Ngày 11.5, Cục phòng bệnh (Bộ Y tế) cập nhật mới nhất về năng lực xét nghiệm virus Hanta. Đây là virus lây từ chuột, nguồn lây rất sẵn có tại Việt Nam, gây bệnh nguy hiểm, chưa có thuốc điều trị.
Qua rà soát, một số đơn vị đầu ngành đã báo cáo về năng lực xét nghiệm virus Hanta.
Trong đó, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư (NIHE) hiện thực hiện 5 kỹ thuật xét nghiệm nhanh và xét nghiệm chẩn đoán xác định, bao gồm: xét nghiệm nhanh phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgM kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật RT-PCR phát hiện ARN của Hantavirus; giải trình tự gen xác định Hantavirus.
Theo báo cáo, NIHE hiện có đầy đủ các sinh phẩm và các bộ mồi, sinh phẩm xét nghiệm gen, giải trình tự gen. Với điều kiện nhân lực, thiết bị và sinh phẩm y tế, đơn vị này đầy đủ năng lực để xét nghiệm phát hiện virus Hanta khi có yêu cầu.
Về điều trị ca bệnh do virus Hanta, theo tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh Hantavirus. Vì vậy, việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.
Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO – hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể để duy trì sự sống.
“Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong”, bác sĩ Trà lưu ý.
Theo Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hay côn trùng, Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí.
Virus cũng có thể lây qua vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh. Điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Trước đó, theo thông tin của WHO, đầu tháng 5.2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương, đã ghi nhận ít nhất 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch.
Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.
Ban đầu, cô cho rằng cảm giác đau họng đó chỉ là do vị cay của món ăn gây ra nên tự mua thuốc điều trị song tình trạng sức khỏe chuyển biến xấu nhanh. Chỉ ít phút khi được đưa tới bệnh viện, cô tử vong do ngạt thở, theo EBC.
Bác sĩ Cao Minh, Trưởng khoa Tai Mũi Họng - Phẫu thuật Đầu và Cổ (Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu), kết luận nguyên nhân tử vong là viêm nắp thanh quản cấp tính. Ông đánh giá đây là một trong những tình trạng cấp cứu nguy kịch nhất của chuyên khoa. Bệnh khởi phát đột ngột, diễn tiến nhanh, làm tắc nghẽn đường thở và đe dọa tính mạng bệnh nhân ở mọi lứa tuổi.
Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Chu Quốc Văn (Bệnh viện trực thuộc Đại học Sư phạm Hàng Châu) chỉ ra nhiễm trùng là nguyên nhân phổ biến nhất. Đồ uống và thực phẩm kích ứng mạnh cũng dễ làm viêm nhiễm niêm mạc nắp thanh quản. Bệnh nhân thường ớn lạnh, sốt, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn, khó nói, đau họng dữ dội và đau nhói khi nuốt. Ở thể nặng, người bệnh thậm chí không thể nuốt nước bọt.
Giải thích cơ chế gây ngạt, bác sĩ Tai Mũi Họng Chen Hongjun (Đài Loan) mô tả nắp thanh quản như một chiếc nắp đậy di động ngăn thức ăn lọt vào khí quản. Khi vi khuẩn tấn công, hoặc người bệnh dung nạp nhiệt lượng quá mức, phần sụn này sẽ sưng tấy, ửng đỏ như quả anh đào. Cấu trúc vùng họng vốn hẹp, nên khối mô sưng to vô tình tạo thành nút chặn bít kín lối vào phổi. Chỉ trong vài giờ, người bệnh chuyển từ cảm giác khó chịu nhẹ sang ngạt thở hoàn toàn.
Về mối liên hệ với món lẩu, các chuyên gia y tế nhận định nhiệt độ cao và vị cay nóng làm tổn thương niêm mạc họng, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô. Nam giới 40-50 tuổi hoặc những người mang bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch, hô hấp đối mặt nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Đối với căn bệnh sát thủ gây nghẹt thở này, bác sĩ ưu tiên khai thông đường thở bằng cách đặt ống nội khí quản hoặc mở khí quản cấp cứu. Sau đó, họ dùng kháng sinh và thuốc kháng viêm liều cao để giảm phù nề. Giới chuyên môn cảnh báo người dân tuyệt đối không tự chẩn đoán hay mua thuốc điều trị tại nhà khi đau họng bất thường, nhằm tránh nguy cơ đột tử khi đang ngủ hoặc di chuyển.
Sáng 31/3, BS Nguyễn Khắc Hiếu, Giám đốc Trung tâm Y tế Ea H'leo (tỉnh Đắk Lắk), cho biết đơn vị đã có báo cáo nhanh gửi Sở Y tế về các ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm. Các bệnh nhân nhập viện đều cho biết bị đau bụng, tiêu chảy sau khi ăn bánh mì tại cửa hàng Q.H. (xã Ea Đrăng, Đắk Lắk).
Theo BS Hiếu, tính đến 6h cùng ngày, Trung tâm ghi nhận tổng cộng 77 ca nhập viện. Trong đó, 60 ca đang được điều trị, 10 ca xuất viện, 7 ca chuyển tuyến đến Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.
"Chúng tôi đang tích cực chăm sóc, điều trị cho các bệnh nhân. Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định", BS Hiếu cho hay.
Cùng thời điểm, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) có thông báo về việc đơn vị đang điều trị cho 6 bệnh nhân sau khi ăn bánh mì ở cửa hàng Q.H., với các biểu hiện như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Các bệnh nhân được chẩn đoán viêm dạ dày ruột cấp, nhiễm trùng đường ruột, viêm ruột và theo dõi ngộ độc thực phẩm. Đến nay, sức khỏe của các bệnh nhân đã ổn định, đang được theo dõi.
Cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk đã lấy các mẫu thực phẩm liên quan gồm bánh mì, thịt nguội, thịt heo nướng, rau, nước chan, ớt sa tế tại cửa hàng bánh mì Q.H. để kiểm nghiệm.
UBND xã Ea Đrăng đã thành lập đoàn kiểm tra, tạm đình chỉ hoạt động cơ sở bánh mì Q.H. và chờ kết quả kiểm nghiệm để có căn cứ xử lý.
Như Dân trí đưa tin, chiều 28/3, Trung tâm Y tế Ea H'leo tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện liên quan đến ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì. Sau đó, Trung tâm này liên tục tiếp nhận thêm hàng chục ca bệnh có các triệu chứng tương tự.
Trưa 10/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết kết quả xét nghiệm ban đầu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận trong 10 mẫu phân được lấy có 7 mẫu dương tính với Salmonella. Các đơn vị chuyên môn, trong đó có Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đang tiếp tục phối hợp lấy thêm mẫu, định type vi khuẩn nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh và nguồn lây.
Tính đến sáng cùng ngày, ngành y tế ghi nhận 148 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến Trường Tiểu học Bình Quới Tây. Trong đó, 102 trường hợp được theo dõi, điều trị ngoại trú và 46 trường hợp điều trị nội trú. Tình trạng chung của các bệnh nhân ổn định, chưa ghi nhận ca diễn tiến nặng.
Sở Y tế TP HCM chỉ đạo bệnh viện theo dõi, điều trị và lấy mẫu xác định tác nhân. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM phối hợp điều tra dịch tễ, xét nghiệm làm rõ nguyên nhân. Hiện chưa rõ các cháu xuất hiện triệu chứng bất thường do ăn món gì và ăn ở đâu.
Trước đó, lãnh đạo nhà trường cho hay ngay đầu giờ sáng 8/4 nhiều học sinh khối 1-3 đã có biểu hiện mệt, sốt. Trường đã dừng tổ chức ăn bán trú, mẫu thức ăn ngày 7-8/4 được gửi xét nghiệm, chưa có kết quả.
Salmonella là vi khuẩn hàng đầu gây tiêu chảy trên toàn cầu và là nguyên nhân của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn. Vi khuẩn xâm nhập qua đường ăn uống, gây đau bụng, nôn, tiêu chảy; nặng có thể dẫn đến mất nước, nhiễm trùng huyết, nguy hiểm tính mạng.
Triệu chứng thường khởi phát sau khi ăn khoảng một ngày, nhưng có thể muộn tới 4-5 ngày. Bác sĩ khuyến cáo khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như nôn ói, tiêu chảy, đau bụng, sốt, nên ngừng sử dụng thực phẩm nghi ngờ và bù nước bằng dung dịch oresol hoặc nước chín để nguội. Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh vì có thể làm tình trạng nặng hơn. Nếu nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, sốt cao hoặc có dấu hiệu mất nước (môi khô, tiểu ít, mệt lả), cần đến cơ sở y tế để được điều trị.
