Theo báo Guardian, Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ Pete Hegseth ngày 2-4 đã cho phép quân nhân mang vũ khí cá nhân vào các cơ sở quân sự như căn cứ, quân cảng và trung tâm tuyển quân, với lý do giúp binh sĩ có thể tự vệ khi bị tấn công.
Chính sách này có vẻ nới lỏng đáng kể quy định hiện hành, vốn chỉ chấp thuận việc mang vũ khí vào căn cứ theo từng trường hợp cụ thể, đồng thời yêu cầu phải đăng ký với cơ quan quản lý và cất giữ trong thiết bị bảo mật.
Trong một video đăng trên mạng xã hội, ông Hegseth cho rằng các quy định hiện hành đã biến các cơ sở quân sự Mỹ thành những “vùng cấm súng”, khiến những người sinh sống và làm việc tại đây dễ bị tổn thương.
Ông tuyên bố: “Các quân nhân trong lực lượng của Bộ Chiến tranh được huấn luyện theo tiêu chuẩn cao nhất. Những chiến binh được giao phó sứ mệnh bảo vệ đất nước này xứng đáng được thực thi quyền mang và sử dụng vũ khí”.
Ông Hegseth cho biết thêm rằng quyền mang súng sẽ phải tuân thủ luật súng của từng tiểu bang, bao gồm các quy định về yêu cầu giấy phép, loại vũ khí được phép sử dụng và giới hạn số lượng đạn.
Ngoài ra, nếu cấp trên từ chối đơn đề nghị mang súng của quân nhân, lý do từ chối phải được trình bày chi tiết.
Để minh chứng cho những nguy hiểm mà quân nhân Mỹ đang đối mặt, ông Hegseth dẫn vụ xả súng tại căn cứ hải quân Pensacola tháng 12-2019, vụ tấn công tại Fort Stewart ở bang Georgia tháng 8-2025, và vụ nổ súng ngày 17-3 tại căn cứ không quân Holloman ở bang New Mexico.
“Trong những tình huống này, từng phút là cả một sinh mệnh, và quân nhân của chúng ta có đủ bản lĩnh lẫn kỹ năng để tận dụng tối đa những khoảnh khắc quý giá ngắn ngủi ấy”, ông nói.
Đây không phải lần đầu tiên chính phủ liên bang giải quyết vấn đề này. Tháng 11-2016, Lầu Năm Góc dưới thời Tổng thống Barack Obama đã ban hành một chỉ thị tạo ra hành lang pháp lý để quân nhân có thể nhận được các quyền hạn tương tự những gì ông Hegseth hiện đang thiết lập.
Động thái này xảy ra sau vụ xả súng khiến bốn người thiệt mạng tại một trung tâm tuyển quân và một trung tâm dự bị Hải quân và Thủy quân lục chiến ở thành phố Chattanooga, bang Tennessee năm 2015.
Trước đó hơn 20 năm, quân nhân và dân thường đều không được phép mang vũ khí cá nhân trong căn cứ, trừ khi đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh hoặc phối hợp điều tra với cơ quan thực thi pháp luật.
Điểm khác biệt trong chỉ thị lần này của ông Hegseth là việc đơn giản hóa quy trình xin phép mang súng và bắt buộc phải có sự giải thích rõ ràng cho mọi trường hợp từ chối.
Hôm qua 27.4, trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho hay nước này đã nhận được đề xuất từ Iran về giải pháp mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến tranh, nhưng vấn đề đàm phán hạt nhân bị hoãn lại để chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, đề xuất như vậy là khó khả dĩ. Bởi vì việc phong tỏa eo biển Hormuz cũng là "lá bài" quan trọng để Mỹ gây sức ép với Iran, nên nếu chuyển vấn đề hạt nhân sang giai đoạn sau thì Washington sẽ mất "đòn bẩy" này trong việc thúc ép Tehran đình chỉ chương trình hạt nhân.
Trả lời Thanh Niên, TS Patrick M. Cronin (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) cho rằng trừ khi Mỹ hoàn toàn đánh bại đối thủ, nếu không thì phải kết thúc bằng thỏa hiệp ngoại giao.
Theo TS Cronin, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn luôn cho rằng Mỹ đã hoàn toàn đánh bại Iran, nhưng điều đó là không đúng. Các chính trị gia, nghị sĩ Mỹ cũng khó ủng hộ việc Mỹ điều quân trên bộ vào Iran, nhất là khi chưa có được kịch bản khả dĩ nào về việc: Ai sẽ điều hành Iran?
"Tổng thống Trump nghĩ rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sụp đổ. Tôi chưa bao giờ tin điều đó. Hầu hết học giả cũng không tin điều đó, nhưng nhóm nhỏ những người thuyết phục Tổng thống Trump thì lại đặt niềm tin như vậy", TS Cronin nhận xét và chỉ ra rằng: "Có rất nhiều thông tin tình báo cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng hồi giáo Iran (IRGC) không sụp đổ và sẽ càng cố thủ hơn".
TS Cronin đặt ra câu hỏi: "Chúng ta phải đạt được một thỏa thuận thì đó là gì?".
"Hai điều mà Tổng thống Trump muốn, thứ nhất là chở dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Vâng, ông Trump có thể đạt được điều đó với một thỏa thuận, nhưng ông không thể có được quyền kiểm soát như mong muốn dù từng nhiều lần công khai về việc cùng thu phí. Điều thứ hai ông ta phải nhượng bộ là việc xử lý nguyên liệu hạt nhân. Washington đưa ra một thỏa hiệp tiềm năng, là Iran không xử lý nhiên liệu nguyên tử trong 20 năm. Iran sẽ không đồng ý với 20 năm, nhưng vấn đề là Iran có thể thương lượng về thời gian", TS Cronin nhận xét và nói xét cho cùng thì vẫn có cách để đàm phán giải quyết bất đồng giữa hai bên.
Tuy nhiên, TS Cronin cũng chỉ ra: "Vấn đề cốt lõi thứ ba là hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm. Và những gì chúng ta thấy từ các lực lượng ủy nhiệm, từ Houthi, là họ độc lập hơn so với những gì người ta nói ban đầu. Đúng là họ nhận được sự hỗ trợ từ Iran, nhưng họ đang hoạt động theo chương trình nghị sự của riêng mình. Vì vậy, Iran chỉ có thể làm được đến mức đó. Nhưng đây là câu hỏi: Nếu Israel tiếp tục tấn công Hezbollah ở Li Băng, thì liệu Iran có thể đồng ý duy trì thỏa thuận ngừng bắn cơ bản hay không? Iran có thể vẫn đồng ý. Điều này tùy thuộc vào nhiều yếu tố nhưng ít nhất thì Mỹ cũng phải gây áp lực lên Israel để hạn chế các hoạt động quân sự".
Mặc dù vậy, vị chuyên gia này cũng đặt ra lo ngại: "Nếu Iran nghĩ rằng mình sắp đạt được thỏa thuận, rồi nghĩ lại để tìm kiếm nhượng bộ nhiều hơn, nhất là khi họ biết Mỹ không muốn kéo dài cuộc chiến". Nếu kịch bản này xảy ra thì cần phải có sự hỗ trợ giải quyết của nước khác, và Trung Quốc có thể đóng vai trò trung giải để giải quyết vấn đề này.
"Tôi cho rằng hầu hết các bên đều muốn chấm dứt tình trạng này, bao gồm cả Mỹ, IRGC. Vì vậy, không bên nào muốn duy trì tình trạng này nữa, ngoại trừ có lẽ là Israel. Dù có liên quan cuộc chiến, nhưng xét về Mỹ - Iran, bên nào cũng muốn chấm dứt tình trạng bắn phá nếu có thể. Điều đó không hoàn toàn là hòa bình, nhưng là một lệnh ngừng bắn", TS Cronin kỳ vọng.
Cũng trả lời Thanh Niên, ông Dov Zakheim (cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ và đang cố vấn cho nhiều cơ quan nghiên cứu chính sách Mỹ về đối ngoại) cho rằng: "Mọi chuyện hoàn toàn phụ thuộc vào việc bên nào sẵn sàng nhượng bộ trước. Nếu Tổng thống Trump sẵn sàng nhượng bộ, ông ấy có thể sẽ ký kết một thỏa thuận có hình thức tương tự với thỏa thuận mà Tổng thống Barack Obama từng đạt được trước đây. Ngược lại, nếu Tổng thống Trump kiên trì chờ đợi - cứ chờ đợi mãi - thì rất có thể chính người Iran sẽ là bên phải nhượng bộ trước. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải ngừng hoạt động làm giàu uranium trong vòng 20 năm như mong muốn của Mỹ, cắt giảm quy mô chương trình tên lửa, cũng như chấm dứt việc hậu thuẫn cho các lực lượng ủy nhiệm, cụ thể là nhóm Hezbollah. Tóm lại, mọi chuyện thực sự phụ thuộc vào việc bên nào sẵn sàng nhượng bộ trước. Đó chính là dấu hiệu giúp chúng ta nhận biết khi nào thì cuộc chiến này sẽ đi đến hồi kết".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng ngày 14/5 trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị nêu phản ứng của Việt Nam về việc Philippines và Trung Quốc đã cho người lên cắm cờ khẳng định chủ quyền tại đá Hoài Ân, quần đảo Trường Sa.
"Việc các bên liên quan cho người lên thực thể thuộc quần đảo Trường Sa mà không được sự cho phép của Việt Nam là hành vi xâm phạm chủ quyền của Việt Nam theo luật pháp quốc tế, đi ngược lại Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như nỗ lực của các nước trong đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiện nay", người phát ngôn nói.
Việt Nam yêu cầu các bên liên quan tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa, không có các hành động làm phức tạp tình hình, tuân thủ luật pháp quốc tế, nghiêm túc thực hiện DOC, cùng đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.
Đá Hoài Ân là một rạn san hô nửa nổi nửa chìm (cạn nước khi thủy triều thấp) có chiều dài khoảng 1,4 hải lý (2,6 km), chiều rộng khoảng 0,5 hải lý (0,93 km) và có một cồn cát nhỏ bên trên.
Đá Hoài Ân, đá Tri Lễ và đá Cái Vung là ba thực thể gần nhau, được gọi chung trong tiếng Anh là Sandy Cay. Ba thực thể này nằm trong cụm Thị Tứ của quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Phát biểu mở đầu phiên thảo luận với chủ đề "Những ưu tiên trong bối cảnh chiến lược thay đổi ở châu Á" thuộc khuôn khổ Đối thoại Shangri-La 2026 ngày 30-5, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn xác nhận ASEAN và Trung Quốc cùng đặt mục tiêu hoàn tất Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) ngay trong năm nay.
Khi được hỏi về những khó khăn đang cản trở việc hoàn tất COC, ông Kao cho biết lần đầu tiên trong tiến trình đàm phán, ASEAN và Trung Quốc đã cùng ấn định mốc thời gian cho việc hoàn tất bộ quy tắc.
"Đây là lần đầu tiên chúng tôi đặt ra mốc thời gian. Cả hai bên đều họp hằng tháng và phải tạo ra tiến triển”, ông Kao cho biết.
Ông nhắc lại rằng từ năm 2023, hai bên đã nhất trí phải hoàn tất COC trong vòng ba năm đầu tiên và "năm nay là năm thứ ba".
Ông bày tỏ tin tưởng đàm phán COC sẽ khép lại trước cuối năm nay, song cũng chỉ ra hai vấn đề then chốt vẫn còn bỏ ngỏ: liệu COC có mang tính ràng buộc hay không, và cơ chế giám sát, thực thi sẽ được thiết lập ra sao.
"Từ nay đến cuối năm vẫn còn thời gian. Tôi có thể nói rõ rằng có cam kết rõ ràng từ cả hai phía để tiến về phía trước", Tổng thư ký ASEAN nói.
Trả lời câu hỏi về vị thế của ASEAN giữa cuộc cạnh tranh khoáng sản chiến lược Mỹ - Trung, ông Kao khẳng định: "Chúng tôi không muốn chọn bên. Chúng tôi phải tiếp xúc với tất cả: Mỹ, Trung Quốc, Pháp, Hàn Quốc, Ấn Độ và cả Liên minh châu Âu (EU)".
Đây là lập trường ông nhấn mạnh xuyên suốt phần trả lời sáng 30-5.
Ông cho biết ASEAN đã lập Hội nghị Bộ trưởng về khoáng sản, tổ chức thường niên nhằm tạo kênh tham vấn với các đối tác.
Ông đồng thời nhấn mạnh cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều là "đối tác toàn diện" và là những nguồn đầu tư nước ngoài quan trọng nhất của khối. Theo ông, đó là lý do ASEAN có lợi ích thiết thực trong việc không ngả về bên nào.
Trước đó trong bài phát biểu mở màn phiên thảo luận, ông Kao phác thảo năm ưu tiên chiến lược của ASEAN: thúc đẩy hợp tác thực chất và bao trùm thông qua Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP); bảo vệ vai trò trung tâm và đoàn kết nội khối; giữ vững trật tự khu vực dựa trên luật lệ; củng cố vai trò ASEAN như một lực lượng kết nối và ổn định và xây dựng khả năng chống chịu trên mọi lĩnh vực, từ chuỗi cung ứng đến hạ tầng số.
Tổng thư ký Kao cảnh báo bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, an ninh khu vực nay còn trải rộng sang các không gian số, công nghệ, tài chính, hàng hải, mạng và thông tin.
Ông dẫn xung đột Trung Đông làm minh chứng: những sự kiện xảy ra ngoài khu vực vẫn có thể nhanh chóng lan tới Đông Nam Á, làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá năng lượng lên cao và ảnh hưởng đến sinh kế của người dân.
Từ đó ông kêu gọi xây dựng khả năng chống chịu không chỉ dừng ở mức phản ứng khi khủng hoảng xảy ra, mà phải được duy trì liên tục như một trụ cột cốt lõi trong chiến lược quốc gia và khu vực.
Ông nhấn mạnh điều mà các quốc gia trong khu vực tìm kiếm là "một môi trường mà tất cả đều có thể theo đuổi an ninh và thịnh vượng mà không phải lo sợ bị ép buộc, và không bị buộc phải chọn bên".
Nhân kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) trong năm 2026, ông Kao nhắc các nước trong khu vực đừng xem hòa bình là điều hiển nhiên.
"Câu trả lời của ASEAN trước một thế giới ngày càng nhiều cạnh tranh không phải là co cụm lại, mà là đoàn kết sâu sắc hơn, mở rộng quan hệ đối tác và dấn thân có chủ đích hơn vào những thách thức của thời đại," ông nhấn mạnh.
