Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, đầu tháng 5, ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua nam Đại Tây Dương.
Đến ngày 4.5, ghi nhận 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có 147 người (88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan. Chùm ca bệnh do virus Hanta liên quan đến một tàu du lịch mang cờ Hà Lan.
Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người.
Trước thông tin trên, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn khẩn, khuyến cáo người dân về phòng bệnh do virus Hanta.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh do virus Hanta; điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng.
Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí; người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm virus Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 – 4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.
Trong nước hiện chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột ở nước ta khá phổ biến, để chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh dịch khác lây truyền từ chuột sang người, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn.
Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, phù hợp.
Đề xuất này được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh giảm đáng kể chi phí điều trị, đồng thời tăng cơ hội tiếp cận các kỹ thuật y học hiện đại.
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư quy định nguyên tắc xây dựng danh mục dịch vụ kỹ thuật y tế và hướng dẫn thanh toán chi phí thực hiện dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT).
Dự thảo được xây dựng nhằm triển khai Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2024. Đồng thời khắc phục những bất cập trong quá trình thực hiện Thông tư số 35/2016/TT-BYT và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
Dự thảo quy định danh mục dịch vụ kỹ thuật phải đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh, phù hợp với mô hình bệnh tật, tuân thủ các hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người tham gia BHYT và khả năng cân đối của quỹ BHYT.
Trong đó dự thảo đề xuất mở rộng điều kiện thanh toán BHYT đối với nhiều dịch vụ kỹ thuật hiện đại trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, ung bướu và xét nghiệm.
Đối với kỹ thuật chụp PET/CT (phương pháp có giá trị cao trong phát hiện, đánh giá giai đoạn và theo dõi điều trị ung thư), dự thảo đề xuất mở rộng thanh toán trong trường hợp đánh giá đáp ứng điều trị đối với người bệnh ung thư phổi không phải tế bào nhỏ và ung thư thực quản.
Hiện nay BHYT mới thanh toán chỉ định này đối với một số bệnh như ung thư hạ họng, thanh quản, ung thư vú và ung thư cổ tử cung. Với danh mục này, quỹ BHYT thanh toán tối đa một lần trong vòng 12 tháng theo điều kiện quy định.
Đối với người mắc u lympho Hodgkin và u lympho không Hodgkin, dự thảo bổ sung chỉ định thanh toán chụp PET/CT để theo dõi sau điều trị. Theo đề xuất, người bệnh có thể được quỹ BHYT thanh toán tối đa 4 lần trong 24 tháng đầu kể từ thời điểm phát hiện bệnh.
Ngoài ra người bệnh thuộc các nhóm ung thư như ung thư phổi không phải tế bào nhỏ, ung thư thực quản, dạ dày, đại trực tràng, vú, cổ tử cung, các ung thư vùng đầu - cổ, lymphoma, tuyến giáp, tuyến tiền liệt, buồng trứng, đường mật, tinh hoàn, khoang miệng, ung thư tế bào hắc tố... vẫn được quỹ BHYT thanh toán tối đa một lần trong vòng 12 tháng theo điều kiện quy định hiện hành.
Hiện nay chi phí chụp PET/CT hiện khá cao, dao động 20-25 triệu đồng mỗi lần tùy cơ sở y tế. Việc mở rộng phạm vi thanh toán sẽ góp phần giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Ngoài chụp PET/CT, dự thảo cũng đề xuất mở rộng điều kiện thanh toán đối với nhiều xét nghiệm chỉ điểm khối u.
Trong đó xét nghiệm CA 19-9 được bổ sung chỉ định thanh toán cho người mắc ung thư đại trực tràng và ung thư gan, ngoài các bệnh lý ung thư tụy và đường mật như quy định hiện hành.
Đồng thời dự thảo cũng bổ sung điều kiện thanh toán BHYT đối với nhiều kỹ thuật xét nghiệm hiện đại chưa được quy định cụ thể trước đây.
Theo Bộ Y tế, việc mở rộng phạm vi thanh toán sẽ giúp người bệnh tiếp cận sớm hơn với các kỹ thuật chẩn đoán và điều trị hiện đại ngay tại cơ sở khám, chữa bệnh.
Đồng thời giảm chi phí phải tự chi trả, đồng thời tạo điều kiện để các bệnh viện phát triển chuyên môn kỹ thuật nhưng vẫn bảo đảm sử dụng hiệu quả quỹ BHYT.
Giờ đây, nghiên cứu mới mang lại tin vui khi bất ngờ phát hiện một loại vitamin quen thuộc có thể làm nên điều kỳ diệu.
Nghiên cứu do các chuyên gia tại Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia Ulsan, phối hợp với Đại học Quốc gia Pusan và Bệnh viện Đại học Ulsan (Hàn Quốc), thực hiện, đã xác định được tác nhân chính điều khiển gan nhiễm mỡ. Đó là phân tử microRNA-93 (miR-93).
Các nhà nghiên cứu nhận thấy phân tử này hoạt động giống như một công tắc phân tử làm gián đoạn cách gan xử lý mỡ.
Họ phát hiện ở cả bệnh nhân gan nhiễm mỡ và chuột được ăn chế độ ăn giàu chất béo và đường, mức miR-93 trở nên cao bất thường trong mô gan. Sự gia tăng này gây cản trở khả năng phân hủy chất béo của gan, khiến gan chuyển sang tích trữ chất béo thay vì đốt cháy chúng. Đồng thời cũng làm tăng sản xuất cholesterol.
Các nhà nghiên cứu muốn biết liệu đảo ngược quá trình này có thể cải thiện sức khỏe gan hay không, họ đã tạo ra những con chuột không thể sản xuất miR-93. Kết quả là những con chuột này đã giảm đáng kể việc tích tụ mỡ trong gan, kiểm soát lượng đường trong máu tốt hơn và cải thiện chức năng ti thể - ngay cả khi được cho ăn chế độ ăn nhiều chất béo và đường.
Sau đó, các chuyên gia đã sàng lọc 150 loại thuốc được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê chuẩn để tìm các hợp chất có thể làm giảm miR-93.
Thật bất ngờ, họ đã tìm ra Niacin, còn gọi là vitamin B3, cho hiệu quả vượt trội nhất, theo trang tin khoa học Scitechdaily.
Ở chuột được điều trị, vitamin B3 làm giảm mức miR-93 và kích hoạt lại các con đường đốt cháy chất béo của gan.
Nhóm nghiên cứu giải thích: Nghiên cứu này làm sáng tỏ chính xác nguồn gốc phân tử của gan nhiễm mỡ và chứng minh tiềm năng của một loại vitamin đã được phê duyệt để điều chỉnh con đường này.
Hiện một nghiên cứu liên quan đang được thực hiện bởi Đại học Sherbrooke (Canada) để xác định xem liệu phương pháp này có thể áp dụng trên bệnh nhân hay chưa.
Theo ThS.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, thời điểm ăn uống quan trọng không kém chất lượng bữa ăn. Cơ thể vận hành theo nhịp sinh học, trong đó khả năng chuyển hóa năng lượng thay đổi theo từng thời điểm trong ngày.
Vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, cơ thể xử lý glucose kém hiệu quả. Nếu ăn muộn, đặc biệt là nhiều tinh bột hoặc chất béo, phần năng lượng dư thừa dễ chuyển thành mỡ tích trữ.
Nghiên cứu trên Cell Metabolism cho thấy người ăn muộn sẽ giảm cân kém hiệu quả hơn dù cùng chế độ ăn. Nghiên cứu khác trên Obesity cũng ghi nhận việc tiêu thụ nhiều năng lượng vào buổi tối làm tăng đề kháng insulin và nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Không chỉ ảnh hưởng cân nặng, ăn tối muộn còn tác động xấu đến hệ tiêu hóa và giấc ngủ. Ăn sát giờ ngủ khiến dạ dày vẫn phải hoạt động khi cơ thể nghỉ ngơi, làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, đầy bụng và khó ngủ. Theo American Journal of Gastroenterology, ăn trong vòng 3 giờ trước khi ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ trào ngược.
Về lâu dài, thói quen ăn muộn còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính. Báo cáo của Endocrine Society cho thấy ăn muộn có thể làm tăng đường huyết, giảm khả năng đốt mỡ, từ đó góp phần gây hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.
Bác sĩ khuyến cáo nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 2-3 giờ. Tránh bữa tối quá nhiều năng lượng, đặc biệt là đồ chiên, nhiều đường. Hạn chế ăn sau 22h.
