Đội tuyển Iran đã suýt chút nữa giành quyền vào vòng loại trực tiếp của World Cup 2026. Họ đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên không thua tại vòng bảng của một kỳ World Cup với việc hòa cả 3 trận ở bảng G.
Câu chuyện của Iran còn cay đắng hơn sau khi Áo ghi bàn thắng ở những phút bù giờ cuối vào lưới Algeria trong trận đấu cuối cùng của vòng bảng để giành vị trí nhì bảng J, đẩy Algeria xuống thứ ba.
Tại kỳ World Cup lần này, tám đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất giành quyền vào vòng 32 đội. Sự có mặt của Algeria trong nhóm này đã đẩy Iran xuống vị trí thứ 9 và bị loại.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin không giấu được sự phấn khích khi biết tin Iran bị loại. Theo Sports Business Journal ngày 29.6, phát biểu tại một cuộc họp về công tác an ninh World Cup ở Washington D.C, ông Mullin nói “rất vui vì họ đã bị loại” và “rất mừng khi họ trở về nước, bởi không có đội tuyển nào khiến chúng tôi phải xử lý nhiều vấn đề hơn họ”.
Theo Sports Business Journal, sau buổi họp báo hôm 29.6, ông Mullin nói với các phóng viên: “Tôi thấy vui vì họ đã xong việc và sẽ không quay trở lại. Tôi rất hạnh phúc khi chúng tôi có thể thu hồi thị thực của họ và nói rằng họ có thể rời khỏi lãnh thổ Mỹ. Có lẽ tôi còn hát một hai bài, hoặc thậm chí nhảy một điệu mừng nữa”.
Bộ trưởng Mullin khẳng định rằng “gần một nửa” số người mà Iran muốn đưa sang Mỹ để tham dự World Cup có liên hệ trực tiếp với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Tuy nhiên, Liên đoàn Bóng đá Iran cho biết cáo buộc này là “hoàn toàn vô căn cứ”.
Trong bối cảnh Mỹ và Iran vừa tạm thời dừng xung đột, chính phủ Mỹ đã áp đặt các hạn chế đối với việc di chuyển của đội tuyển bóng đá Iran trong thời gian diễn ra World Cup, theo Reuters. Trước giải đấu, Iran đã chuyển địa điểm đóng quân dự kiến từ Tucson, bang Arizona (Mỹ) sang Tijuana (Mexico). Mỹ cũng giới hạn khoảng thời gian đội tuyển Iran được phép lưu trú tại nước này trước mỗi trận đấu và yêu cầu toàn đội phải rời khỏi lãnh thổ Mỹ ngay sau khi thi đấu xong.
Huấn luyện viên trưởng Iran Amir Ghalenoei cho rằng đội bóng của ông đã bị “đối xử rất bất công” trong suốt giải đấu. Phát biểu sau trận hòa 1-1 với Ai Cập hôm 26.6 tại Seattle (Mỹ), ông Ghalenoei nói: “Chính nước chủ nhà đã không đối xử tốt với chúng tôi. Tôi kêu gọi FIFA (Liên đoàn Bóng đá thế giới) đừng để các nước chủ nhà đối xử với các đội tuyển và cầu thủ theo cách như vậy trong tương lai. Tôi hy vọng (Chủ tịch FIFA Gianni) Infantino sẽ thực sự đứng lên phản đối cách hành xử đó”.
“Cách mà nước Mỹ đối xử với chúng tôi thực sự rất tệ và chúng tôi hy vọng thế giới sẽ nhận thức được điều đó. Bất chấp tất cả những khó khăn ấy, chúng tôi vẫn thi đấu tốt và thế giới tự hào về người dân Iran cũng như đội tuyển của chúng tôi. Tôi nghĩ đó mới là thành tựu lớn nhất của chúng tôi, bất chấp mọi trở ngại và những rào cản mà họ đã đặt ra trên đường đi”, ông Ghalenoei nói thêm.
Sau 2 trận đấu cuối cùng của mình, đội tuyển Iran đã để lại những lời nhắn trong phòng thay đồ dành cho nước chủ nhà.
Sau trận hòa 0-0 với Bỉ tại Inglewood, bang California vào ngày 21.6, đội Iran viết: “Từ Ba Tư cổ đại của hàng ngàn năm trước đến nước Iran văn minh ngày nay, tinh thần Iran vẫn luôn sống mãi và kiên định. Chúng tôi đến Los Angeles với niềm tự hào, thi đấu bằng danh dự và rời đi trong phẩm giá”.
Lời nhắn để lại tại Seattle có nội dung: “Có lẽ điểm số có thể giành được bằng nhiều cách khác nhau. Có lẽ một đội bóng có thể vượt qua vòng bảng. Nhưng chỉ có sự công bằng và danh dự mới giúp một người ngẩng cao đầu trước lịch sử. Chơi đẹp (fair play) không chỉ là một điều khoản trong luật bóng đá, đó là linh hồn của môn thể thao này. Xin cảm ơn Seattle vì sự hiếu khách, và cảm ơn tất cả người dân Iran, những người đã dành trọn trái tim, tiếng nói và cả con người mình cho Iran”.
Đài NHK ngày 15.5 loan tin rằng Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã tiến hành đánh giá khả năng xuất khẩu tên lửa đất đối hạm Type 88 cho Philippines. Theo nguồn tin, Philippines trong tháng này đã bày tỏ sự quan tâm dành cho loại tên lửa nói trên.
Type 88 có tầm bắn hơn 100 km. Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (GSDF) đã lên kế hoạch giảm sử dụng dần loại tên lửa này để thay bằng mẫu mới hơn. Theo NHK, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cân nhắc xuất khẩu số tên lửa còn lại từ kho của GSDF.
Trong đợt tập trận chung với Philippines và Mỹ tại Philippines từ tháng 4 đến tháng 5, lực lượng Nhật Bản cũng đã phóng tên lửa Type 88.
Mặt khác, Tokyo được cho là cũng đang cân nhắc chuyển giao các tàu hộ tống lớp Abukuma cho Philippines. Các tàu này hiện thuộc quản lý của Lực lượng Phòng vệ Biển (MSDF).
Theo chuyên san quân sự Seaforces.org, Nhật Bản có 6 tàu hộ tống lớp Abukuma, được biên chế lần lượt từ năm 1989 đến năm 1993. Tàu dài 109 m, rộng nhất 13,4 m, lượng giãn nước toàn tải 2.550 tấn, tốc độ 50 km/giờ, thủy thủ đoàn 120 người. Tàu được trang bị 2 bệ phóng tên lửa đối hạm, 2 bệ phóng ngư lôi, 1 bệ phóng rốc két chống ngầm, 2 pháo hạm.
Hồi tháng 4, chính phủ Nhật Bản đã điều chỉnh 3 nguyên tắc chuyển giao thiết bị quốc phòng cho nước ngoài và những hướng dẫn thực hiện các nguyên tắc này. Động thái này về nguyên tắc cho phép xuất khẩu vũ khí sát thương.
Vào giữa năm 2024, Nhật Bản và Philippines ký Thỏa thuận tiếp cận đối ứng (RAA), cho phép triển khai lực lượng sang lãnh thổ của nhau để tham gia các cuộc tập trận quy mô lớn, bao gồm diễn tập bắn đạn thật.
Hồi tháng 1, hai bên ký thỏa thuận quốc phòng cho phép cung cấp đạn dược, nhiên liệu, lương thực và các nhu yếu phẩm khác miễn thuế khi tiến hành huấn luyện chung.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 3.4, ông Trump nói Phó tổng thống Vance đang phụ trách vấn đề chống gian lận. Tổng thống Trump nói ông Vance sẽ “tập trung vào mọi nơi nhưng chủ yếu là những bang xanh (bang do đảng Dân chủ kiểm soát)”.
Ông Trump cáo buộc các bang California, Illinois, Minnesota, Maine và New York tồn tại những vụ gian lận “lớn đến mức nếu trót lọt, số tiền gian lận có thể bù đắp thâm hụt ngân sách nước Mỹ”. Dù vậy, ông không nêu ra bằng chứng nào.
“Các vụ đột kích đã bắt đầu ở Los Angeles (bang California)”, ông Trump nêu. Cơ quan chức năng đã bắt giữ 8 người vì bị cáo buộc thực hiện hành vi gian lận bảo hiểm y tế trị giá hơn 50 triệu USD.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, những nghi phạm bị cáo buộc âm mưu gian lận bảo hiểm Medicare bằng cách điều hành các cơ sở chăm sóc cuối đời "giả mạo" và đăng ký cho những người không mắc bệnh nan y làm đối tượng thụ hưởng.
Trong những tháng gần đây, chính quyền ông Trump nêu rằng khu vực Nam California xuất hiện nhiều vụ gian lận chăm sóc sức khỏe và cam kết sẽ trấn áp.
Thống đốc California Gavin Newsom cho hay giới chức California đã đưa ra nhiều hành động, bao gồm cấm cấp giấy phép mới cho các cơ sở chăm sóc cuối đời vào năm 2021, cũng như đã thu hồi hơn 280 giấy phép kể từ năm 2024.
“Chính quyền ông Trump đổ lỗi cho California vì những vấn đề do chính chương trình liên bang của họ gây ra”, ông Newsom nói.
Trong khi đó, người phát ngôn cho Thống đốc bang New York Kathy Hochul nhấn mạnh: “Như mọi khi, New York rất vui được hợp tác với chính phủ liên bang, thế nhưng chúng tôi sẽ không đứng nhìn cảnh ông Donald Trump và ông JD Vance sử dụng 'gian lận' như một lớp vỏ bọc cho những nỗ lực cắt giảm chăm sóc sức khỏe và tước đoạt các chương trình thiết yếu của những người dễ bị tổn thương nhất tại New York”.
Ukraine cho biết rằng họ vào ngày 17/5 đã sử dụng 3 loại UAV sản xuất trong nước để tấn công vùng Moscow trong đợt tập kích lớn nhất từ trước tới nay nhằm vào thủ đô của Nga.
Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã sử dụng UAV cánh cố định FP-1 Firepoint và RS-1 Bars để tập kích.
Một loại UAV thứ 3 chưa từng được biết tới trước đây mang tên Bars-SM Gladiator cũng được sử dụng trong cuộc tấn công, tuyên bố cho biết thêm.
“Ngày 16/5 và trong đêm 17/5/2026, các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã tập kích một loạt mục tiêu quân sự quan trọng của Nga", tuyên bố cho hay.
Ukraine ngày càng tìm cách chứng minh hiệu quả của các loại UAV mới được phát triển trong nước và có chi phí tương đối rẻ trong nhóm vũ khí tầm xa, thông qua việc gia tăng các cuộc tấn công sâu bên trong lãnh thổ Nga. Các cuộc tấn công đã khiến ít nhất 4 người thiệt mạng, trong đó có 3 người ở vùng Moscow, theo giới chức Nga.
Trong 3 loại vũ khí Ukraine đề cập, Bars-SM Gladiator là loại ít được công khai thông tin nhất. Tên gọi của nó có thể cho thấy Gladiator có liên quan tới RS-1 Bars.
RS-1 Bars được công bố vào mùa xuân năm 2025 như một dạng kết hợp giữa tên lửa hành trình và UAV phản lực. RS-1 Bars được thiết kế để sản xuất hàng loạt trong khi vẫn có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 805km với đầu đạn chứa khoảng 45-90 kg thuốc nổ.
Ukraine chưa tiết lộ nhà sản xuất RS-1 Bars, nhưng cho biết UAV cánh cố định này được phát triển bởi các công ty tư nhân.
Trong khi đó, FP-1 Firepoint, UAV cánh cố định được sản xuất từ cuối năm 2024 cho các nhiệm vụ tấn công tầm xa vượt quá 1.448km, đã được công khai nhiều thông tin hơn.
Có hình dáng giống một máy bay cỡ nhỏ, FP-1 do công ty nội địa Fire Point thiết kế để mang theo khoảng 118kg thuốc nổ. UAV phản lực này được thiết kế để phóng dễ dàng mà không cần đường băng, cất cánh bằng tên lửa đẩy từ một bệ ray.
Tháng 12 năm ngoái, BBC đưa tin Fire Point sản xuất UAV với chi phí khoảng 50.000 USD mỗi chiếc và đang chế tạo ít nhất 200 chiếc mỗi ngày.
Giống RS-1 Bars, FP-1 là vũ khí lai giữa UAV và tên lửa hành trình, dù các loại vũ khí cảm tử này bay chậm hơn nhiều so với tên lửa hành trình thông thường. Tầm hoạt động công bố của cả hai loại UAV đều vượt khoảng cách từ Ukraine tới Moscow, khoảng 483km.
Để tập kích Moscow, UAV phải xuyên qua hệ thống phòng không nhiều lớp gồm hai lớp bao gồm tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa S-300 và S-400. Thủ đô Nga cũng triển khai nhiều hệ thống tác chiến điện tử cùng hàng chục tổ hợp phòng không tầm ngắn như Pantsir và Tor.
“Nga tập trung hệ thống phòng không tại vùng Moscow là dày đặc nhất. Nhưng chúng tôi đang vượt qua nó”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy phát biểu.
Trong khi đó, Nga tuyên bố đã ngăn chặn được hơn 1.000 mục tiêu của Ukraine trong đợt không kích.
Diễn biến này cho thấy các UAV giá rẻ, được phóng đi với số lượng lớn, có thể gây ra thách thức không nhỏ với các hệ thống phòng không hiện đại. Trong xung đột ở Ukraine, sự thay đổi, nâng cấp liên tục của UAV của cả 2 phía thực sự đã tạo ra những bước ngoặt lớn.
Cuộc tấn công của Ukraine diễn ra vài ngày sau khi Nga thực hiện một trong những đợt tập kích UAV dữ dội và kéo dài nhất kể từ đầu xung đột, phóng hơn 1.500 UAV vào các thành phố Ukraine chỉ trong 2 ngày. Khi đó, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ đáp trả tương xứng.
