Ngày 16.4, tại TP.HCM, Bộ Y tế phối hợp các bộ, ngành và UBND TP.HCM tổ chức lễ phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026” với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm”.
Tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh an toàn thực phẩm là vấn đề đặc biệt cấp bách. Bộ trưởng dẫn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nếu không kiểm soát tốt an toàn thực phẩm thì dù xây thêm bệnh viện, đào tạo thêm bác sĩ cũng không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bộ trưởng khẳng định, được tiếp cận thực phẩm an toàn là quyền cơ bản của mỗi người dân; công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Bà Đào Hồng Lan cho biết trong quý 1/2026, cả nước ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước, trong đó có 9 vụ quy mô trên 30 người mắc. “Thực tế cho thấy đây vẫn là vấn đề rất nóng, cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa”, bà Lan nhấn mạnh.
Do đó, Bộ Y tế chọn chủ đề năm 2026 là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố” nhằm tập trung vào đúng nhóm nguy cơ nổi lên hiện nay.
Bà cho biết, dự kiến vào kỳ họp Quốc hội tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Đặc biệt, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Ngành y tế cũng sẽ chuyển mạnh từ quản lý nhỏ lẻ theo từng khâu sang quản lý theo chuỗi giá trị hàng hóa, kiểm soát từ sản xuất, chế biến, vận chuyển đến bàn ăn. Đồng thời, bộ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin liên thông, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kết nối dữ liệu với Bộ Công an để phát hiện, xử lý vi phạm.
Đối với địa phương, Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị UBND các cấp tập trung 5 nhiệm vụ trọng tâm: triển khai nghiêm các chỉ đạo liên quan; đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp nhận thức an toàn thực phẩm là đạo đức kinh doanh và uy tín thương hiệu; tăng cường thanh tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm, chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự; ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc; chủ động chuẩn bị nguồn lực, phương án ứng phó ngộ độc thực phẩm.
Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tuân thủ nghiêm pháp luật, kinh doanh chân chính, không coi nhẹ sức khỏe người dân. Người tiêu dùng cần nâng cao kiến thức, thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh.
Phát biểu tại lễ phát động, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết dù đã đạt nhiều kết quả, song từ đầu năm đến nay thành phố vẫn ghi nhận một số vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại trường học và liên quan đến thức ăn đường phố.
Đây là lý do dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố được chọn là trọng tâm của Tháng hành động năm nay, bởi đây là nhóm có nhiều yếu tố nguy cơ, khó kiểm soát từ nguồn nguyên liệu, xuất xứ thực phẩm đến điều kiện chế biến, bảo quản và thực hành của người kinh doanh.
Theo bà Phong Lan, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM sẽ tập trung 3 nhóm nhiệm vụ chính.
Thứ nhất là tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành quy định của người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Thứ hai là đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm và công khai vi phạm.
Thứ ba là chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tăng cường rà soát, tập huấn và kiểm tra tại trường học, cũng như các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh Tháng hành động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải chuyển hóa thành hành động cụ thể, gắn trách nhiệm từng cấp, từng ngành, từng cá nhân.
Ông cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân xác định: Bảo đảm an toàn thực phẩm là một trong những giải pháp quan trọng, nền tảng với việc nâng cao thể trạng và sức khỏe. Đây là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài trong chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Theo ông, TP.HCM hiện có hơn 14 triệu dân, với 168 xã, phường, đặc khu. Trong bối cảnh đó, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên quy mô lớn dù đã có nhiều nỗ lực nhưng vẫn tiềm ẩn không ít nguy cơ. Vì vậy, ông đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân.
Lãnh đạo TP.HCM yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng; công khai, minh bạch các trường hợp vi phạm để răn đe; tăng cường thanh tra, giám sát, đề cao trách nhiệm người đứng đầu; phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ứng dụng khoa học, công nghệ…
Bà Trương Thị Ái Thanh, Phó hiệu trưởng Trường THCS Tân Đông Hiệp B, cho biết trong bối cảnh công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đang được đặc biệt chú trọng, nhà trường luôn tăng cường kiểm soát suất ăn bán trú.
Theo bà, trường tổ chức bếp ăn tập thể theo quy trình một chiều, lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm có hồ sơ pháp lý đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng và thực hiện kiểm soát chặt từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất ăn. Nhà trường cũng duy trì kiểm tra thường xuyên, đồng thời phối hợp giám sát để kịp thời chấn chỉnh những khâu có nguy cơ phát sinh mất an toàn thực phẩm.
Liên quan tới vụ ô tô Mercedes va chạm với xe máy trong đường nội khu của khu đô thị cao cấp ở Hà Nội, đêm 14/4, trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Đội CSGT đường bộ số 4 (Phòng CSGT Hà Nội) cho biết, cơ quan chức năng đã kiểm tra và phát hiện tài xế ô tô Mercedes trong vụ việc có nồng độ cồn.
Cụ thể, tài xế điều khiển ô tô Mercedes BKS 30K-366.xx được xác định là ông L.T.K. (ở Hà Nội), người này vi phạm nồng độ cồn ở mức 0,212mg/lít khí thở.
Theo cảnh sát, vụ việc xảy ra vào khoảng 19h30 cùng ngày. Khi đó, tài xế L.T.K. điều khiển ô tô di chuyển trong đường nội khu của khu đô thị cao cấp thuộc phường Vĩnh Tuy thì xảy ra va chạm với xe máy BKS 29AN-021.xx do anh N.V.M. (ở Hà Nội) điều khiển, đi cùng chiều.
Sau cú va chạm với xe máy trên, chiếc ô tô tiếp tục lao trực diện vào vòng xuyến và đâm vào xe máy BKS 29D2-333.xx do anh N.T.H. điều khiển, sau xe chở vợ là chị T.T.V.A..
Tôi nhớ một buổi sáng cách đây không lâu ở một thành phố, có quán cà phê với tấm biển lớn treo phía trên: "Cà phê siêu sạch - nguyên chất 100%". Đi thêm vài trăm mét, hiện tượng tương tự lặp lại: quán nào cũng dán dòng chữ ấy, có nơi còn để to hơn cả tên thương hiệu.
Buổi chiều đi ngang qua nhiều cơ sở đào tạo tên gắn liền với chữ "quốc tế".
Hai hiện tượng không liên quan, nhưng phản ánh cùng một logic quen thuộc: nếu niềm tin chất lượng thực tế vẫn còn bị nhiều người ngoài nghi, thì ngôn từ dường như được huy động để lấp đầy khoảng trống.
Trong đời sống thường nhật, người tiêu dùng vẫn thường mang nỗi nghi ngại: ly cà phê mình uống có thật sự nguyên chất? Có bị pha tạp chất, hóa chất bảo quản hay không? Những vụ việc cà phê giả, cà phê "bẩn" bị phát hiện thời gian qua càng làm tăng thêm sự bất an ấy.
Chính vì vậy, "siêu sạch" không còn là một tính từ mô tả mà trở thành lời cam kết hay hứa hẹn. Ngay cả quán cà phê vỉa hè giá chỉ 15.000 đồng cũng treo biển "siêu sạch".
Vì nếu không nói ra điều này, khách hàng khó mà tin tưởng. Khách hàng không chỉ mua một ly cà phê; họ mua cảm giác yên tâm.
Câu chuyện nhiều "đại học quốc tế" cũng vận hành theo cùng một cơ chế. Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình, hai chữ "quốc tế" trở thành tín hiệu mạnh mẽ, gợi lên hình ảnh chương trình tiên tiến, giảng viên chất lượng cao và bằng cấp có giá trị toàn cầu. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng khớp với tên gọi. Nhiều chương trình vẫn còn hạn chế về đội ngũ giảng viên quốc tế, môi trường học thuật và sự công nhận quốc tế thực sự.
Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy định về đặt tên cơ sở giáo dục đại học, không cho phép tùy tiện sử dụng các từ mang tính "vị thế đặc biệt" như "quốc tế", "quốc gia", "Việt Nam"… trừ khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này cho thấy hiện tượng lạm dụng tên gọi không còn là chuyện cá biệt, mà đã trở thành vấn đề cần quản lý để tránh gây nhầm lẫn và bảo vệ người học.
Vậy điều gì khiến nhiều người đặc biệt "ưa chuộng" những từ mang tính nâng cấp như "siêu" hay "quốc tế"?
Câu trả lời có lẽ nằm ở một tâm lý dễ hiểu: chất lượng thực tế còn khiêm tốn, nhưng khát vọng vươn tầm lại rất lớn. Trong thời gian dài, một số loại hàng hóa kém ổn định về chất lượng. Giáo dục trong nước cũng thường bị so sánh bất lợi với các nền giáo dục tiên tiến.
Những so sánh ấy có thể không công bằng, nhưng để lại dấu ấn: cảm giác chưa đủ, kèm theo mong muốn được công nhận mạnh mẽ.
Phải chăng khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng còn lớn, nên ngôn từ trở thành giải pháp nhanh nhất để "nâng cấp" hình ảnh?
"Siêu sạch" không chỉ là sạch mà còn vượt trội so với "chưa sạch". "Quốc tế" không chỉ là mở rộng mà còn là cách khẳng định mình đã bước ra khỏi khuôn khổ "bình thường nội địa".
Đó là một dạng tự vệ tâm lý: khẳng định giá trị ngay cả khi điều đó chưa hoàn toàn trở thành hiện thực.
Ở chiều tích cực, khát vọng ấy có thể là động lực quan trọng. Khi người tiêu dùng đòi hỏi cà phê sạch hơn, nhiều doanh nghiệp, từ các thương hiệu lớn đến các cơ sở nhỏ, đã đầu tư nghiêm túc hơn vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Tương tự, áp lực từ phụ huynh tìm kiếm giáo dục chất lượng cao đã thúc đẩy nhiều trường cải thiện chương trình, hợp tác quốc tế và hướng tới các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Khát vọng, vì thế không chỉ nằm trên tấm biển quảng cáo, mà có thể kéo thực tế đi lên.
Tuy nhiên nếu khát vọng chỉ dừng lại ở ngôn từ, chính những từ ngữ ấy sẽ dần mất giá trị. Khi quán nào cũng "siêu sạch", người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Khi trường nào cũng mang tên "quốc tế", sinh viên và phụ huynh sẽ tự hỏi: đâu mới là quốc tế thực sự? Khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ thuộc về một thương hiệu hay một trường học, mà còn thuộc về cả hệ sinh thái kinh tế - giáo dục.
Ly cà phê vỉa hè đến tấm biển trường đại học cho thấy tràn đầy khát vọng, nhưng ngôn từ đôi khi lại đi nhanh hơn thực lực hiện có.
Có lẽ, điều cốt lõi là nâng chất lượng thực chất đến mức những cụm từ như "siêu sạch" hay "quốc tế" trở nên không còn cần thiết.
Khi cà phê thật sự sạch, người ta nhận ra qua vị đắng thanh và hậu ngọt tự nhiên, chứ không phải qua tấm biển trước quán. Khi một trường đại học đạt chuẩn, sinh viên sẽ cảm nhận qua chương trình học, đội ngũ giảng viên và con đường nghề nghiệp mở ra trên khu vực hoặc toàn cầu, chứ không cần phải đọc tên trường mới biết.
Đến lúc đó, niềm tin không còn treo trên bảng hiệu mà nằm trong trải nghiệm. Và khát vọng cũng không cần phải nói to lên nữa, bởi nó đã hiện diện trong chính chất lượng.
Tối 2.5, thông tin từ Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ (PC07) Công an TP.HCM cho biết, đơn vị vừa kịp thời giải cứu một người đàn ông bị rơi xuống giếng sâu khoảng 35 m trên địa bàn phường Tam Long (TP.HCM).
Thông tin ban đầu, khoảng 14 giờ 30 cùng ngày, Trung tâm chỉ huy 114 nhận tin báo về việc một người đàn ông gặp nạn tại khu vực khu phố Đông Hòa Long, phường Tam Long (trước đây thuộc xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ). Ngay sau đó, Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 23 (PC07) đã điều động lực lượng, phương tiện cùng thiết bị chuyên dụng nhanh chóng tiếp cận hiện trường.
Do vị trí xảy ra vụ việc nằm sâu trong rẫy, địa hình phức tạp, lực lượng chức năng phải đi bộ qua quãng đường dài mới tiếp cận được giếng nơi nạn nhân rơi xuống.
Tại hiện trường, giếng nằm sát hàng rào, thành giếng cao, bên dưới có nước, độ sâu ước tính khoảng 35 m. Lực lượng cứu hộ đã triển khai hệ thống ròng rọc, cử cán bộ trực tiếp xuống giếng để trấn an tinh thần, cấp oxy và cố định nạn nhân.
Sau gần một giờ nỗ lực, người đàn ông được đưa lên mặt đất an toàn, sau đó chuyển đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe.
