Theo Bộ Y tế, ung thư hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới cũng như tại Việt Nam.
Dẫn số liệu từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Bộ Y tế cho biết căn bệnh này đã cướp đi khoảng 10 triệu sinh mạng trong năm 2022. Số ca mắc mới được dự báo tiếp tục gia tăng trong những năm tới do quá trình già hóa dân số, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng sự gia tăng của các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn uống không lành mạnh và tình trạng ít vận động.
Trong bối cảnh đó, dinh dưỡng được xem là một phần quan trọng trong quá trình điều trị và chăm sóc người bệnh ung thư. Bộ Y tế nhấn mạnh việc bảo đảm đầy đủ năng lượng và dưỡng chất có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì thể trạng, nâng cao khả năng đáp ứng điều trị cũng như cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
Những tiến bộ trong phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nhắm trúng đích và miễn dịch đã cải thiện đáng kể tỉ lệ sống của người bệnh. Tuy nhiên, các phương pháp điều trị này cũng gây nhiều tác dụng phụ, đặc biệt trên hệ tiêu hóa, làm giảm khả năng ăn uống, tăng nhu cầu chuyển hóa và dẫn đến suy dinh dưỡng, suy mòn.
Theo Bộ Y tế, mối quan hệ giữa ung thư và dinh dưỡng là hai chiều. Bản thân khối u và quá trình điều trị có thể gây suy dinh dưỡng, trong khi tình trạng dinh dưỡng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng điều trị, mức độ dung nạp hóa trị, xạ trị cũng như tiên lượng sống của người bệnh.
Điều đáng nói, tỉ lệ suy dinh dưỡng ở người bệnh ung thư có thể lên tới 80% tùy loại ung thư, giai đoạn bệnh và phương pháp điều trị. Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở người mắc ung thư đường tiêu hóa, gan mật tụy và vùng đầu cổ.
Do đó, hướng dẫn mới nhấn mạnh việc sàng lọc nguy cơ suy dinh dưỡng và đánh giá tình trạng dinh dưỡng ngay từ thời điểm chẩn đoán, đồng thời theo dõi xuyên suốt quá trình điều trị. Mục tiêu quan trọng nhất là duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế sụt cân, cải thiện suy dinh dưỡng, tăng khả năng đáp ứng điều trị, rút ngắn thời gian hồi phục và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bộ Y tế khuyến cáo người bệnh ung thư cần được cung cấp khoảng 25-30 kcal/kg cân nặng/ngày và tối thiểu 1,2g protein/kg/ngày. Ở người suy dinh dưỡng nặng hoặc mất nhiều khối cơ, lượng protein có thể tăng lên 1,5g/kg/ngày.
Lipid nên chiếm dưới 30% tổng năng lượng khẩu phần, ưu tiên chất béo không bão hòa và hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa.
Vitamin và khoáng chất được bổ sung theo nhu cầu khuyến nghị của người bình thường; chỉ sử dụng liều cao khi có bằng chứng thiếu hụt cụ thể, không tự ý dùng các chế phẩm vi chất liều cao.
Hướng dẫn mới cũng khuyến cáo không áp dụng các chế độ ăn kiêng nghèo năng lượng, bao gồm chế độ ăn keto cho người bệnh ung thư.
Theo Bộ Y tế, hiện chưa có bằng chứng chứng minh các chế độ ăn này mang lại hiệu quả điều trị, trong khi có thể gây nguy hiểm, đặc biệt ở những người bệnh ung thư đã suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng.
Trong khẩu phần theo chế độ ăn keto, tinh bột chỉ cung cấp 5% tổng lượng calorie, trong khi chất béo chiếm 75% và 20% đến từ protein.
Bộ Y tế cũng khuyến cáo không sử dụng đơn lẻ các dưỡng chất dạng đơn chất như gói đạm, viên dầu cá hay HMB cho người bệnh suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng khi nhu cầu năng lượng, protein và các dưỡng chất thiết yếu vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ.
Vệc bổ sung riêng lẻ một số dưỡng chất trong khi khẩu phần ăn tổng thể chưa cân đối không chỉ làm gia tăng nguy cơ mất cân bằng dinh dưỡng mà còn có thể dẫn đến các rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng bất lợi đến quá trình điều trị và phục hồi của người bệnh.
Bộ Y tế nhấn mạnh, chăm sóc dinh dưỡng cần được xem là một cấu phần không thể thiếu trong điều trị ung thư. Việc sàng lọc sớm nguy cơ suy dinh dưỡng, can thiệp dinh dưỡng kịp thời và tăng cường phối hợp giữa bác sĩ điều trị với bác sĩ dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian hồi phục và cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh.
Một cậu bé 11 tuổi ở Ấn Độ đã được bố mẹ đưa đến bệnh viện cấp cứu sau khi tình trạng chảy máu kéo dài khoảng một tháng.
Điều kỳ lạ là, cậu bé không hề cảm thấy đau khi bị chảy máu và máu thường tự cầm trong vòng vài phút.
Các bác sĩ đã khám cho cậu bé nhưng không tìm thấy bất kỳ vết thương hay "nguyên nhân cấu trúc" nào gây chảy máu.
Sau quá trình xét nghiệm kỹ lưỡng, các bác sĩ kết luận rằng các triệu chứng phù hợp với chứng xuất huyết do căng thẳng – một tình trạng hiếm gặp trong đó máu có thể chảy ra từ tuyến mồ hôi – mà họ tin rằng là do áp lực học tập gây ra.
Trường hợp bất thường này đã được đăng trên tạp chí Sage Journals.
Báo cáo giải thích rằng chứng ra mồ hôi máu – hay còn gọi là "mồ hôi lẫn máu" – là một hiện tượng lâm sàng cực kỳ hiếm gặp và chưa được hiểu rõ.
Nó biểu hiện bằng sự tiết dịch có lẫn máu một cách tự phát qua da, tuyến mồ hôi hoặc các bộ phận cơ thể như miệng, mũi, tai, tuyến lệ hoặc núm vú.
Chỉ có chưa đến 50 trường hợp được báo cáo và trong số đó, các nhà khoa học cho biết có "sự chiếm ưu thế đáng kể" của các trường hợp mắc bệnh ở trẻ em và thanh thiếu niên, đặc biệt là trong cộng đồng người châu Á.
Tình trạng này thường liên quan đến các giai đoạn căng thẳng cảm xúc cực độ, sợ hãi hoặc chấn thương tâm lý, nhưng sự hiểu biết hiện tại về nó vẫn còn hạn chế.
Cha mẹ của cậu bé nói với bệnh viện rằng các đợt chảy máu "không gây đau đớn" và "không rõ nguyên nhân", thậm chí các bác sĩ cũng đã tận mắt chứng kiến hiện tượng này.
Tuy nhiên, khi kiểm tra, họ không phát hiện điều gì bất thường. Họ cũng xác nhận rằng dịch tiết từ mắt và tai của bé trai thực sự có chứa máu.
Các bác sĩ không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về rối loạn đông máu, chấn thương tại chỗ, tự gây thương tích hoặc bất kỳ nguyên nhân y tế rõ ràng nào khác gây chảy máu.
Điều đáng chú ý là cha mẹ cậu bé cho biết tình trạng chảy máu thường xảy ra trong những giai đoạn "căng thẳng học tập, áp lực từ bạn bè hoặc kỳ vọng của cha mẹ về kết quả học tập".
Do đó, một bác sĩ tâm thần đã tiến hành đánh giá tâm lý đối với cậu bé và cha mẹ cậu.
Cậu bé 11 tuổi cũng tham gia trị liệu nhận thức hành vi (CBT) hàng tuần – một loại trị liệu bằng trò chuyện – trong 4 tuần.
Các bác sĩ sau đó chẩn đoán cậu bé mắc chứng đổ mồ hôi ra máu do căng thẳng.
Sau đó, họ kê thuốc cho bé và kết hợp với liệu pháp tâm lý, sự cải thiện đã được nhận thấy trong vòng 2 tuần. Các đợt chảy máu của cậu bé cũng giảm đi đáng kể.
Điều đáng kinh ngạc là, 4 tuần sau khi bắt đầu điều trị, chỉ có những đợt tái phát nhẹ, thỉnh thoảng mới được báo cáo.
Hơn nữa, 3 tháng sau khi bắt đầu điều trị, bé trai không còn triệu chứng gì trong các hoạt động thường nhật.
Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo rằng những quan sát này không chứng minh trực tiếp rằng căng thẳng tâm lý gây ra chứng đổ mồ hôi ra máu, mặc dù tình trạng này đã được liên kết với căng thẳng trong một số báo cáo trước đây.
Họ nhấn mạnh rằng cần phải tiến hành các đánh giá tâm lý và tâm thần có hệ thống và bài bản để hiểu rõ hơn các cơ chế tiềm ẩn của tình trạng hiếm gặp này.
Trứng là một trong những thực phẩm phổ biến nhất trong chế độ ăn hằng ngày do có thể chế biến nhanh, dễ kết hợp với nhiều thực phẩm khác nhau.
Trứng chứa protein chất lượng cao, vitamin B12, vitamin D, choline và nhiều chất chống oxy hóa tốt cho mắt như lutein, zeaxanthin. Tuy nhiên, hàm lượng cholesterol trong lòng đỏ khiến không ít người lo ngại việc ăn nhiều trứng có thể ảnh hưởng đến tim mạch.
Bác sĩ Saurabh Sethi, chuyên gia tiêu hóa được đào tạo tại Harvard và Stanford (Mỹ), đã chia sẻ những điều có thể xảy ra với cơ thể nếu bạn ăn trứng mỗi ngày trong 14 ngày.
Cải thiện chức năng não: Trứng rất giàu choline. Dưỡng chất này giúp cơ thể sản xuất acetylcholine - một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến trí nhớ và khả năng tập trung. Việc bổ sung thường xuyên có thể hỗ trợ suy nghĩ rõ ràng hơn và tăng khả năng tập trung.
Cải thiện cân bằng cholesterol: Trứng thường bị cho là làm tăng cholesterol. Tuy nhiên, bác sĩ Sethi cho biết ở nhiều người, trứng thực sự có thể làm tăng HDL - còn gọi là cholesterol "tốt". Điều này góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi được tiêu thụ ở mức hợp lý.
Hỗ trợ sức khỏe mắt: Lòng đỏ trứng chứa lutein và zeaxanthin. Đây là các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ mắt bằng cách lọc ánh sáng xanh có hại, đồng thời hỗ trợ sức khỏe mắt về lâu dài.
Tóc, da và móng khỏe hơn: Trứng cung cấp các axit amin chứa lưu huỳnh. Những chất này giúp cơ thể sản xuất keratin - một loại protein quan trọng cho mái tóc chắc khỏe, làn da khỏe mạnh và móng cứng cáp.
Dù trứng mang lại nhiều lợi ích, tuy nhiên, khi nhiệt độ tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, bạn cần chú ý đến cách bảo quản và xử lý trứng.
Tiến sĩ Jinal Patel, chuyên gia dinh dưỡng trưởng tại Bệnh viện Zynova Shalby, Mumbai, (Ấn Độ) giải thích: Xử lý trứng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và các vấn đề cho dạ dày. Ăn trứng bị nhiễm khuẩn hoặc nấu chưa chín kỹ có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, dẫn đến tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa và đau bụng.
Lời khuyên của chuyên gia
Chuyên gia Patel khuyên, bạn cần cẩn thận và thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
-Tránh ăn trứng sống hoặc chưa chín kỹ, vì nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ phát triển vi khuẩn.
-Bảo quản trứng đúng cách trong tủ lạnh để tránh hư hỏng và nhiễm khuẩn.
-Không nên để trứng ở ngoài trời quá lâu trong mùa hè.
-Ăn với khẩu phần vừa phải, khoảng 1 - 2 quả mỗi ngày là an toàn. Kết hợp trứng với rau, salad và ngũ cốc nguyên hạt.
-Chọn trứng luộc hoặc trứng bác thay vì chiên rán.
Những người cần lưu ý khi ăn trứng
Tuy trứng an toàn với đa số người khỏe mạnh, nhưng một số nhóm người cần thận trọng hơn khi sử dụng:
-Người có cholesterol LDL cao hoặc bệnh tim mạch: nên theo dõi lượng trứng, đặc biệt là lòng đỏ, và chú ý tổng thể chế độ ăn thay vì chỉ nhìn vào trứng đơn lẻ.
-Người mắc tiểu đường: có thể ăn trứng nhưng cần trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh lượng phù hợp với nguy cơ tim mạch và kiểm soát đường huyết.
-Người dị ứng trứng: cần tránh vì có thể gây phản ứng từ nhẹ đến nghiêm trọng.
-Phụ nữ mang thai, người lớn tuổi hoặc suy giảm miễn dịch: nên tránh trứng sống hoặc chưa chín kỹ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella.
Ngày 3-6, Ban Thường vụ Thành đoàn Hải Phòng cùng cấp ủy, chính quyền phường Dương Kinh đã biểu dương, khen thưởng anh Phạm Thế Huy Hoàng, sinh năm 2001, đoàn viên Chi đoàn tổ dân phố số 11, phường Dương Kinh, vì hành động dũng cảm sử dụng bình cứu hỏa để khống chế người dùng hung khí tấn công một phụ nữ tại phố Lạch Tray đêm 2-6.
Thay mặt Ban Thường vụ Thành đoàn Hải Phòng, anh Đỗ Đức Chính, Phó bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP Hải Phòng, biểu dương tinh thần dũng cảm, không quản nguy hiểm, nhanh nhẹn, mưu trí dùng bình cứu hỏa khống chế nghi phạm tay đang cầm hung khí, liên tục gây nguy hiểm cho nạn nhân.
Theo Phó bí thư Thành đoàn Hải Phòng, hành động dũng cảm của anh Phạm Thế Huy Hoàng là một nghĩa cử cao đẹp, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và bản lĩnh của tuổi trẻ Hải Phòng.
Trong tình huống nguy hiểm, anh đã không quản ngại khó khăn, sẵn sàng đặt sự an toàn của người khác lên trên lợi ích cá nhân. Thành đoàn Hải Phòng đánh giá rất cao tinh thần dũng cảm, trách nhiệm đó.
Cũng theo anh Đỗ Đức Chính, đây không chỉ là việc làm mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là minh chứng sinh động cho hình ảnh thanh niên Hải Phòng bản lĩnh, xung kích, sẵn sàng hành động vì cộng đồng.
Trong thời gian tới, Thành đoàn sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phát hiện, biểu dương và nhân rộng các tấm gương thanh niên tiêu biểu trên các lĩnh vực.
Đồng thời lồng ghép việc tuyên truyền những câu chuyện đẹp, hành động đẹp vào các hoạt động giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi. Qua đó góp phần khơi dậy tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm, ý thức cống hiến trong đoàn viên, thanh niên tham gia giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng môi trường sống an toàn và bình yên cho nhân dân, xây dựng lớp thanh niên Hải Phòng có khát vọng, bản lĩnh, sẵn sàng chung tay vì sự phát triển của thành phố và đất nước.
Thay mặt Ban Chấp hành Thành đoàn Hải Phòng, anh Đỗ Đức Chính đã trao bằng khen cho anh Phạm Thế Huy Hoàng để ghi nhận thành tích xuất sắc và hành động dũng cảm cứu người.
Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Dương Kinh cũng trao tặng phần quà động viên anh Phạm Thế Huy Hoàng.
Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên phường Dương Kinh trao giấy khen biểu dương đoàn viên tiêu biểu trong phong trào thanh niên địa phương.
