Ngày 16.4, tại TP.HCM, Bộ Y tế phối hợp các bộ, ngành và UBND TP.HCM tổ chức lễ phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026” với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm”.
Tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh an toàn thực phẩm là vấn đề đặc biệt cấp bách. Bộ trưởng dẫn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nếu không kiểm soát tốt an toàn thực phẩm thì dù xây thêm bệnh viện, đào tạo thêm bác sĩ cũng không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bộ trưởng khẳng định, được tiếp cận thực phẩm an toàn là quyền cơ bản của mỗi người dân; công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Bà Đào Hồng Lan cho biết trong quý 1/2026, cả nước ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước, trong đó có 9 vụ quy mô trên 30 người mắc. “Thực tế cho thấy đây vẫn là vấn đề rất nóng, cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa”, bà Lan nhấn mạnh.
Do đó, Bộ Y tế chọn chủ đề năm 2026 là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố” nhằm tập trung vào đúng nhóm nguy cơ nổi lên hiện nay.
Bà cho biết, dự kiến vào kỳ họp Quốc hội tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Đặc biệt, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Ngành y tế cũng sẽ chuyển mạnh từ quản lý nhỏ lẻ theo từng khâu sang quản lý theo chuỗi giá trị hàng hóa, kiểm soát từ sản xuất, chế biến, vận chuyển đến bàn ăn. Đồng thời, bộ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin liên thông, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kết nối dữ liệu với Bộ Công an để phát hiện, xử lý vi phạm.
Đối với địa phương, Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị UBND các cấp tập trung 5 nhiệm vụ trọng tâm: triển khai nghiêm các chỉ đạo liên quan; đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp nhận thức an toàn thực phẩm là đạo đức kinh doanh và uy tín thương hiệu; tăng cường thanh tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm, chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự; ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc; chủ động chuẩn bị nguồn lực, phương án ứng phó ngộ độc thực phẩm.
Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tuân thủ nghiêm pháp luật, kinh doanh chân chính, không coi nhẹ sức khỏe người dân. Người tiêu dùng cần nâng cao kiến thức, thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh.
Phát biểu tại lễ phát động, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết dù đã đạt nhiều kết quả, song từ đầu năm đến nay thành phố vẫn ghi nhận một số vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại trường học và liên quan đến thức ăn đường phố.
Đây là lý do dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố được chọn là trọng tâm của Tháng hành động năm nay, bởi đây là nhóm có nhiều yếu tố nguy cơ, khó kiểm soát từ nguồn nguyên liệu, xuất xứ thực phẩm đến điều kiện chế biến, bảo quản và thực hành của người kinh doanh.
Theo bà Phong Lan, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM sẽ tập trung 3 nhóm nhiệm vụ chính.
Thứ nhất là tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành quy định của người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Thứ hai là đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm và công khai vi phạm.
Thứ ba là chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tăng cường rà soát, tập huấn và kiểm tra tại trường học, cũng như các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh Tháng hành động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải chuyển hóa thành hành động cụ thể, gắn trách nhiệm từng cấp, từng ngành, từng cá nhân.
Ông cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân xác định: Bảo đảm an toàn thực phẩm là một trong những giải pháp quan trọng, nền tảng với việc nâng cao thể trạng và sức khỏe. Đây là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài trong chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Theo ông, TP.HCM hiện có hơn 14 triệu dân, với 168 xã, phường, đặc khu. Trong bối cảnh đó, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên quy mô lớn dù đã có nhiều nỗ lực nhưng vẫn tiềm ẩn không ít nguy cơ. Vì vậy, ông đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân.
Lãnh đạo TP.HCM yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng; công khai, minh bạch các trường hợp vi phạm để răn đe; tăng cường thanh tra, giám sát, đề cao trách nhiệm người đứng đầu; phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ứng dụng khoa học, công nghệ…
Bà Trương Thị Ái Thanh, Phó hiệu trưởng Trường THCS Tân Đông Hiệp B, cho biết trong bối cảnh công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đang được đặc biệt chú trọng, nhà trường luôn tăng cường kiểm soát suất ăn bán trú.
Theo bà, trường tổ chức bếp ăn tập thể theo quy trình một chiều, lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm có hồ sơ pháp lý đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng và thực hiện kiểm soát chặt từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất ăn. Nhà trường cũng duy trì kiểm tra thường xuyên, đồng thời phối hợp giám sát để kịp thời chấn chỉnh những khâu có nguy cơ phát sinh mất an toàn thực phẩm.
BHXH Việt Nam vừa phát hiện một ứng dụng giả mạo nhắm vào người dùng VssID - BHXH số. Ứng dụng giả mạo này có tên "VSSID.apk" chứa mã độc có khả năng chiếm quyền điều khiển điện thoại, nhằm chiếm đoạt thông tin, tài sản của người dùng.
Theo cơ quan BHXH, đây là một chiêu thức lừa đảo mới rất nguy hiểm. Các đối tượng lừa đảo giả danh cán bộ BHXH gọi điện, nhắn tin qua Zalo, Facebook, SMS…, yêu cầu cập nhật thông tin hoặc cài phiên bản VssID mới để "hưởng quyền lợi".
Sau đó, các đối tượng này gửi link lạ để người dùng tải file ".apk" về điện thoại (thay vì tải từ CH Play hoặc App Store). Khi cài đặt, ứng dụng giả mạo yêu cầu quyền truy cập tin nhắn, danh bạ, hình ảnh và dữ liệu cá nhân.
BHXH Việt Nam khẳng định, cơ quan này không gửi file cài đặt, đường link hay yêu cầu cài ứng dụng VssID qua mạng xã hội hoặc tin nhắn.
Người dân được khuyến cáo chỉ tải ứng dụng VssID trên các kho ứng dụng chính thức như CH Play hoặc App Store. Nếu nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn đáng ngờ, cần liên hệ cơ quan BHXH, hoặc gọi Tổng đài 19009068 để xác minh.
Cơ quan BHXH cũng lưu ý người dân tuyệt đối không bấm vào link lạ, không cài file ".apk" không rõ nguồn gốc. Đồng thời, cần bảo vệ thông tin cá nhân, mã OTP, tài khoản ngân hàng, không cung cấp các thông tin này cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội.
VssID - BHXH số là ứng dụng dịch vụ thông tin trên nền tảng thiết bị di động chính thức của BHXH Việt Nam, nhằm phục vụ mục đích thiết lập kênh giao tiếp, tiếp cận thông tin, thực hiện dịch vụ công cho cá nhân.
Ứng dụng đang cung cấp một số tính năng, tiện ích như: cung cấp thông tin thẻ bảo hiểm y tế, quá trình tham gia (BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, bảo hiểm y tế); thông tin hưởng các chế độ BHXH (một lần, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp); lịch sử khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế...
Cạnh đó, VssID cung cấp các tiện ích tra cứu mã số BHXH; các điểm thu, đại lý thu BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế… Qua đó, giúp người tham gia chủ động quản lý thông tin, trực tiếp giám sát việc tổ chức, thực hiện chính sách để đảm bảo quyền lợi của bản thân.
Mới đây, Bộ Xây dựng đã có những giải đáp liên quan đến kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải về việc đề xuất tăng mức bảo hành công trình tối thiểu 10 năm, đồng thời không giữ lại tiền bảo hành tự nguyện của nhà thầu.
Theo Bộ Xây dựng, đề xuất quy định bắt buộc thời gian bảo hành công trình tối thiểu 10 năm của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải là chưa đủ cơ sở thực tế và kỹ thuật.
Cần hiểu đúng bản chất bảo hành, bảo trì công trình
Trao đổi với phóng viên Dân trí về vấn đề này, PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, Bộ Xây dựng, nhấn mạnh cần hiểu rõ bản chất của việc bảo hành, bảo trì đối với các công trình xây dựng, đặc biệt là công trình giao thông.
Theo PGS.TS Trần Chủng, trong xây dựng, chất lượng công trình là yếu tố rất quan trọng. Do đó, bất kỳ cá nhân, tổ chức nào tham gia vào quá trình hình thành nên công trình xây dựng, công trình giao thông đều phải gắn trách nhiệm với vòng đời và chất lượng của công trình.
“Tất cả các chủ thể tham gia vào quá trình hình thành nên công trình xây dựng, từ chủ đầu tư đến người khảo sát, thiết kế, thi công rồi đến quản lý khai thác, vận hành đều gắn với vòng đời của công trình. Nếu công trình có suy giảm về chất lượng hoặc xảy ra sự cố mà có lỗi của con người thì đều phải chịu trách nhiệm”, PGS.TS Trần Chủng nói.
Ông nêu ví dụ, nếu công trình được đưa vào sử dụng sau 10-20 năm mà xảy ra sự cố do lỗi của con người thì nhà thầu hoặc bất kỳ đơn vị nào có liên quan đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Theo PGS.TS Trần Chủng, để đảm bảo chất lượng công trình, pháp luật đã quy định các giai đoạn khác nhau như bảo hành, bảo trì. Trong đó, bảo trì là công tác thường xuyên theo dõi, sửa chữa, thay thế hỏng hóc nhằm duy trì chất lượng của công trình trong quá trình khai thác, sử dụng.
“Một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với công trình xây dựng trong suốt quá trình khai thác, sử dụng là công tác bảo trì. Việc bảo trì có đầy đủ nội dung, kỹ thuật, đề cương và có kinh phí”, PGS.TS Trần Chủng nêu.
Ông cho biết, để ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu thi công với công trình, pháp luật đã có quy định về nội dung bảo hành.
Bảo hành được hiểu là trong thời hạn quy định 1-2 năm, nếu công trình hoặc sản phẩm phát sinh lỗi, chất lượng không đạt yêu cầu do nguyên nhân từ chủ đầu tư hoặc đơn vị sản xuất thì các chủ thể liên quan phải có trách nhiệm khắc phục, PGS.TS Trần Chủng lý giải.
"Bảo hành không có tiền bảo lãnh thì không có ý nghĩa"
Vị Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cho biết thêm, trong xây dựng công trình giao thông, thời gian bảo hành tối thiểu đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công là 24 tháng.
Đây là khoảng thời gian trong quá trình khai thác, vận hành mà các khiếm khuyết của công trình do lỗi thi công của nhà thầu sẽ bộc lộ, từ đó buộc nhà thầu phải sửa chữa, khắc phục.
“Kèm theo điều kiện về thời gian bảo hành, pháp luật cũng quy định việc giữ lại phần kinh phí nhất định là 2% hoặc 3% gói thầu để nếu có xảy ra hư hỏng thì nhà thầu phải lập tức đến sửa chữa; nếu nhà thầu không đến sẽ có kinh phí để thuê đơn vị khác”, PGS.TS Trần Chủng nói và khẳng định, các quy định của pháp luật đều ghi thời gian bảo hành là tối thiểu, chứ không ghi thời gian tối đa.
Do đó, doanh nghiệp có thể tự gia hạn thời gian bảo hành công trình lên 10-20 năm. Tuy nhiên, việc này bắt buộc phải có điều kiện đi kèm là tiền bảo lãnh được giữ lại tại ngân hàng để nếu xảy ra hư hỏng trong quá trình bảo hành sẽ có kinh phí sửa chữa.
“Nếu bảo hành mà không có tiền bảo lãnh thì không có ý nghĩa trong thực tiễn và pháp luật”, PGS.TS Trần Chủng nhấn mạnh.
Ông cho rằng, việc Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải đề xuất bảo hành công trình tối thiểu 10 năm nhưng chỉ giữ lại tiền bảo lãnh trong 2 năm, còn các năm sau trả lại, sẽ không đảm bảo các nghĩa vụ, điều kiện của việc bảo hành.
Cùng trao đổi về vấn đề này, ông Tống Văn Nga, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, đánh giá các công trình giao thông sử dụng bê tông, xi măng thường có thời gian sử dụng cao, chi phí bảo trì thấp, ít chịu tác động của môi trường.
Tuy nhiên, đối với các công trình bằng nhựa đường, đá, cát và bột khoáng, mức độ chịu tác động của môi trường lớn hơn, đặc biệt là các công trình được xây dựng ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Do đó, ông Tống Văn Nga cho rằng cần có những nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng về công tác bảo hành, bảo trì đối với từng loại công trình.
Theo Bộ Xây dựng bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu đối với các hư hỏng do lỗi thi công trong thời gian nhất định theo hợp đồng. Còn bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý khai thác nhằm duy trì khả năng vận hành, an toàn và tuổi thọ công trình trong suốt quá trình sử dụng.
Bộ Xây dựng cho rằng, nếu kéo dài thời gian bảo hành vượt quá chu kỳ sửa chữa định kỳ sẽ khó phân định trách nhiệm giữa lỗi thi công và hao mòn trong khai thác, có thể phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng công tác bảo trì.
Bộ Xây dựng đánh giá, nhận định của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải về việc "nếu tăng thời gian bảo hành thêm 1 năm thì riêng Cục Đường bộ tiết kiệm hơn 12.500 tỷ đồng mỗi năm, nếu tăng thêm 8 năm sẽ tiết kiệm hơn 100.000 tỷ đồng" là "không đúng bản chất công tác bảo hành, bảo trì và không có cơ sở.
Theo Bộ Xây dựng, năm 2025 kinh phí quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống quốc lộ là 12.503 tỷ đồng. Đối với hơn 900km đường cao tốc mới đưa vào khai thác, Cục Đường bộ đã chi hơn 180 tỷ đồng cho công tác bảo dưỡng thường xuyên.
Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay, các tuyến cao tốc do Sơn Hải thi công được doanh nghiệp cam kết bảo hành 10 năm đối với một số hạng mục thuộc gói thầu (không bao gồm hạng mục sơn kẻ đường, lưới chống chói, tấm phản quang, hàng rào bảo vệ, bóng đèn, hầm Tam Điệp), không phải bảo hành toàn bộ công trình.
Sau bài viết "Thứ trưởng Bộ Y tế: 'Phòng bệnh nằm ngay trong đôi giày đi bộ" đăng ngày 24-5 trên Tuổi Trẻ Online, hàng loạt ý kiến của bạn đọc đã bày tỏ sự đồng tình và kể lại trải nghiệm cá nhân về chuyện ăn uống, tập luyện, giữ gìn thể chất giữa nhịp sống hiện đại.
Nhiều bình luận giản dị nhưng chứa đựng góc nhìn sâu sắc về sức khỏe và lối sống hôm nay.
Bạn đọc Sao Xẹt kể về cuộc sống giản đơn nhưng khỏe mạnh của mình. Ông cho biết hơn 67 năm qua chưa từng uống một viên kháng sinh, chưa nằm viện điều trị bệnh dù được bảo hiểm y tế chi trả 100% chi phí.
Theo ông, bí quyết nằm ở lối sống điều độ và ăn uống đơn giản. Mỗi ngày ông ăn ba bữa cơm, chủ yếu là rau luộc và cá, rất ít thịt.
Rau được tự trồng trong các thùng xốp trên sân thượng để đủ nấu mỗi ngày. Ông cũng duy trì vận động thể chất đều đặn.
"Không có tiền trong tài khoản, không vàng, hột xoàn. Nhưng sức khỏe của bản thân là 'kim cương'", ông viết.
Câu nói này nhận được sự đồng cảm của nhiều người. Bạn đọc Hà Lan bình luận ngắn gọn: "Tôi thích câu 'sức khỏe của bản thân là kim cương' của bạn".
Không ít độc giả lớn tuổi cũng chia sẻ trải nghiệm về việc vận động khi tuổi tác tăng lên. Bạn đọc Ngo Hung kể rằng ở tuổi 70, ông từng duy trì việc đi bộ 6km trong khoảng 40-45 phút mỗi ngày, thậm chí còn kết hợp chạy ngắn. Tuy nhiên, vài năm gần đây khớp gối và cổ chân bắt đầu đau mỏi, cuối cùng việc đi lại cũng khó khăn.
"Giờ mới hiểu ra, già chỉ đi bộ thôi, không nên chạy ở tuổi này", ông viết và cho rằng quy luật tuổi tác là điều khó tránh khỏi.
Bạn đọc Bình Minh đồng tình, người lớn tuổi cần lắng nghe cơ thể mình thay vì cố gắng vận động quá sức. Theo bạn đọc này, nếu khớp chân không còn tốt mà vẫn cố chạy bộ thì có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Một chủ đề được nhiều bạn đọc quan tâm là lối sống của giới trẻ hiện nay. Bạn đọc Phan Anh cho rằng nhiều người trẻ đang có thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh như ngủ muộn, ngủ nướng, ăn uống thất thường, tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh, trà sữa, nước ngọt và ít vận động do dành nhiều thời gian trước máy tính hoặc điện thoại.
Bạn đọc tên Cầm cũng nhận xét xã hội hiện đại khiến con người ngày càng ít vận động hơn trước.
"Một bước lên xe máy, xe hơi, đến văn phòng thì có cầu thang máy, đồ ăn ship tận nơi. Mọi thứ chỉ cần nhấn nút là có sẵn".
Bạn đọc này bày tỏ lo ngại, đây là những lý do dẫn đến tình trạng béo phì đang ngày càng phổ biến.
Bạn đọc Hải cho rằng nên đầu tư một đôi giày tốt để việc đi bộ hay tập luyện thoải mái hơn, đồng thời bảo vệ bàn chân và khớp chân khi vận động lâu dài.
Nhiều ý kiến cho rằng ăn uống đúng cách đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Bạn đọc Lê Vy chia sẻ chị rất chú ý giờ giấc ăn uống và hạn chế ăn khuya vì cho rằng điều này có hại cho cơ thể.
Bạn đọc Hoàng Châu nhận xét điều quan trọng nhất là sự kiên trì và bền bỉ. Theo bạn đọc này, nhiều người quyết tâm tập luyện hoặc ăn uống khoa học trong thời gian ngắn nhưng khó duy trì lâu dài nên hiệu quả không bền vững.
