh và giáo viên được mượn sách giáo khoa sử dụng trong năm học hoặc học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc thời gian sử dụng để tiếp tục quản lý, tái sử dụng.
Danh mục sách giáo khoa được miễn phí sử dụng thuộc bộ sách giáo khoa do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc.
Việc miễn phí sách giáo khoa được thực hiện trên phạm vi cả nước từ năm học 2029-2030. Nhưng các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Trước đó, Chính phủ cũng có Nghị quyết số 281/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Nội dung đáng chú ý được đưa ra trong Chương trình hành động là triển khai định hướng về sách giáo khoa. Theo đó từ năm học 2026-2027, áp dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc.
Dự thảo nghị định cũng quy định Nhà nước bảo đảm giáo trình môn giáo dục quốc phòng - an ninh để cung cấp miễn phí cho người học tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp theo hình thức mượn - trả thông qua thư viện.
Việc thực hiện miễn phí giáo trình môn giáo dục quốc phòng - an ninh trên phạm vi toàn quốc được thực hiện từ năm học 2027-2028.
Đồng thời với việc miễn phí sách giáo khoa, người học cũng sẽ không phải nộp học phí đối với môn học giáo dục quốc phòng - an ninh theo chương trình đào tạo bắt buộc.
Ngân sách nhà nước thực hiện cấp bù học phí trực tiếp cho các cơ sở đào tạo. Việc miễn học phí được triển khai từ năm học 2027-2028 sau khi ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật trong năm học 2026-2027. Trường hợp người học phải học lại môn học này sẽ không thuộc diện được miễn học phí.
Theo dự thảo nghị định, kinh phí thực hiện các chính sách tại nghị định do ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp hiện hành. Đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ các cơ sở giáo dục.
Dự thảo nghị định quy định việc quản lý, mua sắm, phân bổ, sử dụng và luân chuyển sách giáo khoa, giáo trình phải được thực hiện công khai, minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình và giám sát.
Sách giáo khoa và giáo trình được mua sắm từ ngân sách nhà nước là tài sản công, được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật. Do đó, các hành vi như thu phí trái quy định, cung ứng sách không đúng danh mục, lập hồ sơ khống hoặc gây thất thoát tài sản công đều bị nghiêm cấm và xử lý theo quy định của pháp luật.
Cũng theo dự thảo nghị định, việc tổ chức thực hiện ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có, tăng cường luân chuyển giữa các cơ sở giáo dục thông qua cơ chế liên thông thư viện nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và hạn chế lãng phí.
Ngày 1/4, lãnh đạo Trường THPT Đắk Song, xã Đức An, Lâm Đồng, cho biết, trường này đã có báo cáo gửi các đơn vị liên quan, đề nghị lực lượng công an vào cuộc điều tra, làm rõ vụ phát tán hình ảnh nhạy cảm trong không gian trường học.
Trước đó, trong các ngày 27, 30 và 31/3, giáo viên, học sinh Trường THPT Đắk Song phát hiện nhiều tờ giấy in hình ảnh có nội dung nhạy cảm tại khu vực cổng trường, nhà để xe. Giáo viên trường này sau đó thu hồi, thiêu hủy các hình ảnh nhạy cảm để tránh ảnh hưởng đến môi trường giáo dục. Đồng thời báo cáo vụ việc lên cơ quan chức năng địa phương.
Theo lãnh đạo Trường THPT Đắk Song, hình ảnh nhạy cảm bị phát tán có liên quan đến một giáo viên đang làm việc tại trường. Giáo viên này sau đó thừa nhận với lãnh đạo nhà trường nguyên nhân vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn trong chuyện tình cảm cá nhân.
