Theo thông tin ban đầu, bà Wu Yan Ping, một tiểu thương kinh doanh quần áo, tại Tứ Xuyên (Trung Quốc) mất tích từ tháng 2/1997 sau khi rời cửa hàng và nói sẽ quay lại ngay. Khi ấy, bà Wu mới ly hôn chồng và là mẹ của một bé trai 10 tuổi.
Gia đình cho biết lần cuối cùng nhìn thấy bà Wu là vào tháng 2/1997, khi bà rời cửa hàng sau bữa ăn và nói sẽ quay lại ngay. Tuy nhiên, kể từ thời điểm đó, gia đình hoàn toàn “bặt vô âm tín”.
Vào ngày mất tích, bà Wu có cuộc gặp với Chen Yi Fen, người phụ nữ từng kinh doanh trong cùng tòa nhà, để giải quyết chuyện tiền bạc. Nhiều năm qua, gia đình bà Wu cùng cảnh sát tìm kiếm tung tích nhưng không có kết quả.
Bước ngoặt chỉ xuất hiện vào tháng 9/2025, khi công nhân cải tạo một trung tâm thương mại tại Tứ Xuyên phát hiện một thi thể trong khu bồn hoa cũ.
Theo đó, khi dùng búa đập vỡ gạch ốp bồn hoa ở tầng 9, các công nhân bất ngờ phát hiện hài cốt, bên dưới là quần áo đã bị phân hủy gần hết, chỉ còn ít mảnh vụn áo khoác màu đỏ.
Cảnh sát đã nhanh chóng có mặt khám nghiệm hiện trường điều tra vụ việc. Sau khi giám định, lực lượng chức năng xác nhận danh tính nạn nhân là bà Wu Yan Ping.
Họ tiến hành rà soát lại hồ sơ vụ án cũ liên quan đến bà Wu. Kết hợp phỏng vấn các nhân chứng từng làm việc tại khu trung tâm thương mại, cảnh sát đã lần ra nhiều manh mối quan trọng.
Theo phía cảnh sát, Chen Yi Fen là nghi phạm chính.
Quá trình truy tìm nghi phạm gặp nhiều khó khăn vì Chen đã rời khỏi địa phương ngay sau vụ việc năm xưa. Sau đó Chen còn thay đổi danh tính và phẫu thuật thẩm mỹ để che giấu tung tích.
Sau thời gian dài đối chiếu dữ liệu hộ khẩu và xuất nhập cảnh, lực lượng điều tra đã xác định nơi ở của Chen hiện tại ở Thượng Hải.
Ngoài Chen, cảnh sát cũng bắt giữ chồng cũ của Chen là Yang Fu Gen. Thời gian hôn nhân của họ trùng với thời điểm xảy ra vụ án.
Cảnh sát nhận định nếu Chen thực sự là hung thủ sát hại bà Wu, Yang nhiều khả năng có liên quan, vì chỉ dựa vào một mình Chen thì không thể sát hại rồi chôn giấu thi thể một cách lặng lẽ trong bồn hoa như vậy.
Trong quá trình thẩm vấn, Yang thừa nhận vợ chồng mình có vay bà Wu khoảng 40.000 nhân dân tệ (154 triệu đồng) với lý do cần xoay vòng vốn, nhưng đến năm 1997 vẫn không thể trả nợ.
Tối ngày xảy ra vụ việc năm 1997, họ đã dụ nạn nhân đến một khu nhà kho trong trung tâm thương mại, sau đó ra tay sát hại bằng cách siết cổ, lấy trang sức rồi đem chôn thi thể trong bồn hoa.
Ban đầu, Chen Yi Fen phủ nhận liên quan, song sau đó đã thừa nhận hành vi phạm tội. Cả hai đã bị tạm giam và sẽ được đưa ra xét xử theo quy định pháp luật.
Sau khi hoàn tất thủ tục pháp lý, tháng 1/2026, thi thể bà Wu Yan Ping đã được bàn giao cho gia đình lo hậu sự.
Con trai bà Wu, kiên trì tìm kiếm mẹ suốt 28 năm qua, hy vọng vụ án sẽ sớm được đưa ra xét xử để mang lại công lý cho mẹ mình.
Ngày 15/5, bà Nguyệt cho biết đã cùng lực lượng chức năng kiểm tra hiện trạng căn nhà tại hẻm 356, phường Bình Trị Đông, sau khi đồ đạc của những người đang ở được di dời ra ngoài. Bà đã thay toàn bộ ổ khóa mới nhưng chưa dọn vào ở ngay.
Biên bản làm việc thể hiện ông Lập không có mặt tại buổi cưỡng chế theo giấy triệu tập và chưa bàn giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà cho bà Nguyệt. Cơ quan thi hành án cho biết sẽ tiếp tục vận động nam ca sĩ giao nộp giấy tờ; nếu không chấp hành sẽ phối hợp cơ quan chức năng xem xét thủ tục cấp lại giấy chứng nhận cho bà.
Trước đó, chấp hành viên đã nhiều lần vận động, thuyết phục, song ông Lập không tự nguyện chấp hành nên cơ quan thi hành án cưỡng chế.
Quyết định này được thực hiện theo bản án phúc thẩm có hiệu lực (tháng 9/2025) của TAND TP HCM. Tòa xác định hợp đồng mua bán nhà viết tay giữa bà Nguyệt và ông Trọng (người đứng tên trên giấy mua bán) nhằm cấn trừ "khoản nợ không rõ ràng" liên quan đến chồng bà và ông Lập là không hợp pháp. Toà vì thế buộc ông Diệp Văn Lập và những người liên quan phải giao trả nhà.
Ca sĩ Quang Lập 52 tuổi, quê An Giang, theo đuổi dòng nhạc bolero, sở hữu kênh YouTube hơn 1,2 triệu người theo dõi.
Hồ sơ vụ án thể hiện căn nhà tại ấp 4, phường Bình Trị Đồng (trước đây thuộc tỉnh lộ 10, quận Bình Tân) là tài sản của vợ chồng bà Nguyệt. Bà cho rằng chồng bị ông Lập rủ rê cờ bạc, cá độ, dẫn đến nợ nần và mang giấy tờ nhà đi cầm vay 1,7 tỷ đồng.
Ngày 15/4/2014, ông Lập cùng một số người đến yêu cầu bà ký "giấy bán nhà" viết tay để cấn trừ nợ, người đứng tên mua là ông Trọng. Sau đó, chồng bà Nguyệt tự tử.
Không lấy lại được nhà, bà Nguyệt nhiều lần thương lượng bất thành nên tháng 6/2020 khởi kiện, đề nghị hủy giấy bán nhà và đòi lại tài sản.
Quá trình xét xử, ông Lập và ông Trọng vắng mặt, ủy quyền cho người đại diện. Phía ông Lập cho rằng giao dịch mua bán là có thật, do ông giới thiệu ông Trọng mua nhà với giá 1,3 tỷ đồng.
Ông Trọng không đồng ý yêu cầu khởi kiện của bà Nguyệt, đề nghị công nhận giấy mua bán hợp pháp; nếu không, yêu cầu bà Nguyệt hoàn trả 1,3 tỷ đồng và phần chênh lệch giá trị căn nhà.
Tháng 3/2025, TAND quận Bình Tân (nay là TAND Khu vực 9) xử sơ thẩm, chấp nhận một phần yêu cầu của các bên, sau đó bà Nguyệt kháng cáo.
Tháng 9/2025, TAND TP HCM xử phúc thẩm, chấp nhận kháng cáo của bà Nguyệt, tuyên hủy giấy bán nhà viết tay; buộc ông Lập, bà Thảo và những người liên quan giao trả nhà.
Tòa cũng xác định căn nhà thuộc sở hữu vợ chồng bà Nguyệt; giấy mua bán không có chữ ký của người chồng, không được công chứng, chứng thực, vi phạm quy định của Luật Đất đai 2013 nên không có giá trị pháp lý.
Đồng thời, HĐXX bác kháng cáo của ông Trọng, không chấp nhận yêu cầu công nhận giao dịch; xác định không có căn cứ buộc bà Nguyệt trả 1,3 tỷ đồng do ông Trọng không chứng minh được việc giao tiền, hay bồi thường 1,1 tỷ đồng - tương đương một nửa giá trị chênh lệch của căn nhà tại thời điểm xét xử vụ án và khi mua, như bản án sơ thẩm đã tuyên.
Năm 2025, Ibaraki đứng đầu danh sách tỉnh có số người nước ngoài làm việc trái phép, với 3.518 trong tổng 13.435 người trên toàn quốc (26%). Đây là năm thứ 4 liên tiếp Ibaraki đã giữ "danh hiệu" này.
Đó là một sự phân biệt mà chính quyền Ibaraki muốn xóa bỏ, vì vậy kể từ 11/5, một chính sách mới đã được ban hành: thưởng 10.000 yên (1,6 triệu đồng) cho những cá nhân báo cáo về việc sử dụng lao động nước ngoài bất hợp pháp trong tỉnh.
Ibaraki là tỉnh đầu tiên treo thưởng kiểu này. Chính sách mới được đưa ra vào thời điểm thái độ chung đối với người nước ngoài ở Nhật Bản đang trở nên kém thân thiện hơn.
Điều này, theo truyền thông Nhật Bản, xuất phát từ sự gia tăng các vụ trộm cắp và tội phạm nghiêm trọng khác do người nước ngoài gây ra, hoặc không tuân thủ các quy tắc ứng xử địa phương.
Phần thưởng này không trao cho những người gọi cảnh sát để tố giác lao động nước ngoài làm việc, cư trú bất hợp pháp. Nó chỉ nhắm đến người sử dụng lao động.
Ngoài ra, các báo cáo ẩn danh không được chấp nhận vì người báo cáo phải cung cấp tên, địa chỉ và số điện thoại của mình để báo cáo được chấp nhận.
Các báo cáo phải được gửi thông qua một mẫu trực tuyến, và chỉ khi báo cáo được xem xét và đánh giá là đáng tin cậy thì chính quyền tỉnh Ibaraki mới phối hợp với cảnh sát để tiến hành điều tra. Chỉ khi hành vi sai trái được xác nhận thì người báo cáo mới nhận được phần thưởng 10.000 yên.
Điều này nhằm mục đích ngăn chặn những cáo buộc sai sự thật hoặc vô căn cứ.
Về lý do tại sao Ibaraki lại có nhiều trường hợp lao động nước ngoài bất hợp pháp, năm 2025, 70% liên quan đến người nước ngoài làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp. Vì Ibaraki chủ yếu là vùng nông thôn và có nhiều đất nông nghiệp.
Ngoài ra, với dân số Nhật Bản, đặc biệt là dân số trẻ, đang giảm nhanh nhất ở vùng nông thôn, các tỉnh như Ibaraki là những nơi cần nhất nguồn lao động nước ngoài đổ vào cộng đồng địa phương.
Phát biểu tại một cuộc họp báo tháng trước, Thống đốc Ibaraki Kazuhiko Oikawa nhấn mạnh rằng mục tiêu của hệ thống khen thưởng không phải là để ngăn cản người nước ngoài làm việc trong tỉnh, mà là để đảm bảo những người đang làm việc ở Ibaraki đang làm việc hợp pháp.
Ibaraki là chính quyền đầu tiên đưa ra phần thưởng kiểu này, nhưng chính phủ Nhật Bản, thông qua Cơ quan Dịch vụ Nhập cư (thuộc Bộ Tư pháp), đã thực hiện việc này trong ít nhất 5 năm qua.
Trên thực tế, Cơ quan Dịch vụ Nhập cư còn đưa ra phần thưởng lớn hơn cả Ibaraki, lên tới 50.000 yên cho thông tin dẫn đến việc xác nhận sử dụng lao động bất hợp pháp.
Đây là nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Trong lĩnh vực công chứng, Nghị định 109 cũng siết chặt quy trình nhận diện người yêu cầu công chứng khi bổ sung một yêu cầu kỹ thuật mới mang tính bắt buộc để chống gian lận.
Cụ thể, nhà chức trách sẽ xử phạt tổ chức hành nghề công chứng 7-10 triệu đồng nếu không chụp ảnh người yêu cầu công chứng đang ký hoặc điểm chỉ vào văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên. Hai Nghị định hiện hành chưa đề cập hành vi này, do Luật Côngchứng cũ (2014) chưa bắt buộc việc chụp ảnh. Song Luật Công chứng 2024 đã bắt buộc nội dung này.
Vấn đề công chứng viên có cần thiết phải chụp ảnh với người yêu cầu công chứng, vừa qua một lần nữa được một số đại biểu Quốc hội đưa ra hôm 9/4, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Nêu quan điểm, bà Trần Hồng Nguyên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu, quy định này mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Bà phân tích, quy định bắt buộc chụp ảnh mới chỉ thực hiện được một năm, nên nếu bỏ cần có tổng kết, đánh giá. Hoạt động này thực tế không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không biết người đi công chứng là ai.
Do đó, việc chụp ảnh bảo đảm tính xác thực, chính xác, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên. Trong khi thao tác chụp ảnh cũng rất đơn giản, không phiền hà cho người dân.
Công chứng di chúc trực tuyến có thể bị phạt 15-25 triệu đồng
Nghị định 109 cũng đã cập nhật nhiều nội dung mới nhằm phù hợp với Luật Công chứng 2024 và xu hướng chuyển đổi số.
Cụ thể, Luật Công chứng 2024 cho phép việc công chứng điện tử có thể thực hiện trực tuyến, khi các bên không có mặt tại cùng một địa điểm và giao kết giao dịch thông qua phương tiện trực tuyến, trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Song công chứng điện tử không được áp dụng với di chúc và giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đơn phương khác (hứa thưởng, từ chối hưởng di sản, đơn phương chấm dứt hợp đồng...).
Theo luật, công chứng viên có trách nhiệm phải kiểm tra kỹ tình trạng sức khỏe tâm thần và năng lực nhận thức của người lập di chúc tại thời điểm công chứng. Việc thực hiện trực tuyến có thể làm hạn chế khả năng quan sát, đánh giá xem người lập di chúc có đang bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép hay không.
Công chứng viên cũng phải chứng kiến việc người lập di chúc tự mình ký hoặc điểm chỉ vào văn bản và phải thực hiện việc niêm phong bản di chúc ngay trước mặt người lập di chúc...
Vì vậy, công chứng di chúc điện tử trực tuyến có thể dẫn đến xác nhận không chính xác ý chí cuối cùng của người để lại di sản, kéo theo các tranh chấp hoặc sai sót pháp lý về sau.
Do đó, tại Nghị định mới đặt ra mức phạt 15-25 triệu đồng nếu công chứng viên, hoặc tổ chức hành nghề công chứng thực hiện hành vi này. Đây là quy định lần đầu xuất hiện, do các quy định hiện hành (Nghị định 82 và 117) dựa trên Luật Công chứng 2014 (cũ), nên chưa có hành lang pháp lý để xử phạt các hành vi liên quan đến môi trường điện tử trực tuyến này.
Cũng liên quan đến nội dung chuyển đổi số trong hoạt động công chứng, Nghị định 109 bổ sung mức phạt 10-20 triệu đồng với tổ chức hành nghề công chứng nếu không thực hiện việc chuyển đổi hồ sơ công chứng giấy thành thông điệp dữ liệu điện tử để lưu trữ điện tử theo quy định của pháp luật.
Do Luật Công chứng 2024 cho phép công chứng trực tiếp và trực tuyến. Giao dịch sau đó vẫn được công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.
Văn bản điện tử này có hiệu lực giá trị như văn bản công chứng giấy và có giá trị như bản gốc.
